Auteur Topic: Thema: Boosheid  (gelezen 816 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid
« Gepost op: 18-08-2017 19:42 »
Thema: Boosheid

Inleiding

De komende tijd zal ik een selectie posten van fragmenten uit een groot deel van de Sutta-Pitaka die handelen over boosheid. Soms heb ik de sutta in zijn geheel vertaald, soms fragmenten en soms in eigen woorden samengevat. Het is niet bedoeld als een compleet overzicht van alle teksten die handelen over boosheid maar het is wel een behoorlijk uitgebreide selectie geworden.

Wat me onder andere bezighield was dat (verstorende) emoties, zoals ook boosheid, best vaak ook worden verdedigd. Ik las bijvoorbeeld onlangs nog in een artikel in het Boeddhistisch Dagblad dat boos zijn als je kind gepest wordt, wordt gezien als  “uiterst adequaat”. Boosheid als een vorm van bescherming. Zo kun je toch best vaak horen of lezen dat er ook positieve kanten zitten aan emoties zoals boosheid, hebzucht (toenemende welvaart, geld moet stromen), trots (op prestaties) of zelfs aan geweld (vijanden met geweld verslaan is soms gewoon nodig en goed). Ik wilde ook eens onderzoeken of er in de overgeleverde Pali sutta’s  ook zulke positieve kanten van boosheid zijn terug te vinden. 

Om meteen maar te vertellen wat ik tegengekomen ben, nee, ik ben geen teksten tegengekomen die boosheid op een positieve manier belichten. Boosheid als een beschermende emotie dat is iets wat niet echt rijmt met wat ik gelezen heb. Boosheid wordt duidelijk afgekeurd, een bezoedeling, een emotie om afstand van te doen. Wat dit betreft lijkt er toch ook wel een duidelijk verschil tussen de wereldlijke moraal van het gewone leven en het heilige leven van de Boeddha en diens leerlingen.

Misschien kennen jullie wel Pali sutta’s die boosheid in een positief daglicht stellen. Hierbij uitgenodigd deze hier te posten. Ik zou het wel waarderen als jullie dan de reeks teksten eerst even afwachten. Deze worden na deze inleiding in 8 delen gepost.

Ik heb de volgende bronnen geraadpleegd:

-Digha Nikaya (DN): The Long Discourses of the Buddha, A translation of the Digha Nikaya by
 Maurice Walshe, 1996.
-Majjhima Nikaya (MN): The Middle Length Discourses of the Buddha, A new translation of the Majjhima Nikaya, original translation by Bhikkhu Nanamoli, translation edited and revised by Bhikkhu Bodhi, 1995.
-Samyutta Nikaya (SN): The Connected Discourses of the Buddha, A New Translation of the Samyutta Nikaya, Bhikkhu Bodhi, Volume I+II, 2000.
-Anguttara Nikaya (AN): The Numerical Discourses of the Buddha, A Translation of the Anguttara Nikaya by Bhikkhu Bodhi, 2012.
-Khuddakapatha (Kdp): The Supplementary Reading, edited and translated by Anandajoti Bhikkhu.
-Dhammapada (Dhp), A Translation, Ven. Thanissaro Bhikkhu, Buddha Dharma Education Association Inc, 1997.
-Udana (Ud): A Translation With an Introduction & Notes by Thanissaro Bhikkhu, 2012; Verses of uplift, in Minor Anthologies of the Pali Canon, volume II, F. L. Woodward, PTS, Bristol, 1935.
-Itivuttaka (Iti): This was said by the Buddha, A Translation by Thanissaro Bhikkhu, revised edition 2013; As it was said, in Minor Anthologies of the Pali Canon, volume II,  F. L. Woodward, PTS, Bristol, 1935.
-Sutta Nipata (Sn): The Sutta Nipata, A Collection of Discourses Being One of the Canonical Books of The Buddhist, Translated from Pali by V. Fausböll, Oxford, 1881.
-Cariyapitaka (Car): Chronicle of Buddhas, The Minor Anthologies of the Pali Canon, Part III, Chonicle of Buddhas (Buddhavamsa) en Basket of Conduct (Cariyapitaka) I.B. Horner, Oxford, 1975

Ik heb dit keer de teksten in eerste instantie niet in hoofdstukken ingedeeld zoals bij de serie posten onder de naam “Thema: Angst”. Dus de eerste acht posten zijn een grote selectie van teksten over boosheid in de Nikaya's.
Op verzoek van Nico heb ik echter later, na het posten van deze teksten over boosheid, toch wat meer structuur aangebracht.  In post 10 heb ik de teksten verzameld die dealen over de waardering van boosheid. In post 11 en 12 respectievelijk teksten die de oorzaken en beëindiging van boosheid behandelen.

Ik heb er vertrouwen in dat dit een goed beeld geeft van wat over boosheid is overgeleverd.


Alle goeds,
Siebe,  augustus 2017
« Laatst bewerkt op: 31-08-2017 12:19 door Sybe »

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, deel 1
« Reactie #1 Gepost op: 18-08-2017 19:50 »
Thema: Boosheid, deel 1

-“Monniken, als iemand geringschattend over mij zou spreken, over de Dhamma of de Sangha, dienen jullie op basis daarvan niet boos te zijn, wraakzuchtig  of ontdaan. Als jullie boos zouden zijn of ontevreden bij zulke geringschatting zou dat alleen maar een hindernis voor jullie zijn. Want als anderen me geringschatten, de Dhamma of de Sangha, en jullie zijn boos of ontevreden, kunnen jullie dan herkennen dat wat ze zeggen juist is of niet?" ‘Nee, Heer.’ "Als anderen mij geringschatten, de Dhamma of de Sangha dan moeten jullie wat onjuist is uitleggen als onjuist, zeggend: “Dat is niet juist, dat is verkeerd, dat is niet onze weg, dat wordt onder ons niet aangetroffen.” De sutta geeft aan dat als de Drie Juwelen door anderen worden geprezen dat ook het daarmee tevreden zijn, gelukkig en uitgelaten zijn, een hindernis is. (DN1§1.5).

-“Monniken, in welk vorig leven dan ook…de Tathagata leefde zonder boosheid, volmaakt sereen, en zelfs nadat vele woorden uitgesproken waren, was hij niet krenkend, of onrustig of toornig, of agressief, noch boosheid, noch haat, noch wrok vertonend, maar was gewend om fijne zachte kleden weg te geven, mantels, fijn linnen, katoen, zijde en wollen stoffen,...bij het terugkeren op deze Aarde, verkreeg hij dit kenteken van een groot mens: een heldere teint, de kleur van goud.” (DN30§1.28)
Dit is op zich wel een opmerkelijk fragment uit Digha Nikaya 30 want de Cariyapitaka, een werk uit Khuddaka Nikaya dat beschrijft hoe de Boeddha in vorige levens aan de perfecties werkte, maakt duidelijk dat de Boeddha in vorige levens wel degelijk boosheid in zichzelf kon voelen opkomen. Dus kennelijk moet het niet letterlijk worden genomen dat de Boeddha in vorige levens helemaal zonder boosheid was, maar hij liet zijn gedrag er niet door beheersen, en in die zin vertoonde hij niet boosheid. Met name in het hoofdstuk over de perfectie van moraliteit (Car H. II) wordt beschreven hoe de Boeddha in zijn vorige levens als mens, als dier, yakkha, of deva weliswaar boosheid in zich kon voelen opkomen maar deze meteen ook bedwong.
Een voorbeeld: in een vorig leven heette de Boeddha Culabodhi. Hij verzaakte samen met zijn mooie vrouw de wereld. Een koning zag haar en werd smoorverliefd op haar. Toen ze haar meesleurden ontstond boosheid in Culabodhi. Toen dat gebeurde herinnerde hij echter zijn gelofte van moraliteit. Hij bedwong toen en daar die boosheid. Hij deed het niet verder toenemen. De tekst geeft aan dat zelfs al zou iemand zijn vrouw met een scherp zwaard  aanvallen, dan nog zou hij omwille van het Ontwaken nooit (de perfectie van) moraliteit schenden. Hij vond zijn vrouw niet onaangenaam noch ontbrak bij hem aan kracht, maar Alwetendheid was  hem dierbaar en daarom bewaakte hij moraliteit, zo geeft de tekst aan. (Car. II.4, Culabodhi).

Het is dus ook maar net wat je prioriteit geeft. Je kunt eigenlijk emoties, zoals boosheid, hebzucht, zelfs geweld, eigenlijk altijd wel verdedigen. Ik ben er wel van overtuigd geraakt, en teksten die nog komen wijzen dat ook wel uit, dat het waarderen van zulke emoties als boosheid, trots, hebzucht, jaloezie etc. volgens de overlevering van de Pali sutta’s niet gepast is voor iemand die streeft naar Bevrijding.

-“Zes wortels van strijd/conflict (vivada-mulani): Hier is een monnik boos en koestert kwade wil, hij is niet respectvol en onbeleefd tegen de Leraar, de Dhamma en de Sangha, en rondt zijn training niet af. Hij wakkert ruzie in de Sangha aan, dat ongeluk en leed voor velen brengt, met slechte consequenties, ongeluk en leed voor deva’s en mensen. Als, vrienden, jullie zo’n wortel van strijd in jezelf of anderen ontdekken, moeten jullie er naar streven om die wortel van strijd kwijt te raken”…Hetzelfde wordt gezegd over andere wortels van conflict, namelijk, als iemand is: b. bedrieglijk en kwaadaardig; c. jaloers en gemeen; d. doortrapt en bedrieglijk; e. vol slechte verlangens en met verkeerde visies; f. dogmatisch, obstinaat en koppig.”
Als zulke wortels niet worden aangetroffen dan dien je er aan te werken dat ze je in de toekomst niet overmeesteren. (DN33§2.2, zie ook AN6.36)

groet,

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, deel 2
« Reactie #2 Gepost op: 19-08-2017 11:22 »
Thema: Boosheid, deel 2

- “Het kwaad hierin is boosheid en wraak. Er is een Middenweg voor het afstand doen van boosheid en wraak, visie gevend, kennis gevend, die leidt tot vrede, tot directe kennis, tot verlichting, tot Nibbana. En wat is die Middenweg? Het is eenvoudigweg dit edele Achtvoudige Pad; dat is, juiste visie, juiste intentie, juiste spraak, juist handelen, juist levensonderhoud, juiste inspanning, juiste mindfulness en juiste concentratie. Dit is de Middenweg die visie geeft, kennis geeft, die leidt tot vrede, tot directe kennis, tot verlichting, tot Nibbana.” (MN3§9).

“’Smet, smet, wordt gezegd, vriend, maar waar verwijst dit woord ‘smet’ naar’? ‘Smet’, vriend, is een term voor de sfeer van kwaadaardige onheilzame wensen.
“Het is mogelijk dat een bhikkhu hier zou wensen: ‘Als ik een overtreding bega, laat de bhikkhu’s dan niet weten dat ik een overtreding heb begaan.’ En het is mogelijk dat de bhikkhu’s er achter komen dat die bhikkhu een overtreding heeft begaan. Dus hij is aldus boos en verbitterd: ‘De bhikkhu’s weten dat ik een overtreding heb begaan.’ De boosheid en verbittering zijn beide een smet.”
Zo worden in deze sutta meerdere kwaadaardige onheilzame wensen beschreven waarbij de bhikkhu telkens niet zijn zin krijgt en boos en verbitterd wordt. Zowel de boosheid als de verbittering zijn een smet. (MN5§§9-28)

-“Wat, bhikkhu’s, zijn de imperfecties die de geest bezoedelen? Begerigheid en zondige hebzucht is een imperfectie die de geest bezoedelt. Kwade wil…boosheid…wraak…minachting…een bazige mentaliteit…jaloezie…inhaligheid…bedriegerij…oplichting…koppigheid…aanmatiging…eigendunk…arrogantie…ijdelheid…
achteloosheid is een imperfectie die de geest bezoedelt.” (MN7§3)

-“’Anderen zullen boos zijn; wij hier zullen niet boos zijn’: uitwissing dient aldus beoefend te worden.” (MN8§12)

-“Verder, een bhikkhu is boos en is overmeesterd door boosheid; dit is een kwaliteit die het moeilijk maakt hem te vermanen.”
Verder, een bhikkhu is boos en wraakzuchtig vanwege boosheid; dit is een kwaliteit die het moeilijk maakt hem te vermanen.”
Verder, een bhikkhu is boos en koppig door boosheid; dit is een kwaliteit die het moeilijk maakt hem te vermanen.”
Verder, een bhikkhu is boos, en hij uit woorden die grenzen aan boosheid; dit is een kwaliteit die het moeilijk maakt hem te vermanen.” (MN15§3)
De sutta somt zo meerdere kenmerken op die er voor zorgen dat iemand moeilijk is te vermanen.
Als het tegendeel aanwezig is, is iemand gemakkelijk te vermanen.

Majjhima Nikaya 16 bespreekt vijf zogenaamde wildernissen in het hart die het onmogelijk maken  dat iemand groeit in de Dhamma en disciplinering (Discipline). Er moet dus afstand van worden gedaan. De eerste drie wildernissen betreffen een gebrek aan vertrouwen in de Drie Juwelen. Men twijfelt, is onzeker, onbeslist en niet overtuigd van de Drie Juwelen. De vierde wildernis in het hart is dat men  twijfelt, onbeslist en niet overtuigd is van de training. De vijfde wildernis is:
-“Verder, een bhikkhu is boos en niet tevreden met zijn metgezellen in het heilige leven, haatdragend en harteloos naar hen en dus (en dit geldt ook voor de andere wildernissen) is zijn geest niet geneigd naar ijver, toewijding, volharding en streven. Aangezien zijn geest niet neigt naar ijver, toewijding, volharding en streven, is dat de vijfde wildernis in het hart waarvan nog niet afstand is gedaan.” (MN16§7)

Majjhima Nikaya 21 beschrijft de eerwaarde Moliya Phagguna. Hij gaat zo veel en innig om met bhikkhuni’s dat hij boos en ontevreden wordt als iemand negatief over de bhikkhuni’s spreekt en omgekeerd geldt dat ook. De Boeddha roept de eerwaarde naar zich toe en vertelt hem dat hij van alle verlangens en gedachten gebaseerd op het huiselijk leven afstand dient te doen. De eerwaarde Phagguna wordt geadviseerd zo te trainen: “’mijn geest zal onaangedaan blijven, en ik zal geen slechte woorden uiten; Ik zal voor zijn [de dader] welzijn mededogend verblijven, met een geest van liefdevolle vriendelijkheid, zonder innerlijke haat’, dat is hoe je dient te trainen Phagguna.” (MN21§6).
Zelfs als iemand in zijn aanwezigheid een bhikkhuni of hemzelf een klap met de hand geeft, met een kluit raakt, met een stok of met een mes, moet je dat doen, is het advies van de Boeddha.
Met een voorbeeld geeft de Boeddha aan dat iemand pas zachtaardig, vredevol wordt genoemd wanneer hij ook onaangename zaken kan verduren.

