Toon bijdragen

Deze sectie stelt je in staat om alle bijdragen van dit lid te bekijken. Je kunt alleen de bijdragen zien waar je op dit moment toegang toe hebt.


Topics - Sybe

Pagina's: 1 [2] 3 4
51
Algemeen / Wie een kuil graaft...
« Gepost op: 01-06-2017 17:31 »
Wees wat je ook maar bent, totaal en zonder voorwaarden te scheppen.
Dat wil niet zeggen dat je de ander daardoor wat aan gaat doen omdat je meent dat dat eenmaal in je zit. Nee! In sociaal opzicht moet je je netjes en fatsoenlijk gedragen, maar in jezelf mag je gewoon zijn wie je bent.
Ben je boos, okee. Wees boos. Kijk er naar. Ben blij? Leef het! Okee, geen enkel probleem. Dat is wat het niet-probleem is. Wij zijn onafgebroken bezig om problemen te scheppen, voor onszelf of voor de ander.
Bhagwan zei ooit: “Eerst gaaf je een kuil, dan val je er in en vervolgens roep je om hulp. Graaf dus géén kuil, oftewel, schep geen problemen. Dan hoef je ze ook niet op te lossen.”
Dit is een innerlijk weten, een innerlijke houding. Dat betekent niet dat er geen situaties kunnen zijn die problemen kunnen oproepen. Maar jij schept bij voorkeur geen problemen (meer).
Vier het bestaan! Dan kun je liefhebben. ;)

citaat uit: http://www.boeddhaforum.nl/index.php/topic,2479.msg18864.html#msg18864

Wanneer graaf je precies de kuil? Wat is het probleem?

Als ik Dilgo Khyentse Rinpoche en de Boeddha mag geloven dan is de kuil graven eigenlijk het moment dat je gehecht raakt aan het denkbeeld of de indruk van ego in de geest. Ego-gehechtheid, de gehechtheid aan het idee "Ik ben". Er is een voorstelling en die zie je aan voor jezelf.  Ik weet niet precies hoe je dit het beste kan verwoorden maar ik zou het verwoorden als het moment dat je jezelf beleeft als een mentaal wezentje.

Zodra dat idee van ego zich voordoet in de geest krijg je ook gedachten als "ik krijg onvoldoende aandacht...eer...erkenning...respect...liefde...zorg...etc etc. Graaf je dan niet de kuil?
Opeens lijkt er een mentaal wezentje geboren, Franciscus, Siebe met behoeften, een Ik of zelf. Een mentale entiteit die een soort zelfstandig bestaan lijkt te leiden.

Ik vind het aannemelijk dat dit een illusie is. Hoe kan er nou in ons hoofd, of waar dan ook, ergens een soort mentaal wezentje bestaan? Het meest aannemelijk lijkt me dat dit gewoon een indruk is, een projectie door het brein-geest complex gecreeerd. Iets wat vanuit de kracht van deze gewoonte, opgepot in ontelbare vorige levens, steeds maar weer verschijnt in de geest. Geen hersenonderzoeker vindt zo'n wezentje, zo'n ego. Waar zit dat ego?

Het is best merkwaardig, vind ik, dat het brein-geest complex die indruk kan creeeren dat je een mentaal wezentje bent. Toch, kennelijk is (vrijwel) iedereen hiervan overtuigd. Instinctief geloven we er in. Een Ik die leeft, ruikt, voelt, proeft, denkt, wil, geniet, het leven viert, straks zal sterven etc.

Het kan toch niks anders zijn, eigenlijk, dan een projectie? Als dit ego enkel maar een projectie is, een mentale indruk, een voorstelling van jezelf ipv jezelf, veroorzaakt, en mensen, zoals ik, beleven dit als "dit ben Ik", dan is dat toch dwaling? 

Ik denk dat het toch niet moeilijk te bevatten is dat ego wel een soort hersenschim moet zijn, een construct, een voorstelling en niet echt wie/wat we zijn, maar existentieel is het nauwelijks te bevatten dat je ware aard geen mentaal wezentje is. Verstand, gevoel, intuitie, het valt allemaal maar moeilijk op zijn plaats.

Toch geloof ik wel dat de Boeddha hier iets heeft gezien, ontdekt over onszelf, over onze ware natuur, egoloosheid, wat waarachtig is. Het geloof in een ego alsof dat een soort zelfstandig levend mentaal wezentje is, dat moet zeker begoocheling zijn, maar ja, raak maar eens niet in de ban van die voorstelling.
Er lijkt zo'n enorm wereld van verschil te zitten tussen egoloosheid bevatten en realiseren.

De kuil die we graven is ego-gehechtheid?

groet,

52
Het gewone leven / De staat waarin je verkeert
« Gepost op: 28-05-2017 13:43 »
Ik zie het nu zo dat je als mens in verschillende staten kunt verkeren. De ene staat is vanzelf of uit zichzelf meer wijs, meer liefdevol, meer open dan de ander. Dat lijkt geen resultaat van bewuste beoefening en lijkt ook geen jarenlange aanloop van spirituele training te vergen.

Als je bijvoorbeeld losjes ontspannen bent, goed geaard, dan heb je een soort wijsheid bij je, vind ik, die mentale neigingen ook niet aanziet voor jezelf. Het is een soort wijsheid die er vanzelf meer gevoel voor heeft dat wat er in je hoofd omgaat, niet hetzelfde is als wat er in jezelf omgaat.
Als je losjes ontspannen bent, goed geaard, in een staat van eenvoud, dan ben je sowieso niet geneigd je te identificeren met wat er allemaal in je hoofd omgaat. Je hoeft je niet in te spannen om te weten dat mentale neigingen niet zelf zijn, niet van-mij, niet Ik. Het is alsof er een soort natuurlijke wijsheid-orde is ingetreden waarin dit nu eenmaal zo werkt.

Er gebeurt iets totaal anders wanneer je gespannen bent, overspannen, gestressed, niet goed geaard. Dan ben je eigenlijk niet jezelf. Dan raak je ook dat gevoel kwijt van jezelf zijn. De verhoudingen liggen dan heel anders. Wat er in je hoofd omgaat, wordt heel belangrijk maar wat echt in jezelf leeft, dat ben je dan uit het oog verloren. Alles komt op zijn kop te staan. Er is een soort orde die niet deugt, niet juist is.

Het kan zijn dat je eigenlijk als mens veel te veel nadruk legt op inspanning, waardoor je ipv meer wijsheid verkrijgt, dat juist inlevert. Ipv dat kwaliteiten toenemen bij jezelf, nemen ze eerder af. Hoe dan ook, er lijkt ook iets van verschillende orden te bestaan. Het verschil tussen spanning en ontspanning lijkt essentieel.

Iemand kan wel lui lijken maar als die zogenaamde luiheid eigenlijk betekent dat ie ontspant, dat openheid toeneemt, dat mededogen toeneemt, dat wijsheid toeneemt, nou dan kun je beter maar lui zijn.

Misschien werkt het bij andere mensen anders maar ik zie/merk zoiets.

Veel hangt af van de conditie waarin je verkeert, lijkt me.

Belangrijker dan rechtstreeks te werken aan het toenemen van wijsheid, mededogen, liefdevolle vriendelijkheid etc. lijkt me te werken aan de condities waarin deze kwaliteiten als vanzelf toenemen. Ontspanning lijkt me hierbij cruciaal.

groet,

53
Het gewone leven / De Kruidentuin
« Gepost op: 23-05-2017 11:30 »
Je kunt de geest zien als een soort kruidentuin met talrijke zaden. Bepaalde zaden kun je onkruidzaden noemen. Wanneer onkruid de tuin gaat overheersen wordt de tuin er niet mooier op. Die overheersing leidt tot onheil. Uit andere zaden komen heilzame planten. Ze zijn fraai en leiden tot voorspoed.

Als je aandacht krijgt voor wat er allemaal in de geest omgaat, dan kom je vast en zeker heel wat tegen dat niet-vaardig/immoreel/onheilzaam (akusala) is. Of, in andere woorden,  er schiet heel wat onkruid op elke dag weer in de geest. Er zijn vele, ontelbare, onkruidzaden bij je.

Boeddhisme geeft eigenlijk aan dat dit volledig normaal is. Je bent geen uitzondering. Je bent de regel. Zo is het voor vrijwel iedereen. Hier erg moeilijk over gaan doen, hierdoor een hekel aan jezelf krijgen, is niet zo handig. Als je hier last van hebt, bedenk, het is volledig normaal dat er zoveel onkruidzaden zijn. Die onkruidzaden zijn er nu eenmaal of je ze nu wilt of niet. Onkruidzaden haten is zelf onkruidzaad, namelijk het onkruid van afkeer.

Traditioneel wordt het zo uitgelegd dat over vele levens die onkruidzaden zijn verzameld. In vele levens kwamen onkruidzaden op en is onder invloed daarvan immoreel/onheilzaam/niet-vaardig gehandeld. De zaden waren er al bij de geboorte en gaan ook alsmaar mee, ook weer na de dood, wordt gezegd.

Het onderricht geeft ook aan dat deze bezoedelingen bijzonder hardnekkig zijn. Tot arahantschap houden mensen bezoedelingen. Ze kunnen niet ontworteld worden door goed te doen, dus door goede daden of gewoonten te ontwikkelen bijvoorbeeld. Wel kunnen ze zo worden onderdrukt.

Voorbeelden van bezoedelingen (onkruidzaden):
-onwetendheid
-schaamteloosheid
-morele roekeloosheid
-rusteloosheid
-gehechtheid
-verkeerde visie
-eigenwaan/verbeelding
-afkeer
-afgunst
-vrekkigheid
-berouw (het soort berouw dat je verhindert iets goeds te doen)
-luiheid/loomheid
-starheid
-twijfel

Het is vanuit de beoefening belangrijk het ontstaan en de aanwezigheid van zulke bezoedelingen in de geest bij jezelf op te merken (mindfulness) omdat dat eigenlijk de enige manier is om er op dat moment niet aan toe te geven. Laat je je wel weer in met bezoedelingen dan komt er weer meer onkruidzaad bij in de tuin.

Dus zo bezien is mindfulness essentieel bij het tuinieren, bij het op orde houden van de tuin.
Eigenlijk is mindfulness in boeddhisme ook gekoppeld aan de soort vaardigheid en ijver die weet hoe je moet omgaan met bezoedelingen als deze opkomen, zodat er bijvoorbeeld wel afkeer opkomt, maar je niet afkerig wordt.

