Toon bijdragen

Deze sectie stelt je in staat om alle bijdragen van dit lid te bekijken. Je kunt alleen de bijdragen zien waar je op dit moment toegang toe hebt.


Topics - MaartenD

Pagina's: [1]
1
Religie, Mens en Maatschappij / mijn religie is liefde
« Gepost op: 27-02-2019 12:19 »
Dag allen,

Graag wil ik jullie attent maken op het manifest van universelereligievanliefde.com. Het manifest is een antwoord op de beruchte Nashville-verklaring (in Nederlandse vertaling). Wat mij aanspreekt is dat er niet tegengesproken wordt of becommentarieerd maar dat er louter een eigen geluid naast wordt gezet. Dit lijkt wel een beetje op het 'delen' dat wij in de Leidse Sangha altijd doen.

Van harte aanbevolen: http://mijnreligieisliefde.nl/

Met warme groet,

Maarten

2
Varia / de Sutta tot de Kalamederlanders
« Gepost op: 20-02-2019 20:37 »
Aldus heb ik gezien op YouTube.

Een groot spreker, een wijze leraar zou een TED-toespraak gaan houden in de hoofdstad van het koninkrijk van de Kalamederlanders. Velen spraken hierover en
verheugden zich hierover. Toegangskaartjes waren al snel maar zeer moeilijk te krijgen, zo groot wat het enthousiasme dat de komende verschijnen van de grote
leraar opriep. Hij was bekend als een groot leraar bij oud en jong, bij alle geslachten en identiteiten, beroemd om zijn kunde alle politieke wonden te
kunnen genezen en alle afgronden over te steken die mensen zichzelf opleggen. Zijn wijsheid werd geroemd om haar allesdoordringende karakter, zijn leringen
als goed van het begin tot aan het einde en begrijpelijk voor iedereen. Met Vaardig Handelen kon hij zijn leringen duidelijk maken aan ieder mens, ongeacht
diens capaciteiten en ieder begreep alsof het juist zij of hij was die onderwezen werd. Velen kwamen opdagen alleen al om hem te zien en wachtten aan de achterkant van het grote theater. Sommigen namen selfies, anderen vroegen om handtekeningen, sommigen riepen hun naam, sommigen waren stil van verwondering. Daarna gebeurde
het dat zij alleen door de metaaldetector-poortjes in een enkele rij naar binnen gingen, het theater is.

Voor het officiële gedeelte van de toespraak zou beginnen, spraken de mensen in het publiek onder elkaar over anderen die een TED-toespraak hadden gehouden, wat zijn hiervan gezien hadden, in persoon of via internet en dingen die op sociale media toegeschreven werden aan de ene of de andere leraar, sommige werkelijke leringen en andere korte uitspraken geheel ontdaan van alle context en waarde. Zij vertelden wat zij op het nieuws hadden gezien op de zenders die zij vertrouwden voor hun informatie, net als wat zij gezien hadden op blogs van allerlei karakter. Sommigen voelden zich geroepen om de doctrine van hun favoriete leraar te noemen, anderen klaagden over andere leraren of over doctrine die door anderen werd gevolgd, inclusief de mensen om hen heen op dat moment. Aangezien zij niet in staat waren tot enige overeenstemming te komen, vroegen zij de leraar te antwoorden en hen te vertellen wat de juiste doctrines waren, hoe te weten welke zenders, blogs en sociale media wel te geloven en hoe de slechte media, die zij 'fake' noemden, te ontlopen.

Vooraleer er totale chaos kon ontstaan en elk lid van het publiek luidkeels het gelijk van de eigen visie probeerde te proclameren door steeds harder en harder te praten, kalmeerde de leraar de menigte met kalmerende gebaren en een indrukwekkend warme glimlach. Hij sprak toen tot de verzamelde mensen:
"Het is goed dat jullie twijfelen, onzeker zijn; onzekerheid is gerezen in jullie over wat jullie twijfelachtig vinden. Vertrouw niet op wat vaak gezegd wordt; iets herhalen maakt het niet meer waar. Vertrouw niet alleen op traditie, noch op nieuwsbronnen, noch op wat in een heilig boek staat, noch vermoedens of filosofische zekerheden, gezond verstand of uw eigen begrip. Vertrouw niet alleen op experts of beroemdheden, noch op wat jullie lezen op Twitter, noch op Facebook, noch op Instagram, noch in de Telegraaf, de NRC, het AD of de Volkskrant. Vertrouw niet op iemand 'die tenminste zegt waar het op staat', noch op iemand die je vertelt hoe je iets moet begrijpen, noch op de media die overeenkomen met de mening die je toch al hebt, afsluitend de media die je visies tegenspreken. Weet daarentegen voor jezelf 'deze dingen zijn slecht, deze dingen zijn zorgwekkend, deze dingen worden afgewezen door de wijzen, deze dingen lijden tot schade en lijden'. Laat deze dan gaan. Laat ze gaan!"


Op dit punt nam de grote leraar een slok water uit het glas dat klaar stond.

"Wat denken jullie, vrienden? Werkt hebzucht tot het voordeel van een mens of tot diens nadeel?"

Het publiek was verdeeld op dit punt. De leraar sprak verder, voor even van de wijs gebracht maar niet compleet verrast vanwege zijn vermogen een menigte snel te doorzien.

"In beslag genomen door zijn hebzucht kan een man doden of stelen zelfs van anderen die nog minder hebben of overspel plegen. Hij probeert anderen zover te
krijgen dat die zich ook zo gaan gedragen. Denken jullie dat dit tot zijn voordeel strekt of tot zijn nadeel?"

"Nou, misschien..," klonk van één kant van de zaal. Een ander: "Natuurlijk! Je moet echt stom zijn om niet te zien dat dat waar is!" Het scheen de leraar wel toe
alsof het publiek zich in tweeën had gedeeld, elk richting de kant van de zaal waar hun opinies het meest gedeeld werden.

"En wat denken jullie, vrienden? Werkt haat tot het voordeel van een mens of tot diens nadeel? Mijn vrienden, in beslag genomen door haar haat kan een vrouw
doden, stelen, liegen en overspel plegen. Hoe zal dit voor haar uitpakken?"

"Tot nadeel, tenzij ze natuurlijk gelijk heeft met wie ze haat." De zaal was wat meer één dan eerst maar zeker niet compleet in overeenstemming.

"Wat denken jullie, vrienden? Zal waan en illusie tot het voordeel van een mens werken of tot diens nadeel?"

"Nadeel." "Ja, wanen zijn slecht."

"Hij die lijdt aan wanen kan alle dingen doen waarvan jullie zeiden dat ze nadelig waren en, wat erger is, hij kan geloven in zijn eigen wanen en niet eens zien dat het nadelig is wat hij doet. Zal een waanidee hem helpen of hem schaden?"

"Schaden!" Het publiek leek het eens te zijn deze keer.

"Kalamederlanders, jullie zelf weten: 'deze dingen zijn slecht, deze dingen zijn schadelijk en ze leiden tot problemen. Laat ze gaan!"

