Toon bijdragen

Deze sectie stelt je in staat om alle bijdragen van dit lid te bekijken. Je kunt alleen de bijdragen zien waar je op dit moment toegang toe hebt.


Berichten - Sybe

Pagina's: [1] 2 3 ... 49
1
Theravada Boeddhisme / Re: Wat is juiste visie?, deel 1
« Gepost op: Vandaag om 13:02 »
Wat is juiste visie?, deel 1

Wat zeggen de sutta’s hierover?

Juiste visie is tweeledig, wereldlijk en boven-wereldlijk
 
Dit is onderwerp van MN117.

-“Juiste visie is tweeledig; er is juiste visie die beïnvloed wordt door bezoedelingen, deelnemend aan verdienste, rijpend aan de kant van gehechtheid; EN er is juiste visie die edel is, smetteloos, boven-wereldlijk, een factor van het pad" (MN117§6).

Wat bemerkingen bij deze tweeledigheid die in MN117 besproken wordt bij het achtvoudige pad.

Ik ben geneigd het zo te zien:

Je kunt vanuit jezelf denken, spreken en doen. Onbelast, vanuit openheid, leegte, oorspronkelijk. En je kunt ook vanuit gewoonte denken, spreken en doen.

Als je vanuit gewoonte denkt, spreekt en doet, kan dat best verdienstelijk zijn. Je kunt ook vanuit de kracht van conditioneringen immers goede dingen doen, zoals zorgen voor anderen, het kan opkomen om iets te geven aan iemand, iets vriendelijks te zeggen oid.

Als het vanuit gewoonte gebeurt dan noemen de sutta's volgens mij dit niet edel, geen factor van het pad.
Als iets uit de kracht van conditionering gebeurt, het denken, spreken en doen,- dan gebeurt het niet echt vanuit jezelf, niet echt vanuit openheid, leegte, niet fris of oorspronkelijk, niet echt vanuit wijsheid. Dan wordt het volgens mij ook niet edel genoemd. In MN117 noemt men dit mijns inziens 'wereldlijk'. Het kan verdienstelijk zijn en onverdienstelijk.

Juiste visie, juist denken, juiste spraak etc wordt dus denk ik wereldlijk genoemd als het voorkomt uit de kracht van conditioneringen, gebeurt vanuit gewoonte-geest of gewone geest.
Het wordt edele juiste visie, juist denken, juist spreken etc genoemd als het echt vanuit jezelf gebeurt, vanuit openheid, oorspronkelijkheid, vanuit leegte, wijsheid. Dit wordt ook boven-wereldlijk genoemd volgens mij. Deze edele juiste visie, denken, spreek etc is dan echt een factor van het edele (boven-wereldlijk) pad.

De soort juiste visie, juist denken, juist spraak etc die ontstaat op basis van gewoonte-energieen, conditionering, die bevrijdt niet van samsara. Zo verzamel je positief kamma. Het leidt tot weder geboorte in hogere rijken. Daarom wordt in het sutta fragment denk ik gezegd dat deze wereldlijke juiste visie, juist denken, juiste spraak etc. rijpt aan de kant van gehechtheid.

Siebe












2
Fragmenten over het ontstaan van juiste visie

-“Bhikkhu’s ik zie geen enkel ding op basis waarvan nog niet opgekomen juiste visie ontstaat en reeds opgekomen juiste visie toeneemt, als zorgvuldige aandacht (yoniso manasikara). Voor iemand met zorgvuldige aandacht, komt nog niet opgekomen juiste visie op en opgekomen juiste visie neemt toe” (AN1.311).

-“Bhikkhu’s, er zijn twee voorwaarden voor het ontstaan van juiste visie. Welke twee? De uitspraken van een ander [persoon] (onderricht beluisteren, Siebe) en zorgvuldige aandacht. Dit zijn de twee voorwaarden voor het ontstaan van juiste visie” (AN2.126).

(Yoniso manasikara is dus een belangrijk iets. Op het internet wordt er heel wat over gezegd.
Ik zag het vertaald worden als gepaste aandacht, juiste reflectie, gepaste contemplatie, wijze aandacht, en nog wat meer. Volgens mij verwijst het vooral naar die manier van aandacht aan iets besteden waardoor bezoedelingen niet ontstaan, waardoor reeds opgekomen bezoedelingen afnemen, waardoor heilzame staten ontstaan en aangroeien. Iemand op het internet noemde het emotionele intelligentie.

In contact met zintuiglijke objecten (de wereld) ontstaat er een informatiestroom in onze geest. Aan waarnemingen worden automatisch, veelal gebaseerd op eerdere ervaringen, betekenissen gegeven en er ontstaan emoties bij. Hoe we hier mee omgaan dat kan wijs zijn of zorgvuldig of gepast of onwijs, of onzorgvuldig of ongepast.
Stel dat bijvoorbeeld iets van vijandigheid in ons ontstaat dan zouden we daar ongepast of onwijs aandacht aan geven als dat zou uitgroeien tot haat. Zoiets kan gebeuren als je bijvoorbeeld alleen de onaantrekkelijke kanten van iets of iemand ziet.
Je kunt ook denken aan veel te veel stilstaan bij de negatieve kanten van jezelf en de deugden en kwaliteiten niet aandacht geven. Dit is dan onwijze aandacht.

Yoniso manasikara is ook één van de vier factoren voor stroom-intrede (b.v. SN55.5). 
Yoniso manasikara zou eigenlijk eens apart besproken moeten worden. Misschien heeft iemand zin om dit eens goed uit te zoeken aan de hand van de sutta’s?
)

-“Vriend, hoeveel voorwaarden zijn er voor het ontstaan van juiste visie?” “Vriend, er zijn twee voorwaarden voor het ontstaan van juiste visie: de stem van een ander en wijze (zorgvuldige) aandacht”. (Noot 440 geeft hier aan: ‘de stem van een ander’, dit betekent dat je als leerling de voordelige Dhamma van een ander (edele, Siebe) hoort. Paccekabuddha’s en sammasambuddha’s horen de Dhamma niet van een ander maar moeten het hebben van wijze aandacht).
-“Vriend, door hoeveel factoren wordt juiste visie bijgestaan wanneer het bevrijding van geest als diens vrucht heeft, bevrijding van geest als diens vrucht en voordeel, wanneer het bevrijding door wijsheid als diens vrucht heeft, bevrijding door wijsheid als diens vrucht en voordeel?”
“Vriend, juiste visie wordt bijgestaan door vijf factoren….Het wordt bijgestaan door deugdzaamheid, kennis (learning), bespreking, kalmte en inzicht (MN43§13-14, AN5.25). Volgens noot 441 bij dit fragment ontstaat het pad en de vrucht van arahantschap als deze vijf factoren zijn vervuld.

-Bhikkhu’s, ware kennis is de voorloper van het binnengaan van heilzame staten, met een besef van morele schaamte en morele bevreesdheid volgend. Bij een wijze persoon die aangekomen is bij ware kennis, ontspringt juiste visie. Bij iemand met juiste visie, ontstaat juiste intentie”…etc. (SN45.1).

-Zonder deugdzaam gedrag te perfectioneren is het onmogelijk om juiste visie te vervullen (AN5.21)

“…bij een wijs persoon die aangekomen is bij ware kennis, komt juiste visie op…” (AN10.105)

Dit besluit de fragmenten over juiste visie.

3
Theravada Boeddhisme / Gevolgen van juiste visie
« Gepost op: Gisteren om 12:00 »
Gevolgen van juiste visie in dit leven en na de dood

-Alle factoren van het edele achtvoudige pad, dus ook juiste visie, indien ontwikkeld en gecultiveerd, hebben als hun uiteindelijk doel de verwijdering van wellust, haat en begoocheling, (oftewel Nibbana, Siebe)  (SN45.4, SN45.19, SN45.62, SN45.70).

-“in bezit van vier kwaliteiten oefent iemand op foutloze wijze en heeft de basis gelegd voor de vernietiging van de asava’s. Welke? De gedachte van verzaking, de gedachte van goede wil, de gedachte van niet leed veroorzaken (de drie juiste intenties, Siebe) en juiste visie (AN4.72).

-“Bhikkhu’s, er is één persoon die in de wereld komt voor het welzijn van vele mensen, voor het geluk van vele mensen, voor het goede, voor het welzijn en geluk van vele mensen, van deva’s en mensen. Wie is die ene persoon? Het is iemand die juiste visie heeft en een juist perspectief heeft. Hij trekt vele mensen weg van een slechte Dhamma en vestigt ze in de goede Dhamma…” (AN1.317).

-Vanuit Juiste visie ontstaat juiste motivatie of manieren van denken. Vanuit een juiste manier van denken ontstaat juiste spraak. Vanuit juiste spraak juist handelen, vanuit juist handelen juist levensonderhoud, vanuit juist levensonderhoud juiste inspanning, vanuit juiste inspanning, juiste mindfulness vanuit juist mindfulness, juiste concentratie, vanuit juiste concentratie ontstaat juiste kennis, vanuit juiste kennis ontstaat juiste bevrijding (DN18§27, AN10.104). Dit is het edele Pad.

-“Bhikkhu’s, ik zie geen enkel ding op basis waarvan nog niet opgekomen heilzame kwaliteiten ontstaan en opgekomen heilzame kwaliteiten toenemen en uitbreiden, als juiste visie. Voor iemand van juiste visie ontstaan nog niet opgekomen heilzame kwaliteiten, en reeds opgekomen heilzame kwaliteiten nemen toe en breiden zich uit” (AN1.307).

-“Bhikkhu’s, ik zie geen enkel ding op basis waarvan nog niet opgekomen onheilzame kwaliteiten niet ontstaan en opgekomen onheilzame kwaliteiten afnemen als juiste visie. Voor iemand van juiste visie, ontstaan nog niet opgekomen onheilzame kwaliteiten niet, en reeds opgekomen onheilzame kwaliteiten nemen af” (AN1.309).

-“Door juiste visie wordt verkeerde visie versleten, en welke slechte en onheilzame staten die ontstaan op basis van verkeerde visie worden ook versleten. En door juiste visie worden vele heilzame staten ontwikkeld en geperfectioneerd” (DN34§2.3(9)).

-“In iemand van juiste visie is verkeerde visie opgedoekt, en de vele slechte onheilzame staten die ontstaan met verkeerde visie als voorwaarde worden ook opgedoekt, en de vele heilzame staten die ontstaan met juiste visie als voorwaarde komen tot vervulling door ontwikkeling” (MN117§35).

-“Bhikkhu’s, voor een persoon van juiste visie, welk fysiek karma, verbaal kamma en mentaal kamma hij dan ook opwekt/aansticht en onderneemt in overeenstemming met die visie, en wat zijn wil, geneigdheid en intentionele activiteiten dan ook zijn, allen leiden tot wat wenselijk is, verlangd en plezierig is, tot welzijn en geluk. Om welke reden? Omdat de visie goed is.
Veronderstel, bhikkhu’s, een zaadje van suikerriet, heuvel rijst, of een druif zou in de vochtige grond worden geplant. Welke voedingsstoffen het ook uit de grond en het water opneemt, het zou allemaal leiden tot diens zoete, aangename en verrukkelijke smaak. Om welke reden? Omdat het zaad goed is. Zo ook voor een persoon van juiste visie. Welk fysiek karma, verbaal kamma en mentaal kamma hij dan ook opwekt/aansticht en onderneemt in overeenstemming met die visie, en wat zijn wil, geneigdheid en intentionele activiteiten dan ook zijn, allen leiden tot wat wenselijk is, verlangd en plezierig is, tot welzijn en geluk. Om welke reden? Omdat de visie goed is” (AN1.315)

-Het is onmogelijk, het kan niet gebeuren dat een persoon in bezit van juiste visie een formatie kan behandelen als permanent, als plezierig/bevredigend, als zelf. (MN115§12).
Het is onmogelijk, het kan niet gebeuren dat een persoon in bezit van juiste visie de vijf ernstige wandaden begaat; het doden van zijn vader, het doden van de moeder, het doden van een arahant, het verwonden van een Boeddha, het veroorzaken van een tweedeling in de Sangha (MN115§13)

-“Bhikkhu’s voor iemand die juiste visie heeft  kunnen twee bestemmingen worden verwacht: het deva rijk en het mensenrijk” (AN2.28).

-“Maar deze wezens, op basis van goed gedrag met lichaam, spraak en geest, op basis van het prijzen van de edelen, hebben juiste visie en zullen de karmische beloning oogsten van juiste visie. Bij het opbreken van het lichaam na de dood worden ze weder geboren in een goede bestemming, een hemelse wereld” (DN2§95, DN28§17, MN4§29, MN51§25, MN77§35, MN130§2, en vele andere).

-“Bhikkhu’s, ik zie geen enkel ander ding op basis waarvan, bij het opbreken van het lichaam, na de dood, wezens worden weder geboren in een goede bestemming, in een hemelse wereld, als juiste visie. In bezit van juiste visie worden wezens bij het opbreken van het lichaam, na de dood, geboren in een goede bestemming, in een hemelse wereld” (AN1.313).

-Op basis van de tien heilzame daden (kusala kammapatha, inclusief juiste visie), gedrag overeenkomstig de Dhamma, verschijnen wezens na de dood, bij het opbreken van het lichaam, in een gelukkig bestemming, zelfs in een hemelse wereld (MN41§14).

-“Vijf soorten van verlies (vyasanani): verlies van familieleden, rijkdom, gezondheid, moraliteit en [juiste] visie. Geen enkel wezen komt in een slechte staat, een hel staat…na de dood vanwege verlies van familieleden, rijkdom of gezondheid; maar wezens komen in zulke staten door verlies van moraliteit en juiste visie” (DN33§2.1(11)).

-“Vijf soorten aanwinst (sampada): aanwinst van familieleden, rijkdom, gezondheid, moraliteit, [juiste] visie. Geen enkel wezen verschijnt in een gelukkige, hemelse staat na de dood vanwege de aanwinst van familieleden, rijkdom of gezondheid; maar wezens worden in zulke staten wedergeboren vanwege de aanwinst van moraliteit en juiste visie” (DN33§2.1.(12).

-“Welke thuislozen en brahmanen dan ook juiste visie hebben, juiste intentie, juiste spraak, juist handelen, juist levensonderhoud, juiste inspanning, juiste mindfulness en juiste concentratie, als ze een wens doen en ze leiden het heilige leven, dan zijn ze in staat om een vrucht te verwerven (sotapanna etc. Siebe); als ze geen wens doen en ze leiden het heilige leven, zijn ze nog altijd in staat om een vrucht te verwerven; als ze zowel een wens doen als geen wens doen, en ze leiden het heilige leven, dan zijn ze nog altijd in staat een vrucht te verwerven; als ze noch een wens doen noch niet een wens doen en ze leiden het heilige leven, dan zijn ze nog altijd in staat een vrucht te verwerven. Waarom is dat zo? Omdat dat [juiste pad] een geschikte methode is om een vrucht te verwerven” (MN126§14).



4
Theravada Boeddhisme / Re: Juiste visie (Samma Ditthi)
« Gepost op: Gisteren om 11:50 »
Volgens eerwaarde Maha Boowa moeten we maar niet teveel een probleem maken van het idee dat we een zelf zijn en doorgaan met beoefening, dan lost deze kwestie vanzelf een keer op. Ontkennen dat je een zelf bent, terwijl alles in jezelf je vertelt dat je een zelf bent, is toch ook zinloos?

Asmi Mana, de notie of eigenwaan van een zelf, of van 'Ik ben", duurt voort tot arahantschap, volgens de sutta's.


Siebe


5
Theravada Boeddhisme / Re: Juiste visie (Samma Ditthi)
« Gepost op: 12-12-2018 18:42 »
Bedankt voor de vertaling EM. Nuttig, vind ik.

alle goeds,
Siebe

6
Theravada Boeddhisme / Wat is juiste visie? Slot
« Gepost op: 12-12-2018 11:32 »
Wat is juiste visie? Slot

Onderstaande sutta over juiste visie heb ik in zijn geheel vertaald (lastig te vertalen, zie ook andere vertalingen). Dit is de vertaling van Sujato: https://suttacentral.net/sn12.15/en/sujato
Onderstaande vertaling is gebaseerd op de vertaling van Bodhi.

Juiste visie is zien dat wat ontstaat enkel lijden is en wat eindigt is enkel lijden

“Te Savatthi. Toen benaderde de eerwaarde Kaccanagotta de Gezegende, betoonde hem eerbied, ging terzijde zitten en zei tegen hem: “Eerwaarde heer, er wordt gezegd, ‘juiste visie, juiste visie’. Op welke manier, eerwaarde heer, is er juiste visie?”
“Deze wereld, Kaccana, hangt voor het grootste deel [van de mensen, zie noot 29] af van een dualiteit- van de notie van bestaan [eternalisme, zie noot 29] en notie van niet-bestaan [vernietigingsleer, zie noot 29). Maar voor iemand die het ontstaan van de wereld ziet zoals het is met juiste wijsheid, is er geen notie van niet-bestaan met betrekking tot deze wereld. En voor iemand die de beëindiging van de wereld ziet zoals het werkelijk is met juiste wijsheid, is er geen notie van bestaan met betrekking tot deze wereld.
“Deze wereld, Kaccana, is voor het grootste deel [van de mensen] gekluisterd door betrokkenheid, hechten en verkleefdheid. Maar deze persoon [met juiste visie] raakt niet betrokken en hecht niet door die betrokkenheid en gehechtheid, niet door een mentaal standpunt, niet door verkleefdheid of onderliggende neigingen; hij neemt geen positie in over ‘mijn zelf’(my self): Hij heeft geen perplexiteit of twijfel dat wat ontstaat alleen maar lijden is, wat eindigt is enkel lijden dat eindigt. Zijn kennis hiervan is onafhankelijk van anderen. Het is op deze manier, Kaccana, dat er juiste visie is.
“’Alles (of het Al?, Siebe) bestaat’: Kaccana, dit is één extreem. ‘Alles bestaat niet’: dit is het tweede extreem. Zonder naar een van deze extremen uit te wijken, onderwijst de Tathagata de Dhamma door het midden: ‘Met onwetendheid als voorwaarde, [komen] wilsformaties [te bestaan]; met wilsformaties als voorwaarde, bewustzijn…
Zo is de herkomst van deze gehele massa aan lijden. Maar met het zonder restant vervangen en beeindiging van onwetendheid komen wilsformaties tot een einde; met de beeindigign van wilsformaties, de beeindiging van bewustzijn…Zo is de beeindiging van deze gehele massa lijden” (SN12.15).