Volgens van Gorkom kunnen bezoedelingen wel volledig ontworteld worden maar dat kan alleen wijsheid (panna) doen. Wijsheid is een al aanwezig vermogen en dit moet verder ontwikkeld worden, sterker gemaakt worden. De wijsheid die aanwezig is wanneer Nibbana wordt ervaren die kan bezoedelingen echt ontwortelen zodat ze niet meer opkomen. De wijsheid die bezoedelingen terwijl ze ontstaan kent als enkel lege verschijnselen, vergankelijk, niet-zelf, die kan er voor zorgen dat bezoedelingen de geest niet gaan overheersen. De eerste wordt boven-wereldlijke wijsheid genoemd en de andere wereldlijke.

Naast onkruidzaden zijn er gelukkig in iedere tuin ook heilzame/morele/vaardige zaden verzamelt. Voorbeelden hiervan zijn:
-vertrouwen
-mindfulness
-morele schaamte
-morele vrees
-zonder-gehechtheid
-zonder-afkeer of metta, liefdevolle vriendelijkheid
-zonder begoocheling/onwetendheid, wijsheid
-gelijkmoedigheid
-kalmte van de mentale groep en bewustzijn
-vlotheid van de mentale groep en bewustzijn
-flexibiliteit van de mentale groep en bewustzijn
-aanpassingsvermogen van de mentale groep en bewustzijn
-vaardigheid van de mentale groep en bewustzijn
-oprechtheid van de mentale groep en bewustzijn
-juist spreken
-juist handelen
-juiste wijze van levensonderhoud
-mededogen
-meelevende vreugde

In haar boek "cetasika's" bespreekt Nina van Gorkom de kenmerken etc. van al deze mentale factoren.
Dit boek is te vinden op het web.

groet,

 








54
Volgens Nina van Gorkom hebben mensen gedurende de dag veel meer akusala, dwz niet-vaardige/immorele/onheilzame staten van bewustzijn, dan kusala staten, dwz morele/vaardige/heilzame staten. De lezing is dat onze geest eigenlijk constant bloot staat aan immorele/onheilzame mentale factoren zoals afkeer, gehechtheid, eigenwaan, agressie, vechtlust, jaloezie, verkeerde visies, starheid, loomheid, gebrek aan mindfulness, gebrek aan schaamte etc.

Ik ben dit wel met haar eens. Ik kan dit ook zien bij mezelf. Momenten van kusala zijn zeldzaam en momenten dat geest onder invloed staat van immorele/onheilzame mentale factoren zijn talrijk. 

Het wordt zo verklaart dat vrijwel alle mensen in de loop van vele levens meer immoreel potentieel verzameld hebben dan moreel/heilzaam potentieel. Als een tuin waarin een paar mooi bloemen of planten met veel moeite moeten worden gecultiveerd maar waar onkruid moeiteloos opkomt.

De immorele zaden in de geest zijn bij vrijwel ieder gewoon mens overvloedig aanwezig. Ze rijpen wanneer de situatie daar naar is. Dit wordt niet bestuurt door een entiteit zelf ergens in het lijf of in de geest. Daar hamert van Gorkom voortdurend op. Dus je bepaalt niet zelf of afkeer opkomt of jaloezie of vriendelijkheid of mededogen. Het is een voorwaardelijk ontstaand gebeuren en hangt af van wat eerder verzameld is aan potentieel. Voorwaarden beslissen hierover. Als dit, dan dat. Niet een zelf beslist.

Dat er bij ons mensen zo'n groot potentieel aan immoraliteit zit, wil ook niet zeggen dat we een immoreel zelf hebben of zijn, of een zondig zelf zijn wat we overal mee naartoe nemen. Wat we wel meenemen is dat potentieel aan immoraliteit en een beperkt potentieel aan moraliteit. De tuin met zaden gaat overal met ons mee zeg maar.

Maar het is denk ook wel ieders ervaring dat er omgevingen, situaties, mensen zijn waardoor alsmaar bij jezelf het immorele/onheilzame potentieel wordt aangesproken. In die zin moedigde Boeddha ook aan zulke plaatsen, situaties en mensen te vermijden en situaties, omgevingen, mensen te ontmoeten die het goede in jezelf naar boven halen. Op die manier kun je de tuin wat schoner houden.

Tegelijkertijd wordt ook aangegeven dat het morele/goede/heilzame, het immorele/kwade/heilzame niet kan ontwortelen. Liefdevolle vriendelijkheid (metta), bijvoorbeeld, ontwortelt niet de neiging tot haat. Haat kan elk moment weer de kop opsteken. Mededogen ontwortelt niet de neiging tot wreedheid/vijandigheid. Het zijn dus niet echte antwoorden op zulke neigingen.

Ik denk ook dat dit goed de situatie weergeeft. Elk moment kunnen eerst liefdevolle mensen weer omslaan in meedogenloze monsters. Dit geeft ook aan, vind ik, hoe kwetsbaar moraliteit is als de zaden van immoraliteit nog altijd aanwezig zijn.

Van Gorkom geeft aan dat immorele neigingen alleen door wijsheid volledig kunnen worden ontworteld, of eigenlijk door het type en moment van bewustzijn dat Nibbana rechtstreeks ervaart (magga-ciita). Dit wordt gezien als een geleidelijk gebeuren. Het gebeurt meerdere keren en dat grijpt kennelijk steeds dieper in. In deze zin hamert boeddhisme meer op de bevrijdende kracht van wijsheid dan van liefdevolle vriendelijkheid (metta).

Zonder dat onderliggende neigingen worden ontmanteld, ben je eigenlijk constant aan het wieden in een tuin die echter vol blijft met onkruidzaden.

Zo schijnen er ook bestaansrijken te zijn waarin geen afkeer speelt maar als wezens weer terugvallen naar lagere rijken dan zal de nog altijd bestaande neiging tot afkeer weer aangesproken worden.

Het zien van immoraliteit bij onszelf of anderen hoeft ons niet droevig te maken of somber of te verlammen. Kennelijk is het de normale situatie van een mens, ook van onszelf. Dat betekent natuurlijk niet dat we er trots of tevreden mee moeten zijn maar het lijkt me belangrijk dat we niet meer dromerig zijn. Niet meer dromerig ten aanzien van ons eigen potentieel aan immoraliteit noch dat van anderen. Het is er gewoon en kennelijk kan alleen wijsheid dit afzwakken en volledig ontwortelen.

Het onderricht van de Boeddha gaat kennelijk zover dat in onszelf alle immorele/onheilzame neigingen met wortel en tak kunnen verdwijnen. Dit is dan dus niet een overwinning van het goede over het kwade, maar het is een overwinning van wijsheid over onwetendheid, van ware kennis over onjuiste kennis, van ontwaken over dromen.

groet,






55
Theravada Boeddhisme / Immorele Staten
« Gepost op: 12-05-2017 18:03 »
Met immorele staten worden die bewustzijnsmomenten bedoeld die onheilzaam zijn of onvaardig. Het Pali woord is akusala. Ze veroorzaken lijden, ellende. Bijvoorbeeld, vanuit afkeer of haat kwets je iemand, doodt je wellicht een wezen.

Als er akusala bewustzijnsmomenten zijn, zijn vier mentale factoren minimaal altijd aanwezig:
-ahirika
-anottappa
-moha
-uddhacca


In het onderricht wordt ahirika besproken als de mentale factor van schaamteloosheid. Je niet schamen om iets immoreels/onheilzaams te doen. Schaamte weerhoudt je dan niet.

Een andere mentale factor die altijd aanwezig is bij akusala staten is anottappa. Dit is een soort roekeloosheid. Een onbevreesdheid voor de gevolgen van immoreel gedrag. Gebrek aan vrees weerhoudt je niet.

Er wordt gezegd dat de eerste mentale factor van gebrek aan schaamte komt door een gebrek aan respect voor jezelf. Morele roekeloosheid, de tweede factor, komt door een gebrek aan respect voor anderen. Ik vind dat persoonlijk een voltreffer.

Naast deze twee mentale factoren zijn bij elke immorele staat (onheilzaam/onvaardig) ook altijd aanwezig de mentale factoren moha en uddhacca.

Moha kan worden gezien als de wortel van al het kwaad, van elke immorele/onheilzame/onvaardige staat. Zoals een wortel van een boom voedt het elk immoreel moment van bewustzijn. Moha wordt vertaald als onwetendheid en begoocheling. Er zijn ook immorele staten die wortelen in lobha (gehechtheid) en dosa (haat) afkeer. Die worden dus gevoed door gehechtheid en haat. Die staten hebben ook altijd moha als wortel. Dus er is ook altijd moha als er dosa en lobha is.

Uddhacca wordt beschreven als rusteloosheid, niet zomaar rusteloosheid die we allemaal kennen maar het is een rusteloosheid ten opzichte van het morele/heilzame/vaardige. Een soort mentale opwinding waardoor je niet in staat bent je te richten op het heilzame. In die zin is het ook één van de vijf hindernissen. Bij ieder immoreel/onheilzaam/onvaardig bewustzijnsmoment is uddhacca aanwezig.

Naast deze mentale factoren kunnen ook nog allerlei andere akusala mentale factoren aanwezig zijn, zoals:
verkeerde visie, eigendunk/waan, jaloezie etc.

tot zover,

[bron: Cetasika's, Nina van Gorkom]




56
Algemeen / De heilige?
« Gepost op: 10-05-2017 11:04 »

Het zijn toch verschillende werelden vind ik. De wereld van een wereldverzaker en iemand die in de stoffige wereld leeft. De Boeddha wist volgens mij ook dat de stoffige wereld je besmet, bevuilt en daarom geen ideale plaats is voor het leiden van het heilige leven. Binnen de stoffige wereld is het gewoon heel lastig een pure moraliteit te handhaven.

De boer die zijn oogst toch moet beschermen want o.a. zijn inkomen is er van afhankelijk,  zal waarschijnlijk toch gif gaan gebruiken, dieren doden, zodat ie vele monden kan voeden. Hij doet iets slechts en iets goeds. De monnik die ook kan eten dankzij deze immorele daden, die kan prediken om niet gif te gebruiken en niet dieren te doden.
De huishouder wiens dieren vol luizen en vlooien zitten en wiens tuin opgevreten wordt door slakken, of wiens huis vol zit met muizen zal toch wat moeten doen. Een mens die niks bezit, geen huisdieren, geen eens een huis, kan prediken om geen dier te benadelen of doden maar dit is vrijwel al niet te doen voor mensen die huizen bezitten. Wat als de boktor de balken van je huis opvreet?
Iemand die werkt zal zich wel eens partijdig moeten opstellen, bijvoorbeeld de belangen van zijn baas dienen, ook al is dat niet helemaal wat ie zelf wil en niet zuiver. Maar iemand die niet werkt kan zich totale onpartijdigheid permitteren en dat ook prediken.
Iemand die een gezin heeft zal vaak ook meer opkomen voor de belangen van eigen kinderen dan die van  anderen en dat kan wel eens botsen.