"Vertrouw niet op wat vaak gezegd wordt; iets herhalen maakt het niet meer waar. Vertrouw niet alleen op traditie, noch op nieuwsbronnen, noch op wat in een heilig boek staat, noch vermoedens of filosofische zekerheden, gezond verstand of uw eigen begrip. Vertrouw niet alleen op experts of beroemdheden, noch op wat jullie lezen op Twitter, noch op Facebook, noch op Instagram, noch in de Telegraaf, de NRC, het AD of de Volkskrant. Vertrouw niet op iemand 'die tenminste zegt waar het op staat', noch op iemand die je vertelt hoe je iets moet begrijpen, noch op de media die overeenkomen met de mening die je toch al hebt, afsluitend de media die je visies tegenspreken. Weet daarentegen voor jezelf 'deze dingen zijn goed, deze dingen zijn niet zorgwekkend, deze dingen worden geprezen door de wijzen, deze dingen lijden niet tot schade of lijden'. Handel hier dan naar. Handel ernaar!"

"Wat denken jullie, vrienden? Werkt de afwezigheid van hebzucht in iemands voordeel of diens nadeel?"

Er was weer verdeeldheid onder het publiek.

"Kalamederlanders, niet hebzuchtig zijnd, niet dodend, niet stelend en geen overspel plegend, geen leugens vertellend, moedigt hij anderen aan ook zo te handelen. Zal dit tot zijn voordeel en geluk leiden?"

"Ja, eh.. voordeel denk ik wel, " klonk uit één kant van de zaal. "Natuurlijk!", klonk van de andere kant. De leraar trok kort één wenkbrauw op en keek even naar zijn assistent. Die kon alleen maar zijn schouders ophalen.

"Wat denken jullie? Als er geen haat is in iemand geest, werkt dit dan in haar voordeel of haar nadeel?"

Iemand in het publiek kuchte.

"Kalamederlanders, niet haatdragend zijn en geen dingen doen uit haat, is dat voordelig?"

Weer klonk alleen stilte.

"Wat denken jullie, Kalamederlanders? Lijdt de afwezigheid van wanen tot het voordeel van een mens of tot diens nadeel?"

"Voordeel!", klonk het van overal uit de zaal. De leraar dacht dat hij de menigte wel weer op het juiste pad terug had gebracht.

"Wat denken jullie dan, Kalamederlanders? Zijn deze dingen goed of slecht?"

"Goed, grote leraar!"

"Zorgwekkend of niet zorgwekkend?"

"Niet! Niet zorgwekkend!"

"Afgewezen of geprezen door de wijzen?"

"Geprezen, natuurlijk!"

"Als jullie hier over nadenken, lijden deze dingen dan tot voordeel en geluk, of niet? Wat denken jullie?"

"Ze lijden tot voordeel en geluk. Denk ik. Meestal dan."

"Daarom is de boodschap deze: Vertrouw niet op wat vaak gezegd wordt; iets herhalen maakt het niet meer waar. Vertrouw niet alleen op traditie, noch op nieuwsbronnen, noch op wat in een heilig boek staat, noch vermoedens of filosofische zekerheden, gezond verstand of uw eigen begrip. Vertrouw niet alleen op experts of beroemdheden, noch op wat jullie lezen op Twitter, noch op Facebook, noch op Instagram, noch in de Telegraaf, de NRC, het AD of de Volkskrant. Vertrouw niet op iemand 'die tenminste zegt waar het op staat', noch op iemand die je vertelt hoe je iets moet begrijpen, noch op de media die overeenkomen met de mening die je toch al hebt, afsluitend de media die je visies tegenspreken."

"Een korte samenvatting dan," zei de leraar. "Hebzucht, goed of slecht?"

"Eh.. hangt ervan af?"

"Haat, goed of slecht?"

"Slecht!" riep het publiek, "behalve als het terecht is!"

"Waandenkbeelden, goed of slecht?"

"H.. hoe zat dat ook alweer?"

"Doden?"

Eenstemmig nu: "Dat hangt ervan af!"

"Stelen?"

De zaal praatte door elkaar en kwam langzaam tot een conclusie. "Slecht." De leraar glimlachte weer.

"Liegen?"

"Slecht! Meestal.. als je betrapt wordt." De glimlach op het gezicht van de leraar smolt weg.

"Het plegen van overspel dan?"

"Slecht.. maar alleen als het uitkomt en als dat gebeurt dan ontken je het en als dan niet werkt dan ontken je weer. Anders zeg je dat je met de kennis van nu het anders had gedaan!"

De leraar keek nog eens richting zijn assistent. En nog eens. Die kon niks anders dan zijn schouders weer ophalen.

"Kalamederlanders, wanneer jullie voor jezelf weten 'deze dingen zijn slecht, deze dingen leiden tot gevangenschap' en als na zorgvuldig onderzoek van je eigen geest je weet 'deze dingen leiden naar een gevaarlijk pad', laat ze dan gaan!

"De rechtvaardige, " ging de leraar verder, "de rechtvaardige die vrij is van hebzucht en kwade wil, die de waarheid helder ziet, gewaar en begripvol, verblijft in gedachten van vriendschap met een grootste verheven geest die vrij is van haat en kwaadaardigheid tegenover de hele mensheid overal ter wereld."

"Hij verblijft in gedachten van mededogen, hij leeft in een wereld van mededogen tot voordeel strekkend van de hele mensheid, overal, waar ook ter wereld, met een grootste verheven geest die vrij is van haat en kwaadaardigheid."

Iemand in het publiek stond op. "Ik weet niet waar dat 'waar ook ter wereld' over gaat," riep hij. "Nederland is vol!." Iemand anders stemde in. "OK, ik wil best
medelijden hebben en zo," merkte zij op, "maar het moet me niks kosten. En ik ga niks doen voor die lui die onze banen stelen!"

De andere kant van de zaal was geschokt. Ze probeerden de sprekers te overstemmen met een stevig "Ubi caritas et amor" maar ze kwam niet ver omdat ze het niet
eens konden worden over de toonhoogte, noch over het tempo.

De leraar verdiepte zijn stem nu tot de klank en kracht van een ouderwetse dominee.

"Hij verblijft in gedachten van mededogen, hij leeft in een wereld van mededogen tot voordeel strekkend van de hele mensheid, overal, waar ook ter wereld, met een grootste verheven geest die vrij is van haat en kwaadaardigheid. Hij leeft in gelijkmoedigheid jegens alle levende wezens, overal, waar ook ter wereld,  met een grootste verheven geest die vrij is van haat en kwaadaardigheid. "

Het publiek mompelde het een en ander. Ze klonken alsof ze 'ja hoor, tuurlijk!' dachten.

"De gevorderde leerling, Kalamederlanders, de gevorderde leerling die zo'n geest heeft vrij van haat, vrij van kwaadaardigheid, zo'n onbevlekte geest, zo'n gezuiverde geest, die kent tweevoudige troost in het hier en nu."

