Toon bijdragen

Deze sectie stelt je in staat om alle bijdragen van dit lid te bekijken. Je kunt alleen de bijdragen zien waar je op dit moment toegang toe hebt.


Berichten - Sybe

Pagina's: [1] 2 3 ... 55
1
Wat betekent het als Ik-maken, mijn-maken en de onderliggende neiging tot eigenwaan volledig verdwenen is?

-“Als de voorstelling ‘Ik ben’ afwezig is, is afstand gedaan van de pijl van onzekerheid en verbaasdheid.”  (Net§146)

SN28.1 geeft aan dat Sariputta de eerste jhana binnenging en er in verwijlde, maar het deed zich niet aan hem voor ‘Ik realiseer de eerste jhana’, of ‘Ik heb de eerste jhana gerealiseerd’, of ‘Ik ben uit de eerste jhana gekomen’. Er wordt gezegd dat dit wel moet komen omdat Ik-maken, mijn-maken en de onderliggende neiging tot eigenwaan voor lange tijd op grondige wijze zijn ontworteld in de eerwaarde Sariputta.
SN28.2-4 beschrijven precies hetzelfde maar nu voor de andere rupa jhana’s.
SN28.5-8 beschrijven precies hetzelfde maar nu voor de vier arupa jhana’s.
SN28.9 beschrijft dit tenslotte ook voor de beëindiging van waarneming en gevoel.

Kortom, er is dus kennelijk niet meer het idee van een Ik die een bepaalde staat binnengaat en er in verwijlt en weer uit komt als mijn-maken, Ik-maken en de onderliggende neiging tot eigenwaan verdwenen is. 

SN35.69 beschrijft hoe eerwaarde Upasena wordt gebeten door een giftige adder, wiens gif er voor zorgt dat diens vlees ter plekke ontbindt. Maar hij raakt er totaal niet door verontrust, ook al valt zijn lichaam uiteen door dat gif. Dit komt, zo wordt gezegd, doordat Ik maken, mijn-maken en de onderliggende neiging tot eigenwaan op grondige wijze ontworteld zijn.

Dus, zelfs in de ogen van de dood kijkend is er dan geen enkele onrust of angst.

SN21.2 beschrijft dat er voor de eerwaarde Sariputta  niets in de wereld is waarvan diens verandering en wijziging, verdriet, geweeklaag, pijn, ongenoegen en wanhoop zou kunnen veroorzaken. Zelfs niet het overlijden van Boeddha. Hij zou echter wel beseffen dat wanneer de Boeddha nog langer zou hebben geleefd, dat dat voor het welzijn en geluk zou zijn voor de menigte, zowel deva’s als mensen.
Ook dit gebrek aan verdriet over de eventuele dood van de Boeddha wordt toegeschreven aan het grondig ontwortelen van Ik-maken, mijn-maken en onderliggende neiging tot eigenwaan.

Er is dus geen mentale aangedaanheid meer.

-“Er is geluk en onthechting voor degene die tevreden is,
Die de Dhamma gehoord heeft, en die ziet,
Er is geluk voor hij die vrij is van kwade wil in de wereld,
Die beheerst is jegens ademende wezens”.

“De staat van passieloosheid in de wereld is geluk.,
Het volledig overstijgen van zintuiglijke verlangens
Maar voor hij die de eigenwaan ‘Ik ben' heeft verwijderd
Dit is inderdaad het hoogste geluk”. (Udana2.1)

De eigenwaan ‘Ik ben’ is dus eigenlijk een last en Udana 2.1 beschrijft het verdwijnen er van als het hoogste geluk.

Via de eigenwaan 'Ik ben' zijn we ook betrokken bij wat wordt ervaren en is er geen volledige onthechting.

In de volgende post nog een laatste sutta over eigenwaan. Het betreft SN22.89. Ik vind dit een hele informatieve sutta. Misschien is het ook leerzaam om die eens samen te bespreken. Of wellicht kunnen we verder van gedachten wisselen over dit onderwerp eigenwaan.

2
Theravada Boeddhisme / Re: Eigenwaan, mana
« Gepost op: Vandaag om 12:33 »
Volgens mij verwijst de eerwaarde Maha Boowa met de ware natuur van de citta ook naar diens in essentie lege natuur. Die leegte zou dan niet desintegreren en niet vallen onder de wetten van dukkha, anicca en anatta.

Elk verschijnsel wat opkomt, of het nu begeerte is, de eigenwaan 'Ik ben', haat, gevoelens, voorstellingen, bewustzijn, etc. dat desintegreert wel, en valt wel onder de wetten van dukkha, anicca en anatta, anders dan de ware natuur van de citta.

Als verschijnselen opkomen dan ontstaat daar instinctief een betrokkenheid in via mijn-maken en Ik-maken.
Er is een instinctief grijpen naar opkomende verschijnselen zoals woede, gedachten, neigingen. De geest spint zo rond, gaat rondtollen in haar eigen bewegingen, in haar eigen gedachtengangen of voorstellingen. 
Dat verhindert dat we zien dat de ware natuur van geest eigenlijk leeg is en niet desintegreert.
Wat desintegreert is dat rondtollen in gedachten en voorstellingen, maar de ware natuur van geest desintegreert niet. Zo lijkt de de Thai Forest leraar Maha Boowa dat ongeveer te omschrijven.

Mahayana spreekt ook over de natuur van geest en ziet dat ook als iets wat niet komt en gaat. Je kunt dit ook Dzogchen noemen of Mahamudra. Dat zijn ook namen die gebruikt worden om een traditie aan te duiden maar eigenlijk verwijzen ze naar het niet-desintegrerende. Ik snap trouwens niet waarom ze niet gewoon de naam Nibbana zijn blijven gebruiken, de naam die in de Pali suttas wordt gebruikt voor het niet-desintegrerende.

Het niet desintegrerende krijgt ook allerlei andere namen als de dharmakaya, boeddha-natuur, allesdoordringende leegte. Mahayana geeft ook aan (trouwens net als eerwaarde Maha Boowa), dat dit niet desintegrerende de ware identiteit is van de Boeddha, Dhamma en Sangha. Het ware gezicht.

Je kunt de Boeddha zien als mens van vlees en bloed, de Dhamma als de verzameling onderrichtingen en de Sangha als de gemeenschap, maar je kunt de Boeddha, Dhamma en Sangha ook verstaan naar het ultieme, het niet desintegrerende. Dat heeft mij ook altijd het meest aangesproken, en dat is het spoor van mahayana en trouwens ook van de Thai Forest meesters heb ik gelezen.

Over dat kennend of niet kennend zijn van leegte, misschien moeten we eerst maar eens goed leeg worden om dat te bepalen? Ik voel wel met je gedachten mee, maar het is ook maar een lijn van gedachten, zoals je zelf ook wel weet.

Siebe

3
Meditatie / Re: Vragen over afleiding
« Gepost op: Vandaag om 11:41 »
Ik mediteer al een paar jaar op de shamatha en vipassana manieren, niet echt dagelijks maar toch meerdere keren per week, maar heb een paar vragen... ik mediteer gewoonlijk 50 minuten per sessie.

1. Mijn aandacht wil nog wel eens verbreden naar meerdere dingen, dan ga ik tijdens de meditatie gedachten of gevoelens volgen terwijl ik ook nog de ademhaling volg op de neus of op de buik. Is dit iets goeds of iets slechts? Moet ik proberen mijn aandacht een-puntig te houden op alleen de ademhaling?

Ja, dit is een bekend en herkenbaar patroon. De aandacht verspringt als een aap die van tak tot tot springt, of, van de hak op de tak.
Het advies wat ik kreeg, en daar hou ik me nog altijd aan, om inderdaad te proberen bij de adem alleen te blijven. Als je merkt dat je aan een tak hangt, bij wijze van spreken, laat die tak weer los, dat plan, die ideeen, en keer rustig terug naar de adem. Probeer het wel wat ontspannen te houden. Erger je niet aan de afleiding. Zo werkt het met die aandacht, die constant verspringt.

Je zou ook kunnen onderzoeken onder welke omstandigheden de aandacht zo springerig is. Soms zijn er zaken die lijken maar aandacht te willen. Wat gebeurt er dan? Waarom kan de geest dat niet loslaten?
Dat soort vragen zou je ook aldoende kunnen stellen.

Verder wordt gezegd dat je het natuurlijk ritme van de adem het beste kan volgen en tijdens de oefening niet bewust je adem manipuleert. Het kan natuurlijk geen kwaad eens een diepe teug te nemen ofzo, maar het beste schijnt te zijn de adem te volgen zoals die zich op een ongedwongen wijze voordoet.

2. Ik kom soms kloppingen tegen in mijn tast-zin, soms een soort geruis dat lijkt op tinnitus bijvoorbeeld op de tong of in de voeten, soms een sterkere serie tikjes in een bovenbeen. Dit is alleen een afleiding en ik kan het laten komen en gaan, maar ik vroeg me af of het gewoon is? Moet ik hiermee naar een neuroloog?

Als je dat alleen tijdens meditatie hebt, zou de meditatie dat kunnen uitlokken. Misschien als het heel erg wordt dat je eens hierover met je huisarts zou kunnen spreken maar op zichzelf is wel bekend dat meditatie allerlei sensaties kan ontlokken.

groet
Siebe


4
Theravada Boeddhisme / Re: Eigenwaan, mana
« Gepost op: Gisteren om 19:44 »
Eerwaarde Maha Boowa zegt in "Straight from the Heart" [blz. 176] over dit Ik en mijn-maken het volgende:

..”Maar wat dat diep [in onszelf] begraven ligt, is ons geloof dat de khandha’s (ons)zelf vormen. Sinds onheuglijke tijden, wat onze taal en ras dan ook was- zelfs als we gewone dieren zijn- moeten we geloven dat wij deze dingen zelf zijn, van ons zijn; dat ze een wezen zijn, het zelf van een wezen, ons eigen zelf (of jezelf). Als we deva’s worden, geloven dat we dat onze goddelijke lichamen van ons zijn. Als we hongerige geesten of wat dan ook worden, de dingen waarin we verblijven- grof of subtiel-houden we voor onszelf of van ons. Zelfs als we mensen worden en enig besef van goed en kwaad beginnen te krijgen, moeten we nog altijd geloven dat “Dit zijn wij”, of “Dit is van ons”. Van de vijf khandha’s is het lichaam (rupa) “ons”. Vedana, sanna, sankhara en vinnana zijn “ons” of “van ons”. Deze veronderstellingen liggen diep in ons begraven…”

En verderop…

…”Want het feit dat de citta de khandha’s claimt als (zich)zelf, als tot (zich)zelf behorend, is vanwege begoocheling en niks anders [blz. 177]

Neem het verschijnsel pijn. Als pijn zich voordoet dan ontstaat er meteen begeerte (het triggert de pathiganusaya, het niet willen voelen van die pijn, de weerzin, het er van weg willen). Geen Ik of zelf regelt dit. Van daaruit ontstaat het mijn-maken van die pijn. Het is mijn pijn. Ook via eigenwaan, de notie van een Ik die die pijn heeft, ben je er direct bij betrokken. Hierdoor wordt die pijn echt onze pijn, jouw-pijn, mijn-pijn. Dit speelt zich ongewild af. Je kunt niet even zomaar besluiten ‘nou ervaar ik die pijn niet meer als mijn-pijn”. Hooguit een tel en dan neemt instinct het weer over. Zo diep ingebakken zit dit.

In hetzelfde boek zegt eerwaarde Maha Boowa ook: “Normaal gesproken is de citta stralend en altijd klaar om contact te maken met van alles en nog wat. Hoewel alle verschijnselen zonder uitzondering vallen onder de wetten van die drie kenmerken- dukkha, anicca en anatta- de ware natuur van de citta valt niet onder deze wetten” [blz. 173]

Geboorte en dood zijn volgens hem aangelegenheden van de citta die aangetast is door kilesa’s [blz173].
De citta die niet meer wordt aangetast of beinvloed door kilesa’s (waaronder ook avijja uiteraard), noemt hij the genuine citta, de authentieke, de wezenlijke citta. Dit verwijst naar de zuiverheid van het sa-upadisesa Nibbana van de arahant [blz. 174].

Lastige kost...wel graag gehoord en gelezen (kan een valkuil zijn)… natuurlijk bekend via mahayana…

Eerwaarde maha boowa zegt ook [blz.173] de natuurlijke kracht van de citta zelf is dat het weet (knows) en niet sterft. ”Deze doodloosheid is iets dat voorbij desintegratie ligt”.

Dit zien we niet, we zijn hier niet bewust van omdat conventionele realiteiten betrokken raken in de citta en het omgeven, zodat het gedrag van de citta zich grondig aan hen conformeert.

Toch, ik blijf het raar vinden dat als weten eigen is aan de natuur van geest is die ongeboren is, die niet desintegreert, hoe kan dan toch dit weten verdwijnen bijvoorbeeld in diepe droomloze slaap?

Siebe



5
Theravada Boeddhisme / Re: Eigenwaan, mana, Hoe beeindigt het?
« Gepost op: Gisteren om 12:02 »
Hoe komt een einde aan eigenwaan?

Via ‘Dit is niet van-mij, dit ben ik niet, dit is niet mijn zelf’.