-“Hier, leerling, heeft een bepaalde man of vrouw een bozig en prikkelbaar karakter; zelfs een klein beetje bekritiseerd, is h(z)ij beledigd, wordt boos, vijandig en zint op wraak en vertoont boosheid, haat en verbittering. Vanwege het verrichten en ondernemen van zulke activiteit…wordt hij wedergeboren in een staat van ontbering…Maar als hij in plaats daarvan terugkomt als mens dan zal hij lelijk zijn, waar hij dan ook wedergeboren wordt. Dit is de weg, leerling, die naar lelijkheid leidt, namelijk, iemand is van een bozig en prikkelbaar karakter…en vertoont boosheid, haat en verbittering.” (MN135§9)
Het afstand doen van boosheid is de weg naar de hemelen, of, als men als mens wedergeboren wordt, dan is men mooi.

Wanneer op definitieve wijze afstand wordt gedaan van begerigheid, verlangen en smachten, van boosheid, kwade wil en haat, van onwetendheid en begoocheling, dus op een manier dat het niet meer in de toekomst kan ontstaan, dan bezit iemand…“het ultieme fundament van vrede. Want dit, bhikkhu’s, is de ultieme edele vrede, namelijk,  de pacificatie van begerigheid, haat en begoocheling.”  (MN140§28)

groet,


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, deel 3
« Reactie #3 Gepost op: 20-08-2017 11:12 »
Thema: Boosheid, deel 3

-Te Savatthi. Terzijde staand sprak die devata de Boeddha aan in verzen:                                   

“Na wat gedood te hebben slaapt men goed?
Na wat gedood te hebben treurt men niet?
Wat is het ene ding, O Gautama,
Wiens doden je goedkeurt?

“Boosheid gedood hebbend, slaapt men goed;
Boosheid gedood hebbend, treurt men niet;
Het doden van boosheid, O devata,
Met diens giftige wortel en met honing besmeurde punt128:
Dat is het doden wat de edelen prijzen,
Want na dat gedood te hebben, treurt men niet.”  (geheel SN1.71 vertaald, verzen ook in SN 2.3, 7.1 en 11.21)

Noot 128: Het commentaar: boosheid heeft een giftige wortel (visamula) omdat het uitmondt in lijden. Het heeft een met honing besmeurde punt (madhuragga) omdat genoegen ontstaat wanneer men boosheid met boosheid beantwoordt, mishandeling met mishandeling, of een mep met een mep.

-“Hoe kan boosheid ontstaan in iemand die zonder boosheid is,
In de getemde met een juist leven,
In iemand bevrijd door volmaakte kennis,
In de Stabiele die in vrede verwijlt?

“Iemand die een boos iemand met boosheid terugbetaald
Maakt hierdoor de zaken voor zichzelf erger.
Een boos iemand niet terugbetalen met boosheid
Wint men een strijd die moeilijk te winnen is.

“Hij oefent voor het welzijn van beide-
Zijn eigen en dat van de ander-
Wanneer, wetend dat diens tegenstander boos is,
Hij op indachtige wijze vredig blijft.

“Wanneer hij de genezing van beide realiseert-
Zijn eigen en dat van de ander-
De mensen die hem een dwaas vinden
Zijn niet bedreven in de Dhamma.” (fragmenten SN7.2, ook in SN 11.4 te vinden)

-“Aldus heb ik gehoord. De Gezegende verbleef eens te Savatthi in Jeta’s gaarde, Anathapindika’s park. Daar zei de Gezegende dit:
“Bhikkhu’s, eens in het verleden instrueerde Sakka, heer van de deva’s, de Tavatimsa deva’s in de Sudhamma aula op dat moment met dit vers:

“Laat boosheid je niet overweldigen;
Word niet boos op diegenen die boos zijn.
Niet-boosheid en geweldloosheid verblijven altijd
In [de harten van] de edelen.
Zoals een lawine
Verplettert boosheid slechte mensen” (geheel SN11.25)

-“Waarom ben je boos? Wees niet boos!
Niet-boosheid is beter voor je, Tissa.
Het is om boosheid, eigendunk en minachting te verwijderen
Dat het heilige leven wordt geleefd, O, Tissa.” (vers SN21.9)

-“Toen benaderde de eerwaarde Anuruddha de Gezegende…en zei tegen hem: “Hier, eerwaarde heer, zie ik met het goddelijk oog, dat gezuiverd is en het menselijke overtreft, vrouwen bij het scheiden van het lichaam, na de dood, wedergeboren worden in een staat van ellende, in een slechte bestemming, in de lagere wereld, in hel. Wanneer een vrouw hoeveel kwaliteiten bezit, eerwaarde heer, wordt ze zo wedergeboren?’
“Wanneer, Anuruddha, een vrouw vijf kwaliteiten bezit, wordt ze bij het scheiden van het lichaam, na de dood, wedergeboren in een staat van ellende, in een slechte bestemming, in de lagere wereld, in hel. Welke vijf? Ze is zonder vertrouwen, schaamteloos, niet bang om iets verkeerds te doen, boos en niet wijs. Wanneer een vrouw deze vijf kwaliteiten bezit, wordt ze bij het scheiden van het lichaam, na de dood, wedergeboren in een staat van ellende, in een slechte bestemming, in de lagere wereld, in hel.” (SN37.5)

-…”Eerwaarde heer, wat is de oorzaak en reden waarom iemand hier wordt beschouwd als toornig? En wat is de oorzaak en reden waarom iemand hier wordt beschouwd als zachtaardig?”
“Hier, stamhoofd, heeft iemand niet afstand gedaan van begerigheid. Omdat hij geen afstand heeft gedaan van begerigheid, ergert hij zich aan andere mensen. Geïrriteerd door anderen, manifesteert hij irritatie: hij wordt beschouwd als toornig. Omdat hij geen afstand heeft gedaan van haat, ergert hij zich aan andere mensen. Geïrriteerd door anderen, manifesteert hij irritatie: hij wordt beschouwd als toornig. Omdat hij geen afstand heeft gedaan van begoocheling, ergert hij zich aan andere mensen. Geïrriteerd door anderen, manifesteert hij irritatie: hij wordt beschouwd als toornig”... De sutta geeft vervolgens aan dat iemand zachtaardig is als iemand afstand heeft gedaan van begerigheid, haat en begoocheling. (fragment SN42.1)

groet,


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, deel 4
« Reactie #4 Gepost op: 21-08-2017 10:19 »
Thema: Boosheid, deel 4

-“Bhikkhu’s, in bezit van twee kwaliteiten verwijlt men in lijden. Welke twee?  Boosheid en vijandigheid…kwaadsprekerij en onbeschoftheid1...afgunst en gierigheid…bedrieglijkheid en sluwheid…morele schaamteloosheid en morele roekeloosheid. In bezit van deze kwaliteiten verwijlt men in lijden.”( AN2.190-194) Als men in bezit is van het tegendeel (de tekst vertaalt non-anger, non-hostility etc.) verwijlt men in geluk (AN2.195-199).

Noot 1: “insolence”, arrogant gedrag, disrespectvol, vrijpostig.

-“Bhikkhu’s, deze twee kwaliteiten leiden tot een achteruitgang van een bhikkhu die een beginner is. Welke twee? Boosheid en vijandigheid…kwaadsprekerij en onbeschoftheid…afgunst en gierigheid…bedrieglijkheid en sluwheid…morele schaamteloosheid en morele roekeloosheid. Deze twee kwaliteiten leiden tot een achteruitgang van een bhikkhu die een beginner is.” (AN2.200-204)
AN2.205-209 geeft aan dat als iemand in bezit is van het tegendeel dan leidt dat tot (letterlijk) een niet-achteruitgang (non-decline) wat ik begrijp als een vooruitgang, bloei, positieve ontwikkeling.

-“Bhikkhu’s, in bezit van twee kwaliteiten wordt men in de hel gestort alsof men daar gebracht is. Welke twee? Boosheid en vijandigheid…kwaadsprekerij en onbeschoftheid…afgunst en gierigheid…bedrieglijkheid en sluwheid…morele schaamteloosheid en morele roekeloosheid. In bezit van deze twee kwaliteiten wordt men in de hel gestort alsof men daar gebracht is.” (AN2.210-214).
Men wordt in de hemel gestort alsof men daar gebracht is als men het tegendeel bezit. (AN2.215-219)

-“Bhikkhu’s in bezit van twee kwaliteiten wordt iemand bij het scheiden van het lichaam, na de dood, wedergeboren in een ellendige bestaanssfeer, in een slechte bestemming, in de lagere wereld, in de hel. Welke twee? Boosheid en vijandigheid…kwaadsprekerij en onbeschoftheid…afgunst en gierigheid…bedrieglijkheid en sluwheid…morele schaamteloosheid en morele roekeloosheid. In bezit van deze twee kwaliteiten wordt hier iemand bij het scheiden van het lichaam, na de dood, wedergeboren in een ellendige bestaanssfeer, in een slechte bestemming, in de lagere wereld, in de hel”. (AN2.220-224).
AN2.225-229 geeft aan dat als men in bezit is van het tegendeel, dan wordt men bij het scheiden van het lichaam, na de dood, wedergeboren in een goede bestemming, in een hemelse wereld.

-Bhikkhu’s, er zijn deze twee onheilzame kwaliteiten. Welke twee? Boosheid en vijandigheid…kwaadsprekerij en onbeschoftheid…afgunst en gierigheid…bedrieglijkheid en sluwheid…morele schaamteloosheid en morele roekeloosheid. Dit zijn twee onheilzame kwaliteiten.” (AN2.230-234).
Niet-boosheid, niet-vijandigheid etc. zijn heilzame kwaliteiten. (AN2.235-239)

-“Bhikkhu’s, er zijn deze twee afkeuringswaardige kwaliteiten. Welke twee? Boosheid en vijandigheid…kwaadsprekerij en onbeschoftheid…afgunst en gierigheid…bedrieglijkheid en sluwheid…morele schaamteloosheid en morele roekeloosheid. Dit zijn de twee afkeuringswaardige kwaliteiten.” (AN2.240-244). Hun tegendelen zijn onberispelijk. (AN2.245-249)

-“Bhikkhu’s er zijn deze twee kwaliteiten die lijden als uitkomst hebben. Welke twee? Boosheid en vijandigheid…kwaadsprekerij en onbeschoftheid…afgunst en gierigheid…bedrieglijkheid en sluwheid…morele schaamteloosheid en morele roekeloosheid. Dit zijn de twee kwaliteiten die lijden als uitkomst hebben.” Geluk als uitkomst bij hun tegendelen. (AN2.255-259)

-“Bhikkhu’s, deze drie soorten personen worden gevonden in de wereld. Welke drie? De persoon die is als een lijn gekrast in steen, de persoon die is als een lijn getrokken in de grond, de persoon die is als een lijn getrokken in het water.
(1)   “En wat voor soort persoon is als een lijn gekrast in steen? Hier wordt een bepaalde persoon vaak boos, en zijn boosheid houdt lang aan. Net zoals een lijn gekrast in steen niet snel door de wind en water wordt uitgewist maar lang aanhoudt, zo wordt ook een bepaald persoon vaak boos, en zijn boosheid houdt lang aan. Dit wordt de persoon genoemd die is als een lijn gekrast in steen.
(2)   “En wat voor soort persoon is als een lijn getrokken in de grond? Hier wordt een bepaalde persoon vaak boos, maar zijn boosheid houdt niet lang aan. Net zoals een lijn getrokken in de grond snel uitgewist wordt door wind en water en niet lang aanhoudt, zo wordt ook een bepaald persoon vaak boos, maar zijn boosheid houdt niet lang aan. Dit wordt de persoon genoemd die is als een lijn getrokken in de grond.
(3)   “En wat voor soort persoon is als een lijn getrokken in het water? Hier bewaart iemand een vriendelijke verstandshouding [met zijn tegenstander], zelfs wanneer hij ruw en grof aangesproken wordt, op onaangename manieren, mengt hij zich [met hem] en groet [hem]. Net zoals een lijn gezet in water snel verdwijnt en niet lang aanhoudt, zo geldt ook dat een bepaald persoon, zelfs als hij ruw en grof wordt aangesproken, op onaangename manieren, een vriendelijke verstandsverhouding bewaart [met zijn tegenstander], zich mengt [met hem] en [hem] groet. Dit wordt de persoon genoemd die is als een lijn getrokken in het water.
“Dit, bhikkhu’s, zijn de drie soorten personen die gevonden worden in de wereld.” (AN3.132)

AN3.25 vergelijkt de geest van iemand die geneigd is tot boosheid met een open zweer.


groet,

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, deel 5
« Reactie #5 Gepost op: 22-08-2017 12:18 »
Thema: Boosheid, deel 5

-“Bhikkhu’s die boosheid en kwaadsprekerij waarderen,
Die gewin en eer waarderen,
Groeien niet in de goede Dhamma
Onderwezen door de op Volmaakte Wijze Verlichte.

Maar zij die de goede Dhamma waarderen,
Die zo  in het verleden verwijlden en nu zo verwijlen,
Groeien werkelijk in de Dhamma
Onderwezen door de op Volmaakte Wijze Verlichte.” (verzen AN4.43)

AN4.44 is ook getiteld ‘Boosheid’ en geeft o.a. aan dat het waarderen van boosheid tegengesteld is aan de goede Dhamma. De verzen van deze sutta:

-“Bhikkhu’s die boosheid en kwaadsprekerij waarderen,
Die gewin en eer waarderen,
Zijn als verrotte zaden in een vruchtbaar veld:
Ze groeien niet in de goede Dhamma.