"Stel dat er een hiernamaals is en dat, afhankelijk van iemands daden, ten goede of ten kwade, zijn bestemming de hemel is of de hel, dan is het mogelijk dat na de lichamelijke dood ik in de hemel kom, wat een staat van gelukzaligheid is." De leraar schraapte zijn keel. "Stel nu dat er geen hemel en geen hel is en er gebeurt er niets na de lichamelijke dood, dan nog kan ik tenminste in het hier en nu, vrij van haat, vrij van kwaadaardigheid, veilig en gelukkig, zeggen 'In ieder geval handel ik goed in het hier en nu.'"

"Echt wel dat er een hemel is," schreeuwde iemand in de zaal, "en zeker dat een hel is!"

"Stel dat iemand die kwaad doet kwaad overkomt. Ik echter denk niet aan kwaad doen tegen wie dan ook. Hoe dan kan kwaad mij iets doen die niets kwaads doet? Stel dat iemand die kwaad doet niets kwaads overkomt, dan zie ik mij als gezuiverd in ieder geval. Het is een win-win scenario, zonder nadeel: zo lang je maar niet kwaadaardig handelt en geen schadelijke dingen doet voor elkaar. Hemel en hel, geen-hemel en geen-hel, het maakt niet uit! Je ervaart in ieder geval de wetenschap van een geweldig leven in het hier en nu!"

Een vrouw op de eerste rij stond op. Ze keek even om zich heen en richtte zich tot de leraar. "O ja? Echt? Klopt dat wel?" De zaal mompelde instemmend.

De leraar keer naar het publiek en hij zag dat hun verlangen naar vrijheid van hun dagelijkse levens hen geen vrijheid had geschonken, laat staan vrede.

"De volgeling van de Groten, mijn vrienden, die een vrijgevige geest heeft, een geest vrij van haat, een onbesmette geest, een gezuiverde geest, die is iemand die een wonderlijk leven leeft!" De leraar zag dat hun verlangen naar comfort, naar rust, zelfs als dit afkomstig was van hebzucht en vastklampen, nog een positief resultaat kon hebben. De zaal mompelde en sprak door elkaar, onderling, plotseling geconfronteerd met ideeën die zij diep van binnen wel erkenden als juist maar die zó ver af stonden van hoe hun dagelijkse levens eruit zagen.

Na lang aarzelen zei iemand plotseling, redelijk enthousiast maar nog niet zeker: "Okay!"

Er gebeurde even niets, de stilte was afwachtend. De persoon die net sprak zag zichzelf benoemd tot woordvoerder. Hij slikte en zei: "Wat u zegt klinkt goed. Iemand die geen haat voelt en niet aan wanen lijdt, die dus een gezuiverde geest heeft, is iemand die een goed leven kan hebben in het hier en nu. Maar het is echt niet makkelijk, leraar! Als wij dit doen en we zijn morgen weer bij alle anderen die niet leven op die manier dan.. dan gaan ze dwars over ons heen!" De zaal mompelde instemmend. Velen knikten.

De kersverse woordvoerder ging door. "Maar.. we gaan het proberen. We gaan proberen je leringen te volgen en we zullen proberen te kijken naar anderen die dat ook doen zodat die ons steun kunnen geven als we terugvallen. Is dat goed genoeg? Wij zijn maar gewone mensen. Ik heet Henk, ik ben hier met mijn vrouw Ingrid. Wij zijn geen grote spirituele types, hoor! Maar kom op, wat hebben we eigenlijk te verliezen? Als het werkt, geweldig. Ik denk dat..." Hier keek Henk de woordvoerder om zich heen, zoekend naar steun. "Ik denk dat ik voor ons allemaal spreek als ik zeg dat je leringen goed en juist klinken. Het is net alsof je iemand die de weg kwijt is de weg weer wijst of.. of alsof je een lamp voor in het donker hebt gegeven zodat we kunnen zien wat er is." Hier viel hij stil.

De leraar glimlachte vol warmte. "Uitstekend, uitstekend, uitstekend gezegd. Maar deze lering, net als elke andere lering die jullie krijgen uit  wat vaak gezegd wordt, uit traditie, uit nieuwsbronnen, uit wat in een heilig boek staat, uit vermoedens of filosofische zekerheden, uit gezond verstand of uit uw eigen begrip, van experts of beroemdheden, of van Twitter,  Facebook, Instagram, uit de Telegraaf, de NRC, het AD of de Volkskrant, van iemand 'die tenminste zegt waar het op staat' of van op iemand die je vertelt hoe je iets moet begrijpen of uit media die overeenkomen met de mening die je toch al hebt, afsluitend de media die je visies tegenspreken, kan alleen maar bewezen worden door die in de praktijk te brengen. Neem het niet van mij aan maar.. je zal zien dat het zo is."

Het publiek was even stil en gaf de grote leraar toen een donderend applaus. Ze gingen langzamerhand allemaal staan en floten zelfs. De leraar zag, alsof hij
helderziend was, dat sommigen zijn leringen trouw zouden volgen terwijl anderen het een tijd zouden proberen en weer anderen zich volgers van zijn Weg zouden
noemen terwijl hun daden iets anders getuigden en weer anderen er niets mee zouden doen en af zouden geven op zijn leringen. De leraar was ook gewaar van
het onwankelbare feit dat de gedachten van mensen veranderlijk zijn. Iemand die nu vol enthousiasme staat de juichen, geeft het misschien morgen al op. Een
tegenstander vandaag zal misschien een deugdzaam leven leiden. Welke uitkomst zijn leringen ook zouden hebben, hij was tevreden.

De leraar en zijn assistent pakten nadien hun weinige bezittingen bij elkaar en wilden het theater door de artiesteningang verlaten. Toen ze de gang op liepen hoorden ze iemand uit het publiek zeggen: "Als de andere helft van de zaal maar niet te stom was om deze grootse leringen te begrijpen!"

De leraar glimlachte naar zijn assistent en deze glimlachte terug maar fronste ook zijn wenkbrauwen. "Meester, ze lijken het nog steeds niet te begrijpen!" De leraar antwoordde mild: "We zullen wel zien hoe hun daden voor hen spreken, dankzij of ondanks hun woorden. Ze zijn Kalamederlanders en hun gedachten zijn veranderlijk, veranderlijk, veranderlijk." De ander knikte instemmend, ondanks zijn verlangen het publiek door elkaar te rammelen. Hij was een trouwe volgeling van de leraar en rammelde dus geen mensen door elkaar.

--------------------------

Dit is een vrije vertaling en aanpassing van een blog dat me bijzonder trof: http://progressivebuddhism.blogspot.com/2018/05/the-sutra-to-americans.html

3
Media en Nieuws / boeddhisme les 1 van 2
« Gepost op: 14-02-2019 10:27 »
Dit kwam ik gisteravond tegen in de suggesties van YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=Zjiir5awvfk


Boeddhisme les 1 van 2, van St. Nederlands Boeddhistisch Archief. Het staat er sinds 2016, trouwens, maar voor mij is het nieuw.