Zie voor meer uitleg de noten bij deze sutta (29-33).

Als iemand de Nederlandse vertaling van Janssen en de Breet wil geven, graag!

Het karakter en de kracht van iemand met juiste visie

Wat is het karakter van iemand met juiste visie? Als iemand een bepaalde overtreding begaat dan bekent ie dat onmiddellijk en zal zich voortaan beheersen (MN48§11). En ook al is iemand druk met verschillende zaken voor zijn metgezellen in het heilige leven, hij houdt scherp in de gaten dat ie traint in de hogere deugdzaamheid, de hogere geest (concentratie/jhana) en de hogere wijsheid (MN48§12).
Wat is de kracht van iemand met juiste visie? Wanneer de Dhamma en regels worden verkondigd door de Tathagata, slaat hij daar acht op, geeft het aandacht, is er met zijn geest helemaal mee bezig, luistert naar de Dhamma met gretige oren (MN48§13).
En, wanneer de Dhamma en de discipline worden verkondigd door de Tathagata verkrijgt hij inspiratie in de betekenis, verkrijgt vreugde verbonden met de Dhamma (MN48§14).

In de volgende post fragmenten over de gevolgen van juiste visie in dit leven en na de dood.

7
Theravada Boeddhisme / Wat is juiste visie, deel 4
« Gepost op: 11-12-2018 12:16 »
Wat is juiste visie, deel 4

MN9, Samma Ditthi sutta, de sutta over juiste visie, uitgelegd door Sariputta.
https://suttacentral.net/mn9/en/bodhi

Iemand met juiste visie….” diens visie is recht, die heeft volmaakt vertrouwen in de Dhamma, en is aangekomen bij deze ware Dhamma”.

Hieronder een samenvatting van deze sutta. Wanneer kan gezegd worden dat iemand met/van juiste visie is? Sariputta geeft meerdere invalshoeken:

-1- Het heilzame en onheilzame kennen en de wortels er van

Iemand met juiste visie begrijpt het onheilzame en de wortel van het onheilzame. Hij begrijpt het heilzame en de wortel van het heilzame (MN9§3).

Wat is het onheilzame? Dat zijn de tien wandaden, de tien akusala kammapatha (MN9§4).
Wat zijn de wortels van het onheilzame? Hebzucht, haat en begoocheling (MN9§5).
Wat is het heilzame? Je onthouden van de tien wandaden, de tien kusala kammapatha (MN9§6).
Wat zijn de wortels van het heilzame? Niet-hebzucht, niet-haat, niet-begoocheling (MN9§7).

Wanneer iemand het zo begrepen heeft, doet ie afstand van de onderliggende neiging tot wellust, heft de onderliggende neiging tot afkeer op, hij ontwortelt de onderliggende neiging tot visie, en eigenwaan ‘Ik ben’, en door afstand te doen van onwetendheid en het opwekken van ware kennis, maakt hij hier en nu een einde aan lijden. Op die manier is een edele leerling ook iemand van juiste visie, wiens visie recht is, die volmaakte vertrouwen heeft in de Dhamma en aangekomen is bij deze ware Dhamma (MN9§8).

Sariputta beschrijft vervolgens nog een andere invalshoek wanneer er sprake is van juiste visie.

-2- De kwestie van voeding kennen

Een andere manier waarop iemand van juiste visie is, is als hij de kwestie van voeding helemaal doorziet. Wat is voeding? Hoe ontstaat voeding? Hoe eindigt voeding? Wat is de weg die leidt naar de beëindiging van voeding? (MN9§10).

Wat is voeding? Er zijn vier soorten voedsel voor het onderhouden van wezens die reeds zijn geboren en voor degenen die een nieuw bestaan zoeken. Welke vier? Fysiek voedsel, contact, mentale wilsactiviteit en bewustzijn. Met het ontstaan van begeerte ontstaat er voeding. Met de beëindiging van begeerte is er de beëindiging van voeding. De weg die leidt naar de beëindiging van voeding is dit Edele Achtvoudige Pad. (MN9§11)

Wanneer iemand het zo begrepen heeft, doet ie afstand van de onderliggende neiging tot wellust, heft de onderliggende neiging tot afkeer op, hij ontworteld de onderliggende neiging tot visie en eigenwaan ‘Ik ben’, en door afstand te doen van onwetendheid en het opwekken van ware kennis, maakt hij hier en nu een einde aan lijden. Op die manier is een edele leerling ook iemand van juiste visie, wiens visie recht is, die volmaakte vertrouwen heeft in de Dhamma en aangekomen is bij deze ware Dhamma” (MN9§12*).

-3- De Vier Edele Waarheden Kennen

Weer een andere manier waarop iemand van juiste visie is als hij de kwestie van lijden geheel doorziet. Wat is lijden? Hoe ontstaat lijden? Wat is de beëindiging van lijden en wat is de weg die leidt naar de beëindiging van lijden? (MN9§14).

Wat is lijden? Geboorte, verouderen, ziekte, de dood, verdriet, geweeklaag, pijn, droefheid, en wanhoop zijn lijden; niet krijgen wat men wil is lijden, in het kort, de vijf khandha’s waaraan gehecht kan worden zijn lijden (MN9§15).
Wat is het ontstaan van lijden? Het is de begeerte die leidt tot hernieuwd bestaan, die wordt vergezeld van verheugenis en wellust en zich in dit en dat verheugt, dat is, het begeren van zintuiglijke genoegens, het begeren van bestaan, het begeren van niet-bestaan (MN9§17).
Wat is de beëindiging van lijden? Het is het zonder overblijfsel verdwijnen en ophouden, het opgeven, het loslaten, en verwerpen van die zelfde begeerte (MN6§18).
Wat is de weg die leidt naar de beëindiging van lijden? Het Edele Achtvoudige Pad (MN9§18).

Wanneer iemand het zo begrepen heeft, doet ie afstand van de onderliggende neiging tot wellust, heft de onderliggende neiging tot afkeer op, hij ontwortelt de onderliggende neiging tot visie, en eigenwaan ‘Ik ben’, en door afstand te doen van onwetendheid en het opwekken van ware kennis, maakt hij hier en nu een einde aan lijden. Op die manier is een edele leerling ook iemand van juiste visie, wiens visie recht is, die volmaakte vertrouwen heeft in de Dhamma en aangekomen is bij deze ware Dhamma”  (MN9§19).

Bij het begrijpen van de vier edele waarheden is het wel belangrijk onderscheid te maken tussen een conceptueel of intellectueel begrip van de vier edele waarheden en het soort begrip dat ontstaat wanneer iemand een glimp van Nibbana opvangt, en het dhamma oog opent.
Bodhi zegt:  “We mogen begrijpen dat het conceptueel begrip van de vier edele waarheden valt onder wereldlijke juiste visie, terwijl het op rechtstreekse wijze doordringen in de vier edele waarheden door Nibbana te realiseren met het pad, boven-wereldlijke juiste visie vormt” (Bodhi, MN, noot 1103).

Aansluitend op dit deel van MN9:
-“en wat, vrienden, is juiste visie? Kennis van lijden, kennis van het ontstaan van lijden, kennis van de beeindiging van lijden, en kennis van de weg die leidt naar de beëindiging van lijden” (MN141§24).

Hierna geeft Sariputta nog meer manieren waarbij gezegd kan worden dat iemand van juiste visie is, met rechte visie,  met volmaakt vertrouwen in de Dhamma, en aangekomen bij deze ware Dhamma. Welke manieren? Het voert wat ver om dit hier in detail helemaal uit te werken.
Kort samengevat:

-4- Paticca Samuppada kennen

Sariputta geeft aan dat als iemand van alle schakels van afhankelijk ontstaan (paticca samuppada) weet wat die schakel is, weet hoe die schakel ontstaat, weet hoe ie ophoudt, en de weg kent naar die beëindiging, dan is iemand van juiste visie. Hij bespreekt de schakels: ouderdom en dood, geboorte, bestaan(svorm) (bhava), hechten, begeerte, gevoel, contact, de zesvoudige zintuiglijke basis, mentaliteit-materialiteit (nama-rupa), bewustzijn, formaties (sankhara) en onwetendheid. Dus als iemand volmaakte kennis heeft ontwikkeld over al deze schakels, deze schakels zelf en hun onderlinge afhankelijkheid dan heeft iemand perfect begrip van zaken, juiste visie. Voor meer details zie:
https://suttacentral.net/mn9/en/bodhi

De vierde manier waarop je kunt zeggen dat iemand juiste visie heeft, of van juiste visie is, is dus als iemand perfect inzicht heeft in paticca samuppada.

-5- De asava’s kennen

De vijfde manier waarop je kan zeggen dat iemand van juiste visie is, of juiste visie heeft, is als iemand de kwestie van de asava’s volledig begrijpt. Wat zijn de asava’s? Hoe ontstaan ze? De beëindiging kennen en de weg die leidt naar de beëindiging kennen.

Wat zijn de drie asava’s? De asava van zintuiglijk verlangen, van bestaan en onwetendheid. Terwijl onwetendheid ontstaat, ontstaan de asava’s. Met de beëindiging van onwetendheid, beëindigen de asava’s. Het pad dat leidt naar de beëindiging is natuurlijk het Edele Achtvoudige Pad.

Wanneer iemand het zo begrepen heeft, doet ie afstand van de onderliggende neiging tot wellust, heft de onderliggende neiging tot afkeer op, hij ontwortelt de onderliggende neiging tot visie, en eigenwaan ‘Ik ben’, en door afstand te doen van onwetendheid en het opwekken van ware kennis, maakt hij hier en nu een einde aan lijden. Op die manier is een edele leerling ook iemand van juiste visie, wiens visie recht is, die volmaakte vertrouwen heeft in de Dhamma en aangekomen is bij deze ware Dhamma (MN9§71)

Tot zover MN9, de sutta over juiste visie.

In de volgende post nog wat laatste info over juiste visie vanuit de sutta’s.  

8
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 10-12-2018 12:27 »
ja maar... ;D

goed gesproken broeder.

Hoe kan het trouwens dat een dozgchenmeester iemand kan meenemen naar de bovenste trede? Doet ie dat met woorden, symbolen, gebaren, speciale vermogens?


9
Theravada Boeddhisme / Wat is juiste visie?, deel 3
« Gepost op: 10-12-2018 11:21 »
Wat is juiste visie, deel 3

Juiste visie is het (actueel) inzicht in de drie kenmerken van het bestaan: anicca, dukkha en anatta (soms aangevuld met asubha).

-Het is onmogelijk, het kan niet gebeuren dat een persoon in bezit van juiste visie een formatie kan behandelen als duurzaam, als plezierig/bevredigend, als zelf (MN115§12).
Het is onmogelijk, het kan niet gebeuren dat een persoon in bezit van juiste visie de vijf ernstige wandaden begaat; het doden van zijn vader, het doden van zijn moeder, het doden van een arahant, het verwonden van een Boeddha, het veroorzaken van een tweedeling in de Sangha (MN115§13).

-“Bhikkhu’s, een bhikkhu ziet vorm als vergankelijk, dat feitelijk vergankelijk is: dat is zijn juiste visie…een bhikkhu ziet gevoel als vergankelijk…voorstellingen/herinneringen, mentale formaties…bewustzijn als vergankelijk, dat feitelijk vergankelijk is; dat is zijn juiste visie.. “.

Dus, wat we dan ook ervaren en op geconditioneerde wijze ontstaat, bestaat en ophoudt, zien als vergankelijk, zoals het werkelijk is, dat is hier juiste visie.

De sutta geeft ook aan dat als iemand het zo op de juiste wijze ziet, dan ervaart hij weerzin (wordt h/zij het zat, wendt zich er van af, nibidda). Met de vernietiging van verheugenis komt de vernietiging van wellust. Met de vernietiging van wellust komt de vernietiging van verheugenis. Met de vernietiging van verheugenis en wellust is de geest bevrijd (SN22.51).

Aansluitend op de vorige sutta is SN35.156. Hier wordt gezegd:
-“Bhikkhu’s, een bhikkhu ziet het oog als vergankelijk dat feitelijk [ook] vergankelijk is: dat is zijn juiste visie. Hetzelfde wordt nu gezegd over de andere interne zintuiglijke basis en in SN.35.157 over de externe zintuiglijke basis. Ook hier geldt weer dat iemand die de vergankelijkheid er van inziet, die voelt weerzin bij alles wat de zintuigen aangaat. Dat vernietigt weer wellust en verheugenis. Met die vernietiging is de geest bevrijd (zie vorige sutta).

Ik wil hierbij opmerken dat het hier draait om het anicca kenmerk van het geconditioneerde. Hoewel dit meestal wordt vertaald als ‘vergankelijk’, ‘niet duurzaam’, ‘instabiel’ pleit Lal Pinnaduwage, eigenaar van de site puredhamma.net voor de betekenis; ‘kan niet naar je zin gehandhaafd blijven’. Iets wat niet naar je zin gehandhaafd kan blijven dat is onbevredigend (dukkha).

In de volgende post meer informatie over wat juiste visie is. In deze post wordt een samenvatting gepresenteerd van MN9, Samma Ditthi sutta, de sutta over juiste visie.


10
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 09-12-2018 20:25 »
Vraag en antwoord gesprek. Het antwoord is van eerwaarde Maha Boowa. Hij was een leraar in de Thai Forest traditie. Hij werd en wordt beschouwd als arahant. Fragment uit ‘Acariya Maha Boowa in London, blz. 32/33. Fragment door mij, naar vermogen, vertaald.

-Deze ‘degene die weet’ die we ons ‘zelf’ noemen, is deze niet atta? Of is het anatta (niet-zelf)?

“Als we ‘degene die weet’ vergelijken met traptreden, zoals degenen die we gebruikten om in deze kamer te komen, dan moeten we ze aanvatten als ‘zelf’ en iedere stap steeds weer loslaten totdat we deze kamer bereiken, die ons doel is. Als we in het begin niet hechten aan het zelf, kunnen we ver van koers raken omdat we geen basis hebben om aan vast te houden. We moeten gebruik maken van het zelf als de weg die ons zal leiden naar de staat van niet hechten aan zelf. Daarom, in dit stadium, dienen we niet te gaan nadenken over zelf en niet-zelf (atta en anatta). We moeten eerst gebruik maken van zelf voordat we ons doel kunnen bereiken. Het vraagstuk van atta, anatta en de citta zal uit zichzelf losgelaten worden, net zoals dat gebeurde toen we de traptreden beklommen totdat we deze kamer bereikten, toen het probleem van ons en de trap ook uit zichzelf verdween”.

Siebe

Ik denk trouwens niet dat eerwaarde Maha Boowa hier bedoelt dat we rupa, vedana, sanna, sankhara en vinnana niet zo dienen te beschouwen; 'dit is niet van mij, dit ben ik niet, dit is niet mijn zelf'. Volgens mij dient dat gewoon beoefend te worden.

Het gaat meer om de vraag, maar wat is dan wél zelf?

En zoals Old Bhikkhu ook al eerder heeft aangegeven, het ontkennen van het zelf heeft ook weinig zin.

Siebe




11
Theravada Boeddhisme / Wat is juiste visie?, deel 2
« Gepost op: 09-12-2018 13:06 »
Wat is juiste visie?, deel 2

Juiste visie is kennis van de Vier Edele Waarheden

-“En wat monniken is juiste visie? Het is, monniken, de kennis van lijden, de kennis van de oorzaak van lijden, de kennis van de beëindiging van lijden en de kennis van de manier van oefenen die leidt tot de beëindiging van lijden. Dit wordt Juiste Visie genoemd” (DN22§21, SN45.8]

Het wereldlijke edele achtvoudige pad begrijpen

-“iemand begrijpt verkeerde visie als verkeerde visie en juiste visie als juiste visie, dat is iemands juiste visie” (MN117§4).
-“iemand begrijpt verkeerde intentie als verkeerde intentie en juiste intentie als juiste intentie: dit is iemands juiste visie” (MN117§10).
-“iemand begrijpt verkeerde spraak als verkeerde spraak, en juiste spraak als juiste spraak; dat is iemand juiste visie” (MN117§16).
-“iemand begrijpt verkeerd handelen als verkeerd handelen, en juist handelen als juist handelen; dat is iemands juiste visie” (MN117§22).
-“iemand begrijpt verkeerde levensonderhoud als verkeerd levensonderhoud en juist levensonderhoud als juist levensonderhoud; dat is iemands juiste visie” (MN117§28).

Juiste visie als 1 van de 10 kusala kammapatha

Het onderricht onderscheidt 10 heilzame/vaardige daden: drie lichamelijke (niet-doden, niet-stelen, geen seksueel/zintuiglijk wangedrag), vier verbale (niet-liegen, niet tweedracht-zaaien, geen grof taalgebruik, niet zinloos kletsen) en drie mentale (niet-hebzucht, niet-kwade wil en juiste visie). Hier zal ik alleen ingaan op de drie mentale heilzame kwaliteiten.