-“Eerwaarde heer, hoe dient men het te begrijpen, hoe dient men het te zien zodat, met betrekking tot dit lichaam met bewustzijn en met betrekking tot alle externe tekenen1, Ik-maken, mijn-maken en de onderliggende neiging tot eigenwaan2 zich innerlijk niet meer voordoen?’
“Iedere soort rupa, Radha, ofwel vroeger, toekomstig of heden, intern of extern, grof of subtiel, inferieur of superieur, ver of nabij- men ziet alle rupa’s zoals het werkelijk is, aldus met de juiste wijsheid te zien: ‘Dit is niet van-mij, dit ben ik niet, dit is niet mijn zelf’.
“Iedere soort vedana…iedere soort sanna…iedere soort sankhara…iedere soort vinnana, ofwel vroeger, toekomstig of heden, intern of extern, grof of subtiel, inferieur of superieur, ver of nabij- men ziet alle vinnana, zoals het werkelijk is, aldus met de juiste wijsheid: ‘Dit is niet van-mij, dit ben ik niet, dit is niet mijn zelf’.
“Wanneer men het zo begrijpt en ziet, Radha, dan doen zich met betrekking tot dit lichaam met bewustzijn en met betrekking tot alle externe tekenen, geen Ik-maken, mijn-maken en de onderliggende neiging tot eigenwaan, innerlijk niet meer voor.
Daarna werd eerwaarde Radha…een van de arahants”(SN22.71 geheel, zie ook SN18.21, SN22.80, SN22.91, SN22.124, MN109§13))

Noot 1: alle externe tekenen zijn alle externe objecten (zie  MN noot 1061*)
Noot 2. Ik-maken (ahankara) wordt beschouwd als een functie van verkeerde visie (de visie van zelf), mijn-maken (mamankara) van begeerte. De wortel van eigenwaan is de eigenwaan ‘Ik ben’ (asmimana), dus eigenwaan is ook verantwoordelijk voor Ik-maken (zie noot 340, SNI)


-“Te Savathhi. Toen benaderde de eerwaarde Suradha de Gezegende, betoonde hem eerbied en ging terzijde zitten, en zei tegen hem:
 “Eerwaarde heer, hoe dient men het te begrijpen, hoe dient men het te zien zodat, met betrekking tot dit lichaam en met betrekking tot alle externe tekenen, de geest vrij wordt van Ik-maken, mijn-maken en eigenwaan, onderscheiding heeft overstegen1, en vredevol is en goed bevrijd is?”
“Iedere soort rupa, Suradha, ofwel vroeger, toekomstig of heden, intern of extern, grof of subtiel, inferieur of superieur, ver of nabij- men ziet alle rupa’s zoals het werkelijk is, aldus met de juiste wijsheid te zien: ‘Dit is niet van-mij, dit ben ik niet, dit is niet mijn zelf’.
“Iedere soort gevoel vedana…iedere soort sanna…iedere soort sankhara…iedere soort vinnana, ofwel vroeger, toekomstig of heden, intern of extern, grof of subtiel, inferieur of superieur, ver of nabij- men ziet alle vinnana, zoals het werkelijk is, aldus met de juiste wijsheid: ‘Dit is niet van-mij, dit ben ik niet, dit is niet mijn zelf’.
 “Wanneer men het zo begrijpt en ziet, Suradha, dan wordt, met betrekking tot dit lichaam met bewustzijn en met betrekking tot alle externe tekenen, geest vrij van Ik-maken, mijn-maken en eigenwaan, heeft onderscheiding overstegen, en is vredevol en goed bevrijd”.
Daarna werd eerwaarde Suradha…één van de arahants.”(SN22.72 geheel, zie ook SN18.22, SN22.92, SN22.125)

Noot 1: “onderscheiding overstegen hebben” betekent volgens het commentaar bij AN het overwonnen hebben van de drievoudige eigenwaan van superioriteit, gelijkheid en minderwaardigheid (zie AN noot 1514)

Beschouwing van vergankelijkheid/instabiliteit

-“Rahula, ontwikkel meditatie op de perceptie van vergankelijkheid; want wanneer je de meditatie van de perceptie van vergankelijkheid ontwikkeld, zal afstand worden gedaan van de eigenwaan ‘Ik ben.’ (MN62§23)

-“Wanneer hij verwijlt terwijl hij het opkomen en weer verdwijnen van deze vijf aggregaten beschouwt die beïnvloed worden door gehechtheid, wordt van de eigenwaan ‘Ik ben’ die gebaseerd is op deze vijf aggregaten beïnvloed door gehechtheid, afstand gedaan. Wanneer dat zo is, begrijpt die monnik: “De eigenwaan ‘Ik ben’ gebaseerd op deze vijf aggregaten beïnvloed door gehechtheid is in mij verdwenen”. Op die manier is hij zich daar volledig van bewust”. (MN122§17)

-Te Savatthi. “Bhikkhu’s, wanneer de perceptie van vergankelijkheid wordt ontwikkeld en gecultiveerd, elimineert dat alle zintuiglijk verlangen, het elimineert alle verlangen naar bestaan, het elimineert alle onwetendheid, het ontwortelt alle eigenwaan ‘Ik ben’….
…“En hoe, bhikkhu’s wordt de perceptie van vergankelijkheid ontwikkeld en gecultiveerd zodat het alle zintuiglijk verlangen elimineert, alle verlangen naar bestaan elimineert, alle onwetendheid elimineert, en alle eigenwaan ‘Ik ben’ ontwortelt? ‘Zo is rupa, zo diens ontstaan, zo diens heengaan/verdwijnen (pass away); zo is vedana…zo is sanna…zo is sankhara…zo is vinnana, zo is diens ontstaan, zo is diens verdwijnen’: dat is hoe de perceptie van vergankelijkheid wordt ontwikkeld en gecultiveerd zodat het alle zintuiglijk verlangen elimineert, alle verlangen naar bestaan elimineert, alle onwetendheid elimineert, en alle eigenwaan ‘Ik ben’ ontwortelt”… (SN22.102, fragmenten).

-“Hij dient [de beschouwing van] het onaantrekkelijke te ontwikkelen om afstand te doen van hartstocht. Hij dient goede wil te ontwikkelen om afstand te doen van kwade wil. Hij dient mindfulness van in-en uitademen te ontwikkelen om denken af te snijden. Hij dient de perceptie van onbestendigheid te ontwikkelen om de eigenwaan ‘Ik ben’ te ontwortelen. Want in een monnik die onbestendigheid waarneemt, wordt de perceptie van niet-zelf stabiel gemaakt. Iemand die niet-zelf waarneemt realiseert het ontwortelen van de eigenwaan ‘Ik ben’-bevrijding hier en nu”.  (fragment uit Udana 4.1)

- “Vaccha, speculatieve visie is iets wat dat Tathagata opzij heeft gezet. Want de Tathagata, Vaccha, heeft dit gezien: ‘Zo is rupa, zo diens ontstaan, zo diens verdwijnen; zo is vedana…zo is sanna…zo is sankhara…zo is vinnana, diens ontstaan en diens verdwijnen’. Daarom, zeg ik, met de vernietiging, vervagen, beëindiging, opgeven en loslaten van alle voorstellingen, alle verzinsels, alle Ik-maken, mijn-maken, en de onderliggende neiging tot eigenwaan, is de Tathagata bevrijd door niet-hechten”. (MN72§15)

-“Vrienden, zelfs al heeft een edele leerling afstand gedaan van de vijf lagere ketens [een anagami, niet meer terugkeerder, siebe], toch, sluimert er in hem in relatie tot de vijf aggregaten onderhevig aan gehechtheid een resterende eigenwaan ‘Ik ben’, een verlangen ‘Ik ben’, een onderliggende neiging ‘Ik ben’, die nog niet ontworteld is.
Enige tijd later beschouwt bij het oprijzen/ontstaan en afnemen/heengaan van de vijf aggregaten onderhevig aan gehechtheid: “zo is rupa, zo is diens ontstaan, zo diens heengaan/verdwijnen; zo is vedana…zo is sanna…zo is sankhara…zo is vinnana, zo diens ontstaan, zo diens expireren/verdwijnen’. Terwijl hij zo het oprijzen en vervallen in de vijf aggregaten onderhevig aan gehechtheid beschouwt, wordt de resterende eigenwaan ‘Ik ben’, het verlangen ‘Ik ben’ en de onderliggende neiging ‘Ik ben’ die nog niet ontworteld was,  ontworteld. (fragment SN22.89*)

Beschouwing van het anatta-kenmerk in wat lijden is

-“Wanneer een monnik vaak verwijlt met een geest gewend aan de perceptie van niet-zelf in wat lijden is, is zijn geest verstoken van Ik-maken, mijn-maken en eigenwaan met betrekking tot dit bewuste lichaam en alle externe objecten; het heeft onderscheiding overstegen en is vredevol en goed bevrijd.” (fragment AN7.49)

De sutta geeft ook aan dat wanneer dit niet gebeurt, dan is nog niet echt de perceptie van niet-zelf in wat lijden is, ontwikkeld.

Het richten op Nibbana

-“Toen benaderde de eerwaarde Ananda de Gezegende, betoonde hem eerbied, ging terzijde zitten, en zei tegen hem:
“Bhante, kan een monnik zo’n staat van concentratie verkrijgen dat (1) hij geen Ik-maken, mijn-maken en onderliggende neiging tot eigenwaan zou hebben met betrekking tot die bewuste lichaam; (2) hij geen Ik-maken, mijn-maken en onderliggende neiging tot eigenwaan zou hebben met betrekking tot alle externe objecten; en (3) hij die bevrijding van geest zou binnengaan en er in verwijlen, bevrijding door wijsheid, waardoor er geen Ik-maken, mijn-maken en onderliggende neiging tot eigenwaan is voor iemand die het binnengaat en er in verwijlt?”
“Hij kan dat, Ananda”
“Maar hoe, Bhante, kan hij zo’n staat van concentratie verkrijgen?”
“Hier, Ananda, denkt een monnik zo: ‘Dit is vredevol, dit is subliem, dat is, het kalmeren van alle activiteiten, het loslaten van alle toe-eigeningen, de vernietiging van begeerte, passieloosheid, beëindiging, nibbana’. Op deze wijze, Ananda kan een monnik zo’n staat van concentratie verkrijgen dat hij geen Ik-maken, mijn-maken en onderliggende neiging tot eigenwaan meer zou hebben met betrekking tot die bewuste lichaam; hij zou geen Ik-maken, mijn-maken en onderliggende neiging tot eigenwaan meer hebben met betrekking tot alle externe objecten; en hij  zou die bevrijding van geest  binnengaan en er in verwijlen, bevrijding door wijsheid, waardoor er geen Ik-maken, mijn-maken en onderliggende neiging tot eigenwaan is voor iemand die het binnengaat en er in verwijlt. En het was verwijzend hier naar dat ik in de Parayana zei, in ‘De Vragen van Punnaka”.

“Na de pieken en dalen van de wereld begrepen te hebben
Wordt hij door niks in de wereld verstoord.
Vredevol, rookloos, onbezorgd, wensloos,
Heeft hij, zeg ik, geboorte en dood overgestoken” (AN3.32)

Mindfulness gericht op het lichaam

-Wanneer mindfullness gericht op het lichaam wordt ontwikkeld en gecultiveerd wordt afstand gedaan van de eigenwaan ‘Ik ben’ (AN1.588)


6
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 20-03-2019 19:38 »
Moge de waarheid ons bevrijden.
siebe





7
Mahayana Boeddhisme / Re: Leegte
« Gepost op: 20-03-2019 19:09 »
soms spreekt men over het leeg zijn van verschijnselen. Verschijnselen bestaan niet op zichzelf, kernloos, zonder wezen, niet substantieel , als een regenboog. Een emotie, verlangen, gedachte, elke mentale formatie is slechts als een soort schim. Het komt en gaat. Het licht op en verdwijnt weer in de geest.

soms spreekt men ook over het leeg zijn van de persoon, het ontbreken van een vaste kern. Er is geen entiteit-Ik. De ik-beleving of ego perceptie is iets wat niet inherent is aan de geest en ook iets wat ontstaat.

Ik vind het ook interessant dat je het leeg zijn van een inherent bestaan ook kunt benaderen vanuit wetenschappelijke hoek. Alles bestaat uit atomen, die zijn ge creerd in het hart van sterren en die door de dingen hier op aarde maar heel tijdelijk worden geleend. Een auto word roest, een boom word detritus op de grond van het woud nadat hij is omgevallen. Alles word ge-recycled, niets is permanent. Zelfs de heuvels en bergen gaan op en neer.

Ja, mooie bespiegeling...behalve Dorjes verbeelding, die is wel permanent ;D


grapje...
Siebe

8
Mahayana Boeddhisme / Re: Leegte
« Gepost op: 20-03-2019 12:18 »
Leegte is in het algemeen een Mahayana begrip - en een vertaling van het Sanskriet woord 'Sunyata'.

Het woord shunyata wordt in het Nederlands vaak vertaald met "leegte". In de engelse vertaling worden naast leegte (emptiness) ook vaak openheid (openness) en ruimtelijkheid (spaciousness) als vertalingen gebruikt. Mijn leraar Tenzin Wangyal Rinpoche spreekt over de Boeddhanatuur bijna nooit in termen van leegte, maar wel van grenzeloze ruimtelijkheid. Het ego en de daarmee verbonden claustrofobische geestesgiffen zijn juist datgene in ons, wat ons beperkt en gevangen houdt.

Dat vind ik toch wel interessant... leegte als een verkorte benoeming voor “leeg van een inherent, onafhankelijk bestaan” heb ik altijd niet helemaal bevredigend gevonden.

soms spreekt men over het leeg zijn van verschijnselen. Verschijnselen bestaan niet op zichzelf, kernloos, zonder wezen, niet substantieel , als een regenboog. Een emotie, verlangen, gedachte, elke mentale formatie is slechts als een soort schim. Het komt en gaat. Het licht op en verdwijnt weer in de geest.

soms spreekt men ook over het leeg zijn van de persoon, het ontbreken van een vaste kern. Er is geen entiteit-Ik. De ik-beleving of ego perceptie is iets wat niet inherent is aan de geest en ook iets wat ontstaat. Zo wordt dat ongeveer gezegd.

Aan die Ik-beleving wordt ook wel gerefereerd als het ego. Maar ego is niet echt het probleem, het is avijja, onwetendheid. Als avijja verdwijnt, verdwijnt ook dat ego of Ik perspectief, zo zegt men, en ervaren we de ware natuur van geest. Het is aviija wat ons hindert dat we de waarheid zien, en niet bevrijd zijn. Ego-perceptie is een product van avijja.

Als avijja helemaal is verdwenen uit de geest ontbreekt elk mijn-maken, Ik-maken en onderliggende neiging tot verbeelding. Er is dan helemaal geen gehechtheid meer. Zo zou het ongeveer moeten zitten :)


9
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 20-03-2019 11:47 »
Oke, bedankt Dorje. Ben een beetje moe en heb er niet zoveel op te zeggen.

Ik las net een stukje van een Thai Forest meester. Een traditie die me aanspreekt, trouwens. Hij gaf de raad om niks te beschermen. Niet leegte, niet een gelukkige citta, niks. Wat je dan ook tot mijn en Ik maakt, daar is gehechtheid, niet bevrijding.

Onderzoeken, onderzoeken, steeds verder en dieper zien. Hij benadert het zo dat op een dag zo, onverwachts, avijja helemaal kan verdwijnen. Wat we dan zien, zal bevrijden. Hoe dit werkt en wat er gebeurt, is toch allemaal niet te begrijpen vanuit de geest die gedomineerd wordt door avijja. Het verbeelden te weten is ook geen weten  Al ons denken te weten zijn ook maar vertakkingen van die avijja-citta. Maar dat weet je ook wel.

Hij gaf wel een mooi beeld. Avijja is de baas van de bende. De baas van de bende is altijd op de achtergrond aanwezig en moeilijk te traceren. Via andere bendeleden (de kilesa's) kun je op het spoor raken van de baas van de bende. Zo kun je die op een dag opsporen.

De ware authentieke avijja verhindert ons dat we de waarheid zien. Niet de waarheid van anicca, dhukka en anatta, maar de waarheid van de ongeboren aard van de  citta, dat wat niet komt en gaat.

Zij onderwijzen ook dat juist de heldere citta, de stralende citta, de gelukzalige citta, juist dat is de avijja-citta.

Dit gaat niet echt in op je tekst maar wilde dit even delen

Siebe


10
Wat is de oorzaak of voorwaarde van eigenwaan?

Ik heb hieronder enkele sutta’s verzameld die hier licht op werpen.