Wat vinden jullie hiervan? Hoe ga je om met de reacties in het filmpje, de reacties eronder?

Met warme groet,

Maarten

4
Het gewone leven / de gevolgen van oefening
« Gepost op: 10-02-2019 10:47 »
Beste iedereen,

Boeddhistische oefening kent als het goed is geen doel. Oefenen om een doel te bereiken lijdt maar tot teleurstelling en frustratie. Tot zover de overbekende theorie. Oefening heeft echter wel gevolgen, resultaten. Wat zijn die resultaten?

Ik ben benieuwd naar merkbare resultaten van oefening in het dagelijkse leven. Van iedereen. Zonder oordeel erbij, gewoon delen. Negatieve gevolgen zijn ook welkom. Voel je in dat geval ook welkom om een apart topic erover te openen of een persoonlijk bericht te sturen.

Lid van dit forum? Eenmalig op bezoek? Dat maakt niet uit. Jouw ervaring is welkom.

Met warme groet,

Maarten

5
Varia / anattā bij Iain M. Banks
« Gepost op: 20-01-2019 17:36 »
Iain M. Banks is, wat mij betreft, een uitstekende auteur van 'space opera'. Het is geen harde SF maar toch zeer realistisch beschreven en van een hoog literair gehalte. Een mooi voorbeeld daarvan is Use of Weapons, waar het volgende lange citaat uit komt. Banks is voor zover ik weet geen boeddhist (geweest). Dat weerhield hem er natuurlijk niet van inzichten te hebben. Hieronder een langere passage met niet alleen een soort van beeld van anattā maar zelfs van een zekere sammādiṭṭhi over zelf. Ik plaats het ter contemplatie en ter vermaak.

“Let me tell you a sort of story.”
“Must you?”
“No more than you must listen.”
“Yeah . . . okay, then. Anything to pass the time.”
“The story is this. It’s a true story, by the way, not that that matters. There is a place where the existence or non-existence of souls is taken very seriously indeed. Many people, whole seminaries, colleges, universities, cities and even states devote almost all their time to the contemplation and disputation of this matter and related topics.
“About a thousand years ago, a wise philosopher-king who was considered the wisest man in the world announced that people spent too much time discussing these things, and could, if the matter was settled, apply their energies to more practical pursuits which would benefit everybody. So he would end the argument once and for all.
“He summoned the wisest men and women from every part of the world, and of every known persuasion, to discuss the matter.
“It took many years to assemble every single person who wished to take part, and the resulting debates, papers, tracts, books, intrigues and even fights and murders took even longer.
“The philosopher-king took himself off to the mountains to spend these years alone, emptying his mind of everything so that he would be able, he hoped, to come back once the process of argument was ended and pronounce the final decision.
“After many years they sent for the king, and when he felt ready he listened to everyone who thought they had something to say on the existence of souls. When they had all said their piece, the king went away to think.
“After a year, the king announced he had come to his decision. He said that the answer was not quite so simple as everybody had thought, and he would publish a book, in several volumes, to explain the answer. “The king set up two publishing houses, and each published a great and mighty volume. One repeated the sentences ‘Souls do exist. Souls do not exist,’ time after time, part after part, page after page, section after section, chapter after chapter, book after book. The other repeated the words ‘Souls do not exist. Souls do exist,’ in the same fashion. In the language of the kingdom, I might add, each sentence had the same number of words, even the same number of letters. These were the only words to be found beyond the title page in all the thousands of pages in each volume.
“The king had made sure that the books began and finished printing at the same time, and were published at the same time, and that exactly the same number were published. Neither of the publishing houses had any perceivable superiority or seniority over the other.
“People searched the volumes for clues; they looked for a single repetition, buried deep in the volumes, where a sentence or even a letter had been missed out or altered, but they found none. They turned to the king himself, but he had taken a vow of silence, and bound up his writing hand. He would still nod or shake his head in reply to questions concerning the governing of his kingdom, but on the subject of the two volumes, and the existence or otherwise of souls, the king would give no sign.
“Furious disputes arose, many books were written; new cults began.
“Then a half-year after the two volumes had been published, two more appeared, and this time the house that had published the volume beginning, ‘Souls do not exist,’ published the volume which began, ‘Souls do exist.’ The other publisher followed suit, so that theirs now began, ‘Souls do not exist.’ This became the pattern.
“The king lived to be very old, and saw several dozen volumes published. When he was on his deathbed, the court philosopher placed copies of the book on either side of him, hoping the king’s head would fall to one side or the other at the moment of death, so indicating by the first sentence of the appropriate volume which conclusion he had really come to . . . but he died with his head straight on the pillow and with his eyes, under the eyelids, looking straight ahead.
“That was a thousand years ago,” Ky said. “The books are published still; they have become an entire industry, an entire philosophy, a source of un-ending argument and —”
“Is there an ending to this story?” he asked, holding up one hand.
“No,” Ky smiled smugly. “There is not. But that is just the point.”
He shook his head, got up and left the Crew Lounge.
“But just because something does not have an ending,” Ky shouted, “doesn’t mean it doesn’t have a . . .”
The man closed the elevator door, outside in the corridor; Ky rocked forward in the seat and watched the lift-level indicator ascend to the middle of the ship. “. . . conclusion,” Ky said quietly.

Zeer aan te raden: Use of Weapons, Iain M. Banks

Met warme groet,

Maarten

6
Theravada Boeddhisme / upajjhatthana sutta
« Gepost op: 19-01-2019 14:05 »
Vanochtend viel me, onder de douche want waarom niet, de volgende gedachte in. De Leringen om vaak te overdenken zeggen: "Van alles dat dierbaar is en prettig/aantrekkelijk voor mij, ik zal verschillen en gescheiden worden." Dit zien we/ik vaak als leren omgaan met verlies. Het kan echter ook andersom gelden: een geest die ophoudt een zelf te identificeren met bezit of situatie wordt ook als het ware gescheiden van dat was dierbaar en prettig is/was. De vergelijking is niet helemaal zuiver maar iets waar je niet langer aan hecht wordt daarmee niet minder prettig.

Zit hier iets in?

De upajjhatthana sutta vervolgt met de reden dat die overwogen moet worden door zowel gewijde als leek: "Now, based on what line of reasoning should one often reflect... that 'I will grow different, separate from all that is dear and appealing to me'? There are beings who feel desire and passion for the things they find dear and appealing. Because of that passion, they conduct themselves in a bad way in body... in speech... and in mind. But when they often reflect on that fact, that desire and passion for the things they find dear and appealing will either be entirely abandoned or grow weaker... (in de vertaling van accesstoinsight)

Komt de uitspraak zo niet uit of je nou wel of niet overweegt?

Ik vond het intrigerend. Op het forum vind ik niks verder over de sutta. Als er interesse in is dan wil ik proberen er een verhaal van te maken.