Wat betekent niet-hebzuchtig zijn hier? Iemand begeert niet de rijkdom en eigendommen van een ander, aldus, ‘Oh mag wat een ander toebehoort van mij zijn’. Wat betekent zonder kwade wil en haatvolle intenties zijn? Dat drukt zich zo uit: ‘Moge deze wezens vrij zijn van vijandelijkheid, aangedaanheid en spanning! Moge ze gelukkig leven!’. Een instelling van goede wil dus. Wat is juiste visie in dit kader van de drie soorten van mentaal gedrag die in overeenstemming zijn met de Dhamma, rechtvaardig/juist gedrag? (kusala kammapatha): ‘Er is wat gegeven is, wat aangeboden is en geofferd’ (er is vrijgevigheid en resultaat daarvan); ‘er is een vrucht en resultaat van goede en slechte daden’ (er is kamma en kamma-vipaka), ‘er is deze wereld en de andere wereld’ (er is weder geboorte in deze wereld en de andere wereld), ‘er zijn moeder en vader’ (we hebben een vader en moeder en dat zijn karmisch speciale personen); ‘er zijn wezens die op spontane wijze worden weder geboren’ (zoals deva’s, zonder seks);’er zijn goede en deugdzame thuis-verlaters en brahmanen in deze wereld die voor zichzelf met directe kennis deze en de andere wereld hebben gerealiseerd en deze verkondigen’.
(MN41§14)

Hier zie je dus dat juiste visie als één van de 10 kusala kammapatha hetzelfde is als wereldlijke juiste visie. Het zijn de visie tegengesteld aan het materialisme van Ajita Kesakambali.

Aansluitend hierbij:
-‘Aangezien er werkelijk een andere wereld is, heeft iemand die de visie koestert ‘er is een andere wereld’, juiste visie” (MN60§11).

In de volgende post meer informatie over juiste visie vanuit de sutta’s.

12
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 08-12-2018 20:38 »
Vraag en antwoord gesprek. Het antwoord is van eerwaarde Maha Boowa. Hij was een leraar in de Thai Forest traditie. Hij werd en wordt beschouwd als arahant. Fragment uit ‘Acariya Maha Boowa in London, blz. 32/33. Fragment door mij, naar vermogen, vertaald.

-Deze ‘degene die weet’ die we ons ‘zelf’ noemen, is deze niet atta? Of is het anatta (niet-zelf)?

“Als we ‘degene die weet’ vergelijken met traptreden, zoals degenen die we gebruikten om in deze kamer te komen, dan moeten we ze aanvatten als ‘zelf’ en iedere stap steeds weer loslaten totdat we deze kamer bereiken, die ons doel is. Als we in het begin niet hechten aan het zelf, kunnen we ver van koers raken omdat we geen basis hebben om aan vast te houden. We moeten gebruik maken van het zelf als de weg die ons zal leiden naar de staat van niet hechten aan zelf. Daarom, in dit stadium, dienen we niet te gaan nadenken over zelf en niet-zelf (atta en anatta). We moeten eerst gebruik maken van zelf voordat we ons doel kunnen bereiken. Het vraagstuk van atta, anatta en de citta zal uit zichzelf losgelaten worden, net zoals dat gebeurde toen we de traptreden beklommen totdat we deze kamer bereikten, toen het probleem van ons en de trap ook uit zichzelf verdween”.

Siebe

13
Theravada Boeddhisme / Wat is juiste visie?, deel 1
« Gepost op: 08-12-2018 12:10 »
Wat is juiste visie?, deel 1

Wat zeggen de sutta’s hierover?

Juiste visie is tweeledig, wereldlijk en boven-wereldlijk
 
Dit is onderwerp van MN117.

-“Juiste visie is tweeledig; er is juiste visie die beïnvloed wordt door bezoedelingen, deelnemend aan verdienste, rijpend aan de kant van gehechtheid; EN er is juiste visie die edel is, smetteloos, boven-wereldlijk, een factor van het pad" (MN117§6).

Wereldlijke juiste visie

-“En wat bhikkhu’s is juiste visie die beinvloed wordt door bezoedelingen, deelnemend aan verdienste, rijpend aan de kant van gehechtheid? ‘Er is wat gegeven is, wat aangeboden is en geofferd is’ (er is vrijgevigheid en resultaat daarvan); ‘er is een vrucht en resultaat van goede en slechte daden’ (er is kamma en kamma-vipaka), ‘er is deze wereld en de andere wereld’ (er is weder geboorte in deze wereld en de andere wereld), ‘er zijn moeder en vader’ (we hebben een vader en moeder en dat zijn karmisch speciale personen); ‘er zijn wezens die op spontane wijze worden weder geboren’ (zoals deva’s, zonder seks);’er zijn goede en deugdzame thuislozen en brahmanen in deze wereld die voor zichzelf met directe kennis deze en de andere wereld hebben gerealiseerd en deze verkondigen’ (MN117§7).

Dus je ziet hier bij wereldlijke juiste visies die visies genoemd worden die tegengesteld zijn aan de verkeerde visies van de materialist Kesakambali, zie:
http://www.boeddhaforum.nl/index.php?topic=2761.msg22563#msg22563

In MN noot 1102 legt Bodhi uit dat wat hier besproken wordt wereldlijke juiste visie is. Wereldlijk betekent in dit geval dat het verbonden is met verdienste. Deze soort juiste visie bevrijd niet van samsara, de wereld, maar zulke juiste visie verbonden met verdienste leidt tot weder geboorte in de hogere rijken, de deva rijken, de hemelse werelden.

In de beoefening is het echter zaak wel zulke juiste visies aan te hangen en afstand te doen van verkeerde visie (het tegendeel in dit geval). Het is verdienste die nodig is. Beoefening zal ons vanzelf op een punt brengen waarbij ook dit niet meer nodig is. Van een wils-modus zal de geest, met het tot wasdom komen van wijsheid, steeds meer komen in een wijsheid-modus. Een arahant is voorbij verdienste en onverdienste. Die heeft noch kusala noch akusala karmische formaties meer. We hoeven dus geen probleem te maken van het verzamelen van verdienste vanuit de gedachte dat dit zou binden aan samsara. Dit eindigt vanzelf.

Boven-wereldlijke juiste visie

 “En wat bhikkhu’s is juiste visie die edel is, smetteloos, boven-wereldlijk, een factor van het pad? De wijsheid, het vermogen van wijsheid, de kracht van wijsheid, de onderzoek-van-staten verlichtingsfactor, de pad factor van juiste visie in iemand wiens geest edel is, wiens geest smetteloos is, die het edele pad bezit en het edele pad ontwikkelt” (MN117§8).

Bodhi maakt een belangrijke opmerking in de noten om beter te begrijpen wat boven-wereldlijke juiste visie is: “We mogen begrijpen dat het conceptueel begrip van de vier edele waarheden valt onder wereldlijke juiste visie, terwijl het op rechtstreekse wijze doordringen in de vier edele waarheden door Nibbana te realiseren met het pad, boven-wereldlijke juiste visie vormt” (Bodhi, MN, noot 1103) .

Een stroom-intreder (en hoger) heeft dus zeker boven-wereldlijke juiste visie. Als je een glimp opvangt van Nibbana dan weet je daarna wat waarlijk geluk is en zie je wat lijden is, de oorzaak, de beëindiging, en het Pad.

In de volgende post meer informatie over wat juiste visie is volgens de sutta’s

14
Theravada Boeddhisme / Re: Wat is verkeerde visie?
« Gepost op: 07-12-2018 19:51 »
Drie contexten zijn reeds behandeld waarin verkeerde visie een rol speelt in de sutta's. Dit is de vierde.

4. Het niet (op actuele wijze) zien of begrijpen van anicca, dukkha en anatta (Tilakkhana) en asubha, de kenmerken van het geconditioneerde.

MN115§12* geeft wat dit betreft aan dat het onmogelijk is, het kan niet gebeuren, dat een persoon in bezit van juiste visie een formatie kan behandelen als permanent, als bevredigend/plezierig, als zelf.

Hierbij aansluitend:

Verkeerde visie in Patisambhidamagga, de gids van de Pali Canon
(vertaald uit Treatise on Views, Nanamoli)

-Wat is verkeerde visie? Misvatting door misinterpretatie is verkeerde visie (§1)

-Hoe zit het dat misvatting door misinterpretatie verkeerde visie is?

Misvatting door misinterpretatie van rupa aldus: ‘Dit is van mij, dit ben Ik, dit is mijn zelf’. Misvatting door misinterpretatie van gevoel…voorstellingen/herinneringen…mentale formaties…bewustzijn aldus ‘Dit is van mij, dit ben ik, dit is mijn zelf’. (§2)




15

“En wat, bhikkhu’s, is bewustzijn? Er zijn deze zes klassen van bewustzijn: oog-bewustzijn, oor-bewustzijn, neus-bewustzijn, tong-bewustzijn, lichaam-bewustzijn, geest-bewustzijn5. Dit wordt bewustzijn genoemd. Met het ontstaan van naam-en-vorm is er het ontstaan van bewustzijn. Met het beëindigen van naam-en-vorm is er het beëindigen van bewustzijn. [...].
Welke asceten en brahmanen dan ook, die bewustzijn zo op rechtstreekse wijze kennen, diens ontstaan, diens beëindigen en de weg leidende naar diens beëindigen, zij beoefenen met de bedoeling zich af te keren van bewustzijn, voor diens vervagen en beëindigen, zij beoefenen goed.[...] .
“En welke asceten en brahmanen dan ook, die zo op rechtstreekse wijze bewustzijn kennen, diens ontstaan, diens beëindigen, en de weg leidende naar diens beëindigen, worden middels het afkeren van bewustzijn, middels diens vervangen en beëindigen,  bevrijd door niet-vastklampen, ze zijn op de juiste manier bevrijd. Diegenen die goed bevrijd zijn, zijn gerealiseerden. Wat deze gerealiseerden aangaat, er is geen ronde die ze beschrijft”.

Naast dat met het beeindigen van naam en vorm bewustzijn beeindigt wordt,
is er van de andere kant, van de pratitya samutpada,  bewustzijn dat voorwaarde is voor naam en vorm.

Het ene wordt beeindigt,
terwijl het andere een voortgang is

Voor mij was het wel een eye-opener dat de Abhidhamma uitwerkt dat paticca samuppada soms beschrijft hoe het gaat van het ene leven op het andere, dus de causale relaties beschrijft tussen meerdere levens, maar paticca samuppada cycli ontvouwen zich ook in dit leven. Die worden kennelijk ook beschreven in de abhidhamma.


Ook in dit leven als mens kun je zeggen dat we geboorte nemen in bepaalde staten. De aard van die staten is weer overeenkomstig de formaties die alles in gang zetten. Als er veel hebzuchtig ontstaat, kan de geest of wij op dat moment geboorte nemen als hongerige geest, als peta. Maken we nou een gewoonte van die hebzucht, zien we daarin geen gevaar, geen nadeel, dan kan op het moment van de overgang van dit leven naar een volgend leven, dat karmisch potentieel van die hebzucht die we gevoed hebben en sterk gemaakt hebben, zich ontladen als het ware, en na de dood kunnen we dan als hongerige geest geboren worden.

Dit is precies wat paticca samuppada wil uitdrukken. Onze geboorten in dit en volgende levens hangen met elkaar samen. Als we in dit leven veel dierlijk gedrag vertonen, veel agressie bijvoorbeeld, zou het maar zo kunnen dat na de dood, in de overgang naar een volgend leven, precies die gewoontevolle energie vorm en richting gaat geven aan ons nieuwe leven als dier.

Dus het is de bedoeling paticca samuppada en dus ook weder geboorte te begrijpen als iets wat hier en nu plaatsvindt in dit leven. En hoe weder geboorte doorgaans hier en nu plaatsvindt, in dit leven, de kans is groot dat dat ook zo zal gaan na de dood.

Het valt niet mee om alles op een rijtje te krijgen wat de Boeddha onderwezen heeft maar doe mijn best.

Wat wel belangrijk is, is dat dezelfde begrippen in verschillende cycli net iets anders betekenen. Dit geldt bijvoorbeeld voor de paticca samupadda cyclus die de overgang tussen verschillende levens beschrijft. Daar verwijst de schakel 'bewustzijn', naar het wedergeboorte-bewustzijn, patisandhi vinnana. Maar in de paticca samuppada cyclus die beschrijft hoe de geest onder invloed van onwetendheid, hier in dit leven, in bepaalde staten terecht komt, geboorte neemt, betekent bewustzijn iets anders. Het verwijst daar naar de khandha vinnana, naar de zes soorten bewustzijn.

Met namarupa is het net zo . In verschillende cycli heeft het verschillende betekenissen.
Deze post biedt meer informatie: https://puredhamma.net/paticca-samuppada/paticca-samuppada-in-plain-english/vinnana-paccaya-namarupa/

In die post wordt ook beschreven dat er vaak omkeerbaarheid is. Vinnana is een voorwaarde voor namarupa maar als namarupa toeneemt dan beinvloed dat op zijn beurt ook weer vinnana.

Op de bovengemelde site las ik voor het eerst wat namarupa betekent in de paticca sampuddha cycli die zich onder invloed van onwetendheid ontvouwen in dit leven als mens. In feite verwijst het naar beeldvorming, wat we visualiseren als er plannen ontstaan. Zie de post.

Met wat geduld komen we er wel uit.

Lal Pinnaduwage van www.puredhamma.net doet werkelijk geweldig werk, vind ik.

Mocht iemand vragen hebben dan adviseer ik die site aan. Er is heel veel informatie te vinden en ik weet dat Lal ook verwijst naar sutta's.

De site heeft ook een forum waar je vragen kunt stellen. Lal is ook bereid prive vragen te beantwoorden maar liever via het forum omdat iedereen er dan voordeel bij kan hebben.

Siebe




16
Theravada Boeddhisme / Algemene zaken betreffende juiste visie
« Gepost op: 07-12-2018 11:06 »
Algemene zaken betreffende juiste visie


-“Juiste visie, juiste intentie, juiste spraak, juist handelen, juist levensonderhoud, juiste inspanning, juiste mindfulness en juiste concentratie: dit wordt kamma genoemd dat noch donker noch licht is, met noch-donker-noch-licht gevolg, kamma dat leidt tot de beeindiging van kamma” (AN4.237).

-“Verkeerde visie is niet-Dhamma; juiste visie is de Dhamma” (AN10.114).

-“Verkeerde visie is de nabije oever, juiste visie is de overkant” (AN10.117).

- Zoals de dageraad de voorloper en voorbode is van de zon, zo is juiste visie de voorloper en voorbode van heilzame kwaliteiten (AN10.121).

-De dageraad is de voorloper en voorbode van de zon. Voor de doorbraak in de vier edele waarheden is juiste visie de voorloper en voorbode (SN56.37).

-Juiste visie is de eerste factor in het Edele Achtvoudige Pad (DN6§14, en vele andere). Het Pad dat de weg is voor de realisatie van Nibbana (SN38.1).

-Juiste visie helt, loopt af en neigt naar Nibbana (SN35.241).

-Juiste visie is heilzaam, verkeerde visie onheilzaam (MN73§5, SN45.22).

-Juiste visie moet net als de andere factoren van het Edele Achtvoudige Pad ontwikkeld worden (DN34§2.1(2)).

-“Iemand overgeleverd aan verkeerde visie heeft juiste visie om dat te vermijden” (MN8§14).

-Juiste visie en juiste intentie zijn staten die inbegrepen zijn in het aggregaat van wijsheid (MN44§11).

-Bij mentale zuiverheid is iemand zonder verlangen, zonder kwade wil en heeft juiste visie (AN3.120).

-In bezit van drie kwaliteiten is iemand het beste onder deva’s en mensen. Welke drie? Juiste visie, juiste kennis en juiste bevrijding (AN3.145).

17
Theravada Boeddhisme / Juiste visie (Samma Ditthi)
« Gepost op: 07-12-2018 11:03 »
Juiste visie (samma ditthi)

Inleiding

Deze serie posten vormt samen met de serie over verkeerde visie één geheel.
De serie posten over verkeerde visie is hier te vinden:
http://www.boeddhaforum.nl/index.php?topic=2778.0

In deze serie posten heb ik sutta fragmenten verzameld over juiste visie, samma ditthi. Ik zie dit ook wel vertaald worden als ‘juist inzicht’ of ‘juist begrip’. Ik hou juiste visie aan.

Ik heb de informatie een beetje geordend willen presenteren en daarom wat thema’s gemaakt.

Aan bod komen:

- algemene zaken betreffende juiste visie,
- wat is juiste visie?
- gevolgen van juiste visie in dit leven en na de dood,
- over het ontstaan van juiste visie.

Bronnen en gebruikte afkortingen

Bronnen

Digha Nikaya: The Long Discourses of the Buddha, A translation of the Digha Nikaya by Maurice Walshe, 1996.
Majjhima Nikaya: The Middle Length Discourses of the Buddha, A new translation of the Majjhima Nikaya, original translation by Bhikkhu Nanamoli, translation edited and revised by Bhikkhu Bodhi, 1995.
Samyutta Nikaya: The Connected Discourses of the Buddha, A New Translation of the Samyutta Nikaya, Bhikkhu Bodhi, Volume I+II, 2000.
Anguttara Nikaya: The Numerical Discourses of the Buddha, A Translation of the Anguttara Nikaya by Bhikkhu Bodhi, 2012.

Gebruikte afkortingen

DN: Digha Nikaya         
MN: Majjhima Nikaya
SN: Samyutta Nikaya
AN: Anguttara Nikaya 

18
Theravada Boeddhisme / Persoonlijke bemerkingen
« Gepost op: 06-12-2018 17:03 »
Persoonlijke bemerkingen

Verkeerde visie is een materialistische levensvisie

Door eerder te onderzoeken welke visies tijdgenoot leraren van de Boeddha hadden, stuitte ik ook op de visies van de als materialist aangeduide Ajita Kesakambali.
Zie hier: http://www.boeddhaforum.nl/index.php?topic=2761.msg22563#msg22563

Het is me opgevallen dat verkeerde visie in de sutta’s verwijst naar zijn visie op het leven. Daarom durf ik het ook wel aan dat verkeerde visie binnen boeddhisme eigenlijk verwijst naar een materialistische levensvisie waarin geen ruimte is voor een leven vòòr dit leven en na de dood, geen ruimte voor weder geboorte, geen ruimte voor kamma, en geen ruimte voor andere bestaansvormen dan mens en dier, zoals deva’s.