Hierbij komt bij mij wel eens de vraag op wat nou een heilige is he? Iemand die de wereld verlaat, daarmee kiest om niet besmet te worden met de mores van de wereld, en daarmee ook een hele pure moraliteit kan handhaven? Of is het iemand die in de wereld blijft, kiest voor onvermijdelijke besmetting door de wereld, onvermijdelijke morele imperfectie, en steeds maar weer, elke dag weer, binnen de bestaande imperfectie, toch zo gewetensvol mogelijk, kiest en handelt?

Ach ja, het is misschien ook maar wat je het meest beweegt. Als je echt diep van binnen niks liever wilt dan een pure moraliteit handhaven, onbesmet blijven, en dat echt als je roeping aanvoelt, zal je waarschijnlijk op een dag wel de wereld verzaken.

Ik weet niet of dat perse heilig is of de heilige kenmerkt. Misschien wel.

groet,


57
Het gewone leven / richtlijn 234
« Gepost op: 09-05-2017 13:09 »
Ik geloof dat de kwaliteiten van geest vanzelf meer uit de verf komen als je als mens het hoofd vol instructies, richtlijnen, adviezen eens werkelijk laat varen.  Misschien geldt dit niet voor iedereen maar ik denk wel voor heel wat mensen.

Ik geloof ook dat het maar al te vaak zo is dat instructies, adviezen, kortom allerlei opdrachten waarmee je rondloopt, in feite verhullen dat je doodsbang bent gewoon open en vanuit jezelf met alles en iedereen om te gaan. Je vindt het doodeng, eigenlijk, jezelf te zijn en zet je jezelf constant maar neer. Je neemt een houding aan. Je vindt het eigenlijk erg eng om jezelf te zijn. 

Boeddhisme beoefenen kan dit 'neerzetten van jezelf' denk ik versterken. Het kan prima aansluiten bij de neurose. Je bent toch al gewend iets/iemand neer te zetten dus waarom dan niet de vriendelijke mens, de begripvolle mens, de medelevende mens, de wijze mens, de Boeddha etc. Je kunt zelfs denken dat dit heel verdienstelijk is want je brengt toch liefdevolle vriendelijkheid, mededogen etc in de praktijk?

We moeten toch eens door de angst heen, lijkt me, voor werkelijk open contact. De angst die komt wanneer je de wapens van instructies, beoefening, raadgevingen, adviezen weglegt en open en leeg met jezelf en anderen en situaties omgaat. Dit is gewoon beangstigend.

Juist als leek, denk ik, is het van belang we al die instructies eens los laten en onszelf ontwapenen. Veel eerder dan een vroom en goed boeddhist te willen zijn gaat het er volgens mij om jezelf te willen zijn. Veel eerder dan 5 of 233 richtlijnen na te leven, gaat het om het naleven van authenticiteit in elke situatie, in elk contact,  jezelf zijn.

Dit is niet bedoeld als richtlijn 234.


groet,

58
Filosofie en Metafysica / (on)veranderlijkheid
« Gepost op: 18-04-2017 11:12 »
Als ik het goed begrijp dan is er aan datgene wat we 'een mens' genoemd hebben, een individu, of algemener, een individueel 'levend wezen', niks te vinden dat onveranderlijk steeds zichzelf is, steeds hetzelfde is en blijft. Alles is dynamisch. De naam 'mens' of 'levend wezen, is weliswaar steeds dezelfde naam, en lijkt dan te duiden op een gelijkblijvende entiteit maar in wezen duidt het iets aan wat constant verandert. Zoals ook de aanduiding rivier duidt op iets wat constant verandert.
Vooral theravadisten benadrukken deze veranderlijkheid, valt me op.

Alles wat een individu aangaat valt uiteen in vijf geledingen, oftewel de vijf geledingen samen vormen een individu. Zo ook een individueel mens. Het gaat dan om het lichaam, gevoelens, waarnemingen, mentale formaties en bewustzijn. Dat alles is dynamisch en niks blijft hetzelfde. Het lichaam verandert geleidelijk in de tijd maar het zou zelfs ook elk moment vergaan om weer razendsnel te verschijnen. Ook gevoelens wisselen elkaar af. Soms aangenaam, vaak neutraal en soms pijnlijk. Ook waarnemingen, wils/mentale formaties en bewustzijn, dat alles zou dynamisch van aard zijn, stromen, komen en gaan, voorwaardelijk ontstaan, even voorwaardelijk bestaan en weer voorwaardelijk verdwijnen. Alleen de naam "Siebe" blijft hetzelfde maar voor de rest zou nergens iets te vinden zijn aan Siebe wat gelijk blijft, hetzelfde is.

Alles wat een individueel mens is, is een stroom, als een rivier. Het lijkt dezelfde rivier maar er stroom telkens ander water. Er schijnt ook niet een soort overkoepelend zichzelf gelijkblijvend zelf te zijn, baas over die stroom of misschien product van het een of ander in die stroom.

Het blijft moeilijk te bevatten omdat het zo indruist tegen de ervaring, toch?

Hoe komt het dan dat ik iets onveranderlijks ervaar he? Ik verander niet, vind ik. Waar komt die perceptie nou vandaan? Waar berust dat op? Is dit dwaling? Mijn perceptie is dat los van al die veranderingen van het lichaam, gevoelens, waarnemingen, mentale formaties, en bewustzijn er iets is dat toch niet verandert. Dat wordt ook niet ouder. Ik zou dit leegte willen noemen, of stilte of vrede of roerloosheid.

Is dit nou een illusie of is dit nou wijs? Is dit nou verkeerde visie of een poort naar bevrijding?
Dat vraag ik me af. En ik ben benieuwd hoe jullie dit zien.

Is ook die stilte of roerloosheid ten diepste veranderlijk en een stroom? Is er niet een soort onveranderlijke basis van stilte of kalmte of vrede in jezelf.

Stel dat die basis ontbreekt. Stel dat een individu inderdaad alleen een veranderlijk dynamisch proces is.
Hoe kan een mens dan ooit gelijkmoedigheid bereiken of überhaupt evenwichtig zijn? Er moet toch een soort basis van roerloosheid zijn om evenwichtigheid mogelijk te maken?

Hoe kan de Boeddha zijn leerlingen instrueren het zo te zien 'dit lichaam, dit gevoel, deze waarnemingen, deze mentale constructies, deze momenten van bewustzijn, (dus deze khandha's) dat ben ik niet, dat is niet van mij, niet mijn zelf'...als dit alles is wat ik als individu ben?

Als alles aan een mens stroomt, dynamisch is, veranderlijk, hoe kun je dan vrede bereiken? Hoe kun je ooit een moment stabiel zijn? Er moet toch een soort basis van onveranderlijkheid zijn om dit mogelijk te maken?

Hoe kun je überhaupt komen- en-gaan signaleren als er geen niet-komen-en-gaan is?

Is onveranderlijkheid een illusie en behoort het echt niet tot het mens zijn?

Of kan het zo zijn dat de Boeddha het onveranderlijke niet tot het individuele rekende, omdat het onveranderlijke eigenlijk het individuele/persoonlijke domein overstijgt? Of zit het anders?


groet,





59
Filosofie en Metafysica / gewaarzijn en/of gewaarworden?
« Gepost op: 06-04-2017 17:32 »
Gewaarzijn en/of gewaarworden?

Herstel ajb als jullie fouten menen te zien. Kritiek/opmerkingen zeer welkom.


Zoals ik de leer begrepen heb, verrijst elk moment van bewustzijn-van-iets, dus elke gewaarwording, uit een beroering van het voor/onderbewust-zijn door een zintuiglijk object. Wanneer die impact groot genoeg is dan kan er een specifieke gewaarwording ontstaan, bijvoorbeeld van de geur van vers gemaaid gras.

Hoe gaat dit in zijn werk? Het leven van een individu bestaat uit een stroom van opeenvolgende citta momenten. Het bestaat niet alleen uit (bewuste) gewaarwordingen, dus iets ruiken, iets zien, horen etc. maar ook uit voor/onderbewuste momenten zoals tijdens diepe droomloze slaap, tijdens narcose of coma of tijdens bewusteloosheid. Dat niet alleen, ook tussen gewaarwordingen in valt de geest als het ware terug in diens toestand van voor/onderbewust zijn. Ik heb het zo begrepen dat bijvoorbeeld een moment van iets ruiken niet onmiddelijk over kan gaan in een moment iets horen of vice versa. Voordat er iets wordt gehoord valt geest eerst terug in diens toestand van voor/onderbewust zijn en daarna kan een geluid worden waargenomen. Gewaarwordingen gaan dus niet zomaar in elkaar over, hoewel dat misschien wel onze indruk is. Er spelen steeds voor/onderbewuste momenten tussendoor. Zo bezien is onze identificatie met bewustzijn wel duidelijk een fout.

Hoe gaat bewust-of gewaarwording in zijn werk? Dit schijnt zo te werken dat een bepaald zintuiglijk object diens betreffende zintuiglijke poort binnengaat en een trilling veroorzaakt in de stroom van voor/onderbewust zijn, een trilling van de bhavanga citta. Vervolgens stopt deze stroom heel kort. Hierna treedt een moment op waarin geest zich als het ware keert/uitgaat naar het zintuiglijk object, alsof het wil weten wat daar gebeurt. Vervolgens kan dan het zintuiglijk object waargenomen worden. Als het een geur was dan neemt olfactorisch-bewustzijn die geur waar, etc.

Je kunt volgens mij zeggen dat op dit niveau er nog geen enkele voorkeur of afkeer speelt. Er is nog geen geneigdheid ten opzichte van het waargenomen object. Geen houding, geen emotie. Het is zelfs nog zo dat het primaire bewustzijn wat de zintuiglijke objecten ervaart, ook nog niet vastgesteld heeft wat het ervaart. Dat bepalings-moment treedt later in het kenproces op maar is geen functie van primair bewustzijn. Omdat nog niet vastgesteld is wat wordt ervaren, kun je denk ik ook zeggen dat er nog geen conditioneringen mee gepaard gaan. Het opent nog niet de luiken naar het verleden, naar eerder ervaringen. Als je alleen een bepaald geluid hoort, maar je hebt nog niet vastgesteld dat het geweerschoten zijn, stel, dan reageer je ook anders. Dus het bepalingsmoment is heel beslissend voor wat voor geneigdheid of emotie er ontstaat (javana).