Zonder gehechtheid niet de notie ‘Ik ben’

-“Het is door gehechtheid/hechten, Ananda, dat [de notie] ‘Ik ben’ zich voordoet, niet zonder gehechtheid. En door gehechtheid aan wat doet ‘Ik ben’ zich voor? Het is door te hechten aan rupa dat ‘Ik ben’ zich voor doet, niet zonder gehechtheid…Het is door het hechten aan vedana…sanna…sankhara…vinnana dat ‘Ik ben’ zich voordoet, niet zonder gehechtheid.
“Stel, vriend Ananda, dat een jonge vrouw of een jongeman, jeugdig en dol op sieraden, haar eigen gezicht in een spiegel zou onderzoeken, of in een kom gevuld met zuiver, helder en schoon water: ze zou er in kijken met gehechtheid, niet zonder gehechtheid. Zo is het ook dat door gehechtheid aan rupa ‘Ik ben’ zich voordoet, niet zonder gehechtheid. Het is door gehechtheid aan vedana...sanna…sankhara…aan vinnana dat ‘Ik ben’ zich voordoet, niet zonder gehechtheid”…. (SN22.83, fragment)

Commentaar geeft aan dat er een drievoudig soort hechten of vastklampen (ti,vidha gaha) is, namelijk, via:

-"Dit is van mij” (etam mama). Dit ontstaat door begeerte/hunkering (tanha,gaha). Het wordt in de teksten aangeduid als mijn-maken.
-“Dit ben Ik” (eso’ham asmi). Dit ontstaat door verbeelding (mana,gaha). Dit is verbeelding/eigenwaan.
-“Dit is mijn zelf” (eso me atta). Dit ontstaat  door verkeerde visie (ditthi,gaha). Dit wordt Ik-maken genoemd.

Deze drie verkeerde opvattingen/houdingen zijn bekend als de “latente neigingen tot Ik-maken, mijn-maken en verbeelding (ahan.kara,maman.kara,mananusaya), dat een ingewikkelder naam is voor de latente neiging van eigenwaan.
[bron: http://dharmafarer.org/wordpress/wp-content/uploads/2010/02/31.3-Anusaya.-piya.pdf, blz. 21-23]

Dus, via dit vaak onbewust verlopend proces van Ik-maken, mijn-maken en de onderliggende neiging tot eigenwaan raken we betrokken in wat we waarnemen, we hechten er aan, klampen er aan vast als Ik en mijn. Door begeerte is er mijn-maken. Door verkeerde visie is er Ik-maken. Door eigenwaan zijn er ideeen/perceptie als ‘Ik ben’ en “Ik ben dit’.

Daarom dat talloze sutta’s beschrijven om alle rupa, vedana, sanna, sankhara, vinnana, zo te zien: ‘Dit ben ik niet, dit is niet van mij, niet mijn zelf’. Het is een directe remedie voor het Ik-maken, mijn-maken en de onderliggende neiging tot verbeelding.

In de komende post komt dit uitgebreider aan bod.

11
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 19-03-2019 20:11 »
Ik kan niet uit ervaring praten over bevrijding of het mechanisme van bevrijding, maar wat jij aanhaalt dat zie ik in zoveel sutta's terug. Op deze manier beoefen ik ook, althans dat probeer ik wel.

Door het vergankelijke, instabiele, komen en gaande karakter te beschouwen van  rupa, vedana, sanna, sankhara en vinnana, begin je meer en meer aan te voelen dat het enkel maar verschijnselen zijn die komen en gaan, niet Ik, niet jezelf. Binnenkort post ik hierover ook in die draad eigenwaan. Het verbreekt de gebruikelijke identificatie met wat ontstaat, geeft het onderricht aan.

Volgens mij zeggen de commentaren het ook zo dat je zo, meer en meer, de poort van het ongeconditioneerde binnengaat, niet letterlijk, want 'je'  bent daar altijd al, maar in de zin dat je minder en minder instinctief betrokken raakt bij rupa, vedana, sankhara, sanna en vinnana. Geleidelijk verbreekt het mijn-maken, dat gebeurt door begeerte, het Ik-maken dat gebeurt door verkeerde visies over je zelf, en het verbreekt de eigenwaan 'Ik ben'.

Het vergankelijke karakter van formaties beschouwen die opkomen in de geest, ben ik geneigd te zien als iets wat niet echt fundamenteel anders is dan hun lege of niet substantiele of niet-zelf aard beschouwen. Opkomende formaties zijn als schuim, insubstantieel, en vaak in gesprek met Dorje als vierkante betonblokken ;D

Zoals jij ook vaak zegt, de sutta's geven doorlopend de instructie om elke formaties zo te beschouwen; "dit ben ik niet, dit is niet van mij, dit is niet mijn zelf'. 

Ik denk dat het ook belangrijk is nu niet de volgende fout te maken, namelijk je  identificeren met leegte en dat zien als Ik, wie Ik ben, mijn zelf. Die identificatie is misschien nog wel erger dan met opkomende formaties. Elke visie van zelf is onjuist. Ik herinner me een sutta die ook zegt dat het onmogelijk is dat een visie van zelf niet verbonden is met lijden. Weet niet meer welke sutta. Visies van zelf monden uit in ellende, of je nu het geconditioneerde aanziet voor je zelf of het ongeconditioneerde.

Ik heb zelf ervaren hoe erg het is als je een visie hebt dat je bewustzijn bent. Dan wil je iets blijven ervaren. Maar dit is heel tegennatuurlijk. Ik durfde ook niet meer in slaap te vallen.

Verder wil ik je ter overweging meegeven dat het ook niet handig is alsmaar gericht te zijn op het her-kennen van leegte of het alsmaar jezelf bewustmaken van de leegte. Dat is ook gehechtheid. Hoe zie je dit?

Siebe
















12
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 19-03-2019 12:57 »
Ik benader het zo Vlaams monster ;)

Iedereen kan voor zichzelf bepalen, in alle eerlijkheid en openheid, of er wel of niet bezoedelingen zich  mengen in het cognitieve proces. Ontstaat er geen kwaadheid meer bij iets onaangenaams. Geen verlangens meer bij iets aangenaams. Geen rusteloosheid? Is zintuiglijk verlangen afwezig? Verlang je helemaal niet meer naar subtiele staten? Mengt zich helemaal niet meer de eigenwaan 'Ik ben' bij waarnemingen?

Als dat wel gebeurt, dan zie ik het zo: wat men dan ook heeft ervaren (weet of denkt te weten)--al is dat een oerstaat, allesdoordringende leegte, dharmakaya, beeindiging van alle formaties---dan is boeddhaschap en arahantschap ook nog niet gerealiseerd.

Ik vind dat de Pali sutta's hierop hameren. De vruchten van het heilige leven zijn allemaal verbonden met het voor iedereen/elk wezen unieke en persoonlijke cognitieve proces. De gewone geest zeg maar, de gewone staat waarin tijdens het cognitieve proces (informatieverwerking) gedachten ontstaan, voorstellingen opkomen, waarnemingen, herinneringen, gevoelens, mentale formaties en bewustzijn.

Als dit voor ieder wezen unieke cognitieve proces vrij blijft van begeerte, van lobha, dosa en moha, van asava, en alle anusaya zijn ontworteld door wijsheid, dan en alleen dan kan iemand een arahant worden genoemd. Dan is geboorte beeindigd, gedaan wat gedaan moest worden.

Tijdens nirodha samapatti kun je denk ik zeggen dat er geen cognitief proces is (geen citta vitthi's). Alles is zover gestild dat het allemaal even is beeindigd. Iemand kan maximaal 7 dagen in deze staat verblijven, heb ik begrepen. In deze staat ontstaan zelfs geen gevoelens en zintuiglijke waarnemingen. Volgens Lal is er zelfs geen ervaren, maar ik kan dat vanuit eigen ervaring niet bevestigen of ontkennen. Ik ken deze staat niet. 

Hoe dan ook, volgens mij wordt deze staat niet gezien als boeddhaschap of arhantschap, het is nirodha samapatti. Maar als op basis van deze staat, en zien met wijsheid, bij iemand de asava's eindigen, dan is iemand een arahant geworden. Zo zeggen de sutta's dit. Dus nirodha samapatti, gecombineerd met zien met wijsheid, kan kennelijk functioneren als iets wat de asavas helemaal ontmantelt. Dit is overigens niet DE manier om een arahant te worden of bevrijding te realiseren, het is een manier.

Zou het niet zo kunnen zijn dat wat de mahayana meesters aanduiden als dharmakaya en allesdoordringende leegte eigenlijk nirodha samapatti is?

Hoe dan ook, de opheffing van lobha, dosa en moha, de ontworteling van anusaya's, de beeindiging van alle asava's, het volledig opdrogen van begeerte, de bloei van wijsheid, mededogen, metta, al die kenmerken van arahantschap, dat heeft toch allemaal betrekking, volgens mij, op een uniek en persoonlijk cognitief proces. Niet een algeest wordt gezuiverd, niet iets grenzeloos wordt gezuiverd, maar iets unieks en persoonlijks wordt gezuiverd. Het lijkt me dat de Pali sutta's op deze manier de vrucht van arahantschap en Boeddhaschap benaderen.


Siebe




13
Theravada Boeddhisme / Re: Eigenwaan, mana, Indelingen
« Gepost op: 19-03-2019 10:41 »
Indelingen van eigenwaan (mana)

Eigenwaan (mana) als asobhana cetasika, een niet-mooie mentale factor

Mana is een bezoedeling waarvan afstand moet worden gedaan om arhantschap of bevrijding te realiseren. Alleen een arahant heeft definitief geen eigenwaan meer, zelfs niet als onderliggende neiging (mananusaya).

Mana is een zogenaamde asobhaba cetasika, een niet-mooie mentale factor, samen met hebzucht (lobha), haat (dosa), begoocheling (moha), speculatieve opvattingen (ditthi), afgunst (issa), gierigheid of jaloersheid (macchariya), zorgelijkheid (kukkucca), gebrek aan morele schaamte (ahirika), gebrek aan moreel ontzag (anottappa), rusteloosheid (uddhacca), luiheid (thina), traagheid (middha), twijfel (vicikiccha).

Asobhana cetasika’s mengen zich op geconditioneerde wijze in het cognitieve proces. Ze kleuren dat bewustzijn op dat moment akusala (onheilzaam/immoreel/niet-vaardig) en leiden zo onheilzame manieren van denken, spreken en doen in. Ze kapen dan de geest, en ons functioneren. Mana is niet perse in elk akusala moment van bewustzijn aanwezig, maar als het aanwezig is, wordt dat bewustzijnsmoment gezien als akusala. 

Eigenwaan als onderliggende neiging (mananusaya)

Zodra we iets waarnemen of gewaarworden activeert dat in de regel meteen op geconditioneerde wijze bepaalde (onderliggende) neigingen (anusaya). Als iets aangenaams wordt waargenomen, activeert dat meestal meteen de onderliggende neiging tot zintuiglijk verlangen (kama raganusaya). Als iets onaangenaams wordt ervaren, en/of als een verlangen wordt gefrustreerd, activeert dat al snel de onderliggende neiging van afkeer/weerzin (patighanusaya). Via dat soort onderliggende neigingen raakt de geest gehecht, innig betrokken bij het zintuiglijk object. Het zorgt voor re-activiteit. Er is geen entiteit-Ik die dit aanstuurt.

Ik denk dat je mag zeggen dat gewaarworden- of dat nu iets neutraal is, iets aangenaams is of iets onaangenaams- sowieso vaak meteen de mananusaya triggert, de onderliggende neiging tot eigenwaan, in die zin, dat er tijdens het gewaarworden ook meteen de perceptie ontstaat van  ‘Ik ben’, dus de perceptie van een entiteit-Ik die iets waarneemt. De indeling subject-object, een waarnemer die iets waarneemt, ontstaat op dat moment.

Mana is dus ook een onderliggende neiging, een anusaya, samen met kama raga, patigha, ditthi, viccikiccha, bhava raga, avijja (DN33§2.3 , AN7.11+7.12). Bij volledige bevrijding zijn al die onderliggende neigingen ook verdwenen. Samenhangende emoties kan niet meer op. De mananusaya is alleen volledig afwezig bij de arahant.

De manaanusaya schijnt tegelijkertijd met de bhava raganusaya, en avijjanusaya te verdwijnen. Dan is arahantschap gerealiseerd.

Het concept van anusaya is belangrijk, want het geeft aan dat bepaalde emoties of neigingen weliswaar niet actief aanwezig kunnen zijn in de geest, en misschien al een tijd niet meer worden ervaren, zolang de onderliggende neiging er toe niet ontworteld is, kan dat op enig ander moment toch weer gebeuren. Wezens kunnen bijvoorbeeld in  hemelse werelden worden geboren op basis van verdienste maar toch weer terugvallen in lagere staten juist omdat die onderliggende neigingen, tot bijvoorbeeld kwaadheid, niet ontworteld zijn. Daarom dat het onderricht de nadruk ook legt op zuivering tot het niveau van anusaya.

Eigenwaan als hogere keten (samyojana)

Mana is ook een hogere keten, een zogenaamde samyojana, samen met rupa raga, arupa raga, uddhacca, avijja. (DN33§2.1, AN10.13). Dit is weer een net iets andere belichting. Dat eigenwaan een hogere keten wordt genoemd, betekent dat eigenwaan de geest bindt aan de hogere werelden, de werelden boven de kama-loka. De bezoedelingen zijn dan nog zo subtiel, de begeerte nog zo zwak, dat er geen geboorte meer plaatsvindt in de kama loka, de wereld waarin ook wij mensen nu leven. Als bij een arahant de mana samyojana is verdwenen, is dus deze keten/band met geboorte in hogere werelden ook doorgesneden.

Samenvattend

Om bevrijding te realiseren, het arahantschap, dient mana te worden verwijderd als iets wat actief aanwezig kan zijn in de geest op enig moment, en ook als onderliggende neiging en keten.
Zie: http://www.boeddhaforum.nl/index.php?topic=2120.0.

Voordelige eigenwaan

Een zekere eigenwaan hoeft kennelijk ook niet onvoordelig te zijn. Ik kwam het volgende fragment tegen:…”Ook eigenwaan is van twee soorten: voordelig en onvoordelig. Iedere eigenwaan door wiens ondersteuning iemand afstand doet van eigenwaan is voordelig, maar elke eigenwaan dat lijden doet ontstaan, is onvoordelige eigenwaan (Net§507).