Het spirituele of heilige leven dat via de sutta’s wordt overgedragen is duidelijk niet gebaseerd op die materialistische grondslag. Integendeel, het staat er eigenlijk lijnrecht tegenover.
Of we dat nou leuk vinden of niet. Of we nu iets kunnen met weder geboorte of niet, of we nu iets kunnen met andere bestaansvormen of niet,  dit lijkt me een onontkoombare conclusie als je de sutta’s bestudeert.

Het categorisch afwijzen, het ontkennen dat er zoiets is als kamma, weder geboorte, andere bestaansvormen, spontane weder geboorte (geboorte zonder seks, bijvoorbeeld deva’s) wordt duidelijk aangeduid als verkeerde visie.

Verkeerde visie als een actueel vertekend begrip van zaken

Naast verkeerde visie als een materialistische levensbeschouwing speelt verkeerde visie ook een rol in het op verkeerde of vertekende wijze begrijpen van zaken. Zoals op actuele wijze heil zien in iets wat niet echt heilzaam is. Een voorbeeld zou zintuiglijk genot kunnen zijn. Dit zie ik wel bij mezelf. Ik zie vaak tijdelijk genot, een snack, een broodje hagelslag, als iets aantrekkelijks, iets heilzaams, iets wat een einde maakt aan lijden. Iets waar ik naar kan uitzien ook.  Ik weet ergens dat dit natuurlijk onzin is. Het is verkeerde visie want het maakt natuurlijk allerminst een einde aan lijden, aan onbevredigd zijn, sterker, eigenlijk kan het de zaken alleen maar verergeren maar toch…

Hoewel ik nog lang niet altijd trouw ben aan de Dhamma, sta ik wel volledig achter de wijsheid van de Boeddha dat deze zintuiglijke wellust, deze begeerte, geen oplossing is van lijden maar de oorzaak. Hoe sterker zintuiglijke wellust bij jezelf, hoe ellendiger je er aan toe bent. Als je die zintuiglijke wellust kwijt bent, is dat een grote zegen voor jezelf. Een zware last is dan weg, dat weet ik wel zeker. Alleen lijden is dan weg, verder is er niks veranderd.
Dit is denk ik ook een mogelijk betekenis van anatta. Er gaat niks essentieels verloren als je de dhamma beoefent. Alleen lijden gaat verloren.

Dat vertekend begrip van zaken, die verkeerde visie, die verrijst op actuele wijze. Let er maar op. Het  komt veel voor zie ik wel bij mezelf. In de sutta’s spreekt men hier zo over: iets dat vergankelijk is aanzien voor duurzaam, iets wat niet bevredigend is toch aanzien voor bevredigend, iets wat eigenlijk niet aantrekkelijk is, aanzien voor aantrekkelijk, en iets wat niet-zelf is aanzien voor zelf. Dus het verkeerd begrijpen van de kenmerken van het geconditioneerde.

Eigenlijk komt het er, mijns inziens,  op neer dat we niet zien wat werkelijk in ons eigen voordeel is en echt heilzaam is voor onszelf (en anderen) op zulke momenten dat er vertekende of verkeerde visie is. Het is sterk verbonden met het niet begrijpen van de vier edele waarheden, dus met onwetendheid.

Ik vind het vergelijkbaar met een verslaafde. Die heeft overduidelijk een volledig vertekende of verkeerde visie op wat gelukkig maakt, wat voordelig is,  wat de oorzaak is van lijden en geluk, wat  beëindiging van lijden is en de weg naar de beëindiging van lijden. De weg die de verslaafde ziet voor de beëindiging van diens lijden maakt lijden alleen maar erger. Het is een volledige verkeerde visie.

In milde vormen zit dat ook bij ons, wel bij mij zie ik. Je hoeft niet verslaafd te zijn aan drugs of drank om toch in iets wat eigenlijk geen heil kan brengen, zelfs onheilzaam en onvoordelig is, toch iets heilzaams te zien, iets voordeligs. Hoe vaak slaan we niet op actuele wijze een verkeerd pad in, een pad dat nooit zal leiden tot de beëindiging van lijden, dat zelfs niet eens voordelig is?

Als ik iets opvallend vind aan ons bestaan als mens is het wel de last die bij ons is. Wat is een mens toch een gekweld wezen! Wat een nare bagage heeft ie toch bij zich. Wat een nood alsmaar, wat een druk, wat een last. Wat een zegen als die last eens wegvalt.

Moge juiste visie ons bijstaan.

Tot zover deze serie posten over verkeerde visie.

19
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 06-12-2018 12:07 »
Het nadeel van geloof in atman zou je ook kunnen zien als mensen dingen geloven als 'zo ben ik nou eenmaal'. 'Ik ben nou eenmaal ongeduldig, snel boos, agressief'. 'Ik ben nou eenmaal gretig en fanatiek'.

Zulk geloof in een zelf met vaste eigenschappen lijkt me ook bedoeld kunnen worden met atman. Maar als je hierin gelooft dan zal er ook nooit wat veranderen.

Anatman ontkent dan zo'n vaste persoonlijkheid of zelf met vaste eigenschappen en beschrijft de positie dat er alleen neigingen zijn, en dat in de geest al die neigingen aanwezig zijn. Iemand kan zich ongeduldig tonen en geduldig, vijandig en vriendelijk, meedogenloos en meedogend, wijs en dom etc. Het is er in aanleg allemaal. Bij ons, bij Hitler, Stalin, massamoordernaars.

Het idee van atman blokkeert vooruitgang. Het maakt het spirituele leven onmogelijk. Want als iemand is zoals ie is, dan kan ie dus niet veranderen. Onheilzame zelfkwellende neigingen kunnen dan ook niet eindigen.

Anatman is een voorwaarde van het spirituele leven. Anatman betekent dat er geen zelf is met vaste eigenschappen. Juist dat maakt het spirituele leven mogelijk. Alleen zo kan een mens bijvoorbeeld afstand doen van alle onheilzame neigingen.

Zo kun je het ook zien lijkt me.
Siebe


20
Theravada Boeddhisme / Afstand doen van verkeerde visie
« Gepost op: 06-12-2018 11:50 »
Afstand doen van verkeerde visie

-Wanneer men het oog kent en ziet als vergankelijk wordt afstand gedaan van verkeerde visie. Wanneer men vormen kent en ziet als vergankelijk...wanneer men oog (visueel)-bewustzijn kent en ziet als vergankelijk…wanneer men oog-contact kent en ziet als vergankelijk…wanneer men welk gevoel dan ook ontstaat met oog-contact als voorwaarde kent en ziet als vergankelijk, wordt van verkeerde visie afstand gedaan. Hetzelfde geldt voor de andere zintuigelijke domeinen van smaak, reuk, gehoor, tactiel gevoel en de geest. (SN35.165).

-Er is in de geest een visie van een beloning/bevrediging. Door de perceptie van vergankelijkheid dient hiervan afstand te worden gedaan. Er is in de geest de visie van zelf. Door de visie van niet-zelf dient hiervan afstand te worden gedaan. Er is verkeerde visie. Door het ontwikkelen van juiste visie dient hiervan afstand te worden gedaan. (AN6.112)

-Voor iemand met juiste visie wordt verkeerde visie versleten en de talloze onheilzame kwaliteiten die ontstaan met verkeerde visie als voorwaarde worden ook versleten, en met juiste visie als voorwaarde, bereiken talloze heilzame kwaliteiten hun vervulling door ontwikkeling. (DN34§2.3, AN10.106)

-Bij iemand ondergedompeld in onwetendheid (geen kennis van de vier edele waarheden) ontstaat verkeerde visie. Als onwetendheid is opgeheven komt bij iemand door ware kennis juist visie op. Wanneer er juiste visie is komt juiste intentie op, juiste spraak, juist handelen, juiste levenswijze, juiste ijver, juiste mindfulness en juiste concentratie (SN45.1).

-Verkeerde visie bloeit wanneer het toebedekt wordt, niet wanneer het zichtbaar gemaakt wordt. (AN3.131).

-Men begrijpt verkeerde visie als verkeerde visie, en juiste visie als juiste visie. Dit is iemands juiste visie (MN117§4).

In een volgende serie posten wil ik nader ingaan op juiste visie, samma ditthi. Samen met deze serie vormt dat dan een geheel over verkeerde en juiste visie.

21
Theravada Boeddhisme / Wat is verkeerde visie?
« Gepost op: 05-12-2018 11:56 »
5. tweeënzestig verkeerde visies behandeld in DN1

Dit wordt een behoorlijk lange post maar het lijkt me het beste al deze 62 visies in 1 post te behandelen.

Van al deze 62 visies wordt gezegd: “het is enkel het gevoel van hen die niet weten en zien, het piekeren en weifelingen van degenen die ondergedompeld zijn in begeerte”.

Mensen die zulke speculatieve visies koesteren zijn allemaal gevangen in een net. Al zulke visies bestaan op basis van zintuiglijk contact. Wanneer iemand, zoals het werkelijk is, het ontstaan en verdwijnen van de zes zintuiglijke basis kent, dan kent hij wat voorbij al deze visies is, zo geeft de sutta aan. Zo iemand is dus niet gevangen in het net van deze 62 verkeerde visies.

Ik zal nu deze 62 verschillende visies kort weergeven:

Speculatieve theorieën over het verleden (A-serie)

Dit gebeurt op 18 verschillende manieren. Dit wordt hieronder uitgewerkt.

Eternalisten/eternalisme

De eerste groep van vier zijn Eternalisten. Zij verkondigen dat het zelf en de wereld eeuwig zijn op basis van vier gronden:

A1. Iemand herinnert zich op basis van mentale concentratie vele vorige levens (verschillende honderdduizenden) en op basis daarvan concludeert die persoon dat het zelf en de wereld eeuwig zijn. Zover als zijn eigen herinneringen gaan is die persoon er altijd geweest en de wereld ook. Dus deze persoon verkondigt op basis van diens eigen herinneringen dat het zelf en de wereld eeuwig zijn.
A2. Iemand herinnert zich op basis van mentale concentratie minstens tien perioden van inkrimping en uitdijing, en herinnert zich zijn vorige levens. Zover als zijn eigen herinneringen gaan is die persoon er altijd geweest en de wereld ook. Dus ook deze persoon verkondigt op basis van diens herinneringen dat het zelf en de wereld eeuwig zijn.
A3. Iemand herinnert zich op basis van mentale concentratie minstens veertig perioden van inkrimping en uitdijing, en herinnert zich zijn vorige levens. Zover als zijn eigen herinneringen gaan is die persoon er altijd geweest en de wereld ook. Dus ook deze persoon verkondigt op basis van diens herinneringen dat het zelf en de wereld eeuwig zijn.
A4. Iemand is een redenaar, een logicus en volgt zijn eigen lijn van gedachten en timmert zo in elkaar dat het zelf en de wereld eeuwig zijn. Wezens komen en gaan maar het zelf en de wereld zijn eeuwig.

De Boeddha geeft aan dat Eternalisten die het eeuwige karakter van het zelf en de wereld verkondigen dit altijd doen op basis van één van deze vier gronden.

De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld. Dit weet de Tathagata.

Gedeeltelijk Eternalist en gedeeltelijk niet-eternalist

Deze visies worden ook op basis van vier gronden gekoesterd:

A.5 Dit is een nogal lang verhaal maar het komt er op neer, in mijn eigen woorden, dat iemand op Aarde wordt weder geboren en begrijpt dat hij sterfelijk is. Deze persoon op Aarde herinnert zich alleen zijn vorige bestaan. Daarvan herinnert hij (onjuist) dat hij geschapen is door een wezen dat zelf onsterfelijk is, diens Maker en Schepper, Alwetend, Almachtig, Alziend. De sutta's noemen dit wezen Maha Brahma. De persoon op Aarde ziet zichzelf als niet-eeuwig maar hij poneert een wezen dat wel eeuwig is. Dit maakt zijn visie tot een deels eternalistische en deels niet eternalistische. Voor wie dit in detail wil nalezen, zie DN1§2.1-2.6.
A6. Dit is ook weer een heel verhaal maar het komt er in het kort op neer dat iemand op Aarde zich door mentale concentratie weer alleen diens vorige bestaan als deva herinnert. Als deva is dat wezen teruggevallen op Aarde, als het ware, doordat men teveel opging in genoegens en mindfulness hierdoor verloor. En nu denkt die persoon dat er deva’s zijn die, anders dan hemzelf, niet door bekoring hun mindfulness verliezen. Die persoon denkt dat zulke deva’s eeuwig leven. Dus men poneert het bestaan van eeuwige deva’s terwijl men zelf herinnert dat men het leven daar als deva verloor en hier weer terugkwam als mens op Aarde. Zo koestert iemand een deels eternalistische en deels niet-eternalistische visie.
A7. Dit is ongeveer hetzelfde. Iemand op Aarde herinnert zich enkel diens laatste bestaan als deva. Hij weet dat ie dat bestaan als deva verloor doordat diens geest ook weer corrupt was geworden. Nu niet door de bekoring van genoegens maar door elkaar een lange tijd met jaloezie te bekijken. Die persoon op Aarde veronderstelt nu dat er deva’s zijn die niet die jaloezie hebben en dus eeuwig bestaan. Dus men poneert het bestaan van eeuwige deva’s terwijl men zelf herinnert dat men het leven daar als deva verloor en hier weer terugkwam als mens op Aarde. Men gelooft in deels eternalisme en deels niet-eternalisme.
A8. De vierde manier is weer die van de redeneer, de logicus (filosoof). Die bedenkt: “wat dan ook oog of oor of neus of tong of lichaam genoemd wordt, dat is vergankelijk, onstabiel, niet-eeuwig, aan verandering onderhevig. Maar wat gedachte (citta) of geest of bewustzijn wordt genoemd, dat is een zelf dat permanent, stabiel, eeuwig is en niet onderhevig aan verandering, voor eeuwig hetzelfde”.
(misschien dat heel wat huidige redenaars zoiets ook aanhangen?)

De Boeddha geeft weer aan dat welke brahmanen of asceten dan ook het gedeeltelijk eternalisme en gedeeltelijk niet-eternalisme verkondigen, dit allemaal doen op basis van deze vier gronden.

De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld.

De (on)eindigheid van de wereld

Ook de oneindigheid en eindigheid van de wereld wordt verkondigd op vier gronden:

A9. Iemand bereikt zo’n staat van concentratie dat ie de wereld als zijnde eindig waarneemt en gebonden door een cirkelgang.
A10. Iemand bereikt zo’n staat van concentratie die ie de wereld als zijnde oneindig waarneemt. Hij neemt waar dat de wereld oneindig is en ongebonden. Hij vindt dat die asceten die de wereld als eindig waarnemen het bij het verkeerde eind hebben.
A11. Iemand bereikt zo’n staat van concentratie dat ie de wereld van boven naar beneden als zijnde eindig waarneemt en horizontaal als zijnde oneindig. De asceten die denken dat de wereld eindig is of oneindig hebben het bij het verkeerde eind.
A12. Dan is er weer de denker, de logicus die in elkaar timmert dat de wereld noch eindig noch oneindig is. Alle drie de voorgaande verklaringen zijn volgens deze persoon verkeerd.

Dit zijn de vier manieren waarop asceten en brahmanen de eindigheid en oneindigheid van de wereld verkondigen.

De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld. Ook voor deze visies geldt wat helemaal in het begin is gezegd: “het is enkel het gevoel van hen die niet weten en zien, het piekeren en weifelingen van degenen die ondergedompeld zijn in begeerte”. In die zin kun je eigenlijk ook niet zeggen, vind ik nu, dat de Boeddha zich helemaal niet heeft uitgelaten over visies betreffende de (on)eindigheid van de wereld.

De gladde alen met hun ontwijkende beweringen (Eel-wrigglers)

Ze glibberen als alen op vier gronden:

A13. Iemand weet in werkelijkheid niet of iets goed is of slecht. Als die persoon, niet wetend wat juist is, zou verklaren ‘dat is goed’, of ‘dat is slecht’, zou men kunnen liegen en dat zou een hindernis zijn. Uit angst om te liegen (of wellicht om als een leugenaar te worden gezien) neemt die persoon zijn toevlucht dan tot ontwijkende beweringen en wordt zo glad als een aal: “Ik zeg dit niet, ik zeg dat niet. Ik zeg niet dat het anders zit. Ik zeg niet dat het niet zo is. Ik zeg niet niet dat het niet zo zit’.
A14. Iemand weet in werkelijkheid niet of iets goed is of slecht. Als die persoon, niet wetend wat het juist is, zou verklaren ‘dat is goed’, of ‘dat is slecht’, zou die persoon verlangen, wellust of haat of afkeer kunnen ervaren naar aanleiding van die uitspraken. Dat soort gehechtheid zou voor die persoon vervelend zijn. Dit verafschuwend neemt die persoon dan zijn toevlucht tot ontwijkende beweringen en wordt zo glad als een aal: “Ik zeg dit niet, ik zeg dat niet. Ik zeg niet dat het anders zit. Ik zeg niet dat het niet zo is. Ik zeg niet niet dat het niet zo zit’.
A15. Iemand weet in werkelijkheid niet of iets goed is of slecht. Die persoon denkt ‘ik kan verklaren “dat  is goed” of “dat is slecht” maar er zijn wijzen die bekwame debaters zijn en zij kunnen mij ondervragen en mijn redenen voor die beweringen eisen. Uit angst om met de mond vol tanden te staan neemt die persoon dan zijn toevlucht tot ontwijkende beweringen en wordt zo glad als een aal: “Ik zeg dit niet, ik zeg dat niet. Ik zeg niet dat het anders zit. Ik zeg niet dat het niet zo is. Ik zeg niet niet dat het niet zo zit’.

Het lijkt er dus op dat men hier in het bovenstaande om emotionele redenen zijn toevlucht neemt in allerlei vaagheid en eigenlijk niet op een standpunt te betrappen is.