Als ik dit zo bezie dan denk ik dat de leer uitdrukt dat elk moment gewaarworden gebeurt door een ander bewustzijnsmoment. Het kan misschien lijken alsof er 1 continue gewaarzijn is, dat dan weer eens een geur, dan weer eens een geluid etc waarneemt, maar volgens mij is dit precies wat de leer ontkent. Het is  niet een continue gewaarzijn wat gewaar is, maar gewaarworden gebeurt door opeenvolgende en steeds andere momenten van primair bewustzijn. Het is denk ik vergelijkbaar met een film. Er lijkt 1 continue beeld maar dat komt alleen maar door de snelheid waarmee afzonderlijke beeldjes worden afgespeeld. Zo lijkt ook bewustzijn waarschijnlijk een continuiteit door het tempo van opeenvolgende bewustzijnsmomenten.

Het woord 'gewaarzijn' suggereert, anders dan 'gewaarworden' een continuiteit. De leer lijkt deze continuiteit niet te ondersteunen. Het is alsof de leer zegt, er lijkt continue gewaarzijn maar het zijn snel opeenvolgende gewaarwordingen.

Niet alleen bestaat ons leven uit diepe droomloze slaap, dus uit voor/onderbewuste momenten, maar dus ook uit talrijke momenten tussen gewaarwordingen in waarin geest verkeert in een soort  voor/onderbewuste staat. Is dat dan een staat van gewaarzijn? Ik heb begrepen dat ook deze staat niet gezien wordt als een continuïteit. Ook dit schijnt een stroom te zijn van bhavanga citta’s.

groet,

60
Algemeen / Wat is waken?
« Gepost op: 23-03-2017 22:48 »

Bij mij groeit het besef dat waken bestaat uit bewuste en onbewuste momenten afgewisseld. Jullie weten dat natuurlijk allang. Ik begin dat nu pas te zien.
Op bewuste momenten dan zijn er gewaarwordingen, dan ruik je iets, je hoort iets, etc. Op onbewuste momenten dan neemt de geest niks zintuiglijks waar maar ik zou niet durven zeggen dat ie er niet is.

Waken betekent volgens mij dus dat er vele, vele onbewuste momenten zijn. Het is een vergissing te denken, geloof ik nu te zien, dat waken hetzelfde is als constant bewustzijn-van-iets of dat waken het tegenovergestelde zou zijn van onbewust zijn.

Geest lijkt op een golf, zou je kunnen verbeelden. Op de piek is er een bewuste gewaarwording maar de golf keert ook weer terug naar de basis, onbewuste momenten om vervolgens weer...etc.

Op onbewuste momenten tijdens waken is er niet alleen geen zintuiglijke waarneming, er is ook geen enkel besef van ego of van "Ik ben", wat juist wel aanwezig is op momenten van bewuste gewaarwordingen, want dan is je indruk "Ik ruik, Ik voel, Ik proef, Ik wil'.

Maar dat er vele onbewuste momenten zijn tijdens waken betekent niet dat je op die momenten "niet-bestaat". Je bent toch niet dood tijdens (korte) momenten van onbewustheid? Waar je dan wel bent? Je bent niet in een vorm van "Ik ben" of zelf-bewust maar je moet er toch wel zijn, toch?

groet,
 







61
Theravada Boeddhisme / Mara, een verkennend onderzoek
« Gepost op: 05-02-2017 11:03 »
Mara, een verkennend onderzoek

Inleiding

“Zoals een vis die uit zijn waterrijke verblijf gehaald is en op het land geworpen is, net zo spartelt deze geest wanneer Mara's koninkrijk verlaten wordt”
(Dhp34).

Het vers geeft beeldend aan dat wie bezig is met beoefening en streeft naar bevrijding, die kan ook (innerlijk en uiterlijk) verzet verwachten. Wie of wat is die tegenstand(er) of zijn die tegenkrachten of is dat verzet?
Je zou dit alles onder één noemer kunnen brengen, namelijk, Mara. Er wordt wel over Mara gesproken als een soort boeddhistisch duivel. Dit verkennend onderzoek wil aan de hand van de teksten een antwoord proberen te geven op de vraag wie of wat Mara is.

Ik heb hiervoor een groot deel van de Sutta-Pitaka van de Pali Canon doorzocht. De geraadpleegde bronnen worden in de volgende post weergeven. Bij het verwijzen naar sutta’s is de nummering aangehouden zoals die ook gebruikt wordt in de bronnen.

Ik heb eerst teksten verzameld waarin Mara een rol speelt. Vervolgens heb ik dit ondergebracht in de volgende thema’s die ik de komende tijd zal posten:

-1. Mara als een apart wezen,
-2. De Troepen van Mara,
-3. Mara’s Activiteiten,
-4. Mara’s domein/bereik,
-5. Buiten Mara’s bereik,
-6. Hoe wordt Mara overwonnen?

Enkele bijnamen van Mara: Heer van het Rijk van de Hartstochten, De Duistere, de Kwaadaardige.

Ik hoop dat jullie het verkennend onderzoek leerzaam en inspirerend vinden.

Hartelijke groet,
Siebe
Februari 2017


62
Varia / mooie kerstdagen en 2017
« Gepost op: 24-12-2016 17:51 »
Ik hoop voor jullie, en voor mezelf ook, dat 2017 een jaar mag worden waarin mildheid, vriendelijkheid, mededogen en wijsheid in de geest overheerst. Moge we elk een einde maken aan hardheid, kou, wreedheid, meedogenloosheid, stugheid, onvriendelijkheid, begoocheling in de geest.

alle goeds,
Siebe

63
Theravada Boeddhisme / over zelfmoord
« Gepost op: 02-12-2016 17:46 »
Onderstaand dhamma gesprek gaat over zelfmoord. Er worden vanuit de teksten twee gevallen besproken van een zogenaamd onberispelijk soort zelfmoord van toegewijde volgingen van de Boeddha, hoog gerealiseerde mensen. En er wordt een persoon besproken die zo wanhopig was dat hij op het punt stond zelfmoord te plegen maar vlak daarvoor een doorbraak realiseerde, na 25 jaar wanhopig zwoegen. Die persoon pleegde uiteindelijk geen zelfmoord.

In de meeste gevallen is zelfmoord geen onberispelijk soort zelfmoord van een hoog gerealiseerd mens.
De meeste mensen plegen waarschijnlijk zelfmoord vanuit wanhoop en vanuit de wens dat het lijden stopt na de dood. Dat laatste kan beter niet op gerekend worden.

Bhikkhu Samahita maakt onderscheid tussen deze twee situaties.

https://www.youtube.com/watch?v=SEDJipQXMto&feature=youtu.be

hartelijke groet,
Siebe

64
Religie, Mens en Maatschappij / De Vier Alternatieve Waarheden
« Gepost op: 25-11-2016 11:44 »
De Vier Alternatieve Waarheden

De Alternatieve Waarheid van het Lijden
De Alternatieve Waarheid van het Lijden is het onbevredigend bestaan van niet goed bij jezelf kunt blijven. Het onbevredigende aspect van merken beheerst te worden door neigingen, door verbeelding, emoties, verlangens. Door elkaar geschud. Het onbevredigend aspect inherent aan zelf-vervreemding. Het onbevredigende aspect dat je spreken en doen en laten onvolledig is.
Het onbevredigend bestaan van leven volgens andermans waarden, normen en verwachtingen. Het onbevredigend bestaan van beheerst te worden door gewoonte-bewustzijn.

De Alternatieve Waarheid van de Oorzaak van Lijden
Je ontaardt gemakkelijk. Je bent erg gevoelig voor verbeelding. Je zit snel in je hoofd. Dat dit gebeurt is niet omdat je niet weet wat niet-zelf is. Het is niet dat je niet wijs genoeg bent. Het is niet dat je niet weet wat het is om bij jezelf te blijven, maar je wilt teveel voldoen. Je bent veel te veel bezig met de Ander. Je leeft heel erg, misschien onbewust, met allerlei instructies over hoe je je hoort te gedragen. Met een hoofd vol ideeen en idealen ga je elke dag op pad, het beheerst je. Je schiet alsmaar in neigingen. Alsof dagelijks een tv-camera op te staat en je je meteen ongemakkelijk voelt en vanuit ongemak iets zegt, doet of laat. Je hebt een soort ongemakkelijke relatie tot alles en iedereen. De basis er van lijkt te zijn dat je ook zoveel verwacht, zoveel wilt, zoveel droomt. Het is niet dat je niet weet wat het is om bij jezelf te blijven maar zoveel brengt je in verlegenheid.

De Alternatieve Waarheid van de Beeindiging van Lijden
De alternatieve beeindiging van lijden is dat je onder alle omstandigheden bij jezelf blijft. Je wordt niet meer overmand door neigingen, door emoties, door verbeelding. Je hebt afstand gedaan van complexiteit. Je leeft bevrijd.

De Alternatieve Waarheid van de Weg naar de Beeindiging van Lijden
De juiste visie heb je al. Je weet al wat het is om bij jezelf te blijven. Je weet wat zelf-vervreemding is.
Je weet al wat niet-zelf is. Je weet wat eenvoud is. Je weet wat complexiteit is.
Er is misschien veel wat er voor zorgt dat je niet goed bij jezelf kunt blijven maar je zoekt de oorzaak er van steeds bij jezelf, niet bij de ander of omstandigheden. Je streeft voortdurend er naar bij jezelf te blijven. Je maakt daar werk van. Dat is de juiste motivatie.
De juiste spraak is dat je niet maar wat vanuit gewoonte zegt. Je praat vanuit je hart, betekenisvol, behulpzaam, verbonden, warm.
Het juiste handelen is dat je niet re-ageert.
Het juiste levensonderhoud is een onderhoud waarbij je geen rol speelt en hoeft te spelen.
De juiste ijver is dat je bij alles wat je doet en laat je je inspant om bij jezelf te blijven. Je spant je in niet overmand te worden door bijzaken, zoals gedachten, neigingen en emoties. Je spant je in noch van jezelf noch anderen te vervreemden.
Iedereen is gevoelig voor drama en voelt de verlokkelijkheid van de kleur en de lawaaiige sfeer van de persoonlijkheid maar je weerstaat zulke verlokkingen. Dat is de juiste concentratie.
De juiste mindfulness is kijken of schouwen vanuit je hart. Het is niet iets mentaals, niet vanuit je hoofd of Ik-bewustzijn. Juiste mindfulness vergt eerder ontspanning van lichaam en geest dan inspanning. Juiste mindfulness herinnert je er constant aan dat je niet goed bij jezelf bleef en je tracht dit de volgende keer te verbeteren.

hartelijke groet,
Siebe


65
Theravada Boeddhisme / Over Bewustzijn (Vinnana)
« Gepost op: 22-10-2016 13:22 »
Over Bewustzijn (Vinnana)

Inleiding

De komende tijd zal ik sutta’s en sutta-fragmenten over bewustzijn posten. Ik wilde me wat meer verdiepen in dit onderwerp om wat twijfels weg te werken. Dit is aardig gelukt.
Het is niet bedoeld als een compleet overzicht van alle plekken in de Canon waar dit onderwerp ter sprake komt.