Met warme groet,

Maarten


7
Varia / Maarten de Hongerige Geest
« Gepost op: 15-01-2019 08:20 »
Lieve mensen,

Op zoek naar een nieuw onderwerp kwam ik op mijn nog voortdurende worsteling met mijn eigen neiging tot emotie-eten. Ik heb er geen moeite mee dat te bekennen. Hoe ik het ook wend of keer, ik blijf grijpen naar eten bij spanning, onrust, mezelf-zielig-voelen en zo voort.

Voor mijn gezondheid.. hoef ik het eigenlijk niet op te geven. Er zijn mensen die serieus lijden aan bulimia of iets dergelijks en erg dik worden. Dat is niet mijn probleem. De 30+ kilometers fietsen die ik per dag voor woon-/werkverkeer doe zullen hier vast bij helpen. Ik voel me gezond, voor mijn 42 jaar is mijn kleine buikje niet eens gek.. dat zal wel.

Echter.. zelfs nu mijn dagelijkse meditatie echt een keer wat verdiept bij vlagen en ik zo mindfull ben als het gaat, lukt het me toch niet om te stoppen. Ik heb daarom besloten om er elke dag (geen harde belofte!) iets over te schrijven aan jullie. Vragen en tips zijn op zich best welkom maar lopende de dagen vertel ik denk ik toch wel het een en ander.

Met warme groet,

Maarten

8
Varia / tentoonstelling Nieuwe Kerk
« Gepost op: 17-12-2018 08:18 »
Is iemand al naar de tentoonstelling in de Nieuwe Kerk geweest, Het leven van Boeddha, de weg naar nu?

Mijn man en ik zijn van plan om de laatste vrijdag van het jaar er naartoe te gaan. Wat kunnen we verwachten? Ik vind er weinig informatie over online.

Zijn er workshops of lezingen? Kun je nog mediteren daar, bijvoorbeeld?

Ik ben benieuwd. Anders zullen we het gewoon gaan beleven.

Met warme groet,

Maarten

9
Beste mensen,

Ik zet dit topic in Controverse en verandering, hoewel de controverse en veranderingen al heel oud zijn. Ik ben onlangs begonnen in de vuistdikke pil van Peter Frankopan, getiteld The Silk Roads - A New History of the World. Het beschrijft (een stuk van) de wereldgeschiedenis met de focus nadrukkelijk op Azië. De auteur is Amerikaan en vermeldt tijdens zijn schooljeugd een aardig eenzijdig beeld van 'de' geschiedenis voorgeschoteld te hebben gekregen. Feitelijk was het allemaal een opmaat voor het glorieuze verschijnen van de VS, de apotheose van alle landen. (Ik chargeer slechts licht.)

Het boeddhisme komt in het begin direct aan bod. Ik plaats hieronder stukken tekst die ik heb overgetypt zonder commentaar. Ik bedoel niks te betogen maar vind het belangrijk dat dit gedeeld wordt. Het kan allicht ons begrip van het vroege boeddhisme verrijken.

Met warme groet,

Maarten


Citaat
p6

The decades that followed Alexander's death saw a gradual and unmistakable programme of Hellenisation, as ideas, themes and symbols from ancient Greece were introduced to the east. The descendants of his generals remembered their Greek roots and actively empasised them, for example on coinage struck in the mints of the major towns that were located in strategically important points along the trade routes or in agriculturally vibrant centres.
Citaat
p7

Indeed, the language penetrated deep into the Indian cubcontinent. Some of the edicts issued by Maurayan ruler Ashoka, the greatest of the early Indian rulers, were made with parallel Greek translations, evidently for the benefit of the local population. The vibrancy of the cultural exchange as Europe and Asia collided are astonishing. Statues of the Buddha started to appear only after the cult of Apollo became established in the Gundhara valley and western India. Buddhists felt threatened by the success of new religious practices and began to create their own visual images. Indeed, there is a correlation not only in the date of the earliest statues of the Buddha, but also in their appearance and design: it seems that was Apollo that provided the template, such was the impact of Greek influences. Hitherto, Buddhists had actively refrained from visual representations; competition now forced them to react, to borrow and to innovate. Stone altars adorned with Greek inscriptions the images of Apollo and exquisite minitature ivories depicting Alexander from what is now southern Tajikistan reveal just how far incluences from the west penetrated.

10
Theravada Boeddhisme / precieze tekst karanīya mettā sutta
« Gepost op: 29-10-2018 14:50 »
Beste medeforummers,

Al een tijdje ben ik aan het proberen de mettā sutta uit m'n hoofd te leren. Dat gaat stroef, om eerlijk te zijn. Drie verzen heb ik nu in het hoofd.  :D

Afijn, dan ben je toch bezig met de letterlijke tekst, precies zoals die er staat. Ik loop nu tegen de eerste paar woorden aan.

Jayarava van visiblemantra.org doet het zo:

Karanīyam atthakusalena
yan taṃ santaṃ padaṃ abhisamecca:
Sakko ujū ca sūjū ca
suvaco c'assa mudu anatimānī,

De London Buddhist Vihara zegt:
Karanīya mattha kusalena
yan taṃ santaṃ padaṃ abhisamecca:
Sakko ujū ca sūjū ca
suvaco c'assa mudu anatimānī,

Het gaat me niet om de spaties hier. Maar moet het "Karanīya mattha" zijn of "Karanīyam atthakusalena"?! Die laatste komt meer voor op internet maar de eerste lijkt weer meer op hoe de sutta over het algemeen genoemd wordt.

Afijn, woorden eindigen vaak op de m om een grammaticale reden. Er zal toch wel één juiste versie zijn? Mijn Pāli is zeer slecht. Weet iemand raad?

Met warme groet en alvast bedankt,

Maarten



11
Theravada Boeddhisme / Pāsādikasuttaṃ
« Gepost op: 28-08-2018 11:29 »
Tijdens het doornemen van de Digha Nikaya - middels Nico's prachtige samenvattingen - kwam ik de pāsādika sutta tegen, de pāsādika sutta, de voordracht over bevrediging of misschien de bevredigende voordracht? Engelse vertalingen zeggen wel Delightful Discourse.

Heel in het kort komt het erop neer dat de heilige Ānanda en de novice Cunda naar de Verhevene gaan om te vertellen dat Nigantha Nātaputta - een Jain leraar - gestorven was. De 'Niganthanen' splitsten zich onmiddellijk op in twee ruziënde groepen - de Engelse vertaling zegt "And at his death..". Woordenstrijd ontstond: jullie pad is volkomen verkeerd, het mijne is juist! Het leek wel tot geweld te komen, zo hevig waren de ruzies.

De novice Cunda ging naar Ānanda en toen hij had verteld wat er gebeurde, zei Ānanda dat dit aan de Verhevene moest worden verteld. Aldus geschiedde.

De Boeddha wond er vervolgens geen enkel doekje om maar sprak meteen: "Cunda, hier is een doctrine en een discipline (dhamma-vinaya) die slecht verkondigd is, onstichtelijk verklaard en inefectief in het kalmeren van de hartstochten omdat de brenger ervan niet volledig verlicht was."