A16. Er zijn asceten en Brahmanen die mat en dom zijn. Vanwege diens matheid en domheid neemt die persoon zijn toevlucht tot ontwijkende beweringen wanneer hij wordt ondervraagd:
-…”als je me vraagt: ‘Is er een andere wereld?’  Als ik dat zou denken, zou ik zeggen dat er een andere wereld is. Maar dat zeg ik niet. En ik zeg niet dat het anders is. En ik zeg niet dat het niet zo is.  Ik zeg niet niet dat het niet zo is.  ‘Is er geen andere wereld?’ Als ik dat zou denken, zou ik zeggen dat er geen andere wereld is. Maar dat zeg ik niet. En zeg niet dat het anders is. En ik zeg niet dat het niet zo is.  Ik zeg niet niet dat het niet zo is.
Hetzelfde herhaalt zich nu op de vragen…'Is er zowel een andere wereld als geen andere wereld'? 'Is er noch een andere wereld noch geen andere wereld'? 'Zijn er op spontane wijze geboren wezens'? 'Bestaat de Tathagata na de dood?’ 'Bestaat hij niet na de dood'? 'Is hij zowel bestaand als niet-bestaand na de dood'? 'Is hij noch bestaand noch niet bestaand na de dood'?

Dit zijn de vier gronden waarop men toevlucht neemt tot ontwijkende beweringen en zo glad wordt als een aal.

De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld.

De wereld en het zelf zijn door toeval ontstaan

Dit verkondigt men op basis van twee gronden:

A17. Er zijn wezens die zijn zonder bewustzijn (bewusteloos). (Asannasatta, dit zijn wezens in 22e rijk van samsara, er is wel een spoor rupa maar geen nama, Siebe). Zodra een waarneming ontstaat vallen ze uit die staat. Het kan gebeuren dat dat wezen in deze wereld wordt geboren en zich alleen zijn vorige bestaansvorm herinnert. Hij denkt bij zichzelf: ‘het zelf en de wereld zijn per toeval ontstaan. Waarom? Nou, hiervoor bestond ik niet. Nu van niet-zijnde ben in bestaan gebracht’.
A18. Iemand is een denker, een redenaar, een logicus. Hij timmert zijn eigen opinies in elkaar en verklaart dat het zelf en de wereld per toeval ontstaan zijn.

Dit zijn de twee gronden waarop men verkondigd dat het zelf en de wereld per toeval zijn ontstaan.

De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld.

Dit zijn de achttien manieren waarop brahmanen en asceten speculeerders over het verleden zijn (deze indeling begrijp ik niet, Siebe).

Naast deze 18 manieren waarop men speculeert over het verleden bestaan er ook 18 manieren waarop men speculeert over de toekomst.

Speculeren over de toekomst (B-serie)

Dit gebeurt op 44 verschillende manieren. Dit wordt hieronder uitgewerkt.

Doctrines van een bewust overleven na de dood (conscious post-mortem survival)

Dit verklaart men op 16 verschillende manieren. Ze verklaren dat het zelf na de dood gezond en bewust is,

B19. En materieel/stoffelijk
B20. Immaterieel/onstoffelijk
B21. Zowel materieel als immaterieel
B22. Noch materieel noch immaterieel
B23. Begrensd/eindig
B24. Onbegrensd/oneindig
B25. Beide
B26. Noch het één noch het ander
B27. Met eenvormige waarneming
B28. Met gevarieerde waarneming
B29. Met gelimiteerde waarneming
B30. Met ongelimiteerde waarneming
B31. Geheel gelukkig
B32. Geheel ellendig
B33. Beide
B34. Noch het één noch het ander

Dit zijn de 16 manieren waarop men een bewust overleven na de dood verkondigt. Er is geen andere manier. De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, er zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld.

Doctrines van een bewusteloos overleven na de dood (unconscious post-mortem survival)

Dit verklaart men op 8 manieren. Ze verklaren dat na de dood het zelf gezond is en onbewust, en,
B35. Materieel
B36 Immaterieel
B37. Beide
B38. Noch het een noch het ander
B39. Eindig
B40. Oneindig
B41. Beide
B42. Noch het één noch het ander

Dit zijn de 8 manieren waarop men een onbewust overleven na de dood verkondigt. Er is geen andere manier. De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, er zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld.

Doctrines van een noch bewust noch onbewust overleven na de dood

Dit verklaart men op basis van 8 manieren. Ze verklaren dat het zelf na de dood gezond is en noch bewust noch onbewust en,
B43. Materieel
B44 Immaterieel
B45. Beide
B46. Noch het een noch het ander
B47. Eindig
B48. Oneindig
B49. Beide
B50. Noch het één noch het ander

Dit zijn de 8 manieren waarop men een noch bewust noch onbewust overleven na de dood verkondigt. Er is geen andere manier. De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, er zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld.

Doctrines van vernietiging en niet bestaan van wezens na de dood

Dit verklaart men op basis van 7 gronden:

B51. Aangezien het zelf materieel is, bestaand uit de vier grote elementen, het product van moeder en vader, bij het opbreken van het lichaam wordt dat vernietigd en vergaat en bestaat niet na de dood.
B52. Iemand anders erkent dat zelf van B51 maar poneert ook een ander zelf, goddelijk, materieel, behorend tot de zintuiglijke sfeer, gevoed door voedsel. Het is dit zelf dat bij het opbreken van het lichaam vergaat.
B53. Een ander erkent het zelf van B51 maar poneert ook een ander zelf, goddelijk, materieel, geest-gevormd, volledig in al diens onderdelen, met geen enkel  defect in zintuiglijke organen. Het is dat zelf dat bij het opbreken van het lichaam vergaat.
B54. Een ander erkent het zelf van B51 maar poneert ook een ander zelf, namelijk dat zelf dat ziet dat ruimte oneindig is en de sfeer van oneindige ruimte heeft gerealiseerd (5e jhana). Het is dit zelf dat bij het opbreken van het lichaam vergaat.
B55. Een ander erkent het zelf van B51 maar poneert ook een ander zelf, namelijk dat zelf dat ziet dat bewustzijn oneindig is en de sfeer van oneindig bewustzijn heeft gerealiseerd (6e jhana). Het is dit zelf dat bij het opbreken van het lichaam vergaat.
B56. Een ander erkent het zelf van B51 maar poneert ook een ander zelf, namelijk dat zelf dat ziet dat er geen-ding is en de sfeer van nietsheid (geen ding) heeft gerealiseerd (7e jhana). Het is dit zelf dat bij het opbreken van het lichaam vergaat.
B57. Een ander erkent het zelf van B51 maar poneert ook een ander zelf, namelijk dat zelf dat ziet dat ‘dit vredevol is, subliem Dit zelf heeft de sfeer van noch-voorstelling noch niet voorstelling gerealiseerd (8e jhana). Het is dit zelf dat bij het opbreken van het lichaam vergaat.

Dit zijn de 7 manieren waarop men een doctrine van vernietiging en niet-bestaan van wezens [na de dood] verkondigt. Er is geen andere manier.

De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, er zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld.

Doctrines van Nibbana hier en nu voor bestaande wezens

Dit verklaart men op basis van 5 manieren:

B58. Het zelf realiseert het hoogste Nibbana hier en nu wanneer dit zelf helemaal zwelgt in zintuiglijke genoegens.
B59. Het geluk wat men ervaart in de eerste jhana, geboren uit onthechting, is het hoogste Nibbana hier en nu.
B60. Wat men ervaart in de tweede jhana is het hoogste Nibbana hier en nu.
B61. Wat men ervaart in de derde jhana is het hoogste Nibbana hier en nu.
B62. Wat men ervaart in de vierde jhana is het hoogste Nibbana hier en nu.

Dit zijn de vijf manieren waarop men een leer van Nibbana hier en nu verkondigt. Er is geen andere manier. De Boeddha begrijpt dat zulke visies, zo begrepen, er zo aan gehecht, zullen leiden tot die en die bestemming in een andere wereld.

Dit zijn de vierenveertig manieren waarop asceten en Brahmanen speculeren over de toekomst.

In totaal zijn dit de 62 manieren waarop asceten en Brahmanen die speculeerder zijn van het verleden, de toekomst of beide, visies hierover formuleren. Er zijn geen andere manieren.

Zoals eerder gezegd, van al deze visies wordt gezegd: “het is enkel het gevoel van hen die niet weten en zien, het piekeren en weifelingen van degenen die ondergedompeld zijn in begeerte”.

Mensen die zulke speculatieve visies koesteren zijn allemaal gevangen in een net. Al zulke visies bestaan op basis van zintuiglijk contact (contact met ideeen in dit geval). Wanneer iemand, zoals het werkelijk is, het ontstaan en verdwijnen van de zes zintuiglijke basis kent, dan kent hij wat voorbij al deze visies is. Zo iemand is dus niet gevangen in het net van deze 62 verkeerde visies.

Dit besluit de 62 verkeerde visies van DN1.

In het volgende deel sutta fragmenten over afstand doen van verkeerde visie.

22
Theravada Boeddhisme / Wat is verkeerde visie?
« Gepost op: 04-12-2018 16:34 »
Drie contexten zijn reeds behandeld waarin verkeerde visie een rol speelt in de sutta's. Dit is de vierde.

4. Het niet (op actuele wijze) zien of begrijpen van anicca, dukkha en anatta (Tilakkhana) en asubha, de kenmerken van het geconditioneerde.

Volgens mij kun je ook zeggen dat dit verkeerde visie is. Ik leid dit af uit het volgende fragment: “Het is onmogelijk, het kan niet gebeuren dat een persoon in bezit van juiste visie een formatie kan behandelen als permanent, als bevredigend, als zelf” (MN115§12).

Omgekeerd geldt het denk ik ook, iemand met verkeerde visie ziet dat wat vergankelijk, onbevredigend, leedvol, niet-zelf en onaantrekkelijk is aan voor het tegendeel. Op dat moment zie je de zaken niet zoals ze werkelijk zijn.

Dit sluit ook aan op deze verzen van AN4.49:

-“Bestendigheid waarnemend in het vergankelijke,
Plezier waarnemend in wat lijden is,
Een zelf waarnemend in wat niet-zelf is,
En aantrekkelijkheid waarnemend in wat onaantrekkelijk is,
Nemen wezens hun toevlucht tot verkeerde visies,
Hun geesten in de war, hun kijk op zaken vertekend.

Zulke mensen zijn gebonden door het juk van Mara,
En bereiken niet bescherming tegen gebondenheid (Nibbana, Siebe).
Wezens continueren in samsara,
naar geboorte en dood gaand”.

In algemene zin kun je volgens mij zeggen dat de verblinding of onwetendheid voor de kenmerken van bestaan begeerte voedt en/of overeind houdt. We zoeken dan heil in het geconditioneerde, in tijdelijke formaties, in de wereld, in dat wat zelf net als ons ook onderhevig is aan geboorte, verandering, verouderen, dood. We nemen daarin toevlucht. Maar hoe moet dat heil brengen en beschermen? Hoe kunnen we ons aan iets hechten wat zelf instabiel is? Hoe moet dat werken?

De sutta’s (MN26) spreken hierover als het laaghartige zoeken. Dit laaghartig zoeken ketent, het maakt geen einde aan samsara en lijden.  De Boeddha spoort het edele zoeken aan, de opperste bescherming tegen ketening, Nibbana, het ongeconditioneerde.

Mijns inziens kun je zeggen dat als wij (op actuele wijze) worden verblind voor de kenmerken van bestaan (Tilakkhana, asubha wordt soms ook toegevoegd), dan is er op dat moment ook onwetendheid. Op dat moment zien we niet wat lijden is, de oorzaak van lijden, de beeindiging van lijden en de weg naar de beeindiging van lijden.

Om een extreem voorbeeld te nemen omdat dit vaak zaken direct duidelijk maakt: neem een verslaafde. Op het moment dat ie de drugs of de aangename tijdelijke ervaringen die die geven, aanziet voor permanent, bevredigend en aantrekkelijk, als heilzaam, op dat moment is die persoon volledig verblind voor wat lijden is en geluk, voor wat oorzaak is van lijden en geluk, voor de beeindiging van lijden en die persoon is op dat moment van het Pad dat leidt naar de beeindiging van lijden. Dus als je de kenmerken van bestaan niet ziet, dan zie je eigenlijk, op dat moment, de vier edele waarheden ook niet. Dit is aan elkaar gekoppeld. Je bent op dat moment dan verblind of begoocheld ten aanzien van wat werkelijk heilzaam is, de moeite waard, toevlucht.

MN115§12* geeft wat dit betreft aan dat het onmogelijk is, het kan niet gebeuren, dat een persoon in bezit van juiste visie een formatie kan behandelen als permanent, als bevredigend/plezierig, als zelf. Dus, eigenlijk is elk heil zoeken en toevlucht nemen in formaties- meestal gaat het dan toch om in zintuiglijke genoegens, in aangename gevoelens, in fijne waarnemingen, etc.- dat is eigenlijk een teken dat er verkeerde visie is. Er is op dat moment ook geen kennis of inzicht in de vier edele waarheden. Er zijn op dat moment verkeerde ideeen over wat gelukkig maakt en wat lijden kan beeindigen. Hoe vaak komt dit wel niet voor?

In de volgende post de laatste context waarin verkeerde visie een rol speelt in de sutta’s, namelijk de 62 verkeerde visie die behandeld worden in DN1.

23
Algemeen / Re: De vijf skandha's/khandha's
« Gepost op: 03-12-2018 19:46 »
Mij nog te ingewikkelde materie.
Siebe

24
Ok,

Maar in die interpretatie
onderwijst  de Boeddha
naast het niet-zelf,
dan ook het zelf

Vind ik wel. De Boeddha wijst mijns inziens zo de weg naar het ongeconditioneerde, Nibbana, dat waarbij geen ontstaan wordt gezien, geen verandering terwijl het bestaat, en geen ophouden te bestaan wordt gezien. Ik beschouw het zo dat het ongeconditioneerde er al is. Het ontstaat niet door beoefening. Maar het natuurlijke resultaat van de verwijdering van lobha, dosa en moha is het ongeconditioneerde.

Het is volgens mij echter niet de bedoeling dit ongeconditioneerde te zien als 'dit ben ik, dit is van mij, dit is mijn zelf'. Als je op basis van iets in of aan jezelf een identiteitsvisie ontwikkelt, of een geloof in zelf (of ware zelf) of dat nu het geconditioneerde is of het ongeconditioneerde, in beide gevallen gaat het mis, lijkt me.

siebe




25
...wat bij mij bij tijd en wijle wel eens op popt is dat
die trits van annica, dukha en anatman eigenlijk niet logisch is.
Immers: als bestaan 'anatman' is,
waar komt dan die 'dukha' vandaan?

Ik denk af en toe dat het moet zijn:
annica, dukha en atman.
Maar ja......kweetnie.....

Uit de anatta lakkhana sutta (SN22.59):

-"Monniken, vorm is niet-zelf. Zou vorm wèl het zelf zijn, dan zou deze vorm niet tot ziekte leiden, en kan iemand van vorm zeggen: 'Laat mijn vorm zo zijn, laat mijn vorm niet zo zijn.' En omdat vorm niet-zelf is, leidt het tot ziekte, en daarom kan niemand van vorm zeggen: 'Laat mijn vorm zo zijn, laat mijn vorm niet zo zijn.'"

Hier meen ik te zien dat kennelijk in het denken van de mensen destijds het heel normaal was het zo te zien dat als iets het zelf is, dan:
- 1. wordt het niet ziek. Het idee van atta, van zelf, is dus kennelijk verbonden met gezondheid, met blijvend welzijn, met geluk. Het kenmerk van anatta is dus kennelijk verbonden met ziekte, met lijden.
-2.  als iets het zelf is, heeft het controle. Als het lichaam bijvoorbeeld het zelf zou zijn, of onszelf, dan zou dit lichaam onze wensen direct gehoorzamen. Als we zouden willen 'wees nu weer 15 jaar lichaam', en het lichaam zou het zelf (atta) zijn, dat zou dat kunnen. Dan zou het lichaam meteen veranderen in een 15-jarige. Maar het lichaam is  niet het zelf, het volgt/heeft zijn eigen oorzaken en voorwaarden.
Dus atta was kennelijk ook verbonden met de notie van directe controle en anatta met de notie van controleloosheid. Iets wat niet het zelf is, anatta, ontglipt ons omdat het zich gedraagt naar zijn eigen wetten, heeft zijn eigen oorzaken en voorwaarden.

dus,
Atta, gezondheid, directe controle
Anatta, ziekte, gebrek aan directe controle

Ik denk dat deze sutta die het kenmerk van anatta behandelt dit wil overdragen

Ook het onderstaande type denken was kennelijk heel normaal in de tijd van de Boeddha:
-"Welnu, is het van hetgeen dat vergankelijk en pijnlijk is omdat het aan verandering onderhevig is, juist om te zeggen: 'Dit is van mij, dit ben ik, dit is mijn zelf'?" -- "Nee, Eerwaarde Heer."

Hier zie je ook weer in weerspiegelt, vind ik, dat wat atta is, zelf, dat kan niet pijnlijk zijn noch veranderlijk.
Kennelijk was dit een manier van denken die in die tijd volledig ingeburgerd was. Nu niet meer.

Siebe






26
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 03-12-2018 12:29 »
Ja, goed punt. Het is allemaal waar wat mij betreft. Het is waar dat we baat hebben bij zulke formaties (heilzame staten, gedachten, intenties, enthousiasme etc) ook al zijn ze tijdelijk. De sutta's geven ook duidelijk aan het heilzame te ontwikkelen, dat is verdienstelijk, dat zal ons helpen. En het is volgens mij ook waar dat de Boeddha de beeindiging van formaties bespreekt als het ultieme welzijn, toevlucht, heil. Het is volgens mij ook waar dat het begeren van formaties  uiteindelijk opgegeven moet worden. Kun je hier mee leven?