Ik heb uit de volgende bronnen geput van de Sutta Pitaka: Digha Nikaya, vertaling Walshe; Majjhima Nikaya, vertaling Nanamoli en bhikkhu Bodhi; Samyutta Nikaya, deel I en II, vertaling bhikkhu Bodhi; Anguttara Nikaya, vertaling bhikkhu Bodhi; Dhammapada, vertaling bhikkhu Thanissaro; Sutta Nipata, vertaling V. Fausboll; Udana, vertaling bhikkhu Thanissaro; Itivuttaka, vertaling bhikkhu Thanissaro]

Vragen die in de komende bijdrages aan bod zullen komen zijn:
-waar verwijst bewustzijn naar?
-wat is de relatie van bewustzijn tot de andere khandha’s?
-hoe ontstaat bewustzijn?
-is bewustzijn eeuwig of vergankelijk? Ben ik bewustzijn?
-is er bewustzijn buiten de tijd, bewustzijn dat geen aggregaat is?
-is het hetzelfde bewustzijn dat rondgaat in de cyclus van geboorte en dood?
-wat is de rol van bewustzijn in voorwaardelijk ontstaan?
-waarom is het zo lastig bewustzijn niet te beschouwen als (je)zelf?
-wat is bevrijd bewustzijn?

Kort komt aan bod:
-bewustzijn als één van de zes elementen,
-de ononderbroken stroom van menselijk bewustzijn,
-bewustzijn als voeding,
-de sfeer van oneindig bewustzijn.

Ik hoop dat jullie het leerzaam vinden.

Moge we allemaal vrij zijn van haat, gehechtheid en begoocheling.

Hartelijke groet,
Siebe
Oktober 2016

66
Algemeen / Wil(sactiviteit)
« Gepost op: 09-10-2016 11:53 »
Ik heb het zo begrepen dat wilshandeling of wilsactiviteit verwijst naar het pali woord cetana. Dit noemt de Boeddha in Anguttara Nikaya kamma. Want gewild hebbend handelt men via lichaam, spraak of geest.

Wat zijn precies wilshandelingen of wilsactiviteiten? In de cetana sutta wordt daar mijns inziens wat meer over gezegd. Ook hoe dit in relatie staat tot de kringloop van wedergeboorten:

Fragment:
At Savatthī. “Bhikkhus, what one intends, and what one plans, and whatever one has a tendency towards: this becomes a basis for the maintenance of consciousness. When there is a basis there is a support for the establishing of consciousness. When consciousness is established and has come to growth, there is the production of future renewed existence. When there is the production of future renewed existence, future birth, aging-and-death, sorrow, lamentation, pain, displeasure, and despair come to be. Such is the origin of this whole mass of suffering.
https://suttacentral.net/en/sn12.38

Je ziet hier mijns inziens drie soorten cetana, wilshandeling of wilsactiviteit, genoemd worden:
1. what one intends....intentie, voornemen
2. what one plans...wat men van plan is, plant, op zint, op uit is
3. whatever one has a tendency towards...waar dan ook een geneigdheid toe bestaat, een neigen, een tendens naar.

Vooral de laatste soort wilsactiviteit geeft denk ik aan dat wilsactiviteit, of cetana en kamma, niet perse altijd zo welbewust hoeft te zijn. Stel bijvoorbeeld dat iemand geneigd is om bij kritiek zich meteen aangevallen te voelen en ook meteen aanvalt, dan toont dat een soort neiging, een soort wilsactiviteit, maar zo iemand kan zelf wel niet goed in de gaten hebben dat het steeds zo gaat.
Of denk aan een kat die een muis ziet en meteen dat arme beest wil pakken. Het is misschien puur instinct maar het toont mijns inziens de wilsactiviteit van een neiging, a tendency towards. 

Cetana wordt ook wel vertaald met intentie. Daarmee wordt het dan ook zo vertaald dat kamma gelijk zou zijn aan intentie. Maar de cetana sutta (SN 12.38, zie boven) maakt denk ik duidelijk dat wilsactiviteit breder is. Het gaat mijns inziens verder en dieper dan welbewust ervaren intenties.

Heel veel wilsactiviteit lijkt me juist van de aard van de laatste (3); een neiging, een tendens, een geneigdheid. Er wordt bijvoorbeeld iets onaangenaams ervaren en eigenlijk ontstaat meteen de wilsactiviteit of neiging of tendens dat niet te willen ervaren, afstoten, afkeer. Of je ervaart iets aangenaams en er ontstaat meteen de neiging dat aan te trekken, verwelkomen etc. Het toont soorten wilsactiviteit. In die zin sluit het onderricht over latente neigingen aan bij dit onderwerp over wilsactiviteit en kamma. http://www.boeddhaforum.nl/index.php/topic,2240.0.html

Het boeddhisme zegt eigenlijk dat bij het ontstaan van zulke wilsactiviteit (zoals afkeer of voorkeur), geen entiteit Ik of zelf dat regelt. Alles gebeurt voorwaardelijk. Als dit dan dat. Er is bijvoorbeeld nergens een Ik die het besluit neemt om met afkeer te reageren op onaangename gevoelens maar het is eerder een neiging wiens kracht/energie/momentum opgepot is over vele levens en die onder voorwaarden actief wordt.

Neurologen zeggen dat eigenlijk ook volgens mij. Ze zeggen, volgens mij in lijn met boeddhisme, dat wilsactiviteit al op gang is, voordat de mens goed en wel een welbewust soort wilsactiviteit ervaart. Er is dus wilsactiviteit in de vorm van een tendens, een geneigdheid, neiging die in het halfduister of zelfs onbewuste zich afspeelt. Maar daarmee is het toch nog altijd wel wilsactiviteit.

De lijn is waarschijnlijk ook zo dat min of meer onbewuste drijfveren, onbewuste wilsactiviteit, zoals neigingen, geneigdheden, tendensen, naarmate deze krachtiger worden, overgaan in bewust ervaren intenties of keuzes.
Hoe dit ook precies zit, cetana, wilsactiviteit beslaat mijns inziens meer dan welbewuste keuzes, beslissingen of intenties. Het gaat juist vaak eerder om een neiging of geneigdheid, tendens, drijfveer.

Ook als het gaat om het verband tussen wilsactiviteit als oorzaak, en persoonlijk leed en geluk als gevolgen/oogst daarvan, dan spelen, volgens mij, vooral de aard van drijfveren een rol.

Wat ook meespeelt, vind ik, is dat het moeilijk is onder ogen te zien bij jezelf dat je drijfveren eigenlijk helemaal niet zo nobel, edel, zuiver, goed, ruimhartig etc. zijn. Stel bijvoorbeeld dat je ontdekt dat je nogal gedreven wordt door een tendens tot vijandigheid of zaken nogal te overdrijven, dan bestaat ook weer de neiging dat niet te willen zien want het is niet leuk dat te zien als je jezelf ziet als een soort heilige en heel deugdzaam persoon.


tot zover


groet,
Siebe


67
Filosofie en Metafysica / Wie/wat is de leider, de aanstichter?
« Gepost op: 02-10-2016 11:12 »
Dhammapada 1.

De geest is de voorloper van alle dingen, de geest is hun leider, ze zijn door de geest geschapen. Als iemand spreekt of handelt met onzuivere gedachten, volgt lijden dat daardoor is veroorzaakt, zoals het wiel de hoef van de os volgt.

manopubbangama dhamma manosettha manomaya manasa ce padutthena bhasati va karoti va tato nam dukkhamanveti cakkam'va vahato padam

"Alles wat wij ervaren, begint bij gedachten. Onze woorden en daden ontstaan uit gedachten. Als wij spreken of handelen met kwade gedachten, dan zijn onaangename ervaringen en omstandigheden onvermijdelijk. Wij creëren dan slechte omstandigheden, waar wij ook heengaan, omdat we slechte gedachten met ons meedragen. Dit lijden kunnen we niet van ons afschudden zolang we gebonden zijn aan onze kwade gedachten. Dit is zoals het wiel van een kar dat de hoeven volgt van een os die aan een kar gespannen is. Het karrenwiel, tezamen met de zware last van de kar, blijft de trekkende os volgen. Het dier is aan deze zware last gebonden en kan die niet verlaten".
[bron: http://www.sleuteltotinzicht.nl/dhphfd01.htm]

Enkele bedenkingen hierbij. Wie/wat is de leider, de voorloper, de aanstichter?

Herenwetenschappers, zoals Swaab, komen op basis van onderzoek tot de volgende conclusie bij beslissingen (ongeveer): voordat iemand een bewuste beslissing neemt, tenminste dat zelf zo ervaart, heeft het brein dat eigenlijk al een fractie van een seconde (voor hen) gedaan. De mens ervaart het kennelijk als zijn/haar beslissing die men zelf op dat moment neemt, maar kennelijk zien neurologen dit als een soort bewustzijns-illusie.

Ik vind het overigens wel goochelen met woorden, want een brein dat iets beslist maakt van het brein een soort entiteit. Dat lijkt me ook niet zo wetenschappelijk. Organen die iets beslissen? Is dat wel oke?

Hoe dan ook kunnen we wel vaststellen dat zonder breinactiviteit er niet gesprekken worden gevoerd en wordt gehandeld, zuiver of onzuiver. Is de stof/materie/het brein dan niet de voorloper, de leider, de aanstichter van heilzaam en onheilzaam gedrag? 
Als ook de zes vormen van bewustzijn (inclusief het 6e mentale bewustzijn) bij ons ontstaan in afhankelijkheid van materie- de zintuigorganen, de hersencentra die de prikkels verwerken, de zenuwbanen, de hersenactiviteit die ontstaat-kom je dan er niet op uit dat bij ons eigenlijk de materie toch de voorloper is, de leider, de aanstichter van zuiver en onzuiver gedrag, activiteit?

groet,
Siebe

68
Het gewone leven / Het boeddhistisch dieet, bereid je voor...
« Gepost op: 26-09-2016 12:11 »
Honger,

Zodra je het besluit neemt dat de oorzaak van je lijden, je onvervuld zijn, de onvrede etc., niet een bepaald gemis is waar je aan moet gaan werken, en daar ook niet in gaat investeren, lijken de lagere rijken onontkoombaar. Je snijdt jezelf af van immaterieel voedsel waar je al zolang op teert. Bereid je in dit leven dan maar voor op een bestaan als hellewezen, hongerige geest en dier.