Maar zij die de goede Dhamma waarderen,
Die zo in het verleden verwijlden en nu zo verwijlen,
Zijn als bevochtigende planten:
Ze groeien in de Dhamma.” (AN4.44)

-“Bhikkhu’s, iemand die vier kwaliteiten bezit, wordt in de hel gestort alsof ie daar gebracht is. Welke vier? Iemand waardeert boosheid, niet de goede Dhamma; iemand waardeert kwaadsprekerij, niet de goede Dhamma; iemand waardeert gewin, niet de goede Dhamma; iemand waardeert eer, niet de goede Dhamma. Iemand die deze vier kwaliteiten bezit, wordt in de hel gestort alsof ie daar gebracht is.
“Bhikkhu’s, iemand die vier [andere] kwaliteiten bezit, wordt in de hemel gestort alsof ie daar gebracht is. Welke vier? Iemand waardeert de goede Dhamma, niet boosheid; iemand waardeert de goede Dhamma, niet kwaadsprekerij; iemand waardeert de goede Dhamma, niet gewin; iemand waardeert de goede Dhamma, niet eer. Iemand die deze vier kwaliteiten bezit, wordt in de hemel gestort alsof ie daar gebracht is.” (geheel AN4.84)

-“Bhikkhu’s, er zijn deze vier soorten adders. Welke vier? Degene wiens gif snel opkomt maar niet giftig is; diegene wiens gif giftig is maar niet snel opkomt; degene wiens gif zowel snel opkomt als giftig is; en degene wiens gif noch snel opkomt noch giftig is.
Dit zijn de vier soort adders. Zo zijn er ook deze vier soorten personen in de wereld die gelijksoortig zijn aan adders. Degene wiens gif snel opkomt maar niet giftig is; diegene wiens gif giftig is maar niet snel opkomt; degene wiens gif zowel snel opkomt als giftig is; en degene wiens gif noch snel opkomt noch giftig is.
(1)   “En hoe, bhikkhu’s, is een persoon iemand wiens gif snel opkomt maar niet giftig is? Hier wordt iemand vaak boos, maar zijn boosheid blijft niet lang aanhouden. Het is op deze manier dat een persoon iemand is wiens gif snel opkomt maar die niet giftig is. Dus, zeg ik, deze persoon is net als een adder wiens gif snel opkomt maar niet giftig is.
(2)   “En hoe is een persoon iemand wiens gif giftig is maar niet snel opkomt? Hier wordt iemand niet vaak boos, maar zijn boosheid houdt lang aan. Het is op deze manier dat een persoon iemand is wiens gif giftig is maar niet snel opkomend. Dus, zeg ik, deze persoon is net als een adder wiens gif giftig is maar niet snel opkomt.
(3)   “En hoe is een persoon iemand wiens gif zowel snel opkomt als giftig is? Hier wordt iemand vaak boos en zijn boosheid houdt lang aan. Het is op deze manier dat een persoon iemand is wiens gif zowel snel opkomt als ook giftig is Dus, zeg ik, deze persoon is net als een adder wiens gif zowel snel opkomt als ook giftig is.
(4)   “En hoe is een persoon iemand wiens gif noch snel opkomt noch giftig is? Hier wordt iemand niet vaak boos en zijn boosheid houdt niet lang aan. Het is op deze manier dat een persoon iemand is wiens gif noch snel opkomt noch giftig is. Dus, zeg ik, deze persoon is net als een adder wiens gif noch snel opkomt noch giftig is.
“Dit, bhikkhu’s, zijn de vier soorten personen gelijksoortig aan adders die gevonden kunnen worden in de wereld.” (geheel AN4.110)

Anguttara Nikaya 5.157 gaat eigenlijk over verkeerd geadresseerde spraak. Verkeerd geadresseerd? Ja, in die zin dat het gesprek bij iemand alleen maar een slecht humeur, irritatie, koppigheid, vijandigheid, boosheid, haat, verbittering zal opwekken. Er worden 5 soorten verkeerd geadresseerde gesprekken besproken. In het kort:
(1)   Een gesprek over vertrouwen tegen iemand die zelf geen vertrouwen ervaart;
(2)   Een gesprek over deugdzaam gedrag tegen een immoreel persoon;
(3)   Een gesprek over geleerdheid tegen een persoon die niet geleerd is;
(4)   Een gesprek over vrijgevigheid tegen een vrek;
(5)   Een gesprek over wijsheid tegen een niet-wijs persoon.

Deze mensen vinden dat onderwerp niet in zichzelf terug, en ervaren niet de vreugde en blijdschap daarop gebaseerd. Dat wekt boosheid op. De sutta geeft ook aan dat je een gesprek over vertrouwen moet richten op iemand die al vertrouwen heeft, een gesprek over deugdzaam gedrag tegen een deugdzaam iemand, etc.

Anguttara Nikaya 6.44 beschrijft dat het mogelijk is dat iemand bij wie boosheid en eigendunk wordt aangetroffen en soms hebzuchtige staten, na de dood toch niet verval tegemoet treedt maar op voornaamheid (distinction) afstevent. Dit geldt ook voor iemand bij wie boosheid en eigendunk wordt aangetroffen en van tijd tot tijd deelneemt aan discussies. Wanneer is dit mogelijk? Als die persoon [naar de onderrichtingen] heeft geluisterd, geleerd/ontwikkeld [in hen] geworden is en er met visie in doorgedrongen is, en tijdelijke bevrijding realiseert. Dit geldt niet als dat allemaal niet zo is. Deze sutta geeft ook aan dat mensen die over anderen oordelen zichzelf leed toebrengen. “Ik alleen (zegt de Boeddha), mag over mensen oordelen”.

-“Bhikkhu’s, er zijn deze tien grondslagen van rancune/wrok. Welke tien? (1) [Denkend:] ‘Ze handelden in mijn nadeel’, koestert men rancune. (2) [ Denkend:] ‘Ze handelen in mijn nadeel’, koestert men rancune. (3) [Denkend:] ‘Ze zullen in mijn nadeel handelen’, koestert men rancune. (4) [ Denkend:] ‘Ze handelden in het nadeel van iemand die mij welgevallig  en aangenaam is’ koestert men rancune. (5) [ Denkend:] ‘Ze handelen in het nadeel van iemand die mij welgevallig en aangenaam is’, koestert men rancune. (6) [Denkend:] ‘Men zal in het nadeel handelen van iemand die mij welgevallig en aangenaam is’, koestert men rancune. (7) [Denkend:] ‘Ze handelden in het voordeel van iemand die mij niet welgevallig en onaangenaam is’, koestert men rancune. (8} [Denkend] ‘Ze handelen in het voordeel van iemand die mij niet welgevallig en onaangenaam is’, koestert men rancune. (9) [ Denkend] ‘Ze zullen in het voordeel handelen van iemand die mij niet welgevallig en onaangenaam is’, koestert men rancune. (10) En iemand wordt boos zonder reden2098. Dit bhikkhu’s zijn de tien grondslagen van rancune.” (AN10.79)

Noot 2098: het commentaar: “Met betrekking tot bepaalde intentioneel gemotiveerde gebeurtenissen kan er een reden zijn [om boos te worden], zoals wanneer iemand in mijn nadeel handelt, enzovoort. Maar dit is niet het geval wanneer iemand zichzelf verwond aan een boomtak enzovoort. Daarom wordt in dit geval gezegd dat de rancune zonder reden is (atthane aghatto).”

groet,

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, deel 6
« Reactie #6 Gepost op: 23-08-2017 11:26 »
Thema: Boosheid, deel 6

AN7.64, ik vertaal alleen de verzen van deze sutta:

-“De boze persoon is lelijk;
Hij slaapt ook slecht;
Na wat voordeel verkregen te hebben,
Houdt hij het voor leedvol1;.

De boze persoon,
Overwonnen door boosheid,
Met lichaam en spraak gedood hebbend,
Haalt hij zich het verlies van rijkdom op de hals.

Gek geworden door boosheid
Verkrijgt hij een slechte reputatie.
Zijn familieleden, vrienden en geliefden
Vermijden de boze persoon.

Boosheid is een oorzaak van leed/nadeel;
Boosheid wakkert mentale agitatie aan.
Mensen herkennen het gevaar
Dat van binnenuit ontstaan is niet.

De boze persoon kent het goede niet;
De boze persoon ziet de Dhamma niet.
Er is enkel blindheid en dichte duisternis
Wanneer boosheid een persoon overmeestert.

Wanneer een boze persoon schade veroorzaakt,
Ofwel gemakkelijk of met moeite,
Later, wanneer de boosheid verdwenen is,
Is hij gekweld als door vuur verbrand.

Hij toont opstandigheid
Zoals een vuur een rokerige pluim.
Wanneer zijn boosheid zich naar buiten toe uit
Worden mensen boos door zijn toedoen.

Hij heeft geen schaamte of angst voor het verkeerde,
Zijn spraak is niet respectvol;
Iemand overmeesterd door boosheid
Heeft in het geheel geen [veilig] eiland.

Ik zal jullie vertellen over de daden
Die gekweldheid voortbrengen.
Luister naar ze zoals ze zijn,
Vervreemd van die [daden] die juist zijn:

Een boos persoon doodt zijn vader;
Een boos persoon doodt zijn eigen moeder;
Een boos persoon doodt een brahmaan;
Een boos persoon doodt een wereldlijk persoon.

De boze wereldlijke persoon doodt zijn moeder,
De goede vrouw die hem het leven schonk,
Degene door wie hij werd grootgebracht
En die hem deze wereld toonde.

Die wezens, zoals jezelf,
Elk vinden ze zichzelf het meest dierbaar;
Niettemin doden diegenen die boos zijn zichzelf op verschillende manieren
Wanneer ze verstoord zijn over diverse zaken.

Sommigen doden zichzelf met een zwaard;
Sommigen die verstoord zijn nemen gif in;
Sommigen hangen zich op met een touw;
Sommige [springen] in een bergkloof.

Daden die vernietigende groei met zich mee brengen
En daden die hun eigen dood veroorzaken:
Wanneer ze zulke daden verrichten weten ze niet
Dat een nederlaag geboren wordt uit boosheid.

Dus de valstrik van de dood verborgen in het hart
Heeft de vorm van boosheid aangenomen.
Men dient het af te snijden door zelfbeheersing,
Wijsheid, energie en [juiste] visie.

De wijze persoon dient deze
Ene onheilzame [kwaliteit] te ontwortelen.
Op zo’n manier dient men in de Dhamma te trainen:
Zwicht niet voor opstandigheid/weerspannigheid.

Vrij van boosheid, hun  ellende verdwenen,
Vrij van begoocheling, niet langer gretig,
Getemd, na afstand gedaan te hebben van boosheid,
Realiseren de Smettelozen nibbana” (verzen AN7.64)

Noot1: een boos persoon ziet wat voordelig is aan voor nadelig en iets nadeligs voor voordelig

-“Bhikkhu’s, zonder afstand te hebben gedaan van negen dingen is iemand niet in staat arahantschap te realiseren. Welke negen? Begerigheid, haat, begoocheling, boosheid, vijandigheid, kwaadsprekerij, onbeschoftheid, afgunst en vrekkigheid. Zonder afstand te hebben gedaan van deze negen dingen is iemand niet in staat om arahantschap te realiseren.
“Bhikkhu’s, na afstand gedaan te hebben van negen dingen is iemand in staat om arahantschap te realiseren. Welke negen? Begerigheid, haat, begoocheling, boosheid, vijandigheid, kwaadsprekerij, onbeschoftheid, afgunst en vrekkigheid. Na afstand te hebben gedaan van deze negen dingen is iemand in staat om arahantschap te realiseren.” (geheel AN9.62)

groet,


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, deel 7
« Reactie #7 Gepost op: 24-08-2017 11:07 »
Thema: Boosheid, deel 7

AN10.23 geeft aan dat van de bezoedelingen, te weten, hebzucht, haat, begoocheling, boosheid, vijandigheid, kwaadsprekerij, onbeschoftheid en vrekkigheid  afstand moet worden gedaan noch door lichaam of spraak maar “door herhaaldelijk zien met wijsheid”.
Noot 1990 geeft aan dat dit volgens het commentaar betekent dat iemand dit herhaaldelijk ziet met Pad-wijsheid samen met inzicht-wijsheid. Ik weet niet precies wat dit betekent maar ik vermoed dat ‘met inzicht-wijsheid’ betekent dat men zulke bezoedelingen, op het moment dat ze opkomt gewaar is en kent/beschouwt als ‘dit ben ik niet, dit is niet van-mij, niet mijn zelf’. Bezoedelingen zijn enkel lege verschijnselen, bijkomstig. Bijkomstig aan jezelf betekent ook dat wanneer bezoedelingen verdwijnen, jezelf niet verdwijnt. Wanneer, bijvoorbeeld boosheid eindigt, dan eindig jezelf niet.

De sutta geeft nog speciaal aandacht aan ‘kwaadaardig afgunst’ en ‘kwaadaardig verlangen’ waarvan ook noch door het lichaam noch door de spraak afstand dient te worden gedaan maar “door herhaaldelijk met wijsheid te hebben gezien”.
Wat wordt verstaan onder 'kwaadaardige afgunst'? De sutta geeft aan dat het iemand voor de wind kan gaan wat betreft het vergaren van rijkdom, en een ander hoopt dan dat niet zo is. Dat is kwaadaardige afgunst. Of een asceet of brahmaan verwerft kleding, voedsel, onderkomens en medicijnen en spullen voor de zieken en een ander denkt: “moge dit niet zo zijn”. Je gunt een ander dus geen voorspoed, succes, etc. Het is eigenlijk het tegenovergestelde van mudita, vreugde om andermans voorspoed en geluk etc.

De sutta geeft ook voorbeelden van ‘kwaadaardig verlangen’: bijvoorbeeld iemand die zonder vertrouwen is, verlangt dat anderen hem kennen als iemand met vertrouwen. Of een immoreel persoon verlangt te worden gekend als een deugdzaam persoon. Of iemand die niet geleerd is, wil gekend worden als iemand die wel geleerd is. Of iemand die zich in gezelschap verheugt, wil gekend worden als een solitair levend iemand. Iemand die lui is, wil gekend worden als energiek. Iemand die verward is, wil gekend worden als mindful. Iemand die ongeconcentreerd is, verlangt gekend te worden als een geconcentreerd iemand. Iemand die niet wijs is, wil gekend worden als wijs. Iemand wiens smetten niet vernietigd zijn wil gekend worden als iemand wiens smetten vernietigd zijn. Dus dit heeft te maken met bedrieglijkheid.

AN10.24 vind ik ook interessant. In mijn eigen woorden; het kennen en zien van de Dhamma en ook het (hierdoor) ontwikkeld zijn in lichaam, deugdzaam gedrag, geest en wijsheid is niet los te zien van de mate waarin iemand nog beheerst wordt door de bovengenoemde bezoedelingen. Iemand die al beweert de Dhamma te zien en te kennen en beweert ontwikkeld te zijn in lichaam, deugdzaam gedrag, geest en wijsheid, maar in feite nog beheerst wordt door bezoedelingen, wordt in deze sutta vergeleken met een arme die claimt rijk te zijn. Hij heeft feitelijk niks om mee te betalen. Hij begrijpt de Dhamma nog niet op een manier dat ie helemaal geen bezoedelingen meer heeft (zoals bij een arahant).

AN10.51 beschrijft dat het belangrijk is om aan zelfonderzoek te doen om te groeien in heilzame kwaliteiten. Zoals iemand ook onderzoekt of diens gezicht vies is en meteen maatregelen neemt,  zo zou iemand ook moeten zien of ie innerlijk vies is. Men zou zich moeten afvragen: ‘ben ik vaak verlangend of zonder verlangen, met kwade wil of zonder, word ik vaak overvallen door dofheid en slaperigheid, ben ik vaak rusteloos of kalm, word ik vaak geplaagd door twijfel of ben ik vrij van twijfel (de vijf hindernissen). Ben ik vaak boos of zonder boosheid? Is mijn geest vaak bezoedeld of onbezoedeld? Is mijn lichaam vaak geagiteerd of niet geagiteerd? Ben ik vaak lui of energiek? Ben ik vaak ongeconcentreerd of geconcentreerd? Als men dat bij zichzelf vaststelt dan moet men buitengewoon verlangen voortbrengen, inspanning, geestdrift, enthousiasme, onvermoeibaarheid, mindfulness en helder bewustzijn om van deze slechte onheilzame zaken afstand te doen, alsof je hoofd en kleding in brand zou staan, geeft de sutta aan. Als men de bezoedelingen niet aantreft bij zichzelf dan moet men zich baseren op deze heilzame kwaliteiten en een verdere inspanning doen om de vernietiging van de smetten (asava’s) te realiseren.