Siebe

27
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 03-12-2018 12:00 »
Voor de Boeddha was ultiem geluk volgens mij het beeindigen van alle formaties, waarbij je dan moet bedenken dat 'Ik ben' ook een formatie is, begeerte een formatie is, enthousiasme ook een formatie is, vreugde ook een formatie is, hoop een formatie is, aangenaam gevoel ook een formatie is. Dus, zaken die wij normaal als 'geluk' omschrijven, daar kijkt een Boeddha anders naar. Althans dat geloof ik.

De Boeddha heeft gezien dat de wereld gevangen zit in het patroon dat we ons heil zoeken in (mentale) formaties, die qua aard instabiel, vergankelijk en dus onbevredigend zijn en zonder essentie, niet-zelf. Hoe zouden we echt heil kunnen verwachten van zulke formaties?

Het hele eiereten is eigenlijk dat we dit zo sterk gewend zijn. We zijn zo gewend onszelf even op te beuren door wat aangename formaties op te wekken. Zo zoeken we al heel lang naar iets van geluk. De tijdelijke formatie van zintuiglijk genot bijvoorbeeld. Maar het kan evengoed de tijdelijke formatie zijn van een gevoel van zin en betekenis, van hoop, van enthousiasme, het is allemaal op te wekken.

Mijns inziens geven de sutta's aan dat de niet geinstrueerde mens die formaties aanziet voor gelukbrengend, voor bevredigend, voor iets wat heil kan brengen, nastrevenswaardig, voor zelf.

Het is dat wat de Boeddha begoocheling noemt mijns inziens. Wij begrijpen niet echt lijden, diens ontstaan, diens beeindiging en de weg die leidt naar de beeindiging. Wij zien niet echt dat met het najagen van formaties we op een begoochelde manier zoeken naar geluk en toevlucht/bescherming/veiligheid.  In plaats van dat we dat verzekeren en verkrijgen, verliezen we dit juist. Dit allemaal omdat we geen echt inzicht hebben in lijden, in de oorzaak, de beeindiging en het pad.


Siebe


28
Theravada Boeddhisme / Wat is verkeerde visie?
« Gepost op: 03-12-2018 11:19 »
Wat is verkeerde visie?

Als algemene regel kunnen we volgens mij dit aanhouden:  de zaken niet zien zoals ze in werkelijkheid zijn. Verder, het leek met het beste om hier de verschillende contexten te presenteren waarin verkeerde visie een rol speelt in de sutta’s:

1. Je hebt verkeerde visie als het tegendeel van juiste visie in het edele achtvoudige pad. Deze verkeerde visie blijken de visies van een tijdgenoot leraar van de Boeddha, de als materialist aangeduide Ajita Kesakambali. Deze verkeerde visies betreffen: ‘Er is niets gegeven, niets geofferd, niets aangeboden; er is geen vrucht of resultaat van goede en slechte daden; er is niet deze wereld, niet een andere wereld; er is geen moeder, geen vader; er zijn geen wezens die op spontane wijze (zonder seks) geboren worden; er zijn geen asceten en brahmanen met juist gedrag en beoefening in de wereld, die, nadat ze zelf met rechtstreekse kennis deze en de andere wereld realiseerden, ze bekend maken aan anderen’ (DN33§3.2, AN3.117+119, MN41§10, MN117§5).

-“er is niets gegeven, niets geofferd, niets aangeboden”; Dit verwijst naar de visie dat er geen vrucht of verdienste zit in vrijgevigheid.
-“er is geen vrucht of resultaat van goede en slechte daden”; dit verwijst naar de visie die werkzaamheid van daden ontkent, kamma en kamma-vipaka. Daden hebben geen gevolgen.
-“er is niet deze wereld, niet een andere wereld”, dit verwijst naar de visie dat er geen weder geboorte is in deze  wereld of een andere wereld hier aan voorbij.
-“geen moeder of vader", dit verwijst naar de visie dat er geen vrucht is van goed of slecht gedrag jegens je ouders en dat je ouders geen speciale personen zijn. 
-“er zijn geen asceten en brahmanen met juist gedrag en beoefening in de wereld, die, nadat ze zelf met rechtstreekse kennis deze en de andere wereld realiseerden, ze bekend maken aan anderen”, dit verwijst naar de visie die ontkent dat er Boeddha’s en arahants zijn (MN, noot 425).

2. De Boeddha maakte onderscheid in tien onheilzame karmische paden (akusala-kammapatha) die niet overeenkomstig de Dhamma zijn, onjuist/zondig (unrighteous) gedrag, waarvan je afstand moet doen en ook niemand toe moet aanzetten, kort gezegd: doden, stelen, seksueel wangedrag, liegen, tweedracht zaaien, grof taalgebruik, zinloos kletsen, hebzucht, kwade wil en intenties van haat en verkeerde visie. Je kunt deze tien vormen van schadelijk gedrag ook indelen in drie lichamelijke wandaden, vier verbale wandaden en drie mentale wandaden.
Ik zal hier alleen de mentale onheilzame daden toelichten: Bij hebzucht gaat het vooral om het begeren van de rijkdom en bezit van anderen, aldus: ‘Oh mag wat een ander bezit, van mij zijn!’. Bij kwade wil en intenties van haat gaat het om deze mentaliteit; ‘Moge deze wezens geslagen en afgeslacht worden, moge ze afgesneden (cut off) worden, moge ze wegkwijnen (perish), of vernietigd worden’. Bij verkeerde of verwrongen visie betreft het de visies: ‘Er is niets gegeven, niets geofferd, niets aangeboden; er is geen vrucht of resultaat van goede en slechte daden; er is niet deze wereld, niet een andere wereld; er is geen moeder, geen vader; er zijn geen wezens die op spontane wijze (zonder seks) geboren worden; er zijn geen asceten en brahmanen met juist gedrag en beoefening in de wereld, die, nadat ze zelf met rechtstreekse kennis deze en de andere wereld realiseerden, ze bekend maken aan anderen’. (DN33§3.3, MN41§7-10, AN3.117+119)

Dus verkeerde visie in de context van 1 van de 10 verkeerde karmische paden (gedragingen) en in de context van het tegendeel van juiste visie in het edele achtvoudige pad, is hetzelfde. Als het over verkeerde visie gaat in de sutta’s gaat het vaak over deze verkeerde visie, dus de visies van de materialist Kesakambali.

3. Verkeerde visies zijn de visies van zes leraren die tijdgenoot waren van de Boeddha. Dit is hier uitgewerkt: http://www.boeddhaforum.nl/index.php?topic=2761.0.

Hun levensvisies worden gezien als visies die het heilige leven loochenen en/of ze worden eenvoudigweg gezien als onvruchtbaar, nergens toe leidend. Je kunt dan denken aan visies als: ‘samsara kan niet ingekort worden’, ‘er is geen oorzaak voor de bezoedeling en zuivering van wezens’, ‘alle pijn en plezier die wezens in hun leven ervaren ligt al van te voren vast’, ‘de kosmos en wezens worden geregeerd door het lot’, ‘door pijnlijke zelftuchtiging kan men de ziel bevrijden van oud kamma’, ‘er zijn geen verlichte wezens’, ‘er is geen leven na de dood’, en andere. Zie de link voor meer details.


29
Fragmenten over het ontstaan van verkeerde visie

-bij een dwaze persoon die ondergedompeld is in onwetendheid, komt verkeerde visie op. Bij iemand met verkeerde visie ontstaat verkeerde intentie, verkeerde spraak…etc. (AN10.105).
-Bhikkhu’s, onwetendheid is de voorloper van het binnengaan van onheilzame staten, met schaamteloosheid en roekeloosheid om iets fout te doen volgend. Bij een niet wijs persoon ondergedompeld in onwetendheid, komt verkeerde visie op. Bij iemand met verkeerde visie komt verkeerde intentie op…etc. (SN45.1)

-Voor iemand met onzorgvuldige aandacht (ayoniso manasikara) ontstaat nog niet opgekomen verkeerde visie en opgekomen verkeerde visie neemt toe (AN1.310).
-er zijn twee voorwaarden voor het ontstaan van verkeerde visie, namelijk, de uitspraken van een ander persoon en onzorgvuldige aandacht.

Wat onzorgvuldige aandacht aangaat, het Abhidhamma boek Vibhanga §936 (the Book of the Analyses, PTS 1969) zegt over onzorgvuldige aandacht:

-“Wat is ongepaste aandacht? Er is zulke ongepaste aandacht: ‘in vergankelijkheid daar is duurzaamheid’; ‘In pijn is er plezier’; ‘in afwezigheid van een ziel is er een ziel’, ‘in afwezigheid van schoonheid is er schoonheid’; of het keren van de geest naar, herhaaldelijk keren naar, kennen, attentie voor, aandacht voor wat tegengesteld is aan de waarheid”.

In de verzen van AN4.49 wordt het zo gezegd:

-“Bestendigheid waarnemend in het vergankelijke,
Plezier waarnemend in wat lijden is,
Een zelf waarnemend in wat niet zelf is,
En aantrekkelijkheid waarnemend in wat onaantrekkelijk is,
Nemen wezens hun toevlucht tot verkeerde visies,
Hun geesten in de war, hun kijk op zaken vertekend.

Zulke mensen zijn gebonden door het juk van Mara,
En bereiken niet bescherming tegen gebondenheid.
Wezens continueren in samsara,
naar geboorte en dood gaand”.

In mijn eigen woorden: bij ongepaste of onzorgvuldige aandacht raakt de geest begoocheld omtrent de ware kenmerken van dit bestaan: anicca, dukkha en anatta en asubha.

-Door onzorgvuldige aandacht komt bij aangename objecten wellust op (voorkeur) of groeit de al aanwezige wellust aan, en bij onaantrekkelijke objecten komt afkeer/haat op, of de al aanwezige haat groeit. In zijn algemeenheid leidt onzorgvuldige aandacht dus tot begoocheling (zie ook AN3.68).

- Onzorgvuldige aandacht voedt gebrek aan mindfulness en helder begrip (van zaken) (AN10.61). De voeding voor onzorgvuldige aandacht is  volgens deze sutta gebrek aan vertrouwen. Gebrek aan vertrouwen wordt weer gevoed door het niet horen van de goede Dhamma. Dat wordt weer gevoed door het niet omgaan met goede personen (arya’s). Door vertrouwen lost dus ook onzorgvuldige aandacht op.

-Wanneer wat bestaat, door te hechten aan wat, door het vastpakken van wat, ontstaat verkeerde visie? Wanneer er vorm is, bhikkhu’s, door te hechten aan vorm, door het vastpakken van vorm, ontstaat verkeerde visie. Wanneer er gevoel is, bhikkhu’s, door te hechten aan gevoel, door het vastpakken van gevoel, ontstaat verkeerde visie…zo ook voor de andere drie khandha’s.
“Maar zonder gehechtheid aan wat vergankelijk is, lijden en onderhevig aan verandering, kan verkeerde visie ontstaan? “. “Nee, eerwaarde heer” (SN22.154).

-Verkeerde visie kan veroorzaakt worden door hebzucht, haat en begoocheling (AN10.174).

In de volgende post, wat is verkeerde visie?

30
Ja, dat is ook wel eens fijn. Mooie sutta om te lezen.

Ik heb hier vroeger veel te weinig energie in gestoken en ik kan wel zeggen, dat is niet goed, daar krijg je last van. Het is niet goed aan te wennen te blijven hangen in negatieve of onheilzame staten als woede, ergernis, verontwaardiging, trots, lust etc. Ik denk ook dat in deze zin anatta geldt. Al zulke staten, er zit niks achter, geen essentie, geen diepere betekenis, ze zijn enkel leeg. 

Het is alleen maar zelf-kwelling als je ze koestert en vasthoudt. Zoals je ook een lichamelijke hygiene hebt en je regelmatig wast, zo onderwijst de Boeddha ook een mentale hygiene en beveelt een regelmatige  mentale wasbeurt aan (eigenlijk constant). Die laatste wasbeurt is eigenlijk nog belangrijker dan de lichamelijke wasbeurt.


Siebe



31
Theravada Boeddhisme / Gevolgen van verkeerde visie
« Gepost op: 01-12-2018 11:40 »
Gevolgen van verkeerde visie in dit leven en na dood

-vele onheilzame staten ontspringen aan verkeerde visie (MN117§35).
-verkeerde visie is de belangrijkste factor op basis waarvan nog niet opgekomen onheilzame kwaliteiten ontstaan, en ontstane onheilzame kwaliteiten toenemen (AN1.306).
-verkeerde visie is de belangrijkste factor waardoor nog niet ontstane heilzame kwaliteiten niet ontstaan, en ontstane heilzame kwaliteiten afnemen (AN1.308).
-“en in een hart vol haat is daar verkeerde visie of juiste visie?” “Verkeerde visie, eerwaarde Gotama” (DN12§10).

-Verkeerde visie is de eerste factor van het verkeerde achtvoudige pad, het niet heilige pad, het leedvolle pad; verkeerde visie leidt tot verkeerde intentie/denken, verkeerde spraak, verkeerde handeling, verkeerd levensonderhoud, verkeerde ijver, verkeerde mindfulness en verkeerde concentratie (DN33§3.1, AN4.205, AN10.103).
Het is de verkeerde beoefening (SN45.31). Zo gaat men door verkeerde visie een verkeerde koers nemen. Op deze manier zal men geen enkele vrucht plukken van het heilige leven (MN126§9).
Soms wordt dit verkeerde achtvoudige pad ook nog aangevuld met verkeerde kennis en verkeerde bevrijding (AN4.206).

-als een persoon verkeerde visie heeft, welke lichamelijke, verbale en mentale wilsdaad (kamma) hij dan ook verricht op basis van die verkeerde visie, het gevolg zal niet gewenst zijn. Het zal leiden tot nadeel en lijden (AN1.314, zie ook AN10.104).

-een persoon (‘bhikkhu’ staat er eigenlijk) met verkeerde visie zal geen groei, vooruitgang en wasdom bereiken in deze Dhamma en discipline. Hetzelfde geldt als hij geen vertrouwen heeft, immoreel is, met weinig kennis, als een persoon moeilijk te corrigeren is, slechte vrienden heeft, lui is, verward is (AN10.82).

-voor iemand met verkeerde visie is één van de twee bestemmingen te verwachten, de hel of het dierenrijk (AN2.27, DN12§10).
-de belangrijkste factor op basis waarvan wezens na de dood worden weder geboren in ellendige staten is verkeerde visie. In bezit van verkeerde visie worden wezen na de dood, bij het scheiden van het lichaam, geboren in de sfeer van ellende, in een slechte bestemming, in de lagere wereld, in de hel (AN1.312). (Dit komt omdat op basis van verkeerde visie er ook verkeerde intenties en daden etc. zijn). 

Het volgende fragment komt ook vaak in de sutta’s voor:
-“Deze wezens die betrokken raakten bij wangedrag via lichaam, spraak en geest, die de edelen minachten, verkeerde visie er op nahielden, en kamma (wilsdaden) verrichtten gebaseerd op verkeerde visie, bij het scheiden van het lichaam, na de dood, zijn geboren in de sfeer van ellende, in een slechte bestemming, in de lagere wereld, de hel” (AN3.58).
Of, …“deze wezens op basis van wangedrag met lichaam, spraak en geest, of de edelen minachtend, hebben verkeerde visie en zullen de karmische gevolgen van verkeerde visie oogsten. Bij het opbreken van het lichaam na de dood, worden ze geboren in een lagere wereld, een slechte bestemming, een staat van lijden, hel” (DN2§95).

-iemand in bezit van vier ‘kwaliteiten’ wordt in de hel gestort alsof ie daar gebracht is. Welke vier? Lichamelijk wangedrag, verbaal wangedrag, mentaal wangedrag en verkeerde visie. (AN4.212). In AN4.222 wordt gezegd dat met deze vier kwaliteiten de dwaze, incompetente slechte persoon zichzelf in een verminkte en verwonde conditie handhaaft. Hij is afkeuringswaardig en is onderwerp van berisping door de wijzen. Hij brengt veel onverdienste voort.

-iemand die vier kwaliteiten bezit wordt in de hel gestort alsof hij daar gebracht is. Welke vier? Hij begaat de tien wandaden (inclusief koesteren van verkeerde visie); hij moedigt anderen aan in verkeerde visie; hij keurt verkeerde visie goed; hij prijst verkeerde visie (AN4.265-273).

-in bezit van vijf kwaliteiten wordt een bhikkhuni in de hel gestort alsof ze daar gebracht is. Welke vijf? Zonder te onderzoeken en zaken goed uit te zoeken, prijst ze iemand die misprijzen verdient; zonder te onderzoeken en zaken goed uit te zoeken, misprijst ze iemand die het verdient te worden geprezen; ze koestert verkeerde visie; en heeft verkeerde intenties; ze verkwist giften die uit vertrouwen zijn gegeven (AN5.118).

-in bezit van zes kwaliteiten wordt iemand in de hel gestort alsof ie daar gebracht is. Welke zes? Iemand vernietigt het leven; neemt wat niet gegeven is; raakt betrokken bij seksueel wangedrag; spreekt op bedrieglijke wijze; heeft kwaadaardige verlangens; en heeft verkeerde visie. (AN5.81)

In de volgende post sutta fragmenten over het ontstaan van verkeerde visie.

32
Theravada Boeddhisme / Over het belang van verkeerde visie
« Gepost op: 30-11-2018 12:11 »
Over het belang van verkeerde visie

-de Boeddha zag niks zo afkeuringswaardig als verkeerde visie (AN1.318).

-doe afstand van verkeerde visie en ontwikkel juiste visie, wees niet onachtzaam hierin (AN4.116).

-ook al is een Tathagata geboren in de wereld, en de Dhamma onderwezen die leidt tot vrede, tot Nibbana, toch is dat geen kansrijk moment als verkeerde visie wordt gekoesterd (AN8.29).

-Iemand met verkeerde visie houdt mensen af van de goede Dhamma en vestigt ze in een slechte Dhamma. Die persoon is zo tot nadeel, ongeluk, leed voor vele mensen en deva’s (AN1.316).

-Het is niet juist vertrouwen te hebben in iemand met verkeerde visie (SN42.13).