De Boeddha legt dan uit dat je onder zulke omstandigheden ook niet kan verwachten dat een discipel volgens zo'n doctrine kan leven en het juiste gedrag kan volhouden. Het is de schuld van de leraar, overigens, van de doctrine maar de leerling is te prijzen. Hij probeert het in elk geval, dunkt me.

Een leraar die wel volledig verlicht is, dat is andere koek. Als de leerling dan ook nog volhoudt en de doctrine volgt dan gaat het goed. In vers zeven gaat de Boeddha voort: "Hier nu is een leraar die volledig verlicht is: zijn doctrine is welgebracht, stichtelijk verklaard en effectief in het kalmeren van de hartstochten vanwege die verlichte leraar en de discipel, de doctrine opgepakt hebbende, volgt deze, oefent deze goed en houdt zich eraan. ... Alle betrokkenen doen grote verdienste op.

Maar stel nu dat er een Arahant verrijst in de wereld, een volledig-verlichte Boeddha en zijn discipelen hebben de ware Dhamma volledig onder de knie, dan wordt de puurheid van het heilige leven helder en duidelijk voor hen in al zijn ontwikkelende kenmerken. Afijn, zo gaat dit een eind voort. In vers 16 vertelt de Boeddha aan Cunda dat hij geen leraar kent in de hele wereld die zo'n geweldige positie van roem heeft bereikt als hij zelf, noch een die zulk een volgenlingenschare heeft. Dat is me nogal wat.

Er volgt flink wat uitleg over de Leer en hoe die moet worden verklaard aan vragenstellers. Als eenentwintigste-eeuwse lezer blijf ik echter achter met het beeld van een religie die diepgaand verdeeld is aangaande sommige dogmatische punten en waarin twistgesprekken niet aflatend voortkomen. Is de Leer dan niet juist uitgelegd, niet welgebracht, stichtelijk verklaard en effectief in het kalmeren van de hartstochten?

Het is te simpel om te zeggen dat de twisten alleen maar over bijzaken gaan en dat de kern fier overeind staat. Maar hoe kan dat als zels het leerstuk van anatta zoveel scholen en stromingen kopzorgen bezorgt? Dit is één van de tilakkhana! Kort gezegd heb ik er helemaal geen moeite mee dat miljoenen mensen worstelen met moeilijk te begrijpen, subtiele ideeën. Ik ben zelf één van hen. Deze voordracht, echter, stelt ronduit dat een welgebrachte Leer geen twisten of meningsverschillen oplevert als degene die hem brengt volledig verlicht is. Het helpt ook niet om kort op te merken dat alles afkalft want dit is geenszins aangetoond in algemene zin én zelf in de tijd van de Boeddha zelf kwamen meningsverschillen binnen de sangha voor.

Begrijp ik het verkeerd?

Met warme groet,


Maarten

12
Controverse en verandering / de juiste religie
« Gepost op: 27-08-2018 08:14 »
Is het boeddhisme de ware, juiste religie? Is het wel een religie?

Voor mij (nu) wel en dat hangt ervan af.

Meer kun je mensen eigenlijk niet geven maar ze willen zo graag. Ze willen met hun vragen heldere, behapbare antwoorden. Daarna willen ze het oneens zijn. Het kostte me veel tijd om erachter te komen dat je dit niet hoeft te voeden.

Wat is een religie? Dat is een definitiekwestie. Kijken we liever naar wat er daadwerkelijk gebeurt en het hele raadsel lost als vanzelf op. Mu.

Ik dacht dat het in Van Dis en de Dalai Lama was van de week dat ik hierover een mooie gedachtegang las. Het kan ook elders zijn geweest. Ik meen dat het Paul van der Velde was die sprak.

De Verheven Leraar stelde eisen aan een leer. In Noord-India, tweeëneenhalf duizend jaar geleden, waren er geen verschillende formele religies. Ik stel me voor dat ze een gedeelde set mythes hadden, een min of meer gedeelde serie goden in verschillende verschijningsvormen, zoals het hindoeïsme nog steeds heeft tot de dag van vandaag. Je had wel verschillende leraren en die wezen vaak het enige juiste pad, volgens zichzelf. In de suttas vinden we daar af en toe verhalen over terug.

Nu hebben we in onze tijd wel formele religies. Je kunt moslim zijn natuurlijk maar dan kun je niet ook christen zijn. Dat sluit elkaar uit. En andersom ook. Echter.. wat we wel eens vergeten is dat in elke religie stromingen zijn en leraren die paden aanwijzen op zo'n manier dat vaak genoeg mensen van verschillende religies meer met elkaar overeen komen in gedachte, woord en daad dan ze overeenkomen met hun eigen geloofsgenoten.

Het is het pad dat werkelijk uitmaakt, niet je religie. Een krachtig idee.

De Verhevene stelde eisen aan een leer. Welke eisen dan?
Citaat
Kālāmas, als jullie zelf weten dat: 'Deze dingen zijn heilzaam; deze dingen zijn onberispelijk; deze dingen worden geprezen door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot welzijn en geluk': dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen ondernemen en ernaar leven. (AN 3:65)

Wil dat zeggen dat mensen die leven met hun geest doordrongen van liefdevolle vriendelijkheid, mededogen, medevreugde en gelijkmoedigheid eigenlijk boeddhisten zijn? Natuurlijk niet. Dat zou het claimen van gemoedstoestanten zijn, een boeddhistisch copyright. Die emoties zijn veel ouder. Wil dat zeggen dat je geen boeddhist bent als je dat (nog) niet kan. Natuurlijk niet. Het is een training, geen examen.

Wat dan wel? Oefenen, niet meer dan dat. 'Just zazen', zoals de zennies zo vaak zeggen. Gewoon het Nobele Achtvoudige Pad, in wat voor woorden of terminologie je het ook uitdrukt.

Dat is, in mijn niet zo nederige opinie, de ware religie.

13
Theravada Boeddhisme / de centrale rol van de brahmavihāra
« Gepost op: 22-08-2018 21:59 »
De laatste maanden hebben we op dit forum veel gepraat over kamma/karma en hoe dit dan exact zou werken. Nog steeds kan ik m'n gedachten niet gevouwen krijgen rond de leer rond hergeboorte maar ik zie natuurlijk het nut van die leer! In een recent gesprek met Dorje kwamen we op de idee dat er eigenlijk maar één citta is waar alle individuele cittā onderdeel van uitmaken; als tijdelijke en continu veranderende draaikolken in één grote machtige stroom.

Afijn, dat terzijde. Het blijft met woorden technisch uitwerken wat eigenlijk niet in woorden te vatten is. Ik heb de neiging om te hameren op blijven oefenen. In een geweldig werkje getiteld 'The Four Sublime States' van de eerwaarde Nyanaponika Thera vond ik een mooie uitleg die kamma verbindt met de Hemelse Verblijven. Dit helpt me sterk te blijven oefenen, in combinatie met de Leringen om vaak te overdenken - die ik vaak reciteer.