-In de Dhamma en discipline verkondigd door de Boeddha is een obsessie met boosheid… met vijandigheid, met kwaadsprekerij, met onbeschoftheid, met afgunst/jaloersheid, met vrekkigheid, met sluwheid, met bedrieglijkheid, met kwaadaardige verlangens…een zaak van achteruitgang.
Ook stoppen met de training omdat men een bepaalde (lagere) realisatie heeft bereikt, is een zaak van achteruitgang. Het is onmogelijk om te groeien, om vooruit te gaan en te rijpen in de Dhamma als men niet afstand heeft gedaan van deze tien dingen. Het is wel mogelijk als men afstand heeft gedaan. (AN10.84).

-“Bhikkhu’s voor de directe kennis van boosheid, voor het volledig begrijpen  van boosheid, voor de volkomen vernietiging van boosheid, voor het afstand doen van boosheid, voor de vernietiging van boosheid, voor het verdwijnen van boosheid, voor het vervagen van boosheid, voor de beëindiging van boosheid, voor het opgeven van boosheid, voor het laten varen van boosheid moeten elf dingen worden ontwikkeld. Welke elf? De eerste jhana, de tweede jhana, de derde jhana, de vierde jhana, de bevrijding van geest door liefdevolle vriendelijkheid, de bevrijding van geest door mededogen, de bevrijding van geest door altruistische blijdschap, de bevrijding van geest door gelijkmoedigheid, de basis van de oneindigheid van ruimte, de basis van de oneindigheid van bewustzijn, en de basis van nietsheid. Voor de directe kennis van boosheid, voor het volledig begrijpen  van boosheid, voor de volkomen vernietiging van boosheid, voor het afstand doen van boosheid, voor de vernietiging van boosheid, voor het verdwijnen van boosheid, voor het vervagen van boosheid, voor de beëindiging van boosheid, voor het opgeven van boosheid, voor het opgeven van boosheid moeten deze elf dingen worden ontwikkeld”. Hetzelfde wordt gezegd over begerigheid, haat, begoocheling, vijandigheid, kwaadsprekerij, onbeschoftheid, afgunst, vrekkigheid, bedrieglijkheid, sluwheid, koppigheid, hartstocht, eigendunk, zelfingenomenheid, roes/bedwelming en achteloosheid. (AN11.992-1151)

groet,

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, deel 8
« Reactie #8 Gepost op: 25-08-2017 10:06 »
Thema: Boosheid, deel 8

-“Niemand zou een ander moeten bedriegen, noch zou hij iemand moeten verachten waar ze dan ook zijn, hij zou het lijden van een ander niet moeten verlangen vanwege boosheid of wrok.” (Kdp 9, Metta sutta, zie ook SnI.8}

-“Er is geen vuur als hartstocht, geen verlies als boosheid, geen pijn als de aggregaten, geen gemak/comfort anders dan vrede.” (Dhp202)
-“Doe afstand van boosheid, wees klaar met eigendunk, ga voorbij elke keten. Wanneer je aan naam & vorm geen gehechtheid hebt- helemaal niks- dan dringt geen lijden en stress binnen.” (Dhp221)
-“Wanneer boosheid ontstaat, wie dan ook ferm de controle houdt zoals met een race rijtuig: hem noem ik een meester wagenmenner. Ieder ander, enkel iemand die de teugel vasthoudt.” (Dhp222)
-“Versla boosheid met gebrek aan boosheid, slecht met goed; vrekkigheid met vrijgevigheid, een leugenaar met waarheid.” (Dhp223)
-“Door het vertellen van de waarheid; door niet in boosheid te groeien; door geven wanneer gevraagd, hoe weinig je dan ook hebt: door deze drie dingen kom je in de aanwezigheid van deva’s.” (Dhp224)

-“Waak tegen boosheid in het lichaam uitbarstend; in het lichaam, wees beheerst. Afstand gedaan hebbend van lichamelijk wangedrag, jezelf in het lichaam goed gedragend.” (Dhp231)
-“Waak tegen boosheid in spraak uitbarstend; in het spreken, wees beheerst. Afstand gedaan hebbend van verbaal wangedrag, jezelf verbaal goed gedragend”. (Dhp232)
-“-Waak tegen boosheid in de geest uitbarstend; in de geest, wees beheerst. Na afstand gedaan hebbend van mentaal wangedrag, jezelf geestelijk goed gedragend”. (Dhp233)

-“Er is geen vuur als hartstocht, geen toe-eigening als boosheid, geen valstrik als begoocheling, geen rivier als hunkering.” (Dhp251)
-“Vrij van boosheid, verplichtingen nagekomen, principieel, zonder aanmatigende trots, getraind, een ‘laatste-lichaam’: hem noem ik een brahmaan.” (Dhp400, zie ook Udana 1.6)

-“In wie geen misleiding is, of eigendunk, zijn hebzucht geëindigd, niet bezitterig, vrij van verlangen, zijn boosheid verdreven, zijn geest ongebonden. Hij is een contemplatief. Hij is een brahmaan: een monnik”. (vers Ud 3.6)

-“Dit werd door de Gezegende gezegd, gezegd door de Arahant, aldus heb ik het gehoord: “Doe afstand van één kwaliteit, monniken, en ik garandeer jullie niet-terugkeren. Welke kwaliteit? Doe afstand van boosheid als die ene kwaliteit en ik garandeer jullie niet-terugkeren.”

De boosheid waarmee,
wezens naar een slechte bestemming gaan,
in woede ontstoken:
van het op de juiste manier kennen van die boosheid,
diegenen die op heldere wijze zien,
laten dat gaan.
Loslatend,
komen ze nooit meer terug in deze wereld” (Iti§4)

-“Dit werd door de Gezegende gezegd, gezegd door de Arahant, aldus heb ik het gehoord: “Monniken, iemand die afkeer niet volledig gekend en begrepen heeft…begoocheling…boosheid…minachting…die zijn geest er niet van onthecht heeft en losgelaten heeft, is niet in staat om een einde te maken aan stress. Maar iemand die afkeer...begoocheling…boosheid…minachting volledig gekend en begrepen heeft, die zijn geest er van onthecht heeft en het losgelaten heeft, is in staat om een einde te maken aan stress”. (Iti§§10-13).

-“Hij die zijn boosheid beheerst wanneer het opgekomen is, zoals door antigif het verspreiden van het gif van de slang (in het lichaam), die  bhikkhu verlaat deze en de andere oever, zoals een slang (afstand doet van zijn) oude versleten huid ”.
-Hij in wiens borst geen gevoelens van boosheid zijn, die zo cyclisch bestaan heeft overwonnen, die bhikkhu verlaat deze en de andere oever, zoals een slang (afstand doet van zijn) oude versleten huid ”. (SnI.1)

“’…Ik ben vrij van boosheid, vrij van koppigheid’, zo zei de Bhagavat”… (Boeddha) (SnII.2)

In Sutta Nipata I.6, Parabhava sutta, is een dialoog tussen een deva en de Boeddha over verliezers en winnaars en de oorzaken van verlies en winst. Ook boosheid komt hierbij aan bod:
“De man die lodderig is, dol op gezelschap en zonder energie, lui, geneigd tot boosheid,- dat is de oorzaak (van verlies) van de verliezende (mens)”. (SnI.6)
Er worden nog meer oorzaken besproken, zie sutta.

-“De mens die boos is en haat koestert, die slecht is en schijnheilig, die verkeerde visies omarmt heeft, die bedrieglijk is, laat men hem kennen als een verschoppeling.” (SnI.7)

Sutta Nipata II.2, Amagandha Sutta, behandelt wat iemand nou echt bezoedelt. Volgens Kassapa Boeddha is dat niet het eten van vlees. Wat iemand echt bezoedelt zijn slechte daden en verstorende emoties. De sutta wil denk ik vooral aangeven dat zuivering niet komt van allerlei uiterlijkheden maar van binnenuit moet komen door het bevrijden van de smetten door wijsheid. Boosheid wordt hier ook genoemd als een emotie die bezoedelt.

-“Laat de Muni waarheidlievend zijn, zonder zelfingenomenheid, niet bedrieglijk, vrij van kwaadsprekerij, niet boos, laat hem inhaligheid overwinnen.” (SnIV.15)

Dit besluit het Thema: Boosheid.

groet,


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, evaluatie
« Reactie #9 Gepost op: 26-08-2017 19:55 »
Evaluatie

Ik vind zelf dat er nogal een verschil zit tussen de wereldlijke opinie over boosheid en wat wordt overgeleverd via de Pali sutta's. Of het nu gaat om de mening van je eigen ouders, van vrienden, van leraren op school, van therapeuten, je eigen mening (?), vaak kom ik toch tegen dat men boosheid als reactie soms aanmoedigt, adequaat vindt, gepast. Al was het maar om eens duidelijk je grenzen aan te geven of slecht gedrag van een ander te corrigeren oid. Of wat te denken van boosheid als gepaste reactie op onrechtvaardige praktijken? Hoe dan ook, er zijn genoeg redenen in de wereld te vinden waarom boosheid gepast kan zijn.

Ik ben dit echter nergens in de teksten tegengekomen. Boosheid wordt gezien als een bezoedeling, een onvolmaaktheid in de geest, een belemmering en de leerling moet er afstand van doen. Het heilige leven, de Middenweg, het Edele Pad, het dient voor de beëindiging van boosheid, niet voor het voortbestaan of de rechtvaardiging van boosheid. 

Misschien geeft het ook aan dat er een kloof is tussen een wereldlijk leven/moraal, een leven middenin het strijdgewoel genaamd samenleving en dat van de bhikkhu, de leerling van de Boeddha die het heilige leven wenst en aanvoelt dat daarin voor boosheid geen plaats is?

Hoe dan ook, door Nico werd ik er op gewezen dat het handig zou zijn om de teksten die ik verzameld heb onder te brengen in hoofdstukken, zoals teksten over:
- de oorzaken van boosheid,
-over de beëindiging van boosheid.

Nu is dat ook wel te vinden maar het is nu niet bijeengebracht. De komende tijd zal ik deze teksten bijeenbrengen en een overzichtelijk geheel proberen te maken.

groet,





Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, Waardering van Boosheid
« Reactie #10 Gepost op: 31-08-2017 12:11 »
Voordat in de volgende post de oorzaken van boosheid worden belicht, leek het me handig eerst een inleiding te maken die vooral gaat over de waardering van boosheid. Hoe waardeer je zelf boosheid? Hoe waarderen de teksten boosheid? Is er zoiets als positieve boosheid? Is boosheid soms heilzaam of altijd onheilzaam? Soms vaardig? Soms een adequate reactie? Het leek me goed dit soort vragen eerst te behandelen aan de hand van de teksten van de Sutta-Pitaka. Daarna worden de oorzaken van boosheid en beeindiging van boosheid belicht aan de hand van de teksten.

Waardering van Boosheid

Bij elke training hoort kennis over wat te doen en wat te laten, wat tot ontwikkeling te brengen en wat af te zwakken. Dit geldt ook voor de training van de geest. Ik vind de teksten niet dubbelzinnig over wat in dit kader heilzaam is en niet, over wat afkeuringswaardig is en wat niet, over wat bevorderlijk is en wat niet, over wat te cultiveren en waarvan afstand te doen.

Als het om boosheid gaat dan zijn de teksten ook duidelijk. Boosheid is niet voordelig, het is geen kwaliteit maar een onvolmaaktheid in de geest (MN7§3), een bezoedeling waarvan afstand dient te worden gedaan door de leerling. Door afstand te doen van boosheid werk je aan je eigen en andermans welzijn (SN7.2).

Maar is boosheid toch soms niet nuttig? Vaardig? Nodig?

-“Bhikkhu’s die boosheid waarderen, groeien niet in de goede Dhamma
Onderwezen door de op Volmaakte Wijze Verlichte”. (AN4.43)
-Bhikkhu’s die boosheid waarderen, zijn als verrotte zaden in een vruchtbaar veld:
Ze groeien niet in de goede Dhamma”. (AN4.44)

Hier wordt tegen de bhikkhu’s gesproken maar ik acht dit zelf van toepassing op iedereen die streeft naar bevrijding.

De teksten zien boosheid niet als iets positiefs of als iets onschuldigs, integendeel. De teksten geven aan dat boosheid een gevaar is dat van binnenuit is ontstaan (AN7.64). Vanuit boosheid ga je gemakkelijk over tot verbaal en lichamelijk wangedrag en roep je zo het onheil over jezelf en anderen af.

-“De boze persoon kent het goede niet, de boze persoon ziet de Dhamma niet.
Er is enkel blindheid en dichte duisternis wanneer boosheid een persoon overmeestert” .
-“Iemand overmeesterd door boosheid heeft in het geheel geen [veilig] eiland”.
(fragmenten AN7.64)

Een mooi en volgens mij ook realistisch beeld van boosheid is te vinden in SN1.71. Hier wordt over boosheid gezegd dat ‘het een giftige wortel heeft en een met honing besmeurde punt’. Een ‘giftige wortel’ geeft volgens mij aan dat boosheid niet voortkomt uit zoiets edels als onbaatzuchtige liefde of mededogen of wijsheid. Hoewel dat wel vaak wordt verdedigd, zie ik dit niet terug in de teksten. Het is eerder omgekeerd. Iemand met ver ontwikkelde wijsheid, is vrij van alle boosheid, het komt niet meer op.
‘Een met honing besmeurde punt’ wijst er op dat boos worden ook een aangename kant heeft. Het voelt soms als een beloning om te vergelden, om iemand eens flink de les te lezen, fysiek of verbaal. Daarom is boosheid aantrekkelijk en onderwerp van begeerte, niet gemakkelijk om afstand van te doen.

Boosheid wordt in de teksten ook besproken in combinatie met vijandigheid. Je kunt je afvragen of er sprake kan zijn van boosheid in combinatie met liefdevolle vriendelijkheid (metta)? Of is dit een onmogelijke combinatie? Als een lerares, stel, een kind streng toespreekt met de bedoeling het kind te corrigeren, is ze dan echt boos? Ik denk niet dat dit boosheid hoeft te zijn. Wat anders wordt het als ze trilt van woede en rood aanloopt.
Het duo ‘boosheid en vijandigheid’ leidt tot een achteruitgang (AN2.200-204). Dit duo stort iemand in de hel alsof ie daar gebracht is (AN2.210-214). Het duo leidt tot geboorte in een lagere wereld, in de hel (AN2.220-224). Boosheid en vijandigheid zijn twee onheilzame kwaliteiten (AN2.230-234).  Het zijn afkeuringswaardige zaken (AN2.240-244). Boosheid en vijandigheid heeft lijden als uitkomst (AN2.260-2.264). Is bij boosheid altijd sprake van (iets van) vijandigheid?  Dat is misschien goed om te onderzoeken in de geest.

Ik ben in de teksten niet zoiets tegengekomen als ‘de positieve kanten van boosheid’.
Het positief waarderen van boosheid zal natuurlijk ook niet leiden tot zelfs maar een poging om afstand te doen van boosheid. Als je niet vindt dat je smerig bent, was je jezelf ook niet. Dit is natuurlijk ook zo met innerlijke zaken zoals boosheid. In de teksten wordt het wel duidelijk behandeld als een bezoedeling, een smet.
Als je hierover twijfelt, en toch blijft denken dat boosheid best nuttig is in het dagelijks leven, dan ga je natuurlijk nooit afstand doen van boosheid. Dan kan volgens de teksten arahantschap ook niet bereikt worden (AN 9.62).