Dit sluit denk ik aan op het onderstaand fragment:

“…Toen gezegd werd: ‘Dit lichaam is voortgekomen vanuit eigenwaan; afhankelijk van eigenwaan, dient afstand te worden gedaan van eigenwaan’. Refererend waaraan werd dit gezegd? Hier, zuster, hoort een monnik: ‘De monnik zus en zo genaamd, met de vernietiging van de asava’s, heeft in dit leven met directe kennis voor zichzelf de smetteloze bevrijding van geest gerealiseerd, bevrijding door wijsheid, en na het te zijn binnengegaan verwijlt hij er in’. Hij denkt: ‘Die eerwaarde, met de vernietiging van de asava’s, heeft in dit leven met directe kennis voor zichzelf de smetteloze bevrijding van geest gerealiseerd, bevrijding door wijsheid, en na het te zijn binnengegaan verwijlt hij er in. Zo kan ik dat ook! Enige tijd later, afhankelijk van [deze] eigenwaan doet hij afstand van eigenwaan. Wanneer er werd gezegd: ‘Dit lichaam is voortgekomen vanuit eigenwaan; afhankelijk van eigenwaan, dient afstand te worden gedaan van eigenwaan’, vanwege dit werd dat gezegd”…(AN4.159, fragment)

Ik denk dat ook een bepaalde trots op zaken die je door beoefening hebt bereikt, niet perse schadelijk hoeft te zijn, ALS dat maar leidt tot verdere verdieping van inzicht en het afstand doen van ieder spoortje eigenwaan.

Siebe


14
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 18-03-2019 20:17 »
De Boeddha is in zijn zoektocht naar een weg te vinden die iedereen kan bewandelen tot bevrijding van dit lijden eerst in de leer gegaan bij verschillende leermeesters en diens instructies opgevolgd, dit is het pad van srvaka, een pad dat Boeddha niet kon overslaan, en wij dus al zeker niet, het is dus uiterst nuttig. Maar op een gegeven moment botste hij tegen de beperkingen van al die leerstelsels en al die instructies, zelf de beperking van al die jnana's, geen van hen kon het lijden blijvend doorsnijden. Hij heeft er dan mee gebroken en heeft gezworen dat hij geen rust zou vinden voor hij het nu zelf ontdekt had.

Het lijkt er op dat de Boeddha toen in die tijd van zijn leraren al het ongeconditioneerde zocht. Want hij begreep ogenblikkelijk dat wat zijn leraren hadden gerealiseerd, slechts geconditioneerde staten waren. Weliswaar zeer vredevol, maar niettemin veroorzaakt en tijdelijk. De Boeddha moet toen al begrepen hebben dat dit onmogelijk de oplossing kan zijn en onmogelijk bevrijding kan worden genoemd. De Boeddha zat dus toen eigenlijk al op het spoor van dat wat niet geconditioneerd is, dat wat niet veroorzaakt wordt door inspanning, dat wat niet wordt voortgebracht door een Pad of methode.

In een sutta wordt het zo uitgedrukt dat het edele zoeken niet het zoeken is naar dat wat zelf geboren is, veroudert, vervalt, ziek wordt, instabiel is etc. Eigenlijk geeft dus die ontmoetingen met die leraren al heel duidelijk aan dat de Boeddha al voor zich zag wat hij zocht. In mijn ogen, hij was al stroom-intreder op dat moment bij die leraren. Zijn Dhamma-oog was al geopend. Hij had al de juiste visie "dat alles wat ontstaat weer zal eindigen", dus onzinnig om te zoeken of naar te streven of aan vast te klampen.

Siebe




15
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 18-03-2019 19:48 »
Ja hee, creatieve fantasie...

Ik ga je (voorlopig) verder in je fantasie laten over Mahayana, want mijn kapstok hier hangt al vol.
Ik heb gezegd wat ik te zeggen had, meer kan ik niet doen.

Het ga je goed Sieb,

Dorje.

P.s. Zonder verbeelding is er geen samsara, zelfs geen nirvana, noch pijn, noch vorm, noch leegte, maar dat moet je zeker niet van mij of iemand anders aannemen, want dan verbeeld je je het.

Er is een staat waarin niet deze wereld is, niet een andere wereld, niet zon en maan, waar aarde, lucht, water en vuur geen vaste voet krijgen, zegt het onderricht. In die staat zijn alle formaties gestild. Er is zelfs geen ademhaling, geen enkele mentale formatie, zelfs geen gevoel of zintuiglijke waarneming. In deze staat kan iemand maximaal 7 dagen verkeren, wordt gezegd.

Hoe zou je zo ook kunnen functioneren in de wereld, zo zonder ademhaling, zo zonder gevoel en visuele waarnemingen, auditieve waarnemingen, tactiele waarnemingen etc. Zoals ik het begrepen heb is er in deze staat de volmaakte Nibbanische vrede. Ik ken deze staat niet en weet er niks uit eigen ervaring over te zeggen.

Als zich weer formaties beginnen te roeren,  ontstaan kennelijk ook weer waarnemingen, gevoelens, de ademhaling komt weer op gang etc. MN44 beschrijft hoe dit gaat.

Ik denk dus dat je nirodha samapatti mag zien als een volledige verstilling. In die volledige verstilling eindigt wat wij gewoonlijk 'de wereld' noemen. De wereld in die zin van, dat wat wij waarnemen; het oog en de vormen/kleuren, de neus en geuren, het lichaam en de tactiele sensaties, de tong/mond en de smaken, het oor en de geluiden, de mentale zaken en het mentale bewustzijn.

Volgens mij sprak de Boeddha hierover als de beeindiging van de wereld meemaken in dit lichaam van 1.80 meter. Je kunt zover reizen als je wilt en geen einde van de wereld vinden maar het is op deze manier dat de Boeddha de beeindiging van de wereld onderwees.

Men zegt dat nirodha samapatti niet langer dan 7 dagen kan aanhouden. Het is dus kennelijk niet zo dat iemand die in staat is nirodha samapatti te realiseren, daar voortdurend in kan verwijlen.

De teksten geven wel aan, en dat is denk ik het belangrijkste, dat op basis van deze staat, en het bezien met wijsheid, iemands asava's volledig kunnen eindigen. Als dat gebeurt in iemands persoonlijke levensstroom, in diens cognitieve proces, en daarin zich geen lobha, dosa en moha meer mengen, dan is Nibbana gerealiseerd en is men een arahant.

In de praktijk mengt zich dan geen hebzucht, haat en begoocheling meer bij wat wordt waargenomen, zelfs geen eigenwaan 'Ik ben'. Er is dan sprake van onthechting omdat Ik-maken, mijn-maken en de onderliggende neiging tot verbeelding afwezig zijn.

Overigens, er wordt ook gezegd dat niet alle arahants in deze staat van nirodha samapatti kunnen komen, zelfs niet in de arupa jhana's, d.w.z. de sfeer van oneindige ruimte, oneindig bewustzijn, nietsheid, en de sfeer van noch-waarneming noch niet-waarneming. Het vereist een bepaald meesterschap over de geest, vooral concentratievermogen, om zulke staten te realiseren maar niet iedere arahant heeft dat kennelijk.

Het is dus mogelijk om bevrijding te realiseren zonder dat je in die ultiem verstilde staten kunt komen.

De Boeddha kon naar wens in nirodha samapatti komen, en sommige arahants ook, maar hij heeft nergens gezegd dat samsara niet bestaat.

Persoonlijk geloof ik niet dat nirodha samapatti, het verdwijnen van alle zintuiglijke waarnemingen en gevoel, uitgelegd mag worden als...dus alles bestaat slechts in onze eigen geest. Volgens mij klopt dat niet.
Zaken gebeuren op hun eigen voorwaarden. Water bevriest op Aarde bij temperaturen onder nul. Water blijft gewoon bestaan, en het fenomeen van bevriezen ook, als iemand in nirodha samapatti is. Maar voor die persoon is het op dat moment afwezig, net zoals ie ook niet meer zijn eigen lichaam ervaart, maar dat lichaam nog voor anderen zichtbaar aanwezig is.


Siebe









16
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 18-03-2019 18:44 »
Tuurlijk Siebe,

Voor mij is alle ontdekken goed, en ik beweer ook helemaal niet dat jij niet aan het ontdekken bent. Ik weet dat dit wel zo is, op jouw manier, en dat is prima zo.

Het enige waar ik op reageer en altijd op zal blijven reageren is: Mahayana afdoen als creatief fantasietje.

Je leest ook niet wat ik schrijf Dorje. Ik doe nergens mahayana af als een creatief fantasietje. Zo gaat dat telkens bij jou. Jij ziet hele zware beschuldigingen of afwijzingen, waar ze echt niet zijn. Dat is al zo vaak gebeurt. Daarmee zet je mij telkens weg in een verdachte hoek.  Ik vind dit vervelend worden. 

Siebe


17
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 18-03-2019 16:30 »
Als je een beetje een flexibele geest hebt, kan je inspiratie vinden in meerdere stromingen, en daarbinnen meerdere scholen, tegelijk. Maar dan moet je wel door de verschillen en tegenstrijdigheden heen kunnen zien. Enige notitie van non-dualiteit helpt hierbij.

Verbeelding helpt het meest om door verschillen en tegenstrijdigheden te zien. Het oog van verbeelding.
Dit was bij mij ook wagenwijd open toen ik mahayana bestudeerde.
Alleen verbeelding krijgt het voor elkaar om samsara te zien als nibbana.

Zonder verbeelding is alles wat het is, samsara is samsara, nibbana is nibbana, pijn is pijn, rupa is rupa etc.


Siebje





18
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 18-03-2019 16:06 »
Wees gerust Dorje, Siebje is ook gericht op ontdekken. Ontdekken waar Dorje nu weer de fout ingaat ;D

Sorry, kon het niet laten.

Misschien denk jij bij ontdekken wel iets te veel aan het allerhoogste ontdekken?

Mag het ook iets bescheidener? Mag je ook eerst gewoon ontdekken wat eigenlijk tanha, anusaya, asava, jhana, rupa, vedana, sanna, sankhara, vinnana etc is op een niet conceptuele manier?

Moet het meteen de ongeboren dharmakaya zijn, de allesdoordringende leegte, de oerstaat, de oorspronkelijke staat? Mag de ingang tot het onderricht en bevrijding ook iets minder groots zijn?


Siebe


19
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 18-03-2019 11:30 »
Ja en dat is de fundamentele fout van die Mahayanisten en Vajrayanisten die historische teksten te letterlijk nemen. Zoals ik eerder in de draad schreef

Citaat
De auteurs van deze scholen claimen de geest (niet de letter) van Boeddha's leringen beter vorm te geven dan de toenmalige beoefenaars van 'Pali-boeddhisme' dat deden

Want Gampopa had he-le-maal geen idee wat het Arahat-ideaal nu echt inhield. Hij kende alleen de toenmalige beoefenaars ervan, met hun mondeling danwel schriftelijk doorgegeven versie van tekst, en die waren afgedwaald van het pad dat Boeddha bedoelde. Vandaar zijn reactie om de geest, in nieuwe termen, weer voorop te stellen.
Enkele eeuwen later gebeurde dezelfde degeneratie met Vajrayana, en waren scholen zoals Rig-Me en Dzogchen nodig om weer een stuk frisheid en helderheid terug te brengen.

Pin je dus nooit vast op tijdsgebonden uitspraken en teksten, maar vind zelf 'een' voor jou passend systeem waarin het doel van Verlichting realistisch en kloppend lijkt. Zoals voor mijn school een verre afgeleide van Tien-Tai waarin voor Pali-, Mahayana-  en Vajrayana teksten plaats is in een onderlinge samenhang.

With folded palms,

<Ujukarin>

Dank Uju, dat is behulpzaam. Ik wil me hier ook niet teveel mee bezighouden. Vind het teveel afleiding en ik weet ook te weinig wat die mensen destijds echt bewoog.


Siebe

20
Eigenwaan als bezoedeling, iets om afstand van te doen

Hieronder heb ik enkele sutta’s en fragmenten verzameld die een algemeen beeld geven van wat de sutta’s onderwijzen over eigenwaan als bezoedeling.

-“Dit werd door de Gezegende gezegd, gezegd door de Arahant, aldus heb ik gehoord: Monniken, iemand die eigenwaan niet volledig kent en begrepen heeft, wiens geest er niet van verschoond is, er niet afstand van heeft gedaan, is niet in staat een einde te maken aan stress. Maar iemand die eigenwaan volledig kent en heeft begrepen, wiens geest er van verschoond is, er afstand van heeft gedaan, is in staat een einde te maken aan stress.”

“Mensen zijn bezeten door eigenwaan
Gebonden door eigenwaan
Zich verheugend in worden.
Eigenwaan niet begrijpend
Komen ze opnieuw tot worden/bestaan
Maar diegene die, eigenwaan loslatend
In diens vernietiging bevrijd zijn
De banden van eigenwaan overwinnend
Gaan voorbij alle banden.” (Iti§8)

-“Dit werd gezegd door de Gezegende, gezegd door de Arahant, aldus heb ik gehoord: “Doe afstand van één kwaliteit, monniken, en ik garandeer jullie niet-terugkeren. Welke ene kwaliteit? Doe afstand van eigenwaan als die ene kwaliteit, en ik garandeer jullie niet-terugkeren”.

“De eigenwaan waarmee wezens
Naar een slechte bestemming gaan
Trots:
Van het op de juiste manier kennen van deze eigenwaan
Degenen die op heldere wijze zien
Laten dit gaan
Het loslatend komen ze nooit meer terug in deze wereld” (Iti§6)

-“Geef boosheid en eigenwaan volledig op. Bevrijd je van alle banden. Waar geen gehechtheid  aan geest en lichaam is, daar is geen lijden”. (Dhp221).
-“Van wie begeerte en haat, eigenwaan en minachting zijn afgevallen zoals een mosterdzaadje van de punt van een naald valt, hij is degene die ik een brahmaan noem”. (Dhp407)

-“Laat de man die zijn geest naar Nibbana heeft gekeerd slaperigheid, lethargie en luiheid overwinnen; laat hem niet samenwonen met ledigheid; laat hem zich niet overgeven aan eigenwaan.” (Sn4.15)

-“Gelukkig inderdaad zijn de arahants!
In hen kan geen begeerte gevonden worden.
De eigenwaan ‘Ik ben’ is afgesneden,
Uit elkaar getrokken is het net van begoocheling”

“Ze hebben de onberoerde staat bereikt,
Helder zijn hun geesten;
Ze zijn onbezoedeld in de wereld-
De heiligen, zonder smetten”.
(twee verzen SN22.76)

-Te Savatthi. Terzijde staand reciteerde die deva dit vers in de aanwezigheid van de Gezegende:

“er is geen temmen hier voor iemand die dol is op eigenwaan,
Noch is daar de staat van een wijze voor de ongeconcentreerde:
Hoewel men alleen in het bos verwijlt, onachtzaam,
Kan men niet voorbij het rijk van de Dood gaan”

Na afstand te hebben gedaan van eigenwaan, goed geconcentreerd,
Met verheven geest, overal bevrijd:
Wijl alleen in het bos verwijlend, ijverig,
Kan men voorbij het rijk van de Dood gaan” (SN1.9, geheel)

Tot zover enkele sutta’s en fragmenten over eigenwaan. In de volgende post een overzicht van indelingen van eigenwaan.

21
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 17-03-2019 22:24 »
alleen sla je de bal mis als je Mahayana als een creatief zijspoor gaat afschilderen. Het is hetzelfde spoor, maar met andere nadruk. Daar kan je niet om heen.