Het begint zo hard! Ik heb de eigenschap van veroudering, ik heb de eigenschap ziek te kunnen worden, ik heb de eigenschap te zullen sterven. Maar goed, je kunt het maar beter weten. De Verheven Leraar houdt ons voor wat we al lang weten maar vaak niet naar willen kijken. Kijk ik nu in de spiegel en ik zie de eerste witte baardharen en mijn oudere hoofd.. dan glimlach ik. Kijk.. anicca!

Van alles wat dierbaar is en prettig voor mij.. daarvan zal ik gescheiden worden. Dat werkt twee kanten uit. Spullen gaan verloren, gaan kapot of worden gestolen maar zelfs als ik ze perfect kon beschermen dan was ik er zelf niet meer na niet te lange tijd. Niet alleen spullen maar ook concepten als jeugd, uiterlijk, succes.. alles gaat voorbij. Moest je erop voorbereid zijn dan was het makkelijker om rustig te blijven.

In mijn eigen ervaring helpt de theorie maar ten dele. Het is aardig om plots zo'n zinnetje in het hoofd te hebben als er stevige emoties zijn. Het echt ervaren is veel diepgaander. Dat tref ik aan in constante oefening van de brahmavihāra. Brahmā is vanouds een hoge deva die - in tegenstelling tot de goden die we hier in het Westen kennen - geen woede kent, geen afgunst of naijver. Iemand die de vier verblijven - liefdevolle vriendelijkheid, medelijden, medevreugde en gelijkmoedigheid oefent wordt zo Brahmā's gelijke (brahma-samo). Er wordt gezegd dat iemand die deze kenmerken een dominante invloed laat zijn op de geest, hergeboren wordt in de sferen van Brahmā. In mijn ervaring kan deze wereld nu al een hemelse sfeer zijn voor de geest die zich zo opstelt. 

Suttas.net vertaalt vers 151 van de metta sutta zo:
Citaat
Staand of gaand, zittend of liggend:
Zolang men maar niet slaperig is,
Zou men die meditatie beoefenen:
Dit noemt men het Verheven Leven.

Deze gemoedstoestanden - de Vier Hartpraktijken, las ik ergens - worden vihāra genoemd ook omdat ze een permanente woonplaats voor het hart moeten worden, zonder enige begrenzing voor wat betreft voor welke wezens we ze voelen. Daarom heten ze ook de Grenzeloze Staten, appamaññā.

De Tevijja Sutta - Voordracht over de Drievuldige Kennis - kent een schitterende beschrijving van hoe intens de brahmavihāra uiteindelijk worden beleefd.

We ontmoeten Vasettha, een jonge brahmin die van mening is dat er maar één recht, juist pad is naar de vereniging met Brahmā en dat is de manier waarop hij door de Brahmin Pokkharasāti onderwezen wordt. Zijn metgezel Bharadvaja vindt dat het enige rechte, juiste pad dat is dat onderwezen wordt door Brahmin Tarukkha. Wat nu? Nou was de asceet Gotama in de buurt, zoals dat vaker gaat in de sutta's, en ze gaan hem hun nood klagen. Er worden zoveel paden onderwezen door zoveel brahmins.. het doet wel wat aan de veel bekendere Kālāma Sutta (AN 3:65) denken.

De Boeddha wijst hun vraag niet af. Net als met de jongeman Sigalaka in Advies aan Sigalaka (DN 31) drukt hij hun woorden als het ware opnieuw uit en geeft ze een nieuwe betekenis. Hij legt wel eerst streng uit waarom al die brahmin die met elkaar wedijveren en hun eigen pad als enige aanprijzen terwijl ze dat helemaal niet kunnen weten er echt naast zitten. Hebben zij Brahmā immers ooit gezien? Voldoen zij aan dezelfde eigenschappen als die van Brahmā?

Vasettha is overtuigd: de asceet Gotama weet de weg naar vereniging met Brahmā. In vers 39 vraagt hij: "Eerwaarde Gotama, ik heb gehoord dat zij zeggen: "De asceet Gotama onderwijst de weg naar de vereniging met Brahma." Het zou goed zijn als de eerwaarde Gotama ons de weg naar de vereniging met Brahmā zou onderwijzen, moge de eerwaarde Gotama het volk van Brahmā helpen!"

Een Tathagata komt op, onderwijst zijn wonderbare Dhamma die goed is aan het begin, goed in zijn voortgang en goed aan zijn einde. Een discipel oefent daarmee - we slaan nu een goeie dertig verzen over - en bereikt hoge staten.

76 Dan, met zijn hart vervuld met liefdevolle vriendelijkheid, verwijlt hij doordringende een kwartier, het tweede, het derde, het vierde. Zo verwijlt hij doordringende de hele wereld, omhoog, omlaag, overlangs, overal, immer met een hart vervuld met liefdevolle vriendelijkheid, overvloedig, onbegrensd, zonder haat of kwade wil.

77 Net alsof een machtige trompetter met maar weinig moeite een proclamatie schalde naar de vier kwartieren, net zo door deze meditatie, Vasettha, door deze bevrijding van het hart door liefdevolle vriendelijkheid laat hij niets onberoerd, niets onbeïnvloed in de zinnelijke sfeer. Dit, Vasettha, is de weg naar eenheid met Brahmā.

Dan, met zijn hart vervuld met compassie, verwijlt hij....
Dan, met zijn hart vervuld met medevreugde, verwijlt hij....
Dan, met zijn hart vervuld met gelijkmoedigheid, verwijlt hij....

De liefdevolle vriendelijkheid (mettā) die het eerste lid vormt van de Hemelse Verblijven is een liefde zonder wil te bezitten, wel wetend dat er geen 'ik' is dat kan bezitten. Het niet claimend, niet arresterend, alle wezens omarmend of ze nu groot zijn of klein, bruikbaar of onbruikbaar, aardig of onaardig. De goede, nobele wezens zijn geliefd eigenlijk omdat liefde vanzelf richting hen vloeit. De boze, kwaadaardige mensen zijn geliefd omdat zij die liefde juist het meeste nodig hebben. Wellicht is het zaad van goedheid in hen slechts tijdelijk gedood omdat het niet de warmte vond om in te groeien? Allen ondergaan we dezelfde natuurwetten van dukkha en de vele levens. Ooit waren wij net als zij en misschien zullen we dat ooit weer zijn. Er is niets essentieels beters aan ons dan enig ander. Liefdevolle vriendelijkheid is geen sensueel brandend vuur maar een koele hand die zacht maar stevig steunt alle wezens, zonder onderscheid, steeds klaar om te helpen.