Boosheid dient te worden opgegeven, geven de teksten aan. De Middenweg, het edele achtvoudige Pad doet afstand van boosheid en leidt tot Nibbana (MN3§9).
-“Het is om boosheid, eigendunk en minachting te verwijderen dat het heilige leven wordt geleefd, O, Tissa.” (vers SN21.9).

Boosheid is kennelijk zo’n bepalende emotie dat er zelfs wordt aangeven dat wanneer je deze ene kwaliteit kwijt bent, dan is niet-meer-terugkeren gegarandeerd (Iti§4).

“’…Ik ben vrij van boosheid, vrij van koppigheid’, zo zei de Bhagavat”… (Boeddha) (SnII.2)

Dit is nogal een lang stuk tekst geworden over de waardering van boosheid, maar het is natuurlijk ook cruciaal voor de weg die je gaat hoe je tegen boosheid aankijkt. Ik hoop dat het duidelijk is geworden, ook via de al eerder geposte fragmenten, hoe in de teksten boosheid wordt gewaardeerd.

In de volgende post worden de oorzaken van boosheid belicht aan de hand van overgeleverde teksten uit de Sutta-Pitaka.

groet,

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, Oorzaken van Boosheid
« Reactie #11 Gepost op: 01-09-2017 12:10 »
Oorzaken van Boosheid

Hieronder heb ik teksten geselecteerd die handelen over de oorzaken van boosheid. Ik heb het voor het overzicht in hoofdstukken ingedeeld.

Een bozig en prikkelbaar karakter

Het kan zijn dat iemand een bozig en prikkelbaar karakter heeft.

-“Hier, leerling, heeft een bepaalde man of vrouw een bozig en prikkelbaar karakter; zelfs een klein beetje bekritiseerd, is hij beledigd, wordt boos, vijandig en zint op wraak en vertoont boosheid, haat en verbittering” (MN135§9).

Zo’n neiging heeft denk ik iedereen wel in een bepaalde mate, maar bij sommige mensen is die neiging overheersend aanwezig.

AN3.25 vergelijkt de geest van iemand die geneigd is tot boosheid met een open zweer. Een treffend beeld van hoe prikkelbaar je als mens kan zijn. Het kan natuurlijk ook zijn dat iemand niet zozeer een prikkelbaar karakter heeft, maar tijdelijk nogal prikkelbaar is door slecht slapen, oververmoeidheid, overspannenheid of een ziekte o.i.d.

AN3.132 beschrijft drie soorten mensen met een prikkelbaar bozig karakter. Alle drie types worden snel boos maar de boosheid blijft bij de ene lang hangen, bij een ander minder lang en bij weer een ander duurt de boosheid maar kort. De sutta vergelijkt dat verschil in temperament met lijnen gezet in verschillend materiaal. Het temperament van een mens wiens boosheid lang blijft hangen wordt vergeleken met een lijn gekrast in steen. Die lijn blijft lang zichtbaar. Wind en water hebben er nauwelijks invloed op. Het bozige temperament kan ook zijn als een lijn gezet op water, d.w.z. iemand kan snel boos worden maar het is ook zo weer voorbij. Een tussenvorm wordt vergeleken met een lijn gezet in de grond.  Het meest ongunstig is boosheid die lang blijft hangen.

In AN4.110  wordt wat boosheid betreft een vergelijking gemaakt tussen vier soorten mensen en vier adders. Er zijn adders wiens gif snel opkomt en wiens gif  langzaam opkomt. Dit zijn mensen die respectievelijk snel en niet snel boos worden. En dat gif dat opkomt dat kan vervolgens krachtig zijn en zwak (niet giftig). Dit staat voor boosheid die respectievelijk lang aanhoudt en kort. De combinatie van gif dat snel opkomt (snel boos) en krachtig gif (lang aanhoudende boosheid) is het gevaarlijkst.

Wat ook kan aansluiten bij het belang van iemands karakter bij het ontstaan van boosheid (strijd en conflicten) is wat gezegd wordt in DN33§2.2 en AN6.36. Iemand kan van kwade wil zijn, niet respectvol, bedrieglijk, jaloers en gemeen, doortrapt, vol slechte verlangens en met verkeerde visies, dogmatisch en koppig. Dat zijn ook trekken die snel leiden tot conflicten, tot ruzie, tot boosheid.

Iemands karakter kan een rol spelen.


Verkeerd geadresseerde spraak

Het is moreel niet juist het zo te zien dat de oorzaak van boosheid altijd bij een ander ligt.  Je moet ook oog hebben voor de gevolgen van je eigen optreden. Dat geeft o.a.  AN5.157 aan. Deze sutta geeft namelijk aan dat je eigen spraak ook verkeerd geadresseerd kan zijn. Verkeerd geadresseerd in die zin dat je eigen woorden bij een ander alleen maar een slecht humeur, irritatie en boosheid opwekken. Er worden 5 soorten verkeerd geadresseerde spraak besproken. In het kort:
-Een gesprek over vertrouwen tegen iemand die zelf geen vertrouwen ervaart;
-Een gesprek over deugdzaam gedrag tegen een immoreel persoon;
-Een gesprek over geleerdheid tegen een persoon die niet geleerd is;
-Een gesprek over vrijgevigheid tegen een vrek;
-Een gesprek over wijsheid tegen een niet-wijs persoon.

Iemand met vertrouwen in de Drie Juwelen kan wellicht een mede-boeddhist inspireren maar een ander zal ie wellicht met zijn devotioneel klinkende spraak alleen maar irriteren. Iemand die vrekkig is, voelt zich misschien wel ongemakkelijk bij dat gepraat over het geven aan goede doelen en gaat zich wellicht ergeren. Spraak kan heel verschillend uitpakken maar irritatie ligt op de loer, vind ik. Spraak die voor een ander niet voordelig is, die bij een ander alleen maar leidt tot ergernis, is natuurlijk ook geen juiste spraak.
Het zich gaan ergeren aan anderen hoeft volgens SN42.1 trouwens niet alleen te gebeuren vanuit, weerzin, dosa, maar het kan ook gebeuren vanuit gehechtheid en begoocheling.

Het duo dierbaar/niet-dierbaar of geliefd/niet-geliefd

Ik denk dat dit wel een soort innerlijk hoofdoorzaak is van het ontstaan van boosheid, ruzie, conflicten. Van alles kan dierbaar of geliefd zijn. Bepaalde personen (partner, kinderen, vrienden etc), je eigen gezondheid, je nog jeugdig uiterlijk, kracht, idealen, een geloof, een visie of mening, voortbestaan, reputatie, een object, wat dan ook. Wat je geliefd of dierbaar is dat wil je beschermen, vasthouden. Dat is object van gehechtheid. Je wilt ook niet dat dat verandert.

Wat dierbaar of geliefd is dat trekt natuurlijk ook nooit op los van wat niet-dierbaar is en wat niet-geliefd is. Er wordt geschreven dat het dierbare of geliefde teruggaat op wat wenselijk is. En wat wenselijk is dat voert vervolgens weer terug naar het duo plezier en ongenoegen. En dat voert weer terug tot (zintuiglijk) contact (deel van SnIV.11).

Elke gewaarwording, via de vijf zintuigen of mentaal, wordt vrijwel automatisch door de geest beoordeeld als ‘wenselijk’ of ‘ongewenst’, like and dislike. Plezierig-> like. Onplezierig (pijnlijk)->dislike. Het is alsof een fort wordt bewaakt. Boosheid ligt op de loer bij wat wordt ervaren als onplezierig, wat niet dierbaar is, niet geliefd en niet gewenst is, en dat staat weer niet los van wat dierbaar, geliefd en gewenst is. Het duo dierbaar/niet-dierbaar of geliefd/niet-geliefd speelt dus een grote rol bij het ontstaan van boosheid.

Een voorbeeld vanuit de overgeleverde teksten van hoe boosheid kan ontstaan vanuit wat niet gewenst is, is te vinden in DN1§1.5. Hier is onderwerp dat iemand geringschattend (of ‘negatief’) kan spreken over de Drie Juwelen. Voor een leerling van de Boeddha zou dit ongewenst kunnen zijn omdat de Drie Juwelen hem/haar erg dierbaar zijn. De boeddhist zou zomaar boos kunnen worden. Toch geeft dat sutta fragment aan dat men niet boos of ontevreden dient te worden maar gewoon moet uitleggen wat onjuist is.

Een ander voorbeeld is te vinden in MN5§9 waarin besproken wordt hoe iemand eigenlijk een goede reputatie wenst maar ondertussen wel morele missstappen begaat. Hij wil dit verborgen houden voor anderen. En als het bekend wordt dat hij misstappen heeft begaan, wordt hij boos en verbitterd omdat natuurlijk zijn reputatie dan op het spel komt te staan. Reputatie is hem erg dierbaar. Zo dierbaar dat ie nog liever als een bedrieger door het leven gaat.

Weer een ander voorbeeld wordt beschreven in MN21 waarin de eerwaarde Moliya Phagguna
heel vriendschappelijk omgaat met bhikkhuni’s. Die zijn hem erg dierbaar geworden. En wanneer dan iemand zich negatief uitlaat over die bhikkhuni’s kan hij dat niet verdragen en wordt boos.

Iets wat hier op aansluit zijn de in AN10.79 genoemde tien grondslagen van rancune/wrok.
Welke tien? (1) [Denkend:] ‘Ze handelden in mijn nadeel’, koestert men rancune. (2) [ Denkend:] ‘Ze handelen in mijn nadeel’, koestert men rancune. (3) [Denkend:] ‘Ze zullen in mijn nadeel handelen’, koestert men rancune. (4) [ Denkend:] ‘Ze handelden in het nadeel van iemand die mij welgevallig  en aangenaam is’ koestert men rancune. (5) [ Denkend:] ‘Ze handelen in het nadeel van iemand die mij welgevallig en aangenaam is’, koestert men rancune. (6) [Denkend:] ‘Men zal in het nadeel handelen van iemand die mij welgevallig en aangenaam is’, koestert men rancune. (7)
[Denkend:] ‘Ze handelden in het voordeel van iemand die mij niet welgevallig en onaangenaam is’, koestert men rancune. (8} [Denkend] ‘Ze handelen in het voordeel van iemand die mij niet welgevallig en onaangenaam is’, koestert men rancune. (9) [ Denkend] ‘Ze zullen in het voordeel handelen van iemand die mij niet welgevallig en onaangenaam is’, koestert men rancune. (10) En iemand wordt boos zonder reden2098. Dit bhikkhu’s zijn de tien grondslagen van rancune.” (AN10.79)

Het zijn vormen van denken die ook gebaseerd zijn op wat iemand dierbaar is en niet dierbaar, wat iemand wenselijk vindt en niet-wenselijk. Boosheid ligt dan eigenlijk meteen al weer op de loer. 

Er zijn eigenlijk tal van voorbeelden te bedenken. Hoe dierbaar is wel niet je eigen (of andermans) gezondheid? En wordt je niet gemakkelijk kwaad als je bepaalde zaken niet meer gaan zoals je wilt vanwege een ziekte, blessure, ouderdom?

Ik geloof niet dat deze analyse over de rol van wat dierbaar/geliefd is bij het ontstaan van boosheid, een aanmoediging is om dan maar totaal onverschillig te worden, koud, gevoelloos, maar ik zie het als een aanmoediging om voorbij te gaan aan automatische neigingen van like and dislike en daar het nadeel ook van in te zien. Een uitnodiging realistischer te worden, ontnuchterd, rijper, minder dromerig, minder in de wils-modus en meer in de wijsheid-modus. Een uitnodiging om de ellende die vaak al erg genoeg is, niet nog erger te maken.
 
Tot zover over de Oorzaken van Boosheid.

De volgende post belicht aan de hand van de teksten de Beëindiging van Boosheid

groet,

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid, Beeindiging van Boosheid
« Reactie #12 Gepost op: 02-09-2017 14:12 »
Hoe eindigt boosheid?

Voor de overzichtelijkheid heb ik het in hoofdstukken ingedeeld.

De waardering van boosheid

Hier begint het mee lijkt me. Hoe waardeer je boosheid? Als je boosheid waardeert als iets wat nuttig is, heilzaam, vaardig, positief, bevorderlijk, geen smet, ongevaarlijk, hoe kan boosheid dan ooit eindigen? De overgeleverde teksten laten er geen misverstand over bestaan dat boosheid een bezoedeling is, een smet, een onvolmaaktheid en gevaar voor jezelf en anderen, iets om afstand van te doen. 

Vooral het honingzoete aspect van vergelding of willen strijden/vechten, wraak willen nemen, is ronduit gevaarlijk. Dit heb ik ook voor mezelf inmiddels wel (h)erkend. Of het nu het vergelden van een tegenstander in discussies is, iemand eens flink de les lezen verbaal of iemand fysiek willen afstraffen, al dat fanatisme, al die driftigheid, al dat vuur in jezelf, al die meedogenloosheid, al zulke onzalige wilsactiviteit keert als een boomerang op jezelf terug, weet ik inmiddels wel. Je krijgt zelf een lesje! Een lesje in lijden en de werking van kamma. Het werkelijk inzien van het gevaar van boosheid, al die driftigheid, al die vijandigheid is denk ik ook behulpzaam.

Uitwissing van boosheid beoefenen

-“’Anderen zullen boos zijn; wij zullen hier niet boos zijn’: uitwissing dient aldus beoefend te worden.” (MN8§12)

-“Versla boosheid met gebrek aan boosheid…” (Dhp223)

Het uitgangspunt bij het trainen van de geest is dat eigenlijk alles aanwezig is, in potentie, als zaadjes in de denkbeeldige bodem van de geest. Er is in ons allen het zaad van de neiging tot boosheid, tot vijandigheid en meedogenloosheid maar evengoed is er het zaad van liefdevolle vriendelijkheid, mildheid en mededogen. De training bestaat er uit om ondubbelzinnig te (h)erkennen wat een smet is en niet gecultiveerd dient te worden in jezelf, waarvan afstand te doen en wat gecultiveerd dient te worden, bewaterd met onze aandacht. Want waar de geest vaak naar uitgaat, of waar je vaak aan denkt, dat wordt een geneigdheid in de geest (MN19§6). Je moet dus ook echt oppassen met waar je je vaak op richt want het wordt steeds meer een gewoonte. Voor goede gewoonten kan dat weinig kwaad maar pas op met driftigheid en vijandigheid. Uit ervaring weet ik inmiddels wel dat het zo werkt dat je op deze manier, door je geest op onheilzame zaken te richten, het onheil zeker over jezelf (en vaak ook anderen) afroept.

“Op zo’n manier dient men in de Dhamma te trainen:
Zwicht niet voor opstandigheid/weerspannigheid” (fragment AN7.64).

Uitwissing van boosheid beoefenen, betekent eigenlijk dat je, hoe dan ook, niet toegeeft aan opkomende gevoelens van boosheid en vijandigheid. Wat niet wordt gevoed met aandacht dat verzwakt, dat wist geleidelijk uit, dat put uit. Hier onder worden enkele zaken beschreven die hierbij behulpzaam kunnen zijn.