-Verkeerde visie is een onheilzame staat, net als verkeerde intentie, verkeerde spraak etc. (SN45.22, MN9§4).

-Verkeerde visie wordt ook niet-Dhamma en leedvol genoemd. (AN10.113+115) of de nabije over in plaats van de overzijde (AN10.117).

-Verkeerde visie is een onderdeel van de tien verkeerde daden. Wat zijn deze? Zelf doden of anderen daartoe aanmoedigen, idem stelen, idem seksueel wangedrag, idem liegen, idem verdeeldheid zaaien, idem grof taalgebruik, idem zinloos taalgebruik, idem vol verlangen zijn, idem kwade wil koesteren en idem verkeerde visies koesteren (AN4.204).

In de volgende post de gevolgen van verkeerde visie in dit leven en na de dood.

33
Theravada Boeddhisme / Verkeerde Visie (Micca Ditthi)
« Gepost op: 30-11-2018 12:09 »
Verkeerde visie (micca) ditthi

Inleiding

In deze serie posten heb ik sutta fragmenten verzameld over verkeerde visie. Deze serie vormt samen met de posten over juiste visie één geheel. Voor juiste visie zie:
http://www.boeddhaforum.nl/index.php?topic=2779.0

Ik heb de informatie over verkeerde visie een beetje geordend willen presenteren en daarom wat thema’s gemaakt.

Aan bod komen:

- het belang van verkeerde visie,
- gevolgen van verkeerde visie in dit leven en na de dood,
- fragmenten over hoe verkeerde visie ontstaat,
- wat is verkeerde visie?
- fragmenten over afstand doen van verkeerde visie

Bronnen en gebruikte afkortingen

Bronnen

Digha Nikaya: The Long Discourses of the Buddha, A translation of the Digha Nikaya by Maurice Walshe, 1996.
Majjhima Nikaya: The Middle Length Discourses of the Buddha, A new translation of the Majjhima Nikaya, original translation by Bhikkhu Nanamoli, translation edited and revised by Bhikkhu Bodhi, 1995.
Samyutta Nikaya: The Connected Discourses of the Buddha, A New Translation of the Samyutta Nikaya, Bhikkhu Bodhi, Volume I+II, 2000.
Anguttara Nikaya: The Numerical Discourses of the Buddha, A Translation of the Anguttara Nikaya by Bhikkhu Bodhi, 2012.

Gebruikte afkortingen

DN: Digha Nikaya         
MN: Majjhima Nikaya
SN: Samyutta Nikaya
AN: Anguttara Nikaya 

34
Theravada Boeddhisme / Re: Sutta Bespreking
« Gepost op: 30-11-2018 11:55 »
Ja, mooie sutta vind ik ook. Sutta nipata vind ik een opvallend mooi werk. Op www.sleuteltotinzicht.nl is dit werk grotendeels vertaald: http://www.sleuteltotinzicht.nl/snp0-00.htm

ja, het woordje 'dit wordt hier niet ingevuld. Dat is ergens wel leuk vind ik. 'Dit is lijden'. Wat is dan dat 'dit'?

Ik geloof dat de sutta's overdragen, en ik geloof ook dat het in het leven echt zo zit, dat wat ervaren wordt als lijden en geluk, dat ligt niet echt vast. Het is maar net wat je referentie is.

Neem enthousiasme of optimisme. Voor velen van ons is dat gewoon een vorm van geluk wanneer dat aanwezig is. Maar vanuit een andere referentie, namelijk beeindiging, totale verstilling van alle formaties, ultieme kalmte, is enthousiasme en optimisme gewoon een belasting van de geest, een verstoring.
Zintuiglijk genot is voor de meesten van ons een vorm van geluk, plezier, maar dit zag de Boeddha volgens mij niet meer zo omdat diens referentie heel anders was.
Voor velen van ons is het juist een vorm van geluk om er als persoonlijkheid te zijn in de wereld, hier ben Ik! Hier ben ik met al mijn voorkeuren en afkeuren, met mijn persoonlijke meningen, met mijn oordelen, met mijn emoties, zie me, hoor me, hier ben IK~! Voor heel wat mensen is dat de ultieme manier van jezelf zijn in de wereld, en gelukzalig als je hierin vrij bent en zonder schaamte en remmingen. Terwijl door de Boeddha het verdwijnen van zulke bestaan-of manifestatiedrift en eigendunk "Ik ben" juist wordt onderwezen als het hoogste geluk.

Dit verschil in inzicht over wat geluk en lijden is, wordt in de laatste paragraaf van de sutta beschreven:

"Er is nog een manier om deze tweevoudige bespiegeling uit te leggen: 'De eerste bespiegeling is, dat in de wereld, inclusief zijn mara's en brahma's, kluizenaren (samana) en brahmanen (brahmana), met zijn koningen en gewone mensen, dingen gezien worden als geluk, terwijl de hogere wezens, de edelen van geest, heel helder vanwege hun verheven wijsheid, die dingen zien als lijden (dukkha). De tweede bespiegeling is, dat in de wereld, inclusief zijn mara's en brahma's, kluizenaren (samana) en brahmanen (brahmana), met zijn koningen en gewone mensen, dingen gezien worden als lijden, terwijl de hogere wezens, de edelen van geest, heel helder vanwege hun verheven wijsheid, die dingen zien als zijnde geluk."

Dus zelfs meningen, nee ervaring over wat geluk en lijden is, liggen uiteen omdat mensen een andere referentie hebben.

Als de Boeddha sprak over 'dit is lijden' dan verwees hij mijns inziens naar alles wat de geest belast, in zijn grove en meest subtiele vormen. Hij kende de totale ont-lasting. Dat onderwees hij volgens mij als het ultieme geluk. En mensen die belasting in feite aanzien voor geluk, zoals de belasting van opwinding, van enthousiasme, van vreugde, van zintuiglijk genot, die verwarren lijden met geluk en geluk met lijden. Dat zegt het laatste fragment volgens mij.

Siebe





35
Theravada Boeddhisme / Re: Sutta Bespreking
« Gepost op: 29-11-2018 20:02 »
Dit vind ik een bijzondere sutta:
http://www.sleuteltotinzicht.nl/snp3-12.htm

Jullie?
Siebe

36
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 29-11-2018 18:17 »
Ja, hier gaat het toch om. We kunnen natuurlijk heel lang praten over 'het absolute' en 'het wegvallen van het referentiepunt',  en ik wil niet zeggen dat dat allemaal zinloos is, maar op een praktische, niet esoterische manier gaat Boeddha-Dhamma toch over het op persoonlijke wijze merkbaar ontlasten of afkoelen van de geest?

Die belasting is niks esoterisch en ontlasting ook niet. Het is gewoon wat we direct kunnen ervaren. We kunnen de belasting direct ervaren van opkomende haat, agressie, ergernis, hebzucht, jaloezie, boosheid, trots/teveel verbeelding en we kunnen de ontlasting ook meteen ervaren als dat verdwijnt. Volgens mij is het ook goed het zo concreet te houden voor jezelf.

Ik lees in de sutta's dat de Boeddha hier heel bewust mee bezig was. Hij koos op geen enkele manier meer voor het rechtvaardigen van agressie, vijandigheid, hebzucht, eigenwaan, en al die zaken die zijn eigen geest direct merkbaar belasten. Die rechtvaardiging is wel normaal in de wereld, maar hierin was de Boeddha extreem. Hij zag kennelijk de zinloosheid in van het verdedigen of rechtvaardigen van staten die jezelf en anderen alleen maar kwellen.

Maar ga daar maar aan staan! Zelfkwelling en ander kwelling rechtvaardigen is zo normaal in ons leven, toch? We verzinnen altijd wel iets waarom we terecht gekweld zijn. Alsof zo ooit een einde zou kunnen komen aan lijden?! Volgens mij brak de Boeddha volledig met deze neiging. In die zin is diens Leer totaal niet van de wereld, lijkt me.

Het doel van de Boeddha-Dhamma is bezoedelingen niet te onderdrukken maar ze op het diepste niveau (anusaya, onderliggende neiging) te ontmantelen. Dan verdwijnt elke mogelijkheid tot hitte uit de geest, elke mogelijke belasting. Het is alsof dat wat als vuist kan dienen, als verkramping, dan afwezig is. De eigenwaan "Ik ben"  is kennelijk de diepste en meest subtiele belasting en diens eliminatie het grootste geluk, wordt beschreven (Udana 2.1).

De notie "Ik ben" lijkt net als haat, als hebzucht, als jaloezie, etc. een bijkomstigheid aan de geest. Dat lijkt me dat onderwezen wordt. Ik zie niet wat er mis mee zou kunnen zijn om dan te zeggen 'niet-zelf'. Iets wat niet-zelf is, is bijkomstig, wezensvreemd, zoals wolken ook bijkomstige verschijnselen zijn in de lucht.

De Boeddha onderwees volgens mij niet dat de notie "Ik ben" de fundamentele oorzaak is van lijden. Ik heb wel eens gelezen dat men de leer van de Boeddha op die manier samenvat. Alsof al het lijden komt van ego-gerichtheid. Dit kan leiden tot een ego-hetze. Nee, de oorzaak van lijden wordt beschreven als tanha, en niet als asmi mana (de eigenwaan Ik ben). Asmi mana lijkt het gevolg van tanha. In een sutta wordt gezegd dat er geen asmi mana is zonder gehechtheid aan de khandha's (SN22.83).

Door vele levens gehechtheid aan wat we ervaren, door het ervarene te ervaren als Ik, als mijn, als mezelf, is in de geest kennelijk asmi mana ontstaan, een notie dat geest een subject is, de eigenwaan "Ik ben". Dat lijkt me de boodschap van de sutta's. Als tanha eindigt dan eindigt ook die gehechtheid en op den duur ook asmi mana. Dan is het alsof de schaduw die begeerte altijd met zich meegebracht heeft ook eindigt. Dit wordt volgens mij via de sutta's overgedragen. De schaduw, asmi mana, is niet de schuldige. Schuldige is de onwetendheid, het niet zien of begrijpen hoe de zaken in werkelijkheid gaan en bestaan.

Zoiets, nu nog even realiseren :)

Siebe






37
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 29-11-2018 12:52 »
Ja, het hoort ook bij mijn beoefening.

Belangrijk is denk ik te zien dat er een keuze is. We kunnen onszelf extra belasten. Als we iets onaangenaams ervaren, pijn, dat is de ergernis of afkeer daarvan alleen maar extra belasting. Al die reacties zijn in wezen alleen maar extra belastingen. Maar goed, oude patronen zijn vaak diep ingesleten, maar als we het zien, dan is dat al heel wat lijkt me.

Siebe

38
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 29-11-2018 11:44 »
Duidelijk Dorje.

De Boeddha onderwijst in ieder geval dat zuivering mogelijk is. Bij zuivering is het oorspronkelijke materiaal al aanwezig, water of goud, bijvoorbeeld. Het basismaterieel moet alleen ontdaan worden van vervuiling die  bijkomstig is. Zou vervuiling inherent zijn aan het basis materiaal dan is zuivering niet mogelijk want dan kan de vervuiling niet verwijderd worden. Dit is duidelijk niet zo. Water kan ontdaan worden van modder, metalen, zouten, oplossingen. Goud kan ook ontdaan worden van vervuiling.

Mijns inziens geldt dit ook voor het zuiveren van de geest of onszelf. Tenminste ik geloof dat de sutta's dit willen overdragen. Vervuiling in onze geest, bezoedelingen, zoals haat, hebzucht en begoocheling, ontstaan in de geest, voorwaardelijk, maar ze zijn niet eigen aan het basismateriaal. Ze kunnen verwijderd worden. Als hun oorzaak wordt weggenomen, verdwijnen ze, en wat resteert is gezuiverde geest, waarbij je die geest volgens mij niet moet zien als een object.

Het onszelf ontdoen van lobha, dosa en moha creeert niet Nibbana, het creeert niet het ongeconditioneerde, zoals het ontdoen van vuil in water ook niet het water creeert. Puur water is het natuurlijke resultaat als alle vervuiling weggenomen is uit dat water. Zo is ook het ongeconditioneerde, Nibbana, volgens mij, het natuurlijke resultaat als lobha, dosa en moha definitief en volledig zijn weggenomen.

Er zijn momenten, zoals tijdens jhana, dan kan men, als het ware, even proeven aan wat het eigenlijk betekent als het effect van de bezoedelingen op de geest even wegvalt. Tijdens jhana zijn bezoedelingen onderdrukt. Wat men dan ervaart is een diepe, tot dan toe ongekende, ontspanning of afkoeling van de geest. Elk spoortje verkramping is afwezig. De sutta's spreken hiervoor als 'een direct zichtbaar Nibbana in voorlopige zin'. Voorlopig, omdat bezoedelingen weer hun effect krijgen op de geest als je uit jhana komt.

Dit beeld van zuiveren spreekt mij het meest aan als het gaat om waar beoefening om gaat.
Nibbana wordt door beoefening niet gecreeerd of gevormd of geconstrueerd maar is het natuurlijke resultaat van het opschonen van de geest, zoals helder onvervuild water het natuurlijke resultaat is van het verwijderen van alle bezoedelingen.

Het enige wat wij als beoefenaars kunnen doen, volgens mij, is:
-1. zien wat vervuiling is, vervuiling erkennen
-2. er vaardig mee omgaan, het niet erger maken dan het is
-3. de oorzaak van bezoedelingen wegnemen

Wat we niet kunnen doen, en hoeven doen is het ongeconditioneerde, Nibbana tot stand brengen, vormen of construeren. Dit is onmogelijk volgens mij. Dat zou ook Nibbana tot iets geconditioneerds maken.
Als we een einde maken aan de bezoedelingen, en dat is wel mogelijk volgens de leer en naar de ervaringen van meesters, dan is Nibbana gewoonweg het spontane resultaat daarvan. 

Je kunt het ook zo zeggen, de edele waarheid van beeindiging van lijden doet zich vanzelf voor als het effect van bezoedelingen op de geest eindigt. Er is ook vanzelf onthechting als er geen begeerte is.
Voor ons is het niet goed aan te voelen, voor sommigen misschien wel, dat de eigenwaan "Ik ben" een enorme belasting is voor de geest. Je kunt makkelijk aanvoelen hoe belastend haat is, ergernis, begeerte maar "Ik ben" doordringt de geest constant en belast de geest constant. Dat is wat de Boeddha wil zeggen en heeft gezien. In Udana staat een tekst dat er geen groter geluk is dan het verdwijnen van deze belasting door de eigenwaan "Ik ben". https://suttacentral.net/ud2.1/en/anandajoti

Dit is de praktische kant van asmi Mani, of het geloof in zelf, de notie "Ik ben", het geloof dat er een subject is dat ruikt, ziet, voelt, leeft etc. Voor ons is dit zo vanzelfsprekend wie we zijn. Wat jij ook aangeeft, we zijn dit niet. Het is kennelijk alleen een hele sterke kleur of doorstraling in de geest die daar al heel lang is. Het is voor ons moeilijk voorstelbaar dat precies deze kleur of subjectieve doorstraling zo'n last is. Soms zijn er misschien wel momenten dat je daar als mens wel gevoel voor hebt. De sutta's geven aan dat de notie "Ik ben" een van de diepste en meest hardnekkige, maar niettemin bijkomstige, bezoedeling is.


Siebe




39
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 28-11-2018 21:05 »
ik weet het niet

40
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 28-11-2018 21:00 »
Tja
pomperdepom
Tsjatsja

Dan is het
iets anders

tis in ieder geval
niet zus of zo
en ook niet
dit of dat

 ;D



41
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 28-11-2018 20:49 »

Ik zeg dat Lal Pinnaduwage stellig zegt dat Nibbana geen vorm van vinnana is. Ook anidassana(m) vinnana(m) is volgens hem geen verwijzing of beschrijving van Nibbana zoals Elst wel meent.

Ik kan alleen zeggen dat ik heb gezien dat er teksten zijn die ook duidelijk aangeven dat er geen enkele vorm van vinnana is die eeuwig is, en niet ontstaat, ook niet de meest subtiele.
Dit heb ik hier eens uitgezocht: http://www.boeddhaforum.nl/index.php?topic=2427.msg18359#msg18359

“Daarom, bhikkhu’s, welk soort bewustzijn dan ook, ofwel van vroeger, toekomstig of actueel, intern of extern, grof of subtiel, inferieur of superieur, ver of nabij, al het bewustzijn dient met de juiste wijsheid aldus gezien te worden zoals het werkelijk is: ‘Dit is niet van mij, dit ben ik niet, dit is niet mijn zelf’.

dat adinassana vinnana het ongeconditioneerde zou zijn, dat sluit niet aan op die teksten waarbij elke vorm van vinnana wordt gezien als onbestendig, voorwaardelijk ontstaand.

Maar ik heb in die draad ook gespeculeerd over anidassana vinnana en heb me toen zo vrij gevoeld om te denken dat hier gewaarzijn zou kunnen worden bedoeld zonder object.

Nu denk ik....is Siebisme wel een goed idee?

42
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 28-11-2018 20:28 »
   De Boeddha gebruikte datzelfde schema in zijn eigen omschrijving van het Nirwana: "Het is een bewustzijn dat tekenloos is, oneindig en stralend aan alle kanten, waar water, aarde, vuur en lucht geen plaats hebben, waar lang en kort, fijn en grof, goed en kwaad, samen met naam en vorm, ophouden te bestaan, zonder overblijfsel. Wegens het stoppen van het bewustzijn(vinnana/vijnana) houdt dat allemaal op." [ Digha Nikaya 1.223] Minder gelukkig in deze definitie is overigens dat de cruciale term vinnana in twee betekenissen gebruikt wordt. Aan het einde betekent hij "bewustzijn van ", "intellect" wat Nirvana niet is. Aan het begin betekent hij echter "bewustzijn" wat het Nirwana wel heet te zijn. Precies die dubbelzinnigheid ligt ten grondslag aan de hele betwisting over Zelf en Geen-zelf.

Hoi EM,

Die bronverwijzing...moet dat niet zijn DN11? Is er een 1-tje weggevallen?