Gampopa geeft eigenlijk aan dat het sravaka-yana, dat als ultieme vrucht het arahantschap heeft, niet het goede spoor is. De vrucht is ook niet goed. Men realiseert als arahant het zogenaamde verwijlende Nibbana.

Het mahayana stelt een ander pad voor, een ander spoor, een andere yana, het bodhisattva-yana. Men moet niet streven naar arahantschap maar naar niks minder dan boeddhaschap. De vrucht van bodhisattva-yana is anders dan van het sravaka-yana, namelijk het niet-verwijlend Nibbana.

In het boek: ‘De woorden van mijn volmaakte leraar’, van Patrul Rinpoche, wordt dit in een noot uitgelegd als volledige verlichting, voorbij samsara en nirvana, in geen van beide verblijvend. Dit staat dan in tegenstelling tot de verlichting van de Toehoorders (sravaka, de arahants) waarbij de geest op een vaste manier zou verblijven in de nirvanisch vrede.

Het is dus kennelijk zo dat in het boeddhistisch landschap er niet alleen meerdere voertuigen zijn maar ze gaan ook naar verschillende bestemmingen: het verwijlend Nibbana versus het niet-verwijlend Nibbana.


Siebe





22
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 17-03-2019 22:00 »
Wat betekent het voor jou als iemand de sutta's te letterlijk neemt? Wil je hier eens wat concrete voorbeelden van geven.

Over het woud van woorden dat in boeddhisme is ontstaan. Op het forum van puredhamma.net was iemand die een bepaalde meditatie-ervaring deelde en iets meer over wilde weten. Iemand anders (Christian) deed toen een hele goede suggestie denk ik om het overzicht te kunnen bewaren.

Hij zei (in mijn eigen woorden), wat voor meditatieve ervaringen je dan ook hebt, of wat je dan ook ziet en ervaart, als je wilt weten wat je hebt ervaren zijn er drie keuzes: 1. het zijn of gewone wereldlijke ervaringen, 2. of ervaringen van jhana, 3. of de ervaring van Nibbana.

Wat mensen verder ook verzinnen aan woorden, zoals: dharmakaya, allesdoordringende leegte, ware zelf, oerstaat, oorspronkelijke staat, boeddha-natuur, grote zelf, zoheid, dharmadatu, authentieke citta, pure geest, heldere natuur van geest, het Ene, het ongeborene, het doodloze, rigpa, arigpa, non-dualiteit, het ongeconditioneerde, het lege scherm, God, de achtergrond, Stilte, het roerloze, Dat voor IK ben, Zijn, Dhamma, Liefde, Boeddha, Sangha, alles-doordringende Dharma-sfeer, zelf-natuur, het zelfloze zelf, de Vader, de Grond, de Basis, nirmanakaya, sambhogakaya, als dat alles ergens naar verwijst wat is te ervaren dan was het dus of 1. gewone wereldlijke ervaringen, 2. ervaringen van jhana, 3. of de ervaring van Nibbana.


Siebe



23
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 17-03-2019 18:21 »
Ik vind het allemaal kinderachtig Dorje. Het is allemaal verbeelding want jij hebt ook nog niet gerealiseerd wat de Boeddha gerealiseerd heeft. Maar je verbeeldt je dat allemaal al te weten. Toch, de manier waarop jij denkt en oordeelt, het is allemaal slechts gebaseerd op een plaatje in je hoofd, op verbeelding, op hoe je denkt dat het zit, zoals anderen dat je hebben uitgelegd, zoals Adhyashanti of eerwaarde Maha Boowa.

En jou favoriete frame is dat er mensen zijn die alleen maar lopen te navelstaren op teksten en denken dat dat daar de realisatie zit, dat daar de levende leer en Boeddha is. Ik ken die mensen echt niet. Teksten zijn een vingerwijzing. Van teksten kun je veel leren, zoals je ook van teksten over de natuur veel kunt leren, waarschijnlijk veel meer dan je ooit zelf door observatie zou kunnen leren.

Via teksten en beschrijvingen kun je leren ontdekken wat wordt bedoeld met haat, met hebzucht, met onwetendheid, met tanha, met anusaya, met kilesa, met jhana, met Nibbana, met eigenwaan etc. Je leert dat in je eigen leven ontdekken, zien, herkennen. Woorden zijn als vingers die wijzen.

Wat de Boeddha ontdekt heeft, is ook voor jou Dorje volgens mij, niet echt bekend, maar helaas, je hebt gekozen dit totaal in te vullen op basis van verbeelding of andermans realisaties. Er is geen enkele ruimte meer in jouw geest voor andere interpretaties. Het plaatje is tot het laatste streepje helemaal af.

Wat ik niet begrijp is dat jij desondanks vindt dat je zo open bent. Het voelt voor mij als verbeelde openheid want in werkelijkheid laat die verbeelde openheid geen enkele andere interpretatie toe.
Maar goed, jij omringt je ook met mensen die denken allemaal op dezelfde manier. Ze weten allemaal al wat te ontdekken. Ze hebben het plaatje van volledige verlichting al helemaal ingevuld, ze moeten het alleen nog even zelf ontdekken en waarmaken. Maar ze weten alles al. Althans zo presenteren ze het, de boeven.

En als jouw-nestgenoten andere mensen tegenkomen, zoals Lal, met een ander plaatje, dan worden die meteen afgeserveerd als schriftgeleerden, intellectuelen, laagvliegers, degene die de geest niet aanvoelen, degenen die niet weten waar het echt om draait, degenen die alleen maar letters verteren.

Constant is er die hooghartigheid, die eigenwaan die meent...ik weet het allemaal al wel.

Jij weet al hoe het Paasei der Verlichting er uit ziet, je moet het alleen nog even zelf vinden. 

Vrolijk pasen.

Siebe de Paashaas



24
Het gewone leven / Re: De samenleving en conditionering
« Gepost op: 17-03-2019 12:36 »
Ja, er zijn ook scholen, zoals Dzogchen, die werken niet echt met het onderscheid in heilzame en onheilzame neigingen, gedachten, emoties, verlangens. Ze zijn niet gericht op het afstand doen van het ene en het ontwikkelen van het andere.

Volgens mij is de basis hiervan dat men heel direct werkt (of probeert te werken) met het inzicht dat zowel voor heilzame als onheilzame emoties, verlangens, neigingen geldt dat het enkel lege, niet substantiele, kernloze, wezensloze verschijnselen zijn die slechts komen en gaan in jezelf. Dus waarom zou je het ene verwerpen, het andere ontwikkelen als alle emoties, neigingen en verlangens slechts een soort schimmen of schaduwen zijn? Observeer alleen maar die bewegingen, dat schimmenspel, oordeel er niet over, haak er niet op in, en het verdwijnt ook weer. Het bevrijdt zichzelf dan, wordt gezegd.

Volgens mij sturen de Pali sutta's hier toch ook wel op aan met bijvoorbeeld de instructie om wat dan ook aan rupa, vedana, sanna, sankhara en vinnana zo te zien: 'dit ben ik niet, die is niet van mij, niet mijn zelf'.
Dit is een remedie tegen het Ik-maken, mijn-maken en de onderliggende neiging tot verbeelding.

Wat ik aantrekkelijk vind aan dzogchen is dat ik meen te zien dat je  in een bepaalde staat kunt verkeren, goed geaard, ontspannen, losjes, open, waarin het eigenlijk geen enkele moeite kost, zelfs geen specifieke training of instructie om te beseffen/weten dat alles wat in je opkomt eigenlijk maar secundair is, bijkomstig, niet echt jezelf. Ontspannen zijn, losjes zijn, en goed geaard zijn is dan echt wel belangrijk. Ook een bepaald innerlijke vreugde, glimlach.

Een dualistische benadering waarbij je het ene indeelt als wenselijk en het andere als onwenselijk kan je ook gespannen maken, te serieus, te ernstig omdat je zo gericht bent op oordelen. Precies dan verlies je juist die natuurlijke wijsheid. Dit voelt voor mij altijd een beetje als een soort dilemma.

Voor mij is echter toch wel zeker dat het maar beter is alles niet zo serieus te nemen wat er opkomt, ook niet wanneer we dat pervers zouden noemen, gek, bezoedeld, smet, verstoord, onheilzaam. Het helpt toch niet. En bovendien, het wordt pas echt onheilzaam als die opkomende smet het denken, spreken en doen gaat beheersen.

Ik heb niet echt een standpunt over wat het beste is.


Siebe

25
Theravada Boeddhisme / Re: Eigenwaan, mana, Wat is Eigenwaan?
« Gepost op: 17-03-2019 11:41 »
Eigenwaan, betrokkenheid bij andere voorstellingen van jezelf

Eigenwaan is niet alleen de betrokkenheid bij ideeen over minderwaardigheid, gelijkheid of superioriteit maar ook de betrokkenheid bij andere voorstellingen over jezelf. Onderstaande sutta’s belichten dit.

-“Bhikkhu’s, ‘Ik ben’, is een verbeelding/voorstelling (conceiving); ‘Ik ben dit’, is een voorstelling; ‘Ik zal zijn’ is een voorstelling; ‘Ik zal niet zijn’, is een voorstelling; ‘Ik zal bestaan uit vorm’ is een voorstelling; ‘Ik zal vormloos zijn’, is een voorstelling; ‘Ik zal waarnemend zijn’, is een voorstelling; ‘Ik zal niet-waarnemend zijn’, is een voorstelling; ‘Ik zal noch waarnemend, noch niet-waarnemend zijn’, is een voorstelling. Verbeelden/zich voorstellen is een ziekte, zich voorstellen is een gezwel, zich voorstellen is een pijl. Door het overwinnen van alle voorstellingen, monniken, wordt men een wijze genoemd die vredig is. En de vredige wijze wordt niet geboren, veroudert niet, sterft niet; hij wankelt niet en is niet aangedaan. Want er is in hem niks aanwezig waardoor hij geboren zou kunnen worden. Niet geboren wordend, hoe kan hij verouderen? Niet verouderend, hoe kan hij sterven? Niet stervend, hoe kan hij wankelen? Niet wankelend waarom zou hij aangedaan zijn? (MN140§31)

Aansluitend op bovenstaande  sutta:

“’Ik ben’, is een daad van eigenwaan, ‘Ik ben dit’, is een daad van eigenwaan; ‘Ik zal zijn’, is een daad van eigenwaan; ‘Ik zal niet zijn’, is een daad van eigenwaan; ‘Ik zal bestaan uit vorm’ is een daad van eigenwaan; ‘Ik zal vormloos zijn’, is daad van eigenwaan; ‘Ik zal waarnemend zijn’, is een daad van eigenwaan; ‘Ik zal niet-waarnemend zijn’, is een daad van eigenwaan; ‘Ik zal noch waarnemend, noch niet-waarnemend zijn’, is een daad van eigenwaan. Een daad van eigenwaan is een ziekte, een daad van eigenwaan is een gezwel, een daad van eigenwaan is een pijl. Daarom, monniken, moeten jullie jezelf trainen: ‘We zullen met een bewustzijn verblijven dat vrij is van daden van eigenwaan”. (SN22.207, fragment)
Zie hele sutta: https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn35/sn35.207.than.html

In SN35.248 wordt ook nog gezegd: “In het zich voorstellen/verbeelden, wordt men gebonden door Mara; door niet voor te stellen/verbeelden, wordt men bevrijd van de Kwaadaardige. Verder worden in deze sutta de verschillende voorstellingen ook een verstoring, hartklopping, een proliferatie/vermeerdering/aanwas en een betrokkenheid bij eigenwaan genoemd.

Dus het begint allemaal met die eerste voorstelling ‘Ik ben’, asmi mana, de wortel van alle eigenwaan, en dan begint een hele aanwas van ideeën zoals; ‘Ik ben zus en zo, dit of dat’, of ‘Ik zal dit of dat zijn’, etc. Dus zodra we betrokken raken bij zulke voorstellingen, raken we betrokken  bij eigenwaan, lijken de sutta’s aan te geven.

Samenvattend

Ik denk dus dat je het kort zo kan samenvatten; er vormen zich constant allerlei ideeën of voorstellingen van onszelf. Als we daarin betrokken raken, raken we betrokken bij eigenwaan.


26
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 16-03-2019 19:40 »
Dank Ujukarin. Ach ja, iedereen kan in wezen van alles ten tonele voeren. Ik kan ook een sutta verzinnen waarin ik de Boeddha in een bepaalde setting plaats, en bepaalde personen ten tonele voer, en de Boeddha bepaalde dingen laat verklaren. Dat kan iedereen doen.

Maar je zult het vast wel met me eens  zijn dat een Boeddha opvoeren die dit en dat gedaan heeft, en dit en dat gezegd heeft, terwijl dat feitelijk niet het geval is, of je daar niks van weet, ook niet echt integer is. Zeg er dan tenminste bij dat je als auteur van de sutta jezelf die creatieve vrijheid maar hebt toegestaan.

Ik vind het helemaal niet erg als mensen zich die creatieve vrijheid toestaan maar lieg niet, wees dan duidelijk en vertel gewoon dat je sutta's zelf hebt verzonnen om een punt te maken. Pretendeer dan ook niet dat het Boeddha's woorden waren.

Siebe










27
Het gewone leven / Re: De samenleving en conditionering
« Gepost op: 16-03-2019 18:56 »
Een belangrijk thema in Old Bhikkhu's bijdragen is veroordelen. We kunnen beter niet veroordelen wat bij ons leeft, zoals seksuele verlangens.

In boeddhisme zie ik dat veroordelen niet. Of het nu lust is, agressie, haat, wreedheid, eigenwaan, jaloezie, het zit naar mijn beleving niet in een sfeer van veroordeling. Misschien kan het daar persoonlijk wel in terecht gekomen zijn, maar die sfeer spreekt niet uit de teksten vind ik.

Boeddhisme leert dat het doodnormale emoties en neigingen zijn, zeker menselijk, en het is al eindeloos lang bij ons ook. Het zaad is oneindig lang geleden gezaaid.

Ik vind dit een mooi perspectief. Ook de Boeddha wordt beschouwd als iemand die voor zijn volledige verlichting gewoon die neigingen en emoties had. Ook zoiets als eigenwaan duurt ontzettend lang en is bijzonder hardnekkig. Het wordt ook niet veroordeeld. Het zijn geen kardinale zonden.

Dus ik zie in de leer geen aanmoediging om bezoedelingen en neigingen bij jezelf te veroordelen, af te keuren, mee overhoop te gaan liggen. Jezelf te zien als een zondig en slecht mens omdat je gewoon die neigingen hebt. Maar je kunt dat wel van huis uit meegekregen hebben. Dan is het denk ik ook een groot goed om het uit die sfeer van veroordelen te halen.

Er wordt wel geoordeeld. De overlevering via de Pali sutta's is heel erg oordelend. Oordelend in de zin van: een emotie of neiging of verlangen is heilzaam of onheilzaam; het leidt tot welzijn of tot ellende; het wordt afgekeurd door de wijzen of goedgekeurd; dit kun je beter afstand van doen, dat kun je beter cultiveren. Maar dat vind ik niet ver-oordelend. Het wijst bepaalde emoties en neigingen niet af, ze mogen best bestaan, maar ze worden gezien als schadelijk, onheilzaam.