Niet-vaardige gedachten opgeven

Er zijn ideeen of beelden die, wanneer je daar op gericht blijft, alleen maar boosheid opwekken of de al aanwezige boosheid alleen maar versterken. Zulke ideeen of beelden zouden we eigenlijk voor onszelf moeten identificeren en onderzoeken hoe dit bij onszelf werkt.

AN10.79 (zie vorige reactie) somt een groot aantal van dat soort ideeen op waardoor heel snel boosheid opkomt. In feite komen die gedachten of beelden er op neer dat je je (vermeende) eigen belang bedreigd ziet worden. De volgende sutta, AN10.80, behandelt een manier om van dit soort rancune af te komen. 

-“Bhikkhu’s, er zijn deze tien wegen om rancune te verwijderen. Welke tien? (1) [Denkend] ‘Ze handelden in mijn nadeel, maar wat kan er aan gedaan worden?’ verwijdert men rancune. (2) [Denkend] “Ze handelen in mijn nadeel, maar wat kan er aan gedaan worden?’ verwijdert men rancune. (3) [Denkend] ‘Ze zullen in mijn nadeel handelen, maar wat kan er aan gedaan worden?’ verwijdert men rancune. (4) [ Denkend:] ‘Ze handelden in het nadeel van iemand die mij welgevallig  en aangenaam is, maar wat kan er aan gedaan worden?’ verwijdert men rancune. (5) [ Denkend:] ‘Ze handelen in het nadeel van iemand die mij welgevallig en aangenaam is, maar wat kan er aan gedaan worden?’ verwijdert men rancune.  (6) [Denkend:] ‘Men zal in het nadeel handelen van iemand die mij welgevallig en aangenaam is, maar wat kan er aan gedaan worden?’ verwijdert men rancune. (7) [Denkend:] ‘Ze handelden in het voordeel van iemand die mij niet welgevallig en onaangenaam is, maar kan er aan gedaan worden?’ verwijdert men rancune. (8} [Denkend] ‘Ze handelen in het voordeel van iemand die mij niet welgevallig en onaangenaam is, maar wat kan er aan gedaan worden?’ verwijdert men rancune.  (9) [ Denkend] ‘Ze zullen in het voordeel handelen van iemand die mij niet welgevallig en onaangenaam is, maar kan er aan gedaan worden?’, verwijdert men rancune. en rancune. (10) En iemand wordt niet boos zonder reden. Dit bhikkhu’s zijn de tien manieren om rancune te verwijderen.” (AN10.80)

Ik heb gezien dat deze sutta ook anders wordt vertaald, namelijk in plaats van “maar wat kan er aan gedaan worden?”…”maar wat kan ik verwachten?” (http://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an10/an10.080.than.html)

Hoe dan ook, de realistische strekking lijkt me dat je door gericht te zijn op bepaalde gedachten of beelden , jezelf kunt opfokken tot het stoom uit je oren komt, maar bepaalde ideeen kunnen dat ook voorkomen, beperken.

Herhaaldelijk zien met wijsheid

AN10.23 geeft aan dat van de bezoedelingen, te weten, hebzucht, haat, begoocheling, boosheid, vijandigheid, kwaadsprekerij, onbeschoftheid en vrekkigheid  afstand dient te worden gedaan noch door het lichaam of de spraak maar “door herhaaldelijk zien met wijsheid”.

Volgens het commentaar betekent dat iemand dit herhaaldelijk ziet met Pad-wijsheid samen met inzicht-wijsheid. Ik denk dat ‘met inzicht-wijsheid’ wordt bedoeld dat men zulke bezoedelingen, op het moment dat ze opkomen, enkel gewaar is en kent/beschouwt als ‘dit ben ik niet, dit is niet van-mij, niet mijn zelf’.

Ik denk ook dat het hierbij goed is te zien en beseffen dat neigingen op (vrijwel) oncontroleerbare wijze actief worden bij jezelf (en anderen) vanuit hun sluimerende of latente toestand. Voordat je het weet is je geest al vijandig, bijvoorbeeld, en bozig. DirkJan beschreef dat, meen ik, eens zo dat je niet kunt voorkomen dat er golven ontstaan, zoals een golf van weerzin, boosheid en vijandigheid in jezelf, maar je kunt wel er op een bepaalde manier op leren surfen. Die golf hoeft ons niet te verzwelgen. Als de golf van weerzin of boosheid of vijandigheid ons niet verzwelgt, dan doen we op dat moment afstand van die golf van weerzin, boosheid en vijandigheid, we laten het gaan, los, varen.

Neigingen bij jezelf zien als enkel mentale golven, als lege verschijnselen, niet wie je echt bent, niet je essentie, niet zo belangrijk, is denk ik wat bedoeld wordt met inzicht-wijsheid. Dit herhaaldelijk toepassen wanneer neigingen opkomen, zoals die van boosheid en vijandigheid, maakt dat neigingen niet langer worden gevolgd en dus gevoed. Zo put hun over vele levens verzamelde kracht geleidelijk uit. Als die kracht afzwakt, wordt het mogelijk dat wij neigingen moeiteloos gaan beheersen i.p.v. dat sterke neigingen ons nu beheersen.

Met Pad-wijsheid wordt denk ik de soort wijsheid bedoeld die er is wanneer er een directe ervaring is van Nibbana, maar ik weet dit niet zeker. Volgens het commentaar bij MN7 zijn door het pad van in de stroom treden (sotapatti-magga) de smetten lasteren, kleineren, verachten,  tirannie, overheersen, afgunst, nijd, jaloersheid, huichelarij, misleiding, en  bedriegen opgegeven.
Door het pad van niet-wederkeer (anagami-magga) zijn de smetten kwade wil, afkeer, haat;  boosheid, toorn, woede; vijandschap; nalatigheid en onoplettendheid opgegeven [bron Nico].

Zelfonderzoek in combinatie met de Juiste Inspanning


AN10.51 beschrijft dat het belangrijk is om aan zelfonderzoek te doen om te groeien in heilzame kwaliteiten (zoals niet-boosheid). Zoals iemand ook onderzoekt of diens gezicht vies is en dan meteen tegenmaatregelen neemt,  zo zou iemand ook moeten zien of ie innerlijk vies is en maatregelen dienen te nemen. Men zou zich moeten afvragen: ‘ben ik vaak verlangend of zonder verlangen, met kwade wil of zonder, word ik vaak overvallen door dofheid en slaperigheid, ben ik vaak rusteloos of kalm, word ik vaak geplaagd door twijfel of ben ik vrij van twijfel (dit was een opsomming van de vijf hindernissen). Ben ik vaak boos of zonder boosheid? Is mijn geest vaak bezoedeld of onbezoedeld? Is mijn lichaam vaak geagiteerd of niet geagiteerd? Ben ik vaak lui of energiek? Ben ik vaak ongeconcentreerd of geconcentreerd?

Als je bij jezelf vaststelt dat zulke bezoedelingen er vaak zijn, dan moet je buitengewoon verlangen voortbrengen, inspanning, geestdrift, enthousiasme, onvermoeibaarheid, mindfulness en helder bewustzijn om van deze slechte onheilzame kwaliteiten afstand te doen. Alsof je hoofd en kleding in brand staan, zo geeft de sutta aan. Dit afstand doen van onheilzame factoren is onderdeel van de Juiste IJver, een factor van het edele achtvoudige Pad.
‘Mindfulness ontwikkelen’ betekent in dit geval dat je leert constant er bij te zijn en precies weet wat er in jezelf omgaat, welke mentale neigingen bijvoorbeeld er zijn op enig moment. Dus ontstaat boosheid of vijandigheid dan weet je dat op dat moment.
‘Helder bewustzijn ontwikkelen’ betekent dat je alles helder bewust doet. Je bent je helder bewust dat dat je wandelt, loopt, zit, eet, poept etc. Dus je loopt niet te dagdromen en doet iets niet op de automatische piloot.

Als men de bezoedelingen niet aantreft bij zichzelf dan moet men zich baseren op deze heilzame kwaliteiten en een verdere inspanning doen om de vernietiging van de smetten (asava’s) te realiseren, zo geeft de sutta verder aan.
 
Jhana’s en de Vier Onmetelijken (of Brahma-vihara’s)

-“Bhikkhu’s voor de directe kennis van boosheid, voor het volledig begrijpen  van boosheid, voor de volkomen vernietiging van boosheid, voor het afstand doen van boosheid, voor de vernietiging van boosheid, voor het verdwijnen van boosheid, voor het vervagen van boosheid, voor de beëindiging van boosheid, voor het opgeven van boosheid, voor het laten varen van boosheid moeten elf dingen worden ontwikkeld. Welke elf? De eerste jhana, de tweede jhana, de derde jhana, de vierde jhana, de bevrijding van geest door liefdevolle vriendelijkheid, de bevrijding van geest door mededogen, de bevrijding van geest door altruistische blijdschap, de bevrijding van geest door gelijkmoedigheid, de basis van de oneindigheid van ruimte, de basis van de oneindigheid van bewustzijn, en de basis van nietsheid. Voor de directe kennis van boosheid, voor het volledig begrijpen  van boosheid, voor de volkomen vernietiging van boosheid, voor het afstand doen van boosheid, voor de vernietiging van boosheid, voor het verdwijnen van boosheid, voor het vervagen van boosheid, voor de beëindiging van boosheid, voor het opgeven van boosheid, voor het opgeven van boosheid moeten deze elf dingen worden ontwikkeld”. Hetzelfde wordt gezegd over begerigheid, haat, begoocheling, vijandigheid, kwaadsprekerij, onbeschoftheid, afgunst, vrekkigheid, bedrieglijkheid, sluwheid, koppigheid, hartstocht, eigendunk, zelfingenomenheid, roes/bedwelming en achteloosheid. (AN11.992-1151)

Het is niet te begrijpen wat het effect is van de vijf hindernissen op je eigen geest als die hindernissen niet eens totaal afwezig waren. Dit is denk ik ook waarom gezegd wordt dat men jhana dient te ontwikkelen om boosheid volledig te begrijpen. De ruimtelijkheid, de ontspanning, de luchtigheid, de soepelheid van jhana leert je iets over boosheid kennen wat je anders niet goed kent.  Liefdevolle vriendelijkheid en de andere drie onmetelijken leert, denk ik, boosheid te zien als een soort venijn of gif  in de geest. Waar liefdevolle vriendelijkheid geest licht en soepeler maakt, maakt boosheid donker en star. Dus door de onmetelijken en jhana’s te ontwikkelen leren we boosheid heel goed kennen. Zoiets wordt bedoeld, denk ik. 

Het Edele Achtvoudige Pad

“Het kwaad hierin is boosheid en wraak. Er is een Middenweg voor het afstand doen van boosheid en wraak, visie gevend, kennis gevend, die leidt tot vrede, tot directe kennis, tot verlichting, tot Nibbana. En wat is die Middenweg? Het is eenvoudigweg dit edele Achtvoudige Pad; dat is, juiste visie, juiste intentie, juiste spraak, juist handelen, juist levensonderhoud, juiste inspanning, juiste mindfulness en juiste concentratie. Dit is de Middenweg die visie geeft, kennis geeft, die leidt tot vrede, tot directe kennis, tot verlichting, tot Nibbana.” (MN3§9).

Alles wat hiervoor gezegd is over het beëindigen van boosheid wordt eigenlijk kort samengevat door: ontwikkel of cultiveer het Edele Achtvoudige Pad.

Slot

Hier wou ik het maar bij laten wat betreft het Thema: Boosheid. Als jullie nog iets willen corrigeren, bekritiseren, bespreken of iets wilt toevoegen, dan hoor ik het graag. 

Groet,

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Thema: Boosheid en Kwade wil
« Reactie #13 Gepost op: 03-09-2017 21:42 »
In hoeverre verschilt kwade wil van boosheid vinden jullie?
Zijn er overeenkomsten?

groet,

Offline DirkJan

  • Global Moderator
  • Eerwaarde
  • *****
  • Berichten: 2167
  • Geslacht: Man
  • een goed voorbeeld is van onschatbare waarde
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #14 Gepost op: 04-09-2017 13:55 »
..kzou zeggen: kwade wil is een intentie,
boosheid is een emotie..
Met een been in het graf,het ander op een bananenschil

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #15 Gepost op: 13-09-2017 19:36 »
Stel je ervaart pijn en eigenlijk nogal vanzelf ontstaat iets van afkeer in je, weerzin, weerspannigheid, strijdigheid. Is dat al boosheid of is dat kwade wil?

groet,

Offline DirkJan

  • Global Moderator
  • Eerwaarde
  • *****
  • Berichten: 2167
  • Geslacht: Man
  • een goed voorbeeld is van onschatbare waarde
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #16 Gepost op: 14-09-2017 18:55 »
Stel je ervaart pijn en eigenlijk nogal vanzelf ontstaat iets van afkeer in je, weerzin, weerspannigheid, strijdigheid. Is dat al boosheid of is dat kwade wil?

ik denk: geen van beiden.

wat het wel is: afkeer,weerzin,weerspannigheid,strijdigheid.
Met een been in het graf,het ander op een bananenschil

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #17 Gepost op: 14-09-2017 20:47 »
Hoi,

Zie jij het als het begin van wat later uitmondt in boosheid?
Wortelt boosheid altijd in afkeer, weerzin, strijdigheid?

groet,

Offline DirkJan

  • Global Moderator
  • Eerwaarde
  • *****
  • Berichten: 2167
  • Geslacht: Man
  • een goed voorbeeld is van onschatbare waarde
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #18 Gepost op: 14-09-2017 22:47 »
Weet ik niet...
Maar 'altijd' lijkt me veel gezegd.

Boosheid kan bijvoorbeeld ook voortkomen uit
gekrenktheid of uit frustratie of uit teleurstelling

Boosheid is in ieder geval een reactie
die het zwaar oneens is met de situatie
« Laatst bewerkt op: 14-09-2017 22:59 door DirkJan »
Met een been in het graf,het ander op een bananenschil

Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 543
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid en Kwade wil
« Reactie #19 Gepost op: 18-09-2017 23:38 »
In hoeverre verschilt kwade wil van boosheid vinden jullie?
Zijn er overeenkomsten?

groet,

Men kan kwade wil als een vorm van boosheid zien. Maar omgekeerd kan ook, namelijk boosheid als een vorm van kwade wil. Toch kan men ook zeggen dat boosheid en kwade wil synoniemen zijn. Wil jij echter beide onderscheiden dan kan dat ook.

Iedereen ervaart boosheid en kwade wil. Bij een analyse kan men inderdaad bij afkeer, weerzin, strijdigheid komen. Toch lijkt het me bij verdere analyse tegelijkertijd ook een eenzijdige al te negatieve interpretatie. Want ik zie bij een verdere analyse ook bekommernis, betrokkenheid, de wens om een positieve bijdrage te leveren. Alsook uitingen van bedreiging, gevaar.

bv. je ziet je kind een gevaarlijke handeling uitvoeren, je wenst het kind te beschermen, veiligheid te bieden. Maar het kind luistert niet, maar er moet snel ingegrepen worden, er dreigt onmiddellijk gevaar. Pas op, wat doe je nu , roep je luid en boos, niet de straat overlopen daar komt toch een auto aan.

Dit is maar één voorbeeld, maar er zijn talloze voorbeelden, dat boos niet altijd wortelt in het kwade, of niet volledig wortelt in het kwade, maar dat er nuanceringen moeten aangebracht worden.