Daar gaan we al.......
Het is geen tikfout. In het boek staat het als 1 en niet als 11.
Maar in de Digha Nikaya hier
staat het vernoemde citaat inderdaad in de 11.
Je bent werkelijk een kei.

Een vergelijkbaar fragment is in MN49. Samen met DN11 wordt hier de term anidassana vinnana gebruikt. Ook weer zoiets. Wie kan hier nou met gezag zeggen wat de Boeddha hier bedoelde? Beschrijft de Boeddha met deze term echt Nibbana als een vorm van bewustzijn? Wie zal het zeggen?

Siebe





43
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 28-11-2018 19:41 »
De soetra's gebruiken niet de termen ware zelf of Zelf,
maar je zou het er wel in kunnen lezen.....
Dat denk ik  dus van wel.

Mijn intuitie of mijn verstand, soms weet ik het verschil niet,
zegt dat al langer, maar ik heb daar altijd alleen in gestaan.
Het ligt volgens mij verborgen in zo'n formule als:

'dit ben ik niet',
'dit is niet van mij',
'dit is niet mijn zelf.'

Nou ja, verborgen, je kunt ook zeggen dat het er dik op ligt.
Zeg maar:
dit is het allemaal niet, dan is er dus iets wat het wel is.....

Precies, zo denk ik er ook over. Er moet nu, of elk moment, al iets zijn, mijns inziens, dat ware toevlucht is, ware zelf of Zelf, iets wat al stabiel is, iets wat ook niet door beoefening wordt gevormd. Want als alles gecreeerd zou moeten worden, als alles resultaat zou zijn van methoden, van inspanning, geconstrueerd, dan zou dat in elkaar geflanst resultaat, natuurlijk ook weer eindigen.  Zo kom je nooit bij het ongeconditioneerde uit!

Als je niet aanneemt dat er nu en altijd al iets is wat onveranderlijk en onveranderbaar is, iets wat vraagt om ontdekt te worden, gezien, ipv geconstrueerd, slaat het hele Pad nergens meer op, vind ik.

Siebe







44
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 28-11-2018 19:17 »
Pas als het subject wegvalt, het referentiepunt wegvalt, is er totaal niet-zelf. En dat is het niet-zelf, anatman, waar Boeddha naar verwees, volgens mij. M.a.w. niets heeft een zelf, zelf het absolute, zuiver subject niet. In die zin lijkt het mij toch nog verder te gaan dan in de oepanisjaden.

Hoi Dorje,

Dit sprong er uit. Als ik me niet vergis dan wordt in de sutta's gesproken over anicca, dukkha en anatta als drie kenmerken van het geconditioneerd bestaan, van wat wij de wereld noemen. Ik betwijfel of anatta bedoeld is om de aard van het absolute, of ongeconditioneerde mee te duiden.

Ik volg je wel in je redenering trouwens.
Siebe








45
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 28-11-2018 13:16 »
   De Boeddha gebruikte datzelfde schema in zijn eigen omschrijving van het Nirwana: "Het is een bewustzijn dat tekenloos is, oneindig en stralend aan alle kanten, waar water, aarde, vuur en lucht geen plaats hebben, waar lang en kort, fijn en grof, goed en kwaad, samen met naam en vorm, ophouden te bestaan, zonder overblijfsel. Wegens het stoppen van het bewustzijn(vinnana/vijnana) houdt dat allemaal op." [ Digha Nikaya 1.223] Minder gelukkig in deze definitie is overigens dat de cruciale term vinnana in twee betekenissen gebruikt wordt. Aan het einde betekent hij "bewustzijn van ", "intellect" wat Nirvana niet is. Aan het begin betekent hij echter "bewustzijn" wat het Nirwana wel heet te zijn. Precies die dubbelzinnigheid ligt ten grondslag aan de hele betwisting over Zelf en Geen-zelf.

Hoi EM,

Die bronverwijzing...moet dat niet zijn DN11? Is er een 1-tje weggevallen?

Ik ga hier niet te ver in duiken want er spelen teveel onzekerheden waar ik geen enkele wijs uit kan worden:

1. vertaalkwestie. Ik heb hier geen verstand van. En moet maar afgaan op oordelen van anderen. Maar die verschillen. Wie heeft gelijk? Heeft de Boeddha met anatta echt bedoeld niet-zelf? Dit betwist Lal Pinnaduwage en hij heeft flink wat aandacht besteed op zijn site puredhamma.net om dit te onderbouwen. Zijn conclusie is, kortgezegd, dat anatta verkeerd is vertaald doordat men meende, onterecht, dat het Pali anatta hetzelfde is als het Sanskriet anatman en het Pali atta hetzelfde is als het sanskriet atman.

Anatta is volgens Lal, net als anicca, een voorstelling, een perceptie. Nicca zou dan de verkeerde perceptie zijn dat iets in deze wereld naar je zin te handhaven is. Die verkeerde perceptie komt soms op, bijvoorbeeld als je het idee hebt dat alles naar je zin gaat. De computer doet het. De auto rijdt goed. De kinderen zijn niet ziek. Je  hebt het idee dat alles goed is. Dat maakt je gelukkig. Dit is de perceptie van nicca. Maar de Boeddha zegt, dit is illusie want de wereld is anicca. Dit is geen waar geluk. Dit is eigenlijk een vorm van begoocheling. Want eens crasht die computer, gaat die auto stuk, worden je kinderen ziek of misschien sterft er wel iemand. De wereld is niet onder controle. Anicca wil volgens Lal dat beklemtonen: niks kan uiteindelijk naar onze zin gehandhaafd blijven. Dat maakt het leven of de wereld, zelfs de hogere werelden, onbevredigend. Het is onbevredigend dat alles zo instabiel en veranderlijk is en niet te handhaven is naar je zin. Teren wij niet vaak op dat idee dat alles onder controle is en zijn we niet gelukkig als alles goed gaat en ongelukkig als het niet goed gaat, naar onze zin? Maar maakt dat ons ook niet heel kwetsbaar? Is dit alles niet heel erg broos en is het wel wijs?

Zo sprak de Boeddha ook over anatta als een perceptie volgens Lal Welke perceptie? Lal zegt het zo: Anatta — this world of 31 realms cannot offer any “essence” or “true happiness” and, (ii) therefore, one who is struggling to find such “ultimate truth in this world” is helpless.
Anatta drukt volgens hem uit dat we allemaal hulpeloos zijn in deze wereld. Er is geen toevlucht in dit geconditioneerd bestaan omdat er geen essentie is, het is wezensloos, zonder kern, substantie, anatta. De wereld kan ons niet gelukkig maken. Natuurlijk ontkende de Boeddha niet geluksmomenten maar hij besprak dit op een diepe manier. In essentie kan de wereld niet bieden wat wij zoeken, duurzaam geluk, toevlucht, veiligheid.

Hoe je hier ook over denkt, volgens mij is het zeker in lijn met de sutta's dat begrip van deze wereld, via anicca, dukkha en anatta, iemand realiteitszin wil bijbrengen. Realiteitszin leidt tot afzwakken van naieve verwachten en verlangens. Realiteitszin leidt zo tot passieloosheid. En passieloosheid tot bevrijding.

Er is niks te winnen in de wereld, lijkt de kern boodschap in anicca, dukkha en anatta. Je kunt je een God voelen als alles goed gaat, het is allemaal zo broos als een zeepbel, in wezen allemaal maar illusie.
We zijn allemaal hulpeloos in deze wereld, de zogenaamde winnaars en helden in dit leven evengoed.
 
Er is niks om aan vast te klampen.

Het stoppen van het weder geboorte proces is eigenlijk de enige uitweg, zo legt Lal het uit. dit geldt zowel voor weder geboorte in dit leven en na de dood. Dit betekent alle condities verwijderen die leiden tot wedergeboorte: avijja, tanha, lobha, dosa, moha, alobha, adosa, amoha, anusaya, asava, sanyojana. In de kern tanha beeindigen. Op dat moment is Nibbana gerealiseerd. Nibbana is niet gerealiseerd als men in een soort ongeboren oerstaat verkeert, maar als mens gewoon haat, hebzucht en begoocheling vertoont. Hierover zijn de sutta's kraakhelder, vind ik.

2. het is moeilijk om op een soort academische manier de ware betekenis van begrippen te achterhalen of hoe de Boeddha ze bedoeld heeft. Eigenlijk zou de eigen ervaring dit moeten doen.

Siebe









46
Meditatie / Re: leegte en afhankelijk ontstaan
« Gepost op: 27-11-2018 17:51 »
niet vies gaan doen he ;D

siebe

47
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 27-11-2018 17:30 »
Het is best wel apart, vind ik,- als het de kern boodschap van de Boeddha zou zijn-, dat er niet talrijke sutta's zijn die onderwijzen dat het in de leer van de Boeddha draait om het zien en ontdekken van het ware zelf of Zelf. Dit lijkt wel op alle mogelijke manieren te worden vermeden in de sutta's. Die taal is helemaal niet overgenomen. Hoe kan dat? Als dat toch de kern boodschap van ook de Boeddha zou zijn?

Mijn vorige post, die een stukje van MN36 verslaat, toont een Boeddha die verlichting bereikte door drie soorten ware kennis die hij opdeed terwijl hij verbleef in de vierde jhana. Kennelijk kwam de Boeddha zo tot een totaal bedaren. Kennelijk, alles wat hij zocht, vond hij. Weer wordt hierin niet gerept over het zien van het ware Zelf.

Maar het is volgens mij ook niet zo dat iedereen via jhana bevrijding moet bereiken. Misschien is dit de weg van de Boeddha's om zo, via die drie soorten ware kennis, bevrijding te realiseren. Maar het is niet perse DE weg naar bevrijding. Het is misschien ook maar net wat iemand wil weten? Wat diens hart bezig houdt en rusteloos maakt.

Wat mij het meest doet denken aan het zien of ontdekken van het ware Zelf (hoewel dat dus niet zo wordt vermeld in de sutta's) is dat iemand in een staat kan verkeren dat alle voorstellingen en gevoel zijn beeindigd, sannavedayitanirodha. Deze staat wordt in de sutta's meestal na de staat van noch-voorstelling-noch niet-voorstelling genoemd. Volgens mij zijn in deze staat alles zes vormen van bewustzijn afwezig. Dus er zijn geen waarnemingen van kleuren/vormen, geluiden, etc. en ook niet van mentale formaties zoals gedachten of gevoelens.

Ik heb begrepen dat voor de Boeddha dit het ultieme geluk was, de ultieme vrede.
Wie deze staat kan realiseren en dit met wijsheid beziet , zo geven de sutta's aan,- kan direct de beeindiging van de asava's, de diepste begeerten en drijfveren, realiseren. Dus dit is ook een weg naar bevrijding, Nibbana.

Je zou denk ik kunnen zeggen dat iemand die deze staat kan realiseren waarschijnlijk wel het ware Zelf kent/ziet, in de zin dat in de staat eigenlijk alles wat normaal gesproken op geconditioneerde wijze ontstaat, afwezig is. Je zou ook kunnen zeggen, alles wat bijkomstig is, is afwezig.

Als je het betreden van al die steeds subtieler worden staten (jhana) zou vergeleken met een proces van uitkleden, dan is sannavedayitanirodha denk ik te zien als de staat dat je totaal in je nakie staat. Er is niks meer om uit te doen. Dat zou je dan Zelf kunnen noemen. Als je het zo benadert, zou je kunnen zeggen dat iemand ook via kennis van het Zelf direct bevrijding kan realiseren. Maar de sutta's gebruiken niet de termen ware zelf of Zelf! Maar je zou het er in kunnen lezen?

Wat wel heel duidelijk wordt gezegd in de sutta's, is dat iemand ook bevrijding kan realiseren ZONDER te verwijlen in sannavedayitanirodha of zelfs maar de hogere jhana's (5-8).

Siebe




48
Meditatie / Re: leegte en afhankelijk ontstaan
« Gepost op: 27-11-2018 16:49 »
De openings sutta's  in Anguttara Nikaya (boek van de Pali Canon_

- Thus have I heard. On one occasion the Blessed One was dwelling at Savatth! in Jeta's Grove,  Anathapindika's Park. There the Blessed One addressed the bhikkhus: "Bhikkhus!'
"Venerable sir!" those bhikkhus replied. The Blessed One said this:  "Bhikkhus,'I do not see even one other form that so obsesses the mind of a man as the form of a woman. The form of a woman obsesses the mind

-"Bhikkhus, I do not see even one other sound that so obsesses the mind of a man as the sound of a woman. The sound of a woman obsesses the mind of a man."

-"Bhikkhus, I do not see even one other odor that so obsesses the mind of a man as the odor of a woman. The odor of a woman obsesses the mind of a man."

-"Bhikkhus, I do not see even one other taste that so obsesses the mind of a man as the taste of a woman. The taste of a woman obsesses the mind of a man."

-"Bhikkhus, I do not see even one other touch that so obsesses the mind of a man as the touch of a woman. The touch of a woman obsesses the mind of a man .

Hierna volgt een serie sutta's waarin hetzelfde wordt gezegd, maar dan omgekeerd, hoe de geest van een vrouw wordt geobsedeerd door een man.

Siebe


49
Controverse en verandering / Re: atman is anatman
« Gepost op: 27-11-2018 12:45 »
Ik had de pdf niet gezien, maar nu wel gelezen.

Moeilijke materie. MN36 beschrijft dat de Boeddha na diens periode van pijnlijke ascese tot de conclusie was gekomen dat dit niet het pad naar verlichting was. Toen kwam hem die jeugdherinnering in de geest waarin hij verwijlde in de eerste jhana. Hij begreep toen dat dat het pad naar verlichting is. Hij moest weer op krachten komen omdat jhana moeilijk of niet bereikbaar is met een zo verzwakt lichaam. Hij kwam op krachten. Hij bereikte toen de vierde jhana. De sutta geeft aan dat, verwijlend in die vierde jhana, waarin geest heel helder is, gelijkmoedig, vrij van onzuiverheden en dus erg soepel, hij zich richtte op de kennis van vorige levens.. Hij herinnerde zich vele vorige levens. Dit was de eerste ware kennis die hij opdeed.

Ignorance was banished and true knowledge arose, darkness was banished and light arose, as
happens in one who abides diligent, ardent, and resolute.


Dus onwetendheid is in boeddhisme kennelijk niet alleen gekoppeld aan de kwestie wat is Zelf? maar ook aan herinneringen aan vorige levens, zien dat er vorige levens zijn.

Daarna richtte hij zich op de kennis van het heengaan en weer verrijzen van wezens. In het kort; hij zag hoe het werkt en dit werd later zijn leer van kamma. Dit was de tweede ware kennis die hij opdeed.

Ignorance was banished and true knowledge arose, darkness was banished and light arose, as
happens in one who abides diligent, ardent, and resolute.


Dus onwetendheid is in boeddhisme kennelijk niet alleen gekoppeld aan de kwestie wat is Zelf? maar ook aan kennis van het heengaan en weer verrijzen van wezens overeenkomstig hun daden en visies.

Toen richtte hij zich op de kennis van de vernietiging van de asava's en hij zag de vier edele waarheden.
Hij zag de waarheid van lijden, het ontstaan, de beeindiging en de weg. Hij zag het ontstaan, de beeindiging, en de weg naar beeindiging van de asava's want dit is eigenlijk hetzelfde. Waar asava's zijn is lijden, waar ze eindigen eindigt lijden.

Dit was de derde soort ware kennis die de Boeddha opdeed.

Ignorance was banished and true knowledge arose, darkness was banished and light arose, as
happens in one who abides diligent, ardent, and resolute.


De tekst vervolgd dan: "Toen ik het zo wist en zag werd mijn geest bevrijd van de asava van wellustigheid, van worden en van onwetendheid. Toen het bevrijd was kwam de kennis: Het is bevrijd, geboorte is vernietigd, het heilige leven is geleefd, wat gedaan moest worden is gedaan, er is niet nog een bestaansvorm'.

De pdf zegt dat als iemand zijn (ware) Zelf ziet dan volgt bevrijding maar je kunt je op basis van het bovenstaande wel afvragen, vind ik, was dit bij de Boeddha nou ook zo? Verdreven niet al die vormen van ware kennis bij de Boeddha onwetendheid?

https://suttacentral.net/mn36/en/bodhi

Siebe



50
Meditatie / Re: leegte en afhankelijk ontstaan
« Gepost op: 27-11-2018 11:50 »
Ja.

Wat de leer van de Boeddha ook bijzonder maakt is dat de Boeddha niet alleen wijst op de nadelen van zintuiglijke begeerte in dit leven. Het haakt wezens ook na de dood aan die rijken waar alle zes zintuiglijke domeinen een grote rol spelen, de kama loka, de eerste elf rijken van samsara.

De liefde voor of begeerte naar aangename gevoelens in dit leven, kama tanha, functioneert dus ook als belemmering voor weder geboorte in hogere rijken waar meer geluk is en minder lijden. Het bindt eigenlijk aan grofheid omdat het zelf grof is.

De begeerte naar zintuiglijke genoegens kan volgens het onderricht volledig verdwijnen. Dat merk ik nog niet in mijn geest. Het lijkt wel iets minder dan vroeger maar afwezig is het niet.
De obsessie met aangenaam zintuiglijk gevoel, lekkere smaken, etc. , ik weet wel, dat is niet onschuldig.
Het is eigenlijk een hele destructieve kracht en die haalt je omlaag. Het leven van mensen met weinig verlangens op zintuiglijk gebied is een stuk leuker.

Er zijn zat mensen die vinden dat ze aan het welzijn van anderen werken als ze de ander bedienen van lekkere strelingen, lekkere smaken, mooie muziek etc. Als het ware in de watten leggen. Dat zie ik nu als naief welzijnswerk. Het zal best allemaal goed bedoeld zijn, maar het inspelen op de behoefte naar aangename gevoelens, en die behoefte aanwakkeren, dat gaat de verkeerde kant op, niet de goede.


Siebe

Pagina's: [1] 2 3 ... 49