Dit dieet verscheurt je, doet je pijn, maakt je wanhopig, nog hongeriger. Je leert zo wel heel goed de neigingen kennen die in het onderricht worden beschreven als ketens die binden aan samsara. Je leert begeerte heel goed kennen. Je leert de eerste edele waarheid heel goed kennen. Je begrijpt het onderricht over voedsel/voeding beter. Je lijkt op een verslaafde die afkickt.

In vertwijfeling denk je...Ben ik niet alleen maar bezig mezelf te kwellen? Doe ik het überhaupt wel vrijwillig? Wat drijft me? Is het niet dwaasheid als het ware tegen je eigen conditionering in te gaan? Jezelf te zetten op een dieet waarvan iedereen kan begrijpen dat het ellende zal brengen? -Ja maar, op lange termijn- Is het niet juist door je dieet waardoor neigingen zich ook echt als ketens openbaren? Waarom zou je toch zo graag de demonen in jezelf willen wekken door jezelf op zo'n moeizaam, onmenselijk, dieet te zetten? Ja maar, eens gaat het over. Het rijpend negatief kamma zal eens verbruikt zijn, onderwijst de Boeddha. De banden, de neigingen, de ketens zullen steeds minder strak en beklemmend worden. Doorzetten is het advies. Je kunt niet om de honger heen maar je moet er doorheen. Dat maak je jezelf maar wijs Siebe. De honger ervaren, de honger zien, de honger begrijpen en afstand doen van de honger. Ja, ja. Je weet het mooi te zeggen. Je doet geen afstand van de honger door je ideeen over gemis te gehoorzamen en te investeren in uiterlijke omstandigheden die je troosten, comfort brengen, precies geven wat je wilt. Oh nee? Nee. Oh nee? Nee. Nou? Nou?!

Ach Siebje toch...

groet






69
Het gewone leven / Een mond vol kleingeestigheid
« Gepost op: 22-09-2016 23:14 »
Het is er allemaal, daar in het hoofd. Nou, er spookt bij mij eerlijk gezegd weinig zinnigs rond hoor, zoals jullie wel kunnen afleiden uit wat ik schrijf. Als ik zie wat er opkomt, waar de geest naar uitgaat, waar het in verwikkeld raakt, waar het mee bezig wil gaan, sorry hoor, het is eigenlijk allemaal onzin bij mij.

Een aardige hondenbezitter gooit een stok of kluif zodat de hond daar achteraan kan rennen. Dat is nog aardig. Maar mijn geest rent enkel achter de stok van kleingeestigheid aan. Wat is er nou leuk aan om elke dag zo te apporteren. Wie wordt daar nou blij van? Ik ben echt heel raar afgericht hoor. Ik moet heropgevoed worden in de Boeddha-honden-klas. Een bek vol kleingeestigheid breng ik elke dag weer bij het baasje.

Dat hoofd, dat brein, dat is gewoon gemaakt van kleingeestige moleculen bij mij. Ook mijn breinatomen zijn heel klein. Mijn hersenquarks hebben een spin van kleingeestigheid.

Dat hoofd, dat brein, wil eigenlijk maar 1 ding volgens mij, macht over je. Het lijkt wel Mara zelf. Het wil gewoon macht over mensen uitoefenen en dat lukt heel goed. Aangezwengeld door dit of dat, ontstaat er weer allerlei mentale beroering en hup...daar zit je al weer in je hoofd, als een hond ben je al weer aan het apporteren, een mond vol kleingeestigheid.

Dat hoofd lijkt me toch de basis van het geloof in zelf. Het brein lijkt me toch vooral bedoeld wezens in hun greep te hebben en te misleiden. Het lijkt misschien soms heel wat wat je uitdenkt, verzint enzo en ik wil ook niet zeggen dat er nooit eens wat goeds uit voortkomt, maar over het algemeen speelt er bij-mij vooral kleingeestigheid.

En dat is toch eigenlijk, vind ik, de betekenis in praktische zin, van het geloof in zelf. Het effect van dat geloof in zelf is dat het je klein(ego/ik)geestig maakt, terwijl, dat zeggen de meesters, je dat in feite niet bent. De natuur van geest is niet klein(ego/ik)geestig maar juist ruim, open, leeg, wijs, mededogend.

Nee, zo is het brein niet. Klierig orgaan. Het brein wil een andere kant met je op, vind ik. Het brein vertegenwoordigt het kamma van kleingeestigheid, het lijkt gestolde kleingeestige wilsactiviteit.

Terwijl Swaab onderwijst dat wij het brein zijn lijkt de waarheid mij eerder dat het brein staat voor zelf-vervreemding. 

groet,
Siebe

70
"De meeste mensen stoppen al hun energie in geld verdienen, goede zaken doen en proberen een succesvolle positie te bereiken. Met dit doel voor ogen raken mensen verstrikt in begeerte en kwaadaardige ambities. Om vooruit te komen, bedriegen ze en hebben slechts oog voor hun eigen egoïstische motieven. Hoe kunnen zulke onoprechte mensen elkaar ooit helpen.
Als je deze trieste stand van zaken zorgvuldig bekijkt, zal het je duidelijk worden hoe leeg en zinloos al deze bezeten samsarische activiteiten eigenlijk zijn. Je zult er meer en meer van overtuigd raken dat de enige zinvolle bezigheid de spirituele beoefening is".

[Dilgo Khyentse Rinpoche, Het Hartjuweel van de Verlichte meesters, p. 56].

Zo leefde ik. Waarom? Ik weet niet. Ik meende kennelijk dat het goed was, in mijn eigen voordeel. Ik had geloof ik ook wel het gevoel dat het zo hoorde. Ja, je zit zomaar verstrikt in begeerte en kwaadaardige ambities, vind ik. 

Ik ben er niet bepaald trots op. Denk regelmatig met schaamte terug aan wat ik allemaal gedaan heb onder invloed van begeerte en kwaadaardige ambities. Geen grote misdaden ofzo maar wel wandaden.

Ik kijk er nu ook op terug in het besef dat soms zijn je prioriteiten in het leven totaal verkeerd zijn. Daar komt nu een dimensie bij namelijk dat ik nu besef dat je ze ook gemakkelijk weer uit het oog kunt verliezen.

Waarom is het toch zo gemakkelijk mee te gaan in al dat negatieve/onheilzame. In egoistische ambitie, in sluwheid, fanatisme, in onvriendelijkheid, roddelen, liegen, kwaadheid, strengheid, veroordelen, kwade wil, stress, spanning en is het zo moeilijk 'gewoon' open te zijn, vriendelijk, ontspannen, mild? Waarom is dat niet het gemakkelijkste wat er is? De geest (of liever de neigingen er in) lijken wel een stugge kromme boom die niet meer de andere kant op wil buigen.

Ik heb het al eerder gezegd maar ik vind dat het duister je gemakkelijk opslokt.

Ik zie ook wel eens mensen die van nature zachtmoedig, vriendelijk, ontspannen ogen, maar de meeste mensen, zeker mannen, niet. Er licht altijd wel iets van felheid op in hen, ambitie, fanatisme, kwaadheid, gespannenheid, bewijsdrang, opschepperij, wind, strijdlust, onvriendelijkheid.
Het beschouwend als 'dit ben ik nou eenmaal, zo ben ik, dat is van-mij, dit ben ik zelf' zal er ook zeker geen afstand van worden gedaan.

De zo lang gebezigde wilsactiviteit en de verzamelde kracht daarvan dringt zich ook vanzelf aan je op, is mijn ervaring. Je hoeft daar niks specifieks voor te doen. Dit kamma wil als het ware rijpen en wil je opslokken en beheersen. Dus was je intentie eens onvriendelijk, of zelfs vele malen, dan verzamel je die kracht op de geest. Dat zaad gaat er voor zorgen dat een sfeer van onvriendelijkheid in je rijpt, wat de kans weer groot maakt dat er weer onvriendelijke intenties en gedrag ontstaan.
Heb je veel ego-istische ambitie gehad, dan zal er ook iets overblijven van die wilsactiviteit. Het zal rijpen als een heel sterk zelf-bewustzijn. Dat gestolde geloof in ego is ook lijden. Het maakt je een opgeblazen persoon. Veeleisend, met erg veel drang zich te manifesteren. Het wordt dan steeds onwaarschijnlijk voor jezelf dat die stolling niet de natuur van geest is. Dus de lessen van wijsheid trekken je niet aan. Je keert je af van het medicijn.

Dus het gaat gemakkelijk van kwaad tot erger.

Je gaat sowieso gebukt onder egoistische ambitie, fanatisme, kwaadheid, felheid, strijdlust etc. Op het moment zie je dat waarschijnlijk niet, maar later begin je zoiets te voelen. Het wreekt zich.
Hoe meer je verzameld hebt, hoe krachtiger dit je waarschijnlijk wil opslokken en zo zich tegen je keert.
Dat je eigen onheilzame wilsactiviteit zich tegen je keert is geen fabeltje of interessante metafysische theorie.

Meesters als Dilgo Khyentse Rinpoche inspireren me. Ze hebben de lessen van de Boeddha echt ter harte genomen en gerealiseerd. Nou ik nog. Ze zijn niet meegegaan in die wereldlijke sluwe overdenkingen over het nut van het kwaad, maar hebben met zeer veel ijver, net als de Boeddha, een ontwikkeling in gang gezet om alle onheilzame factoren te elimineren uit hun geest. Ze hebben de geest getemd en vrijgemaakt van die bijkomstige bezoedelingen.  Ze kozen er bewust voor om afstand te doen van al het egoistische sluwe en manipulatieve gedoe in zichzelf en in de wereld. Ze zagen duidelijk in dat dit uiteindelijk in niemands belang is.

Het helder krijgen en houden van je prioriteiten is een van de belangrijkste voorbereidende beoefeningen.

Dilgo Khyentse Rinpoche's leven en activiteiten:
https://www.youtube.com/watch?v=TimXI7rsv2k

groet,
Siebe



71
Algemeen / Bescherming tegen strijd-lust
« Gepost op: 15-09-2016 22:59 »
Er kan bij mij zo'n sterke strijd-lust ontstaan.