Ik denk dat we ook niet mogen vergeten dat de wortel van lijden, in feite onwetendheid is, blinde processen noch goed, noch kwaad. Zoals de wind, die grote schade kan aanrichten, of het zonlicht dat het levende doet groeien en bloeien. Maar in wezen is er geen intentioneel goed of kwaad in het spel. Een procesmatig gebeuren, een samenloop van omstandigheden.

De boodschap lijkt me dat men onwetendheid overwint door inzicht in de blinde processen. en in die zin is een al te negatieve benadering van de processen een struikelblok om de inzichten te ontwikkelen. Inzicht lijkt me verbonden met helder, neutraal, objectief.
 
Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #20 Gepost op: 19-09-2017 15:53 »
Als je andere prioriteiten in het leven hebt dan bevrijding, zoals kinderen grootbrengen, orde houden in een klas, een land besturen, een bedrijf runnen, dat soort zaken, dan gelden er denk ik hele andere dingen. Het is voorstelbaar dat zelfs liegen dan best vaardig kan zijn, of dat sluw zijn een kwaliteit is,  dat boos worden vaardig gedrag is, dat soms geweld uitoefenen (leger, ouders, politie) passend optreden is, dat zelfs vijandigheid (vijanden dien je te verslaan) te waarderen is.   

Maar ik zie toch in de teksten aangegeven worden dat wanneer bevrijding je het meest lief is, boven alles, dan moet je juist niet dat pad opgaan van het rechtvaardigen (positief waarderen) van je eigen sluwheid, boosheid, hebzucht, geweld, trots, vijandigheid etc...

Het is een kwestie van wat heeft je prioriteit, denk ik.


groet,



Offline Ujukarin

  • Global Moderator
  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 567
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
    • Triratna Boeddhistisch Centrum Amsterdam
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #21 Gepost op: 19-09-2017 20:39 »
Alleen even over boosheid-als-middel-tot:

Voor dit soort dingen wordt altijd gezegd dat Metta (en Compassie enzo) de uiteindelijke basis moet zijn van je handelen. Dus ALS er eens geweld gebruikt zou moeten worden, al is het maar om het kind dat het handje op de gloeiendhete kachel wil leggen of de straat zou oprennen, dan kan dat alleen en enkel als je bedoelingen Metta/Positief zijn en die handeling ook verdedigbaar in relatie ertoe staat. In het Engels: 'acting in Power Mode is solely acceptable if subordinate to the Love Mode which is the sole basis for a Buddhist life'.

Ook met dit criterium is er nog enig risico dat geweld onterecht goedgepraat wordt, maar je hebt tenminste een principe van waaruit te praten.

With folded palms,

<Ujukarin>

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #22 Gepost op: 19-09-2017 21:57 »
Ja, waarbij je je dan weer kan afvragen of 'een kind wegtrekken bij de kachel' nou een voorbeeld is van geweld of gepaard moet gaan van boosheid.

Het kan zijn dat een kind voor de vierde keer weer naar die kachel toeloopt en een ouder zich gaat ergeren en dan dat kind uit ergernis bruut wegsleurt. Dan krijgt het meer van het karakter van geweld, vind ik.

Ujukarin, heb jij ooit gehoord of gelezen in boeddhistische teksten of kringen dat boosheid kan ontstaan vanuit
1. liefde/metta
2. mededogen/karuna
3. wijsheid/panna?

Ik ben dit in mijn onderzoek in de Pali Canon niet tegengekomen maar ik heb ook niet alles doorzocht.

groet,

Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 543
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #23 Gepost op: 20-09-2017 00:51 »
quote author=Sybe link=topic=2559.msg19254#msg19254 date=1505829230]

Maar ik zie toch in de teksten aangegeven worden dat wanneer bevrijding je het meest lief is, boven alles, dan moet je juist niet dat pad opgaan van het rechtvaardigen (positief waarderen) van je eigen sluwheid, boosheid, hebzucht, geweld, trots, vijandigheid etc...

[/quote]

Ik denk niet dat het gaat over positief waarderen. Het gaat ook niet over negatief waarderen. Maar over helder, neutraal, objectief inzicht in de processen.

En als ik neutraal kijk naar boosheid dan zie ik dat boosheid niet alleen wortelt in kwade wil. Of dat het 100% zuivere kwade wil is. En dat was toch je vraag : "In hoeverre verschilt kwade wil van boosheid vinden jullie? "

Er zijn mensen die zeer angstig zijn, of zeer snel in paniek slaan, en natuurlijk kun je hun reacties verengen tot kwade wil, maar dan negeer je wel het gegeven dat er angst en paniek ten dele aan de basis ligt van bepaalde reacties.

Ons denken neigt naar zwart/wit denken, nuance brengt een mens in de war. Nuance maakt complex, complex ontmoedigt mensen. Mensen reageren ook vanuit hun verwarring, vanuit hun ontmoediging, vanuit hun frustraties. Ik denk niet dat het correct is om het grote pallet van menselijke reacties allemaal te simplificeren tot "kwade wil", zelfs als er ten dele kwade wil bij aanwezig is.




Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

Offline Ujukarin

  • Global Moderator
  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 567
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
    • Triratna Boeddhistisch Centrum Amsterdam
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #24 Gepost op: 20-09-2017 07:05 »
Ujukarin, heb jij ooit gehoord of gelezen in boeddhistische teksten of kringen dat boosheid kan ontstaan vanuit
1. liefde/metta
2. mededogen/karuna
3. wijsheid/panna?

Ik ben dit in mijn onderzoek in de Pali Canon niet tegengekomen maar ik heb ook niet alles doorzocht.

groet,
Nee niet echt maar ben er ook niet diep ingedoken. Wordt ook goed zoeken welke Pali-term nu het dichtste bij komt :=)

With folded palms,

<Ujukarin>

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #25 Gepost op: 20-09-2017 14:23 »
quote author=Sybe link=topic=2559.msg19254#msg19254 date=1505829230]

Maar ik zie toch in de teksten aangegeven worden dat wanneer bevrijding je het meest lief is, boven alles, dan moet je juist niet dat pad opgaan van het rechtvaardigen (positief waarderen) van je eigen sluwheid, boosheid, hebzucht, geweld, trots, vijandigheid etc...


Ik denk niet dat het gaat over positief waarderen. Het gaat ook niet over negatief waarderen. Maar over helder, neutraal, objectief inzicht in de processen.

En als ik neutraal kijk naar boosheid dan zie ik dat boosheid niet alleen wortelt in kwade wil. Of dat het 100% zuivere kwade wil is. En dat was toch je vraag : "In hoeverre verschilt kwade wil van boosheid vinden jullie? "

Er zijn mensen die zeer angstig zijn, of zeer snel in paniek slaan, en natuurlijk kun je hun reacties verengen tot kwade wil, maar dan negeer je wel het gegeven dat er angst en paniek ten dele aan de basis ligt van bepaalde reacties.

Ons denken neigt naar zwart/wit denken, nuance brengt een mens in de war. Nuance maakt complex, complex ontmoedigt mensen. Mensen reageren ook vanuit hun verwarring, vanuit hun ontmoediging, vanuit hun frustraties. Ik denk niet dat het correct is om het grote pallet van menselijke reacties allemaal te simplificeren tot "kwade wil", zelfs als er ten dele kwade wil bij aanwezig is.
[/quote]

Dat laatste wil ook helemaal niet doen. 
groet,


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #26 Gepost op: 20-09-2017 14:23 »
Ujukarin, heb jij ooit gehoord of gelezen in boeddhistische teksten of kringen dat boosheid kan ontstaan vanuit
1. liefde/metta
2. mededogen/karuna
3. wijsheid/panna?

Ik ben dit in mijn onderzoek in de Pali Canon niet tegengekomen maar ik heb ook niet alles doorzocht.

groet,
Nee niet echt maar ben er ook niet diep ingedoken. Wordt ook goed zoeken welke Pali-term nu het dichtste bij komt :=)

With folded palms,

<Ujukarin>


Ja
siebe

Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 543
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #27 Gepost op: 20-09-2017 20:39 »
Mijn ervaring met de menselijke natuur is dat er weinig mensen willens nillens van kwade wil zijn.  De meeste mensen ervaren schaamte, teleurstelling in zichzelf, verwarring wanneer de "kwade wil" zich expliciet uit.

Om van kwade wil te spreken, denk ik moet men zich doelbewust en expliciet, zonder schaamte, het kwade willen. Men moet zich bewust zijn dat dit kwaad is. En ik denk dat de meeste mensen toch hun kwade wil proberen goed te praten. Dit goed praten wijst erop dat ze eigenlijk niet het kwade willen, maar juist het goede.
Mij lijkt het de meeste uitingen van boosheid, impulsief van aard zijn.

Iemand zegt iets dat me raakt, een woord van kritiek, een uiting van minachting. En daar reageer ik dan impulsief op. Ben ik boos, ja ik ben boos, maar toch is er ook die gekwetstheid. En niets kwetst zo hard als de waarheid. Wanneer ik me schuldig voel zal ik extra hard reageren.
Wanneer ik in de impulsiviteitsmodus zit ervaar ik boosheid, kwade plannen, verontwaardiging, wraaklust. Dit is per definitie een blinde toestand, blinde woede.

Hoeveel mensen brengen echt hun kwade plannen, hun wraaklust tot uiting wanneer de innerlijke rust is wedergekeerd ? bitter weinig, pas wanneer ze terug in de "blinde woede" toestand zitten begaan ze soms zware fouten, waar ze achteraf altijd spijt van hebben.
Dit proces is geen kwade wil, maar onmacht, onvermogen, blindheid.
Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #28 Gepost op: 20-09-2017 22:16 »
Ik vind dat jij de instelling toont om met begrip te kijken naar kwade wil maar je toont zoveel begrip dat kwade wil als verschijnsel lijkt weg te vallen, niet te bestaan. Dit laatste vind ik te ver gaan.
De wil en gerichtheid om iemand werkelijk te beschadigen, leed toe te brengen kan wel degelijk zich voordoen in de geest, om welke reden dan ook. Op dat moment is er kwade wil.

Het kan ook zijn dat iemand zichzelf niet bewust is van diens intenties, plannen of geneigdheid of drijfveer om een ander leed toe te willen brengen, dan nog is er sprake van wilsactiviteit en kwade wil en een karmisch actieve situatie. Kwade wil hoeft mijns inziens niet zo welbewust beleefd te worden om er te zijn.

Mijn eigen ervaring met kwade wil is, dat het werkelijk een bedreiging voor je eigen welzijn en ook dat van anderen is. Je brandt jezelf er uiteindelijk aan. Het is brandstof van de vurige hellerijken.


groet,


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #29 Gepost op: 21-09-2017 15:02 »
Ons denken neigt naar zwart/wit denken, nuance brengt een mens in de war. Nuance maakt complex, complex ontmoedigt mensen. Mensen reageren ook vanuit hun verwarring, vanuit hun ontmoediging, vanuit hun frustraties. Ik denk niet dat het correct is om het grote pallet van menselijke reacties allemaal te simplificeren tot "kwade wil", zelfs als er ten dele kwade wil bij aanwezig is.

De teksten zijn, vind ik, ook opvallend ongenuanceerd over zaken als boosheid, vijandigheid, geweld, trots, kwade wil, jaloezie, hebzucht etc. Als je mensen vraagt zullen ze waarschijnlijk zeggen dat zulke zaken ook wel ergens goed voor zijn. Dit zie ik niet overgeleverd worden via de Pali-teksten. Hoe kan dat?

Ik denk primair omdat zulke zaken als boosheid, vijandigheid, trots, jaloezie etc. de verbeelding "Ik ben", het verlangen "Ik ben" en de obsessie "Ik ben" voeden. De verbeelding "Ik ben" zag en kende de Boeddha, kennelijk, als het grootste obstakel tot welzijn, ultieme gelukzalig, vrede. Een mens kan nooit vrede vinden wanneer deze verbeelding "Ik ben", het verlangen "Ik ben", de obsessie "Ik ben" geest teisteren.

Anders gezegd, de ego-identiteitsbeleving, waarbij we onszelf ervaren als een soort mentale entiteit die ruikt, ziet, wil, gekwetst wordt, onvoldoende respect krijgt, onmachtig is, klein, groots of gelijk aan anderen is, die gaat sterven etc. die ego-identiteitsbeleving, die voorstelling/verbeelde identiteit, die begoocheling over wat onze ware identiteit is, die beukt op ons in, dag in dag uit. De eliminatie van deze verbeelding "Ik ben", door wijsheid, zag en ervoer de Boeddha, kennelijk ,als de ultieme gelukzaligheid, het ultieme welzijn.

Zaken als boosheid, trots, jaloezie, koppigheid, vijandigheid, onrust, verbeelding, hebzucht zijn denk ik niet bevorderlijk om door te dringen in de kwestie van identiteit. Daarom wordt er denk ik ook in de teksten heel zwart-wit over gesproken, als verstoringen, bezoedelingen, onheilzaam, iets om afstand van te doen, laakbare kwaliteiten.

Zonder hechten schijnt trouwens de notie en verbeelding "Ik ben" niet te bestaan.


groet,


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #30 Gepost op: 22-09-2017 18:11 »
Mijn ervaring met de menselijke natuur is dat er weinig mensen willens nillens van kwade wil zijn.  De meeste mensen ervaren schaamte, teleurstelling in zichzelf, verwarring wanneer de "kwade wil" zich expliciet uit..

Is het ook niet onderdeel van de menselijk natuur dat een mens liever niet ziet dat er bij hem/haar sprake is van kwade wil, vijandigheid, neigingen tot wreedheid, sluwheid?
Is het niet juist een kwaliteit wanneer je kwade wil gewoon bij jezelf herkent als kwade wil en het ook niet mooier maakt dan het is?

groet,


Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 543
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #31 Gepost op: 22-09-2017 19:27 »
Mijn ervaring met de menselijke natuur is dat er weinig mensen willens nillens van kwade wil zijn.  De meeste mensen ervaren schaamte, teleurstelling in zichzelf, verwarring wanneer de "kwade wil" zich expliciet uit..

Is het ook niet onderdeel van de menselijk natuur dat een mens liever niet ziet dat er bij hem/haar sprake is van kwade wil, vijandigheid, neigingen tot wreedheid, sluwheid?
Is het niet juist een kwaliteit wanneer je kwade wil gewoon bij jezelf herkent als kwade wil en het ook niet mooier maakt dan het is?

groet,

Ik zie bv. dat mensen last hebben van toornigheid wanneer ze kritiek ontmoeten. De menselijke natuur is lichtgeraakt bij kritiek. Ze ervaren het als een aanval en ze gaan in verdediging. Je kunt het kwade wil noemen. Maar je kunt het ook kwetsbaar noemen.

Wanneer ik het kwade wil noem, dan voel ik me meer boos dan wanneer ik het kwetsbaar noem. Wanneer ik het kwade wil noem, dan heb ik meer de neiging om afstand te nemen van de ander. Het wekt ook "gevaar" op. Ik sta dan meer klaar met mijn wapens, paraat voor het gevaar.