Medelijden (karuṇā) is eigenlijk makkelijk. De wereld lijdt. Helaas hebben velen door de last van hun eigen lijden hun ogen gesloten en zien ze niet de onafzienbare stroom van ongemak, pijn, wrevel, woede, angst en afkeer die de wereld doorspoelt. Hoe zullen zij ooit ruim genoeg kunnen zien om te begrijpen dat juist afzien van hun vele begeertes de oplossing is voor hun lijden? Het is medelijden dat die ruimte biedt, dat ons open doet staan, door ons mede-lijden met andere wezens, voor de bevrijding van zelfloosheid. Door medelijden blijven we ons altijd bewust van lijden, ook als we er zelf toevallig vrij van zijn. Medelijden helpt ons om ons lot te accepteren door ons te wijzen op de levens van anderen, die vaak harder zijn. Daarom moet ons medelijden ook hen omvatten met wie het nu goed gaat maar die zich hatelijk of egoïstisch gedragen. Het is medelijden dat ons in staat stelt om onze eigen gevoelens in toom te houden, helder te blijven zien en juist te handelen, ten eigen bate en voor dat van anderen.

Medevreugde (muditā) is het plezier dat we beleven vanwege het succes of geluk van anderen. De hoogste vreugde hoort bij die ander die de Dhamma leert kennen en de ontsnapping aan het dolende ommegang door de levens al maar even kan zien. Op een veel prozaïscher niveau is medevreugde beleven aan een simpel succes of een meevaller voor een ander goed om te doen. Kun je de glimlach zien op het gezicht van een mens met succes na hard werken of een prachtig toeval? Wees blij dat er een zonnestraaltje is in het leven van deze andere. Wees blij dat je in staat bent dit open en dankbaar te zien, zonder jaloers te zijn of ontevreden over jezelf. Dat alleen al maakt nobeler en schept ruimte.

Gelijkmoedigheid (upekkhā) is in deze context een perfecte, onwrikbare balans van de geest, geworteld in inzicht. Dit inzicht is idealiter het inzicht dat voortkomt uit de jhāna's (vier zeer diepe stadia van meditatie) of zelfs dat van een een compleet verlichte maar weer kunnen we dit gelukkig stapje voor stapje opdoen. Gelijkmoedigheid is niet aan/uit maar kan groeien. In onze levens gebeurt elke keer wel weer wat, onze beleving gaat heen en weer tussen succes en falen, geluk en ongeluk, verlies en winst, eer en blaam. We voelen hoe onze geest hierop reageert, dan weer Himmelhoch jauchzend, dan weer zum Tode betrübt. Net vinden we rust en er is wel weer een nieuwe ruk weer een andere richting uit. Hoe kunnen we ooit vaste voet krijgen als we op golven staan?

Onze levens hebben gelijkmoedigheid nodig en dan geen gelijke vlakheid van geest die door dufheid komt maar een gelijkmoedigheid die voortkomt uit mindfulness, een helder, mild, niet-oordelend waarnemen dat niet geschokt kan worden of beschadigd door wat er gebeurt. Het helpt enorm om in te zien dat alle zaken geconditioneerd ontstaan, dat alles wat we ondergaan het gevolg zijn van (onze) wilsacties in gedachte, woord en daad: kamma.

Kamma is de bron waaruit wij ontspringen (kamma-yonī) en we zijn, of we het nou leuk vinden of niet, de ontegenzeggelijke eigenaren van onze wilsacties (kamma-sakā). Op het moment dat we een wilsactie gedaan hebben, zijn we de controle erover kwijt en ooit, wanneer dan ook, keert deze terug bij ons als rechtmatige erfgenamen (kamma-dayādā). Niets dat ons overkomt wordt vanuit een of ander vreemd universum als door magie over ons uitgestort. Alles is de uiteindelijke uitkomst van onze eigen geesten en daden. Aangezien kennis bevrijdt van angst, is dit besef de eerste basis van gelijkmoedigheid. Als we, in alles wat ons overkomt, slechts onszelf ontmoeten.. waarom zouden we dan bang of boos zijn?

Als angst of onzekerheid dan toch de kop opsteken, dan  kunnen we toevlucht zoeken in onze goede daden die ons beschermen (kamma-paṭisaraṇa). Goede daden helpen op twee manieren: doordat wie goed doet toch vaak goed ontmoet en doordat de herinnering eraan ons sterkt in goed gedrag. Door deze toevlucht nemen zelfvertrouwen en dapperheid toe: vertrouwen in de bescherming van onze goede dagen en vertrouwen dat we meer goede daden kunnen doen, ook als dat nu moeilijk is. Als je goed doet dan straal je dat ook uit. Alleen al dit is gedeeltelijk een bescherming.

Het is nooit te laat en altijd goed om nu nobele keuzes te maken. Door deze zekerheid wordt de geest sereen en onze daden zullen onze vrienden zijn (kamma-bandhū). Dat zullen ze zijn, zelfs als het leven ons pijn of verdriet brengt. We herkennen lang niet altijd op wat voor manier wilsacties terug komen en soms komen ze terug van verschrikkelijk lang geleden. Oneerlijk? Misschien. Ze tonen ons wel dat we de gevolgen van onze wilsacties bijna nooit echt overzien. Hoe vaak zijn de resultaten niet wat we eigenlijk bedoeld of gewild hadden? Het heeft geen zin om je hiervoor te verstoppen. Op deze manier bekeken is zelfs lijden onze vriend. Het is een harde, ongenaakbare maar ook een eerlijke vriend. Dit geheel zou ons op de idee moeten brengen om ons te ontdoen van alle kamma en de onafzienbare dolende ommegang door de levens.

Een tweede pijler waar gelijkmoedigheid op kan rusten is het inzicht in anattā, niet-zelf. Wie ook maar even beseft dat wilsacties ten diepste niet door een zelf worden uitgevoerd, noch dat enig zelf echt getroffen wordt, die is al gedeeltelijk bevrijd. Het is de waan van 'ik' die lijden oproept en gelijkmoedigheid onzeker maakt, die waan die zegt 'ik ben oneerlijk behandeld', 'ik wordt beschuldigd'. Het is deze waan die ons tijdens een meningsverschil laat denken 'zij wil mij niet begrijpen!' Het is deze waan die ons doet zuchten 'wat van mij is, is nu weg'.

Gelijkmoedigheid steunt de overige drie Hemelse Verblijven, wordt erdoor ondersteund is er één mee maar is van hen ook de uiteindelijke kroon en volbrenging. Nooit moet gelijkmoedigheid ontdaan zijn van liefdevolle vriendelijkheid, medelijden en medevreugde maar zij moet ze juist omvatten. 

Laat ons dan oefenen! Er zijn uitgebreide meditaties voor alle vier de brahmavihāra te vinden maar ik zie nu vooral de eindeloze mogelijkheden om ze elk moment weer toe te passen, gewoon in het dagelijkse leven. Bij een verkeerslicht, als dat busje geen richting aangaf, tijdens een vergadering, als je weer thuiskomt en je partner een kus geeft, bij een meningsverschil, als het een keer regent.. elk moment kunnen we oefenen. Zelfs even niets omhanden hebben en dan de onrust opmerken die je naar je telefoon doet grijpen of op zoek laat gaan naar wat te eten... daar kun je mee oefenen. Tenslotte is geen van de Hemelse Verblijven compleet als je er niet ook zelf mag wonen.

Met warme groet,


Maarten

(edits: spelfouten en pali-termen over kamma consequent in het meervoud)

Pagina's: [1]