Ergens begrijp ik heel goed dat die strijdlust, zoals de Boeddha ook aangeeft, niet in mijn eigen voordeel is, noch in andermans voordeel, maar als het hevig is, wil je daar niks van weten.

Strijdlust heeft een soort naar binnen zuigende obsessieve werking. Het is alsof het je wil opslokken ook vind ik. Ik denk dat heel veel spanning, heel veel stress, heel veel lijden samenhangt met dat opgeslokt worden door strijdlust.

Strijdlust is niet bepaald speels, mild, blij. Het maakt hardvochtig, meedogenloos, zeer ernstig en het verduistert wijsheid. 

Ik zie ook bij mezelf de neiging strijdlust te rechtvaardigen, al kwel je er mee jezelf en anderen, of nog erger.

Mijn ervaring is dat het nodig is bescherming te zoeken.

Door veel strijd-lust leef je ellendig maar je zal denk ik ook ellendig sterven.

Ik bang wel wat bang geworden voor strijdlust en diens opslokkende werking.

In het verleden heb ik hierin ook veel te veel in geïnvesteerd. Ook in discussie hier of elders.

Het zien van strijdlust, het afstand nemen er van, het zoeken naar bescherming, is een heilzame zaak.

groet,
Siebe







72
Religie, Mens en Maatschappij / Aan de hartbewaking
« Gepost op: 12-09-2016 12:50 »
Een mens kan niet zichzelf zijn als van alles diens geest/hart belast en kwelt. Het hart bevrijden van die beperkende factoren/last vind ik mooi en edel, nastrevenswaardig. Het brengt voordeel aan jezelf maar zeker ook aan anderen. Vooral vertrouwen is wat een mens nodig heeft en wat ook medemensen/wezens deugd doet. Wantrouwen is een zware beklemmende last.

Door ervaringen in het leven verlies je echter waarschijnlijk vertrouwen. De kans is groot dat geleidelijk je hart sluit. Je wordt behoedzamer, strategischer en gaat mentaler leven, steeds minder vanuit je hart en steeds meer vanuit de plannen/intenties/wilsactiviteit in je hoofd. Volgens mij is dat heel normaal. Een normale reactie. Maar dan wordt het leven ook steeds onbevredigender, is mijn ervaring.

Daarom dat de Boeddha onderwijst dat bevrijding en de beëindiging van dukkha niet komt van intentionele activiteit en plannen (kamma), dus het volgen van het brein of hoofdactiviteit. Dus ook al is het een normale reactie dat je steeds meer vanuit je hoofd gaat leven, je kunt niet verwachten dat dit de onvrede, ongenoegen, het onbevredigd bestaan, dukkha eindigt.

Voor mij draait boeddhisme beoefenen hierom. Dus niet zozeer om hogere wedergeboorte of beeindiging van een cyclus van eindeloos veel geboorten maar om toch jezelf te blijven, ondanks alles. Om hier en nu je hart te ontlasten zodat je weer jezelf bent. Boeddhisme beoefenen is een soort hartbewaking. Zonder een ontlast hart/geest is de beëindiging van dukkha denk ik niet te realiseren.

Boeddhisme beoefenen gaat mijns inziens over weten wat het is om jezelf te zijn. Ook weten wanneer je weer eens niet jezelf bent/was. Het voortdurend streven jezelf te zijn, acht ik edel omdat in die ongecompliceerdheid eigenlijk de kwaliteiten van vertrouwen, wijsheid, mededogen, goedheid, te vinden zijn. Juist in het niet- jezelf zijn ontbreken ze. Wie kan nou zeggen dat wanneer je sterk onder invloed staat van haat/agressie, van hebzucht en verbeelding dat je jezelf bent? Iedereen kent dat toch eigenlijk als niet-zelf, als bijkomstige mentale factoren?

Maar goed, je bent toch als mens ook  zo voorgeprogrammeerd om niet jezelf te worden, vind ik. Denk maar eens aan hoe hormonale invloed je kan gaan beheersen waardoor je in staten kunt komen waarin je eigenlijk totaal niet meer jezelf bent. Daarom is jezelf willen zijn ook eigenlijk tegen de stroom in. Dhamma beoefenen is tegen de stroom in.

Het streven naar Boeddhaschap is voor mij concreet dit streven om jezelf te zijn, dus om alles op te ruimen waardoor je actueel niet jezelf bent. Je hebt geen enkele les nodig om te weten wat het is om jezelf te zijn.
De introductie in de ware natuur is al gebeurt. Je weet het al. Niet? Dit streven om jezelf te zijn is eigenlijk ook niets anders dan het streven om je eigen en andermans voordeel tot stand te brengen.

De kans is groot dat wanneer iemand eenmaal boeddhist wordt diens hoofd alleen maar voller en voller wordt met nog meer instructies. Waardoor iemand eigenlijk steeds minder zichzelf is. Nog mentaler gaat leven. Ik zie het ook bij een leraar, of liever iemand die optreedt als leraar. Hij spoort anderen aan om vooral een goed boeddhist te zijn. Ik vind dit dom. Het gaat niet om een goed boeddhist te zijn maar om jezelf te zijn. In een wereld waarin mensen een goed christen willen zijn of goed boeddhist etc., sorry, maar juist in zo'n wereld floreert wijsheid, mededogen, openheid, contact helemaal niet.

Dukkha is voor mij de onbevredigende ervaring dat je weet dat je niet jezelf bent of kunt zijn. De wens naar bevrijding is voor mij de wens dat je onder alle omstandigheden eigenlijk jezelf zou willen zijn en je wilt bevrijden van de last die dat hindert. Verlichting is in de praktijk de volbrenging van het onder alle omstandigheden jezelf zijn. Mara verslaan, is alles verslaan waardoor je niet meer jezelf bent.

Boeddha dat zijn we zelf. Boeddhaschap, altijd jezelf zijn, hoeft niet te worden veroorzaakt. Het treedt spontaan naar voren als afstand wordt gedaan van alles waardoor je niet meer jezelf bent. De Asava's zijn de in-vloeden waardoor je actueel niet meer jezelf bent, geen Boeddha meer.

groet,
Siebe

73
Algemeen / Tekens
« Gepost op: 11-09-2016 22:18 »
Een leidster van een boeddhistisch centrum zei eens tegen me dat ik was veranderd. Ze bedoelde dat in positieve zin. Ik wist eigenlijk meteen wel wat ze op dat moment bij me zag.  Siebe was even tekenloos. Ja, een moment waren alle instructies aan zichzelf, alle opdrachten, alle ideeen over hoe het zou moeten zijn, en daarmee ook alle ongemakkelijkheid gewoon afwezig. Dat duurt meestal niet zo lang hoor:-)

Ken je dit niet? Iedereen herkent dit toch? Zo ben je een doodeenvoudig ongekunstelde mens en zo wordt je een zwaar neurotisch mens. Het is er altijd allemaal. Het is gewoon niet zo dat de eenvoud waar de meesters over spreken en die ze belichamen, iets is wat je pas bereikt na langdurig zwoegen of mediteren. Het is er al en het enige doel is dat meer ruimte te geven.
En de meeste mensen zullen dit ook aanvoelen als hun ware zelf en al die neurotisch gecompliceerdheid als een soort bagage of last, iets wat je binnenvalt onder omstandigheden en weer kan verdwijnen ook. Er zijn genoeg mensen die kennen bijvoorbeeld de ervaring dat onder andere mensen meteen de neurose toeslaat maar bijvoorbeeld in de natuur wordt hun geest volledig kalm en ongecompliceerd. Het is er allemaal.

Wat brengt al die gecompliceerdheid dan op gang?

Ik denk dat neurose vooral te maken heeft met een hoofd vol tekens en het geloof in die tekens.
Een hoofd vol tekens kan gewoon niet ontspannen. Dat hoofd heeft alsmaar het idee en gevoel...nu moet ik dit doen of dat ...en zo wordt het volledig overspoeld door een soort constante stroom opdrachten aan zichzelf, wat een soort onrust en ongemak geeft bij alles en iedereen.

Een voorbeeld wat vast iedereen wel kent. Neem het teken dat je vooral iets moet doen als het even stil wordt tussen jezelf en iemand anders. Een hoofd vol tekens voelt zich constant bij alles en iedereen ongemakkelijk en tot actie aangezet.

Ik breng die tekens in verband met moeten en niet mogen want voor mijn gevoel is dit niet echt vrij handelen, uit liefde, of wijsheid. Er is iets niet oke. Het is teveel een drang, iets karmisch en in die zin is het niet werkelijk authentiek ook, zelfs niet als het gaat om zorgzaam handelen gebaseerd op tekens. 

Tekens zaten er waarschijnlijk al bij de geboorte, zijn deel van onze aangeboren aanleg, andere zijn ontstaan tijdens de opvoeding of tijdens opgelopen trauma of tijdens ...wat dan ook. Maar het hoofd zit vol tekens. Je kunt wel zeggen dat we er werkelijk mee opgezadeld zijn.

Tekens zijn ook niet-zelf maar zie dat maar eens als een teken aan de geest oplicht.

De Boeddha onderwijst het tekenloze als de poort tot bevrijding.

groet,
Siebe



74
Het lijkt me het beste te erkennen dat de geest, van ook 'gewone' mensen, van niet-beoefenaars, van ongetrainde mensen, ongedisciplineerde mensen, van jou en mij, boeddhisten en niet-boeddhisten, christenen en moslims, mannen en vrouwen, etc. niet altijd onder invloed staat van hebzucht, haat en begoocheling. In die zin is de beëindiging van die invloed ook niet iets wat je in de toekomst hoeft te plaatsen of moet koppelen aan een speciaal moment van ontwaken of doorbraak.

Het idee dat de waan 'Ik ben' altijd aanwezig zou zijn bij jezelf, bij ongetrainde mensen, bij dwazen, boeddhisten, wezens, is een mythe, een vervalsing van de werkelijkheid. Een valstrik van Mara. Bedrog. Misleiding.

Hebzucht, haat en begoocheling heeft zich nooit werkelijk gevestigd in de geest. 
Per dag zijn er voor ons allen vele momenten waarin de geest volledig vrij is van haat, hebzucht en begoocheling. Er is geen realisatie voor nodig, geen ijver, geen inzicht, geen ontwaken.