Wanneer ik het kwetsbaar noem, dan ik het ook beter verdragen, er begrip voor opbrengen. Dan zie ik de mens meer als kwetsbaar mens. Geen "gevaar", maar "kwetsbaar"  ik moet oppassen, opletten, voorzichtig zijn om hem niet te kwetsen.
Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #32 Gepost op: 22-09-2017 23:21 »
Harstikke duidelijk en herkenbaar.

Ik heb eens meegemaakt dat een buurvrouw mij sommeerde om schade te herstellen en een schutting te plaatsen nadat ik alleen maar haar kant van de heg, met goede bedoelingen, had gesnoeid. Oeps. Ik was me eerlijk gezegd van geen kwaad bewust en meende echt dat ik haar een dienst had bewezen. Zij communiceerde alleen per brieven en ik kon haar helemaal niet bereiken op een andere manier. Het hegconflict ging alleen maar van kwaad tot erger. Politie werd ingeschakeld, de woningbouwvereniging maar het meest erge vond ik dat haar brieven meteen juridisch van aard waren. Ik zag het al aankomen.
Een rechtszaak om zoiets. Dan moest ik nu zeker foto's gaan maken van de heg en gaan bewijzen dat ik hem niet had vernield, zoals ze zei, maar alleen maar gesnoeid...pfff.
Nou, ik had haar ook nog, kennelijk, vreselijk in haar privacy aangetast, bedreigt en kennelijk een misdaad begaan.  Ze zou aangifte doen bij de politie. En daar ging weer de brievenbus open...en ja hoor...weer een dreigbrief van haar. Met drie!!! andere buren heeft ze ook zaken lopen. Wat je dan allemaal in je hoofd haalt joh. Ik kon de gedachte ook niet verdragen dat ze van kwade wil was maar je gaat je helemaal inleven in wat voor strategie ze heeft om mij te pakken. Ik deed min of meer hetzelfde wat jij deed, mezelf tot rust manen ook met de wetenschap dat ze ook wel een kwetsbaar persoon is, maar goed, leuk was anders. Inmiddels is alles gesust.


Maar het onderwerp kwade wil leeft voor mij toch wat  anders, namelijk toch als iets bij mezelf, iets waar ik meer oog voor ben gaan krijgen bij mezelf. Zijn er bij mij neigingen om anderen pijn te doen, te kwetsen, te kleineren, leed toe te brengen, gedachten van wraak willen nemen, zoals op de buurvrouw? Het is er soms. Het is niet zo dat ik mezelf hierdoor een monster voel, maar ik zie het eerder zo dat ik dit karma kennelijk heb verzameld. Ik kan het ook in verband brengen met mijn eigen portie aan problemen. In die zin zie ik het wel degelijk als een gevaar. Het niet herkennen van kwade wil bij jezelf, gewoon zoals het is, dat is niet voordelig. Ik sta ook achter de leer van de Boeddha dat kwade wil een hindernis is, het blokkeert wijsheid. Het is echt iets afkeuringswaardig. Eén van de mooiste beelden vond ik het beeld dat zulke zaken als kwade wil en boosheid ook met honing besmeurd zijn, in die zin dat het ook kan voelen als beloning om iemand een streek te leveren. Dat maakt het dubbel gevaarlijk.

Ik krijg het gevoel dat jij  denkt dat ik mensen of mezelf veroordeel maar als ik kwade wil afkeur, keur ik mensen en mezelf niet af in wie kwade wil zich kan manifesteren. Ik zie dat in boeddhisme ook niet.
Heel veel zaken keurde de Boeddha af, ongenuanceerd, zwart-wit, zoals kwade wil, trots, hebzucht, haat, geweld, maar juist omdat ze niet bijdragen aan het soort welzijn dat de Boeddha belichaamde.

Ik heb er ook wel enig gevoel voor dat wilsactiviteit, ook kwade wil, niet-zelf is, niet van-mij, niet mijn-zelf. Het komt in je op , dan wordt het mentaal aangegrepen en op dat moment beleef je het als jouw-wil, als iets van-jou. Het wordt dan van-jou.

Ik weet wel zeker dat het grijpen naar zo'n mentale zaak als kwade wil wanneer dat opkomt, zonder enige opzet gebeurt,  instinctief. Er zit geen idee of plan achter, geen opzet, geen Ik-heid die dit regelt. Het aanzien van wilsactiviteit (intenties, neigingen, plannen) voor jezelf is een voorbeeld van identificatie, een hele sterke instinctieve ('blinde' zoals jij altijd zegt) neiging in de geest, die de teksten ook de neiging tot Ik-maken noemen. Wilsactiviteit ervaren als van-jezelf, als 'mijn-wilsactiviteit'  is ook een sterke neiging en wordt mijn-maken genoemd.

Het schijnt dat deze neigingen bij stroom-intrede verdwijnen omdat er kennelijk dan een visie en een zekerheid wordt verworven, boven alle twijfel verheven, op een niet bedachte of voorgestelde wijze, dat men niet is wat ontstaat. zoiets.

groet,



Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 543
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #33 Gepost op: 23-09-2017 02:04 »
Ik wil benadrukken dat de overwinning op boosheid/kwade wil voor mij een topprioriteit heeft. Ik neem dit zeer ernstig en minimaliseer dit niet. Dat is dus het basis uitgangspunt. Ik zeg dit zodat we daar niet meer op moeten terugkomen, alsof je zou moeten betwijfelen dat dit niet zo is.

Als ik spreek over nuance, dan wil dit niet zeggen dat ik de ernst van zaak wil nuanceren. Maar wel dat een "boze" reactie van mensen veel meer is dan boosheid/kwade wil.
Ik benadruk de complexiteit van menselijke reacties omdat ik denk dat een nauwkeurige, objectieve, heldere analyse van de reactie juist helpt om te ontgiften.

Ik merk bv. dat ik kan boos worden wanneer ik bepaalde wantoestanden op tv zie, of in de krant lees. Maar als ik het dieper analyseer dan zie ik dat een deel van die boosheid te maken heeft met machteloosheid ten aanzien van die wantoestanden. En van daaruit kan ik dan verder. Wanneer ik dan volgende keer me alweer boos voel worden omtrent zaken die ik zie op tv of lees in de krant, dan besef ik, ah ja, dat is mijn machteloosheid. Mijn machteloosheid om het onrecht in de wereld, omtrent de vreselijke zaken die sommige mensen meemaken.
Als ik mijn machteloosheid verder analyseer dan zie ik dat het een gefrustreerde wens is. Verdriet dat mensen dit moeten meemaken. ik zou willen dat het anders was maar het is niet anders.
Maar ook teleurstelling in mezelf. schuldgevoel, doe ik wel genoeg, doe ik wel het juiste.
Mijn boosheid om bepaalde wantoestanden, is ook een soort zelfverwijt, welke positieve rol speel ik ? Of speel ik juist niet. Mijn schuldgevoel, zelfverwijt, machteloosheid kanaliseert zich in boosheid omtrent bepaalde zaken die ik op tv zie of in de krant lees.
Die complexiteit roept ook verwarring en ontmoediging op.

En dat is wat ik wil zeggen ( en nog veel meer) dat men boosheid niet moet verengen tot kwade wil, maar dat het eerder een mengelmoes van zeer diverse zaken is, dat zich kanaliseert in een explosieve reactie "boos".
Toch is de explosie niet alleen "boos", maar ook angst, verdriet, machteloosheid, schuldgevoel, verwarring, ontmoediging enz.

Ik geloof niet zozeer in de negatieve mens. Ik denk eerder dat het negatieve  een zeer complexe uiting van iets positiefs is.

Mensen zoeken geen vijandschap, maar wanneer de vriendschap onder druk geraakt verliest een mens zich in vijandschap. Wanneer een mens het allemaal teveel aan het worden is kanaliseert het zich in iets negatiefs, maar aan de basis ligt toch iets positiefs.

Ook als je hart een steen is geworden, was er toch eerst het hart.

Ik denk wel dat je begrijpt dat ik hiermee de negatieve kanalisatie niet goedpraat.  De boodschap is toch juist het herstellen en bewaren van het hart.


Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #34 Gepost op: 23-09-2017 12:19 »
Duidelijk.

Ik moet er misschien ook nog bij vertellen dat ik bij het 'Thema: Boosheid' me niet heb gericht op kwade  wil noch op haat. Er zijn vele teksten over "ill will" en "hate" te vinden, maar die heb ik links laten liggen. Ik heb teksten verzameld die gaan over "anger", over kwaadheid of boosheid. Om eens te onderzoeken of er zoiets als een constructieve of positieve boosheid of kwaadheid wordt onderscheiden in de teksten. Dat heb ik niet gevonden. 

Ik herken het natuurlijk ook dat je boos kunt worden van wantoestanden die je niet kunt aanzien. Of wanneer je iets onrechtvaardig vindt. Of wanneer iets/iemand dat/die je geliefd en dierbaar is slecht wordt behandeld, etc. Ik zie dat ook in de teksten hier boven behandeld worden. Zie bijvoorbeeld over het duo dierbaar/niet-dierbaar of geliefd-niet-geliefd als oorzaak van boosheid:
http://www.boeddhaforum.nl/index.php/topic,2559.msg19244.html#msg19244

Het zijn, vind ik, vooral toch automatismen, neigingen. In jouw termen, het behoort tot de wilde natuur.
Het is denk ik toch gewoon de monkey-mind, de gewoonte-volle geest...die ziet of hoort iets en meteen is er boosheid, verontwaardiging, woede, verontrusting etc. Het zijn denk ik gewoon opgepotte neigingen die activeren.

Verontwaardiging en onmacht, ideeen over kwetsbaarheid, sentimentaliteit, emotionaliteit, impulsiviteit, passie, verlangens, onvrede, al soort zaken, dat kan je als mens denk ik ook erg lief zijn. Je kunt er aan gehecht zijn. Je kunt het als mens misschien zelfs zo zien dat zulke zaken je een echt mens maken, betrokken bij alles en iedereen. Je kunt het zien als tekenen van een groot warm en liefdevol hart. Je kunt het zien als je ware identiteit. 

Hier geloof ik zelf niet meer in.

groet,


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #35 Gepost op: 23-09-2017 20:48 »
Ik geloof niet zozeer in de negatieve mens. Ik denk eerder dat het negatieve  een zeer complexe uiting van iets positiefs is.

In het onderricht zie ik terug, en ik heb daar wel gevoel voor, dat het negatieve, zoals kwade wil en talrijke andere bezoedelingen, primair wortelen in verkeerde identiteitsvisies die je functioneren op een bepaald moment totaal in beslag nemen.

Je hebt als mens een bepaalde beleving van wie je zelf bent, dat zijn identiteitsvisies.
Hiervan is de meest hardnekkige die in de vorm van "Ik ben" (verdwijnt bij arahantschap) en andere zijn in de vorm van "Ik ben dit" (verdwijnt bij stroom-intrede).

Ik geloof dat het waar is dat je het ontstaan van al die staten die we gewoonlijk negatief noemen, niet los kan zien van wie/wat je op dat moment denkt te zijn. Neem kritiek. Als je op het moment dat iemand iets kritisch tegen je zegt en je gelooft op dat moment dat je een soort mentaal wezentje bent, dan zal je totaal anders reageren dan wanneer deze identiteitsvisie zich niet voordoet. Identiteitsvisie is heel bepalend.

Het geeft ook aan dat alles wat wij gewoonlijk aanduiden als 'het kwade' of 'kwaadaardige' niet terugvoert naar een inherent slechte geest of inherent zondig mens maar er is onvoldoende wijsheid in de geest aanwezig. Er is sprake van begoocheling omtrent identiteit.

De Boeddha zag volgens mij het geloof in ego, dus de orientatie op een echt bestaand ego, als een last die alle wezens, sommige erg bewust en anderen instinctief, kwelt, gevangen houdt, ketent. We zijn er allemaal maar mooi mee opgezadeld. Maar de boodschap in boeddhisme is wat mij betreft luidt en duidelijk: dring je door in de kwestie van identiteit dan zal op een dag alle begeerte ophouden te bestaan, alle drijfveren en neigingen verdwijnen, niks kwaadaardigs gaat meer in de geest om.

groet,





Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #36 Gepost op: 25-09-2017 10:51 »
Mensen zoeken geen vijandschap, maar wanneer de vriendschap onder druk geraakt verliest een mens zich in vijandschap. Wanneer een mens het allemaal teveel aan het worden is kanaliseert het zich in iets negatiefs, maar aan de basis ligt toch iets positiefs.

Een mens wil ook gewoon dat dingen gaan zoals ie wil en dat maakt gemakkelijk vijandig als dat niet zo gaat of als iets of iemand dat dwarsboomt.

Ik geloof wat dat betreft dat het precies zo is zoals de teksten aangeven: het is menselijk om alles en iedereen in te delen in wat/wie dierbaar en geliefd is, maar doe je dat eenmaal, omarm je dat eenmaal, dan
trekt samen met wat/wie dierbaar en geliefd is ook op wie/wat je niet dierbaar en geliefd is. De vriendschap die je sluit met het ene is de vijandschap die je sluit met het andere. Voorkeur komt met afkeer.

groet,

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1639
    • Bekijk profiel
Re: Thema: Boosheid
« Reactie #37 Gepost op: 25-09-2017 17:37 »
Wanneer ik in de impulsiviteitsmodus zit ervaar ik boosheid, kwade plannen, verontwaardiging, wraaklust. Dit is per definitie een blinde toestand, blinde woede.

Hoeveel mensen brengen echt hun kwade plannen, hun wraaklust tot uiting wanneer de innerlijke rust is wedergekeerd ? bitter weinig, pas wanneer ze terug in de "blinde woede" toestand zitten begaan ze soms zware fouten, waar ze achteraf altijd spijt van hebben.
Dit proces is geen kwade wil, maar onmacht, onvermogen, blindheid.

Ik ga nog even door in mijn eentje hier.

Ik zie o.a. het volgende onvermogen: het onvermogen om gewoon je nergens aan vast te klampen. Om een dag of dagen of weken of jaren door te brengen zonder plannen, doelen, intenties, projecten, dingen na te jagen en je in te verliezen en op de storten. Het onvermogen om gewoon eens nergens op gericht te zijn, alleen maar aanwezig. Het onvermogen op die manier te ontspannen, door het loslaten van die constante doel-en resultaatgerichtheid in jezelf. Het onvermogen om iets van mildheid in jezelf te kunnen ervaren i.p.v. de agressie die alles en iedereen wil beheersen, controleren, modelleren, structuren.  Het onvermogen om gewoon van A naar B te kunnen fietsen zonder haast, zonder opgefoktheid, zonder bezwaar, zonder zorgen, zonder tussentrajecten en doelen. Het onvermogen er gewoon te zijn zonder berouw en schuldgevoel. Het onvermogen jezelf en anderen onvoorwaardelijk lief te hebben, niet om wat ze presteren, niet om wat ze voorstellen, niet om wat je zelf allemaal presteert en voorstelt.
Het onvermogen totaal te breken met voorstellingen en jezelf niet meer af te meten aan anderen. Ongevoelig voor welke beeldvorming dan ook, negatief of positief. Het onvermogen om door de dwingende betovering van verbeelding heen te breken. Het onvermogen noch jezelf af te keuren noch goed te keuren maar zonder enige afkeuring en goedkeuring te zijn.

groet,