Er spreekt geen sfeer van moralisme uit de teksten, vind ik. Boeddha was denk ik ook geen moralist, geen dominee, geen geheven vingertje.

Siebe





28
Het gewone leven / Re: De samenleving en conditionering
« Gepost op: 16-03-2019 12:12 »
Wat is er gebeurt? Jammer, dat al die teksten van Old Bhikkhu zijn ingetrokken.

Ik vind het een interessant thema. Hoe ga je om met je neigingen, behoeften, verlangens?

Ik herken ook wel wat Old Bhikkhu schreef over strijd met jezelf. Ik vind zelf dat het er wel wat bij hoort, die strijd. Het zou natuurlijk ideaal zijn als alles strijdloos ging, maar voor wie geldt dan nou?
Gisteren zag ik op tv een man met pedofiele neigingen. Hij dacht die ik contact had met een 12 jarige. Hij voerde met haar seksueel getinte gesprekken en sprak af met haar. Hij was er ingesluisd. Alles was opgenomen en de 12 jarige bleek gewoon een volwassen vrouw. Hij werd met alles geconfronteerd en gaf zichzelf aan. Die man liet zijn strijd even los. Zijn strijd tegen de pedofiele neigingen. Hij had die wellicht jaren onderdrukt. Hij had gewoon een vrouw. Maar kennelijk liet is de strijd los.

Dan kun je ook maar beter strijden toch tegen je eigen, vaak absurde, egocentrische, dwaze, neigingen?]
Er zit zoveel in je wat giftig is, wat gewoon onheilzaam is, wat puur egocentrisch is, en wat is er eigenlijk mis mee dan om daar tegen te strijden opdat al die flauwekul je niet de baas wordt?

Ook in de boeken van eerwaarde Maha Boowa valt me op dat hij zijn spirituele beoefening ook echt aanging als een strijd tegen de bezoedelingen. De echte strijder, zo lijkt hij het te hebben beleefd, voert die strijd met zijn eigen lust, met haat, met agressie, met hebzucht, verlangen, eigenwaan etc. Hij benadrukt vaak dat die strijd gevoerd met satipanna, met de combinatie van mindfulness en wijsheid. Met wilskracht alleen ga je waarschijnlijk ten onder. Hij was trouwens ook een monnik, dus hij voerde ook de strijd tegen diens seksuele aandriften. Maar het is een strijd.

Neigingen, emoties, verlangens heersen al zo lang. Wij heersen echt niet. Het idee dat wij de baas zijn is een droom.

In een biografie van Milarepa las ik iets soortgelijks. Hij leefde in afzondering maar hij had ook gewoon menselijke behoeften, zoals aan gezelschap, feestjes, afleiding. Toch, zo las ik eens, besloot hij er van af te zien en niet aan toe te geven, want hij besefte dat precies zulke neigingen hem al eindeloos ketenden aan samsara.

Ik beproef mezelf ook wel eens, zoals met eten. Dan merk ik ook hoe sterk de keten is van zintuiglijk verlangen. En dan is het enige wat ik met mezelf afspreek om na 20.00 niks meer te snaaien. Nou, zoiets simpels vind ik zwaar. Dan merk ik hoe sterk zintuiglijke begeerte is en hoe moeilijk te weerstaan.
Ik geloof zelf niet dat dit minder wordt als je er aan toegeeft. Als je er aan toegeeft dan gaat het rusten, even, het gaat onderhuids, maar de keten wordt niet minder sterk, wordt volgens mij sterker.
Maar als je elke dag je afhankelijkheden een beetje voedt, heb je er niet zoveel last van.

Ik geloof wel dat de Boeddha dit goed beschreven heeft. Wat je voedt maak je sterk. Als je als kind of puber of jong volwassene vaak jezelf ging troosten met snoep, met iets lekkers, als reactie op iets vervelends, dan wordt dat op en den duur een krachtige keten. Het wordt zo sterk dat als je er mee stopt dan scheurt die keten je uit elkaar. Zintuiglijk verlangen scheurt je in tweeen, althans zo voelt dat dan.

Daarom, ik geloof ook dat dit niet onschuldig is. Zintuiglijk verlangen, grijpen naar snoep, de lust en bevrediging opzoeken van porno, dat soort reacties op je rot voelen, dat maakt het beloningscentrum van het brein heel sterk. En dat keert zich tegen je.


Siebe, geketende




29
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 16-03-2019 11:33 »
Ja, merci. Ik ga er meestal wel vanuit dat de auteurs van mahayana teksten zich bij zulke dingen hebben gebaseerd op de Pali overlevering. Ze hebben dat vast niet zomaar uit hun duim gezogen. Maar ik weet verder ook niet hoe dat idee over drie wentelingen terug te vinden is in de Pali sutta's.


groet,
Siebe

30
Theravada Boeddhisme / Re: Eigenwaan, mana, Wat is Eigenwaan?
« Gepost op: 16-03-2019 11:22 »
Wat is eigenwaan (mana)?

Bij eigenwaan denk je het eerst aan hooghartigheid, opgeblazenheid, arrogantie, nietwaar? Dat is ook zeker een deel van de betekenis van mana in het onderricht, maar nog algemener gaat het om het meten van jezelf aan anderen in termen van superioriteit, minderwaarheid en gelijkheid, en zelfs betrokkenheid in allerlei andere voorstellingen van jezelf. Hieronder wordt dit belicht aan de hand van enkele sutta’s en fragmenten (gepost in twee delen).

Eigenwaan, als het meten van jezelf aan anderen in termen van gelijk, beter of minder

-“Drie vormen van eigenwaan: ‘Ik ben beter dan’…’Ik ben gelijk aan’…en ‘Ik ben slechter dan…’ (DN33§1.10)

Nina van Gorkom zegt: “Wanneer we onszelf beter, gelijk of minder beschouwen dan anderen kunnen we onszelf mogelijk belangrijk vinden en dan is er eigenwaan. Wanneer we denken dat we minder zijn dan iemand anders, is dat niet perse kusala (heilzaam/voordelig, vaardig, Siebe); er kan nog altijd een soort hooghouden van onszelf zijn, en dan is er eigenwaan. Eigenwaan is zo diep geworteld dat het slechts wordt ontworteld wanneer iemand een arahant is geworden.” (Abhidhamma in Daily Life, van Gorkom, blz 34)

Je ziet hier dus dat mana, eigenwaan, niet alleen verwijst naar hoogmoed maar eigenlijk het meten van jezelf aan anderen in termen van minder, meer of gelijk. Dat is allemaal een betrokkenheid in eigenwaan. Dus ook als je vindt dat je minderwaardig bent, dan hou je toch een notie van Ik hoog, en is er een vorm van eigenwaan, mana, in de geest aanwezig.

Onderstaande sutta’s sluiten hier op aan:

-“De Gezegende verbleef eens te Savatthi in Jeta’s gaarde, Anathapindika’s park. Op dat moment verbleven de eerwaarde Khema en de eerwaarde Sumana te Savatthi in het Bos der Blinden. Toen benaderden ze de Gezegende en gingen terzijde zitten. De eerwaarde Khema zei tegen de Gezegende: “Bhante, wanneer een monnik een arahant is, iemand wiens asava’s zijn vernietigd, die het spirituele leven heeft geleefd, gedaan heeft wat gedaan moest worden, de last heeft afgelegd, zijn doel bereikt heeft, volkomen de ketens van bestaan heeft vernietigd, iemand volledig bevrijd door uiteindelijk kennis, doet zich niet aan hem voor: (1) ‘Er is iemand beter dan mij’, of ‘Er is iemand gelijk aan mij’, of (3) ‘Er is iemand inferieur aan mij’”.
Dit is wat de eerwaarde Khema zei. De leraar stemde in.
De eerwaarde Khema dacht toen ‘De leraar is het met me eens’ stond toen op van zijn stoel, betoonde eerbied aan de Gezegende, liep om hem heen terwijl hij zijn rechterzijde aan hem toonde, en vertrok.
Toen, vlak nadat de eerwaarde Khema was vertrokken, zei de eerwaarde Sumana tegen de Gezegende:  “Bhante, wanneer een monnik een arahant is, iemand wiens asava’s zijn vernietigd, die het spirituele leven heeft geleefd, gedaan heeft wat gedaan moest worden, de last heeft afgelegd, zijn doel bereikt heeft, volkomen de ketens van bestaan heeft vernietigd, iemand volledig bevrijd door uiteindelijk kennis, doet zich niet aan hem voor: (1) ‘Er is niemand beter dan mij’, of ‘Er is niemand gelijk aan mij’, of (3) ‘Er is niemand inferieur aan mij’”.
Dit is wat de eerwaarde Sumana zei. De leraar stemde in.
De eerwaarde Sumana dacht toen ‘De leraar is het met me eens’ stond toen op van zijn stoel, betoonde eerbied aan de Gezegende, liep om hem heen terwijl hij zijn rechterzijde aan hem toonde, en vertrok.
Toen, vlak nadat beide monniken vertrokken waren, sprak de Gezegende de monniken toe: “Monniken, het is op deze manier dat stamgenoten [clansman] uiteindelijke kennis bekend maken. Ze verklaren de betekenis maar brengen zichzelf niet in beeld. Maar er zijn hier enkele dwaze mensen die, naar het schijnt, uiteindelijk kennis verklaren als een grap. Ze zullen later met beproevingen te maken krijgen.
Ze [rangschikken zichzelf niet] als superieur of inferieur, noch rangschikken ze zichzelf als gelijk. Vernietigd is geboorte, het spirituele leven is geleefd; ze gaan verder, vrij van ketens”
(AN6.49, geheel)

-“Bhikkhu’s, er zijn deze drie soorten begeerte, en deze drie soorten eigenwaan waarvan afstand dient te worden gedaan. Wat zijn de drie soorten begeerte waarvan afstand dient te worden gedaan? (1) zintuiglijke begeerte, (2) begeerte naar bestaan, en (3) begeerte naar niet-bestaan/vernietiging: dit zijn de drie soorten begeerte waarvan afstand dient te worden gedaan. En wat zijn de drie soorten eigenwaan waarvan afstand dient te worden gedaan? (4) eigenwaan, (5) het minderwaardigheidscomplex, en (6) arrogantie (superioriteitscomplex vertaalt bhikkhu Sujato): dit zijn de drie soorten eigenwaan waarvan afstand dient te worden gedaan.
“Wanneer een monnik van deze drie soorten begeerte en deze drie soorten eigenwaan afstand heeft gedaan, wordt hij een monnik genoemd die begeerte heeft afgesneden, de keten heeft afgelegd, en door volledig door eigenwaan heen te breken, heeft hij een einde gemaakt aan lijden.” (AN6.106, geheel)

-“Sona, wanneer enige asceet of brahmaan op basis van rupa- dat vergankelijk is, lijden en onderhevig aan verandering- zichzelf zo beschouwt: ‘Ik ben superieur’, of ‘Ik ben gelijk’, of ‘Ik ben minderwaardig’, waar komt dat door dan de dingen niet zien zoals ze werkelijk zijn?”
Hetzelfde wordt gezegd in relatie tot de andere khandha’s, vedana, sanna, sankhara en vinnana.
 “Sona, wanneer enige asceet of brahmaan op basis van rupa- dat vergankelijk is, lijden en onderhevig aan verandering- zichzelf niet zo beschouwt: ‘Ik ben superieur’, of ‘Ik ben gelijk’, of ‘Ik ben minderwaardig’, waar komt dat door dan de dingen zien zoals ze werkelijk zijn?”
Hetzelfde wordt gezegd in relatie tot de andere khandha’s, vedana, sanna, sankhara en vinnana. 
Verder in eigen woorden: Welke rupa, vedana, sanna, sankhara en vinnana dan ook, ofwel van vroeger, in de toekomst of in het heden, intern of extern, grof of subtiel, ver of nabij, dat allemaal moet met de juiste wijsheid aldus gezien worden: ‘Dit is niet van-mij, dit ben ik niet, dit is niet mijn zelf’.
Het zo ziende zal men zich afkeren (let. afkeer) van de khandha’s, passieloos worden en in de passieloze geest komt de kennis op ‘het is bevrijd, geboorte is vernietigd, het heilige leven is geleefd, wat gedaan moest worden is gedaan, er is niets meer in deze staat van zijn.  (SN22.49, fragmenten)

Dus, hier zie je dat het meten van onszelf aan anderen, ook als we vinden dat we minderwaardig zijn, gezien wordt als een vorm van eigenwaan.
Voor de duidelijkheid, het volledig afstand doen van eigenwaan is alleen gerealiseerd door de arahant.

In de volgende post meer informatie over wat bedoeld wordt met eigenwaan.  

31
Algemeen / Re: De drie wentelingen
« Gepost op: 15-03-2019 20:11 »
Is er ooit door iemand uitgezocht of die drie omwentelingen ook echt terug te vinden zijn in de Sutta-Pitaka?

Welke Pali sutta's behoren bijvoorbeeld tot de tweede en derde wenteling?

Heb jij enig idee?

Siebe


32
Het gewone leven / Re: De samenleving en conditionering
« Gepost op: 15-03-2019 20:01 »
Het idee dat je jezelf bent als je maar geen weerstand biedt aan je verlangens, emoties, neigingen, dat is toch ook niet geloofwaardig?





33
Het gewone leven / Re: De samenleving en conditionering
« Gepost op: 15-03-2019 17:26 »
Duidelijk Old Bhikkhu, merci.

siebe

34
Theravada Boeddhisme / Re: Eigenwaan, mana
« Gepost op: 15-03-2019 12:52 »
Bronnen

-Digha Nikaya (DG): The Long Discourses of the Buddha, A translation of the Digha Nikaya by Maurice Walshe, 1996;
-Majjhima Nikaya (MN): The Middle Length Discourses of the Buddha, A new translation of the Majjhima Nikaya, original translation by Bhikkhu Nanamoli, translation edited and revised by Bhikkhu Bodhi, 1995;
-Samyutta Nikaya (SN): The Connected Discourses of the Buddha, A New Translation of the Samyutta Nikaya, Bhikkhu Bodhi, Volume I+II, 2000;
-Anguttara Nikaya (AN): The Numerical Discourses of the Buddha, A Translation of the Anguttara Nikaya by Bhikkhu Bodhi, 2012;
-Dhammapada, www.sleuteltotinzicht.nl
-Udana: A Translation With an Introduction & Notes by Thanissaro Bhikkhu, 2012;
-Itivuttaka: This was said by the Buddha, A Translation by Thanissaro Bhikkhu, revised edition 2013;
-Sutta Nipata: The Sutta Nipata, A Collection of Discourses Being One of the Canonical Books of The Buddhist, Translated from Pali by V. Fausböll, Oxford, 1881.
-Nettippakarana: The Guide (Netti-ppakaranam), according to Kaccana Thera, translated from the Pali by Bhikkhu Nanamoli, The Pali Text Society, London, 1977.

Gebruikte afkortingen

DN: Digha Nikaya         
MN: Majjhima Nikaya
SN: Samyutta Nikaya
AN: Anguttara Nikaya 
Dhp: Dhammapada
Ud: Udana
Iti: Itivuttaka
Sn: Sutta Nipata
Net: Nettippakarana

35
Theravada Boeddhisme / Eigenwaan, mana
« Gepost op: 15-03-2019 12:50 »
Eigenwaan, Mana

Inleiding

Er wordt niet letterlijk over een ‘ego’ gesproken in boeddhisme maar als iets in aanmerking komt dan is het wel eigenwaan, mana, en dan wel in het bijzonder asmi-mana, de wortel van alle eigenwaan; de notie ‘Ik ben/besta’. Het is gebruikelijk om bij ego, bij eigenwaan, vooral te denken aan opgeblazenheid, iets hooghartigs. Maar met boeddhistische eigenwaan, mana, ligt het iets subtieler. Wat bedoeld wordt met eigenwaan hoop ik aan de hand van de sutta’s duidelijk te maken in de komende posten.

Mana of eigenwaan wordt op verschillende manieren belicht. Het is één van de asobhana cetasika's, oftewel een niet-mooie mentale factor, een bezoedeling. Het is ook een hogere keten, een samyojana en het wordt ook behandeld als een anusaya, een onderliggende neiging. Een enkele keer wordt zelfs gesproken over voordelige eigenwaan. In deze serie posten ook wat meer informatie over deze indelingen van eigenwaan.

Om bevrijding te realiseren, arahantschap moet van mana, eigenwaan, afstand worden gedaan.

Bezoedelingen, zoals ook mana, en asmi mana, de notie ‘Ik ben’, vormen een belasting van de geest. Hun definitieve afwezigheid is Nibbana. In deze serie posten wordt ook aan de hand van enkele sutta’s belicht wat het betekent als er geen eigenwaan meer aanwezig is.   

In de komende posten wordt behandeld:

-   Wat wordt bedoeld met eigenwaan (mana)?
-   Eigenwaan als bezoedeling, iets om afstand van te doen
-   Indelingen van eigenwaan
-   Wat is de oorzaak of voorwaarde van eigenwaan?
-   Hoe wordt afstand gedaan van eigenwaan?
-   Wat betekent het wanneer afstand is gedaan van eigenwaan?

Tenslotte, gebruikt iemand die bevrijd is van de notie ‘Ik ben’ niet meer woorden als ‘Ik’ en ‘mij’?

-“Er bestaat geen kluwen voor iemand die afstand heeft gedaan van eigenwaan;
Voor hem zijn alle kluwens van eigenwaan verteerd.
Hoewel de wijze het voorgestelde heeft overstegen,
Kan hij nog altijd zeggen, ‘Ik spreek’,
Hij zou ook kunnen zijn, ‘Ze praten tegen mij’.
Vaardig, het taalgebruik van de wereld kennend,
Gebruikt hij zulke termen louter als uitdrukking.” (vers SN1.25)

De teksten die ik geraadpleegd heb, worden vermeld in de volgende post. Overigens, deze serie posten pretendeert niet dat alle teksten over eigenwaan worden aangehaald maar wel vele.

Hartelijke groet,

Siebe, maart 2019 

36
Religie, Mens en Maatschappij / Re: Zeitgeist
« Gepost op: 15-03-2019 12:38 »
De eerste edele waarheid beschrijft ook het mentaal lijden:..." vereniging met het ongeliefde is lijden, scheiding van het geliefde is lijden, niet krijgen wat men wilt is lijden".
http://www.suttas.net/suttas/samyutta-nikaya/56/sn56-11-dhammacakkappavattana-sutta.php

Dat vind ik waar. We willen niet pijn, ziekte, aftakelen. Vereniging met het ongeliefde is lijden. Niet krijgen wat men wil, is lijden.

Vrijheid van dit mentaal lijden is denk ik het ultieme wat we als mens in dit leven kunnen realiseren. Ik geloof ook dat de arahant en Boeddha dit heeft gerealiseerd. Maar er blijven lichamelijk zeer onaangename gevoelens, ongemak, ziekten, discomfort, aftakeling, het verminderen van zintuiglijke vermogens, en het discomfort dat dit geeft etc.

Een Boeddha lijkt me volledig ontwaakt uit de droom dat het leven als mens ooit vrij zal zijn van lijden.
Volgens mij geven de teksten ook aan dat de Boeddha ontwaakt is uit de droom dat welke bestaansvorm dan ook, ooit vrij zal zijn van lijden.

Volgens mij onderwees de Boeddha ook dat begeerte de oorzaak is van lijden, in zoverre begeerte zorgt dat het proces van opnieuw geboren worden niet eindigt. De Boeddha schetste het perspectief, als je de overlevering mag geloven, dat we wel in gelukzalige staten kunnen worden geboren, veel fijnzinniger dan die van de mens, zonder zelfs maar ziek te kunnen worden of oud, toch, als begeerte niet verdwenen is, in de vorm van onderliggende neigingen, zoals die van kwaadheid, dan kunnen we op basis van die begeerte wel weer geboren worden in lagere rijken en eindeloos het lijden moeten ervaren wat bij die werelden hoort.

Het lijden doet zich in elke bestaansvorm voor, zag de Boeddha kennelijk, en het ergst in de lagere rijken.
Tenzij de geest niet gezuiverd is tot een bepaald niveau (sotapanna anugami) is de weg naar de lagere rijken ook niet afgesloten.

Ik denk dat dit zicht wel belangrijk is, omdat het duidelijk maakt waarom de Boeddha onderwees dat begeerte de oorzaak is van lijden. Dat is niet alleen maar iets psychologisch, iets met aantrekken en afstoten, maar begeerte zorgt voor hernieuwd bestaan. Begeren is gerichtheid op de toekomst.

De vier edele waarheden hebben niet alleen betrekking op de mens.

Siebe

[bericht aangepast]

















37
Het gewone leven / Re: De samenleving en conditionering
« Gepost op: 15-03-2019 11:08 »
De kracht van de identificatie wordt vanzelf minder als je gewoon bewust aan je verlangens toegeeft. Maar over het algemeen geloven niet veel mensen dit principe.

Wat bedoel je hier precies mee? Kun je dit verduidelijken met een voorbeeld uit je eigen leven?
Siebe

38
Religie, Mens en Maatschappij / Re: Zeitgeist
« Gepost op: 14-03-2019 22:47 »

De Boeddha dacht volgens de overlevering na over het lijden wat hij zag, van pijn, ziekte, verval, ouderdom en dood. Hij begreep dat het allemaal begint bij geboren worden. Dat is toch echt wat de sutta's overdragen.

Toont dit een afkeer van het leven? Ik denk het niet. Hij zag dit realistisch denk ik. Want immers, eenmaal als mens geboren, met een menselijk lichaam, met menselijke neigingen, ja, dan krijg je nou eenmaal te maken met pijnen, verval, wanhoop, verdriet, ziekten, afkeer, angsten, sterven, afscheid, smart etc. Elke bestaansvorm heeft zo zijn kenmerkend lijden en geluk.

Kijk naar dieren. Eenmaal als koolmees geboren dan heb je ook de geluk en lijdens momenten van een koolmees, de koolmees zorgen, de koolmees wanhoop, het koolmees verdriet etc.

De Boeddha heeft dit kennelijk van al die bestaansvormen gezien en uitgebreid behandeld, als je de sutta's mag geloven.

Als we bij geboorte de last al oppakken, omdat we in een bepaalde bestaansvorm ter wereld komen,
hoe voorkom je dan geboorte? Dat was de volgende vraag.

De Boeddha begreep toen volgens mij dat begeerte/tanha hierin een cruciale schakel is. Tanha, is het zoeken van genoegen dan weer eens hierin dan weer eens daarin, dwz je verheugen in zintuiglijke genoegens, in voortbestaan (na de dood) en in niet-bestaan (vernietiging bij de dood).

Je ziet in al die drie soorten begeerte een toekomst voor je. Je verheugt je in iets wat er nog niet is. Dit is, als het ware, een gerichtheid op de toekomst. Die impuls, die energie, dat momentum van die dorst creeert een toekomst. Het zorgt voor een weder geboorte moment na de dood. Tanha wil als het ware een toekomst creeeren. Zo is diens aard. Ik denk dat je het zo kan zien.

Hoe komt een einde aan begeerte/tanha? Door te zien wat begeerte doet, door te zien dat begeerte de oorzaak is van weer een nieuwe geboorte en daarmee weer een nieuwe cyclus van lijden. Dit is de tweede edele waarheid begrijpen. En door te zien dat  de beeindiging van begeerte, Nibbana, de beeindiging van lijden is, want dan is (weder) geboorte beeindigd en volgt dus geen toekomstig lijden meer. 

Dit is volgens mij wat de sutta's beschrijven.

Begeerte beeindigen is in de kern bedoeld om (weder) geboorte te beeindigen.

Is er een bepaalde afkeer van bestaan? Ik vermoed van wel, maar niet zozeer in de zin van een impulsieve afkeer, maar eerder een bepaald zat zijn, er wel klaar mee zijn?

Ach ja, het staat niet altijd zo dicht bij mij eigen beleving, misschien ben ik te levenslustig nog, maar ik meen dat de sutta's het wel zo overleveren.

siebe

39
Het gewone leven / Re: De samenleving en conditionering
« Gepost op: 14-03-2019 17:04 »
Wat ik het moeilijkst vind te merken is dat je vanzelf gehecht raakt. Je verzamelt zoveel spullen; wasmachine, auto, computer, televisie, gadgets, telefoon etc. Allemaal worden dat toch, naar mijn eigen ervaring dan, ketens. Het sluipt er toch in dat je welzijn mede afhankelijk wordt van of dit alles werkt en ter beschikking staat. De wereld schreeuwt dat ook toe: "koop dit, doe dat en je wordt...harstikke gelukkig en zelfs...vrij..." Vrij ;D

Ik zie de waanzin er wel van in, en tegelijkertijd merk ik dat ik tot over mijn oren in die waanzin zit, geketend, strak gebonden door al die afhankelijkheid van spullen. Het is alsof je in een gouden kooi zit. Die kooi is prachtig hoor, blinkend, schitterend, comfortabel, technisch een wonder, en het wordt dagelijks nog mooier, maar het is wel ook gewoon maar een kooi.

 Ik zou graag willen dat ik je kan zeggen dat ik een vrij mens ben, maar dat is niet zo. Ketens, innerlijk, uiterlijk, allesdoordringende ketens. Ik zou je willen melden dat ik me geen zorgen maak als iets in mijn gouden kooi afbrokkelt, maar dat is ook niet zo.


Siebe




40
Religie, Mens en Maatschappij / Re: Zeitgeist
« Gepost op: 14-03-2019 13:03 »
"The only way out, is the way in" voegde die leermeester er nog aan toe: alleen door niet te vluchten van de wereld, alleen door niet te strijden tegen die wereld zoals die is, maar hem dus helemaal te nemen zoals die is, kan je bevrijd geraken van het lijden dat voortkomt uit trekken en afstoten van die wereld. En bevrijd van dit trekken en afstoten kan je dan ook anderen helpen te zien dat het lijden niet in de wereld zit, niet in de kapitalist, niet in de globalist, maar in ons beeld dat we er van maken en de hechting en het afstoten die hier uit voortkomt.

Het wordt een terugkerende discussie, maar toch...

Ik vind toch dat de Pali teksten wel duidelijk maken dat lijden in de wereld zit, in deze zin, eenmaal geboren, zeker als mens, komt nou eenmaal onvermijdelijk pijn, ziekte, verouderen en dood, ellende. Het doel van de Boeddha-Dhamma zoals dat oplicht uit de teksten is ook om een einde te maken aan dat steeds weer opnieuw in bestaan komen, dat proces van weder geboorte, omdat er anders nooit een einde komt aan lijden. Intrinsiek aan iedere bestaansvorm is lijden, hoewel het wel erg verschilt. Een deva lijdt nauwelijks vergeleken een dier of hellewezen.

Wat zorgt voor weder geboorte en daarmee dus ook lijden? Begeerte naar zintuiglijke genoegens, begeerte naar bestaan en begeerte naar niet-bestaan. Hoe eindigt begeerte? Door onwetendheid op te heffen.

Als bestaan niet het probleem is, of lijden niet in de wereld zit, waarom zou men dan streven naar bevrijding uit de wereld, uit samsara, uit dit bestaan wat veel uitgebreider is dan alleen mens en dier?
Bevrijding betekent nou juist dat men niet meer in deze wereld terugkomt. Er vindt geen geboorte meer plaats in welke bestaansvorm van samsara dan ook.
Een arahant pakt na dit leven, bij de dood, niet opnieuw weer een bestaansvorm op ergens in samsara. Dat is diens bevrijding. 

Enkele fragmenten

-"Having conquered the army of Death,
Not returning to renewed existence,
Having drawn out craving with its root,
Godhika has attained final Nibbana." SN4.23

-"But when one has obtained the path
That leads to no more renewed existence,
Having become broad in wisdom,
One is not born again and again!" SN7.12

-"Those who understand their source,
They dispel it-listen, 0 yakkha!-
They cross this flood so hard to cross,
Uncrossed before, for no renewed existence." SN10.3

Als bestaan niet het probleem is waarom zou men dan streven naar 'no renewed existence'?
Wat zagen die mensen in bestaan dat ze streven naar no renewed existenc?

-…with the cessation of birth, aging-and-death, sorrow, lamentation, pain, displeasure, and despair cease. Such is the cessation of this whole mass of suffering." (SN12.12)

Dus als er geen geboorte meer plaatsvindt dan houdt alle lijden ook op die nou eenmaal verbonden is met geboren worden. Dat is het beeld dat uit de sutta's oprijst. Er is geen einde aan lijden wanneer geboorte niet eindigt.

-"The knowledge and vision arose in me: 'Unshakable is my liberation of mind; this is my last birth; now there is no more renewed existence."' (SN14.31)

Kennis van bevrijding wordt in de teksten altijd verbonden met deze kennis dat dit iemands laatste geboorte is, en dat er na de dood niet weer opnieuw een geboorte ontstaat in de wereld, in samsara, in 1 van de 31 bestaansvormen.

Tenslotte een sutta die, vind ik, heel duidelijk overdraagt dat lijden inherent is aan bestaan.

SN22.22 (1) The Burden (de Last)

At Savatthi.. .. There the Blessed One said this:
"Bhikkhus, I will teach you the burden, the carrier of the burden, the taking up of the burden, and the laying down of the burden. Listen to that ....

"And what, bhikkhus, is the burden? It should be said: the five aggregates subject to clinging. What five? The form aggregate subject to clinging, the feeling aggregate subject to clinging, the perception…the volitional formation…the conscious aggregate subject to clinging. This is called the burden.

"And what, bhikkhus, is the carrier of the burden? It should be said: the person, this venerable one of such a name and clan. This is called the carrier of the burden.37

"And what, bhikkhus, is the taking up of the burden? It is this craving that leads to renewed existence, accompanied by delight and lust, seeking delight here and there; that is, craving for sensual pleasures, craving for existence, craving for extermination. This is called the taking up of the burden.

"And what, bhikkhus, is the laying down of the burden? It is the remainderless fading away and cessation of that same craving, the giving up and relinquishing of it, freedom from it, nonreliance on it. This is called the laying down of the burden."

This is what the Blessed One said. Having said this, the
Fortunate One, the Teacher, further said this:

"The five aggregates are truly burdens,
The burden-carrier is the person.
Taking up the burden is suffering in the world,
Laying the burden down is blissful.

Having laid the heavy burden down
Without taking up another burden,
Having drawn out craving with its root,
One is free from hunger, fully quenched."

Noot37 …Spk: Thus, by the expression "the carrier of the burden," he shows the person to be a mere convention. For the person is called the carrier of the burden because it "picks up" the burden of the aggregates at the moment of rebirth, maintains the burden by bathing, feeding, seating, and laying them down during the course of life, and then discards them at the moment of death, only to take up another burden of aggregates at the moment of rebirth.

Siebe










41
Het gewone leven / Re: Jezelf zijn
« Gepost op: 13-03-2019 18:58 »
Jezelf zijn kun je ook zien als volledig aanwezig zijn.

Door het volgen van emoties, neigingen, reacties raak je afwezig. Je komt in je hoofd terecht.

Siebe
leerling

Mooi uitgedrukt!


Dorje
leerling

Bij Dorje in de buurt raakt iedereen afwezig, en loopt zo tegen een lantaarnpaal ;D

siebe
leerling

42
Het gewone leven / Re: Jezelf zijn
« Gepost op: 13-03-2019 12:12 »
Jezelf zijn kun je ook zien als volledig aanwezig zijn.

Door het volgen van emoties, neigingen, reacties raak je afwezig. Je komt in je hoofd terecht.

Siebe
leerling

43
Religie, Mens en Maatschappij / Re: Verandering?
« Gepost op: 11-03-2019 11:02 »
Zouden emoties ook op dezelfde manier ontstaan? Dat ze een reactie zijn op dingen die via de zintuigen naar binnen komen, en die onderhevig zijn aan condities zoals geaardheid en wat er vroeger met je is gebeurt, maar dat ze in principe ontstaan als een vlam als de condities juist zijn? En dan na verloop van tijd weer uitdoven?

Ja, dat is volgens mij precies wat wordt onderwezen.
Siebe

44
Het gewone leven / Re: Jezelf zijn
« Gepost op: 10-03-2019 18:09 »
Ja, alles kan dienen als oefenmateriaal. Ik stond hier eerst anders in. Toen dacht ik nog dat de Boeddha-Dhamma er voor kon zorgen dat ik helemaal gezond bleef, geen pijn meer zou krijgen en voelen, niet ziek zou worden, geen ellende meer zou meemaken. Ik werd dan teleurgesteld of kwaad dat de Boeddha-Dhamma zijn werk niet deed. Ik zag de Boeddha-Dhamma als een soort route naar een perfect leven, zonder ziekte, zonder ellende, zonder pijn, zonder oudersdomskwalen etc. Ik denk nu dat dit een beetje dwaas was :)

Het stelt ook niet veel voor om alleen te oefenen als alles goed gaat, of je alleen verbonden te voelen met de Drie Juwelen als alles in je leven op orde is.

groet,
Siebe


45
Religie, Mens en Maatschappij / Re: Verandering?
« Gepost op: 10-03-2019 16:38 »
Ahzo, dank jullie voor de verduidelijking. Anders was ik met een geheel verkeerd beeld weggekomen. Dit is weer een van die dingen waarvan je kan aannemen dat het juist is — de bewuste geest voelt leeg — maar die moeilijk te verifiëren is omdat er toch delen van de geest zijn die buiten ons bewustzijn lijken te werken... waar komen bijvoorbeeld onze gedachten vandaan?

Een wedervraag zou kunnen zijn, waar komt vuur vandaan?

Siebe

46
Religie, Mens en Maatschappij / Re: Verandering?
« Gepost op: 10-03-2019 13:41 »
Naar mijn gevoel is het in de kern onmogelijk te veranderen. Je kunt jezelf niet veranderen. Wat je wel kunt veranderen is bijvoorbeeld je manier van denken, houding, mentaliteit, neigingen.

De vergankelijkheid doet mij denken dat ook de kern wel zal veranderen. Of je hem kan beïnvloeden, dat lijkt mij een stuk minder waarschijnlijk. En als je je manier van denken hebt veranderd, en daarmee je handelingen, heb je dan ook niet veranderd wie je bent?

Met zeer vriendelijke groet

Bodhiboom

Ik bedoelde niet te verwijzen naar een kern. Het is echter wel heel gebruikelijk in mahayana om te spreken over leegte als de essentie van geest, en helderheid als diens natuur en over diens onbelemmerde manifestatie te spreken.

Maar met 'leegte als essentie van geest' bedoelt men, zoals Dorje ook aangeeft, niet te zeggen dat er een kern is, maar eerder dat de essentie van geest als ruimte is, je kunt het niet vastpakken en duiden. Je kunt niet zeggen dat het mannelijk is vrouwelijk, hier of daar, vierkant of rond, blauw of geel, joods of boeddhistisch, kind of volwassene. Je kunt het ook zo zeggen, we praten wel over zoiets als geest maar als je het zoekt, dan vindt je geest helemaal niet. En als je geest wel vindt, dan zegt men, zoek je niet goed :)

Deze essentie van geest die als lege ruimte is, verandert volgens mahayana niet doorheen de fasen. Het is voor een gewoon mens, een sotapanna, een arahant precies hetzelfde. Het is onveranderlijk en ook onveranderbaar. Op basis hiervan zeg ik ook dat je jezelf niet kunt veranderen. Je kunt wel gewoonten veranderen, manieren van denken, je lichaam, gevoelens, conditioneringen maar niet de essentie van geest die als ruimte is (in mijn achterhoofd hoor ik Lal alles afkeuren wat ik hier nu schrijf).

Ik zie echter wel aanwijzingen in de sutta's. De Boeddha zegt bijvoorbeeld ergens: stel dat je gevoel bent, bijvoorbeeld onaangenaam gevoel, pijn, en die pijn verdwijnt, dan zou je zelf moeten verdwijnen als je dat onaangename gevoel zou zijn. Dit is duidelijk niet zo. Dus het is redelijk om vast te stellen dat we niet gevoelens zijn. Als je gedachten zou zijn, en ze zouden even ophouden, zou jezelf ook moeten verdwijnen. Dit is ook duidelijk niet zo. Dus het is redelijk om te concluderen dat je niet gedachten bent. Dit is ook niet zo met begeerte en met neigingen of met emoties. Als begeerte verdwijnt, hou je ook niet op te bestaan. Dit is ook zo met gewoonten. Stel dat de neiging om boos te worden helemaal zou verdwijnen bij jezelf, verdwijn jij dan zelf? Ben je je neigingen? Neh.

Het moeilijkst is denk bewustzijn. Met bewustzijn zijn we, denk ik, het meest geidentificeerd. Er is in ons toch een soort schema: "ik ervaar iets, dus Ik besta". Maar er is ook een staat waarin er geen zintuiglijke zaken worden ervaren en zelfs geen gevoelens, en toch ben je dan niet dood. Deze staat ken ik niet, of je moet dat al vergelijken met diepe droomloze slaap. Oke, tijdens diepe droomloze slaap is er geen bewustzijn van een omgeving of Ik, maar besta je dan niet meer in diepe droomloze slaap? Zijn we het bewustzijn?

In deze lijn kun je 'meer jezelf worden' zo zien dat iemand de foutieve identificaties met het geconditioneerde doorbreekt. De teksten spreken hierover als een einde maken aan Ik-maken, mijn-maken de onderliggende neiging tot eigenwaan.

Siebe






47
Het gewone leven / Re: Jezelf zijn
« Gepost op: 10-03-2019 12:52 »
Wat ik in het theravada onderricht terugzie, is dat bijvoorbeeld mededogen, karuna, wordt gezien als een sobhana cetasika, een mooie mentale factor. Het is geen factor die constant in het cognitieve proces aanwezig is, maar het kan er zich in mengen, zoals ook haat,  hebzucht of schaamte zich er in kan mengen, om wat voorbeelden te noemen van andere mentale factoren die zich kunnen mengen in het cognitieve proces.

Er worden 7 cetasika's onderscheiden die in elk moment van cognitie aanwezig zijn:   Mentale indruk of contact (phassa), Gevoel (vedana), Waarneming (sañña), Wil (cetana), Concentratie (samadhi), Vitaliteit (jivita),  Alertheid (manasikara).

Je ziet hier dat karuna, mededogen, dus niet wordt behandeld als iets wat altijd in het cognitieve proces aanwezig is, maar het KAN zich mengen in dat proces.

Lal Pinnaduwage, eigenaar van puredhamme.net behandelt het zo dat afhankelijk van ons karakter, onze conditioneringen, gewoonten, zal na een waarneming mededogen opkomen of misschien diens tegendeel een neiging tot wreedheid, of hebzucht of juist vrijgevigheid. Hij behandelt dit als een kwestie van gati, van gewoonte-neigingen.

Ik denk echter dat de staat van geest ook essentieel is. Hij bevestigt dit. Neem slecht slapen en goed slapen. De geest gaat dan duidelijk verschillende reacties vertonen al is de input min of meer hetzelfde.
Uitgerust kun je een jengelend kind best hebben maar moe en uitgeput komt misschien wel agressie op.
Als je slecht slaap wordt je ontvankelijker voor reacties van irritatie, boosheid. Het is maar een voorbeeld dat je als mens onder verschillende omstandigheden ook hele verschillende stemmingen, reacties etc. kan vertonen.

Ik denk dat zoiets ook wel gaande is als je open bent of meer gesloten, goed geaard of juist slecht geaard. Dat soort zaken veranderen ook per dag of zelfs gedurende een dag en ik weet wel zeker dat dat ook beinvloedt welke mentale factoren zich mengen in het cognitieve proces.

Dus, je kunt denk ik niet zeggen dat alleen je gewoonten/conditionering bepaalt welk soort mentale factoren zich mengen in het cognitieve proces, het hangt ook erg af van de staat waarin je bent.

Zover is het voor mij wel duidelijk.

Verder redenerend, ik denk wel dat er een staat is waarin iemand zich automatisch mededogend zal tonen.

Siebe




48
Religie, Mens en Maatschappij / Re: Verandering?
« Gepost op: 09-03-2019 19:43 »
Waarschuwing....Siebisme ten top. 

Naar mijn gevoel is het in de kern onmogelijk te veranderen. Je kunt jezelf niet veranderen. Wat je wel kunt veranderen is bijvoorbeeld je manier van denken, houding, mentaliteit, neigingen.

Hierin ben ik een mahayanist. De essentie van geest is leegte, en welke conditionering dan ook, die heeft daar geen enkele vat op. Er is iets in ons dat is totaal niet beinvloed door opvoeding, cultuur, scholing, leeftijd. Is dat illusie, zoals me soms wordt verteld? Ik denk het niet.

Ben ik nu in de val getrapt van geloof in een zelf? Wel in zoverre ik wel degelijk geloof dat er iets onveranderlijks is, en dat dit zelfs het meest in aanmerking komt ook nog als je ware identiteit. Een zelf, nee, dat weer niet.

Als je door beoefening vrij wordt van zintuiglijk verlangen, vrij van kwaadheid, vrij van twijfel en onzekerheid, vrij van rusteloosheid, vrij van alle verlangens naar speciale staten, vrij van eigenwaan, ben je geen spat veranderd. In mijn optiek ben je alleen maar meer jezelf geworden.  Stress, druk, drang, innerlijk vuur is verdwenen, dat is ook alles wat verdwenen is, geloof ik.


Siebe




 

49
Het gewone leven / Re: Jezelf zijn
« Gepost op: 09-03-2019 19:14 »
Citaat
De middenweg is wat Boeddha ons gewezen heeft: niet het extreem van geen enkele inspanning, niet het extreem van te veel inspanning, maar een gezonde dosis inspanning en een gezonde dosis kunnen loslaten van inspanning, de weg klaar maken (inspanning) opdat dat wat al aanwezig is weer spontaan het daglicht kan zien.

Dit vind ik wel mooi gezegd.

Met warme groet,

Bodhiboom

Maar werkt het ook zo?

-1. Is het zo dat bijvoorbeeld liefdevolle vriendelijkheid en mededogen al aanwezig is? Is het zoals bij de wolken en zon? Als je de wolken maar weghaal,  blijkt de zon er vanzelf te zijn? Is het met mededogen en vriendelijkheid net zo? Als we maar alle hebzucht, haat en begoocheling weghalen zijn we dan vanzelf mededogend en vriendelijk, of, moeten we toch dit ontwikkelen, bewust cultiveren, doen laten groeien?
Wat onthullen de Pali sutta's?

-2. wat is 'spontaan het daglicht zien'? Betekent dit dat bijvoorbeeld mededogen niet gewoon op geconditioneerde wijze ontstaat en het daglicht ziet maar op een andere manier?


Siebe








50
Religie, Mens en Maatschappij / Re: Verandering?
« Gepost op: 09-03-2019 12:24 »
Wil je wel in dialoog gaan met andere tradities, sta je wel open voor verscheidene inspiratiebronnen, dan moet je leren omgaan met de onduidelijkheid die dit met zich meebrengt, en met het feit dat er inderdaad valkuilen zijn en goede en minder goede vertegenwoordigers zijn van die tradities, zoals je in alle tradities hebt, ook in die waar je zelf het meest bij aansluit. Maak je kantekeningen dan bij die mensen en niet bij die tradities die zij misschien naar niet zo goed vermogen vertegenwoordigen: m.a.w. gooi het kind niet met het badwater weg.

Namastee.

Dat heb ik nog nooit gedaan.

Het lijkt een beetje op de sfeer van vroeger in het debat over allochtonen en immigratie. Vroeger mocht niks in alle openheid gezegd worden. Als je alleen al ventileerde dat je een beperking wilde aan de toestroom van immigranten dan was je extreem rechts, xenofoob, en vooral, een door en door slecht mens.
Nu is dat helemaal verandert. Je deugt nu niet als je geen beperkingen wilt stellen. Ik zeg het misschien niet zo goed maar wat ik bedoel te zeggen is dat de sfeer wel wat veranderd is.

Zoiets is ook gaande als je op een open manier verschillen tussen boeddhistische tradities benoemt en belicht. Je bent dan meteen een slecht mens, en die ander dat is gut-mensch. De ene is verdeler, de ander de verbinder. de ene deugt, de ander deugt niet.

Mag wat mij betreft ophouden.

Siebe

Pagina's: [1] 2 3 ... 55