Gewone ongetrainde mensen kunnen hier en nu op spontane wijze boeddha-activiteit vertonen. Daar is geen langdurig pad van zuiveren of training of intense ijver voor nodig, of een langdurige weg van het perfectioneren van de deugden over eindeloos veel levens. Het is actueel mogelijk omdat ieders natuur Boeddha is en omdat geest niet voortdurend onder invloed staat van hebzucht, haat en begoocheling en deze zich nooit echt hebben gevestigd.

Door de aanname dat de geest van jezelf steeds onder invloed staat van hebzucht, haat en begoocheling, en je er dus hard voor moet werken om dat te gaan oplossen, begint voor de beoefenaar de ellende. De ijver is als hard bewegen in drijfzand. Je raakt steeds verder weg van wat je wilt.
 

groeten,

Siebe

75
Het gewone leven / De Mythe van Herstel
« Gepost op: 27-08-2016 11:08 »
Er zijn ook zaken die niet meer te herstellen zijn. Herstel kent ook zijn grenzen, nietwaar?
Denk aan ziekten. Aan niet meer te genezen kanker, aan voortschrijdende hersenziekten als dementie, aan MS, schizofrenie, onomkeerbare lever-beschadiging etc. Denk aan autisme, of vormen van afwijkende informatie-verwerking die een aanleg betreffen. Of denk aan beschadigingen door drugs of door drank.
Denk aan mensen die geestelijk gezond waren maar na een heftige crises nooit meer de oude worden, misschien wel permanent opgenomen worden of permanent hulpbehoevend worden. Mensen die niet meer een 'gewoon' leven kunnen leiden.

Er zijn zeker veel herstel mogelijkheden ingebakken maar er zijn ook zeker grenzen aan wat hersteld kan worden.

Het is natuurlijk een opbeurend en hoopvol idee dat alles te herstellen is, als je maar...maar dat kan ook gewoon een illusie zijn, nietwaar? Ik heb voldoende gezien om te weten dat herstel begrensd is, een vaak ook hoopvolle illusie. Maar het is lastig wanneer je niet weet of er herstel kan plaatsvinden. Herstel begeer je toch als het gaat om jezelf of anderen.

Onherstelbaarheid is moeilijk verteerbaar want een mens denkt liever hoopvol, dus in termen van herstel, lichamelijk en ook zeker mentaal/psychologisch. Onherstelbare aftakeling is lastig te verkroppen. Het verscheurt je. Niks helpt. Je kunt wel denken, 'iedereen is eigenaar van zijn eigen kamma', maar wat helpt dat? Niks vind ik. Het is en blijft gewoon een verdrietige zaak dat mensen zoveel leed moeten meemaken en dat je vaak machteloos toekijkt.

In de ogen van hoop en optimisme zou alles een kwestie zijn van het juiste doen, en herstel vindt dan plaats. En binnen die visie is niet-herstellen min of meer automatisch een kwestie van niet het juiste doen.
En dan komen de goedbedoelde raadgevingen...Je hebt of verkeerde meningen, of een verkeerde moraal. Je hebt de verkeerde inzet. Je hebt de verkeerde wijsheid. De verkeerde behandeling oid. Kortom, er moet iets zijn wat herstel in de weg staat. Maar is dat zo?

Het lijkt ook in dit geval allemaal weer niet zo duidelijk en zeker te zijn.

groet,
Siebe

76
Bron: https://what-buddha-said.net/library/Wheels/wh_021.html.

Een impressie van Majjhima Nikaya 20

Hoe om te gaan met afleidende gedachten?

1. Je richten op een ander object

Wanneer kwaadaardige gedachten verbonden met verlangen, haat en begoocheling ontstaan, dient de beoefenaar zich te richten op een ander object dat verbonden is met vaardigheid. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

Voorbeelden: Als de geest gericht raakt op de schoonheid van een mens bijvoorbeeld en hierdoor verlangen/lust ontstaat, is het idee van het niet-geliefde/lelijke/weerzinwekkende een ander object om je op te richten. Het elimineert verlangen.
Zo zou je ook overdreven aandacht kunnen schenken aan iemands slechte kanten waardoor gemakkelijk ergernis/haat opkomt. Het in beeld brengen van diens positieve eigenschappen is dan een ander object om je op te richten en kan de ergernis elimineren.
Bij verlangen naar niet levende zaken, zoals objecten, kan men zich richten op de vergankelijkheid van die objecten of hun onvermogen blijvende bevrediging te schenken.
Als haat naar levende wezens ontstaat, kan men zich richten op liefdevolle vriendelijkheid.
Kortom, je richten op een ander object.

Waar dan ook gedachten ontstaan aangaande levende wezens of dingen die verbonden zijn met begoocheling , dient men toevlucht te nemen tot vijf dingen:
-de praktijk van het leven onder de begeleiding van een leraar
-het werk van het leren van de leer.
-het werk van het onderzoeken van de betekenis van geleerde doctrines.
-de daad van het luisteren naar de leer op gepaste tijden.
-het werk van het onderzoeken van wat oorzaken zijn en wat niet.

Door te vertrouwen op deze vijf dingen en door toevlucht te nemen tot deze vijf hulpmiddelen wordt het element van begoocheling geëlimineerd.

2. Stilstaan bij de nadelen van zulke niet vaardige gedachten

Blijven kwaadaardige niet vaardige gedachten opkomen terwijl men het vorige heeft toegepast dan dient men aldus na te denken over de nadelen van niet vaardige gedachten: ‘Deze gedachten van mij zijn werkelijk niet vaardig, afkeuringswaardig, brengen ellende voort’. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

Als men goed doordrongen raakt van de nadelen van kwaadaardige niet vaardige gedachten dan zal men er van verschoond willen worden en ophouden er in te investeren. Het commentaar geeft ook aan dat als men niet wijs kan denken men dit het beste kan voorleggen aan bijvoorbeeld een leraar.

3. Geen aandacht schenken

Blijven kwaadaardige niet vaardige gedachten desondanks toch opkomen in iemand dan dient hij zich in te spannen om opkomende niet vaardige gedachten geen aandacht te schenken en deze niet te overdenken. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

Men dient niet zulke niet vaardige gedachten in herinnering te brengen en er niet bij stil te staan.
Men kan afleidende dingen gaan doen zoals het reciteren of lezen van teksten over bijvoorbeeld de kwaliteiten van de Boeddha, Dhamma en Sangha. Het commentaar geeft meerdere voorbeelden van bezigheden die men kan doen om geen aandacht te besteden aan die niet vaardige gedachten. Men moet echter niet aan een groot project beginnen want dan is men daar aldoor mee bezig en komt niet meer aan meditatie toe.   

4. Nadenken over het verwijderen van de bron van zulke niet vaardige gedachten

Blijven niet vaardige gedachten toch opkomen, dan dient de beoefenaar na te denken over het verwijderen van de bron van die niet vaardige gedachten. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

Wat is de oorzaak van die niet vaardige gedachten, wat zijn diens ontstaansvoorwaarden? Onder welke omstandigheden komen ze op? De bron van niet vaardige gedachten is) de begoocheling van het waarnemen van onaantrekkelijke zaken als aantrekkelijk, vergankelijke zaken als duurzaam, leed-veroorzakende als gelukbrengende, zaken die niet-zelf zijn als zelf. In zijn algemeenheid kun je denk ik zeggen dat men niet realistisch naar zaken kijkt en mee omgaat.

5. Beteugelen, onder controle brengen en neerslaan (beat down)

Als desondanks toch kwaadaardige niet vaardige gedachten blijven ontstaan dan dient de beoefenaar met de tanden op elkaar en de tong tegen het gehemelte de (kwaadaardige) geest te beteugelen, onder controle te brengen en neer te slaan met de (goede) geest. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

De niet vaardige staat van geest dient gecontroleerd te worden door de vaardige staat van geest. Zoals een sterke man een zwakker persoon onder controle brengt en uitput, zo dient ook de beoefenaar die worstelt met niet vaardige gedachten ze met kracht en energie uit te putten en te controleren (als al het vorige niet aanslaat).

Als men dit zo toepast bij afleidende gedachten kan men een expert worden in controle over de loop die gedachten nemen. In plaats van dat deze afleidende gedachten de beoefenaar dan beheersen, beheerst de beoefenaar ze.

hartelijke groet,
Siebe

77
Theravada Boeddhisme / Wat zocht de Boeddha?
« Gepost op: 31-07-2016 14:58 »
[Bron: Majjhima Nikaya 26, vertaling Bhikkhu Bodhi en Nanamoli, door mij vertaald uit het Engels]

fragmenten uit Majjhima Nikaya 26

Het Edele en Laaghartige Zoeken

§5. “Bhikkhu’s, er zijn deze twee soorten zoeken (of zoektochten): het edele zoeken en het laaghartige zoeken . En wat is het laaghartige zoeken? Hier zoekt iemand die zelf onderhevig is aan geboorte naar wat ook onderhevig is aan geboorte; zijnde zelf onderhevig aan verouderen, zoekt hij naar wat ook onderhevig is aan verouderen; zijnde zelf onderhevig aan ziekte, zoekt hij naar wat ook onderhevig is aan ziekte; zijnde zelf onderhevig aan de dood, zoekt hij naar wat ook onderhevig is aan de dood; zijnde zelf onderhevig aan smart, zoekt hij naar wat ook onderhevig is aan smart; zijnde zelf onderhevig aan bezoedeling, zoekt hij naar wat ook onderhevig is aan bezoedeling.

§6. “En waarvan kan gezegd worden dat het onderhevig is aan geboorte? Vrouwen en kinderen zijn onderhevig aan geboorte, mannelijke en vrouwelijke slaven, geiten en schapen, gevogelte en varkens, olifanten, vee, paarden en merries, goud en zilver zijn onderhevig aan geboorte. Deze objecten van gehechtheid zijn onderhevig aan geboorte; en iemand die aan deze dingen gebonden is, verslaafd aan hen, volledig toegewijd aan hen, zijnde zelf onderhevig aan geboorte, zoekt hij wat ook onderhevig is aan geboorte.

§7 “En waarvan kan gezegd worden dat het onderhevig is aan verouderen? Vrouwen en kinderen zijn onderhevig aan verouderen, mannelijke en vrouwelijke slaven, geiten en schapen, gevogelte en varkens, olifanten, vee, paarden en merries, goud en zilver zijn onderhevig aan verouderen. Deze objecten van gehechtheid zijn onderhevig aan verouderen; en iemand die aan deze dingen gebonden is, verslaafd aan hen, volledig toegewijd aan hen, zijnde zelf onderhevig aan verouderen, zoekt hij wat ook onderhevig is aan verouderen.

§8. “En waarvan kan gezegd worden dat het onderhevig is aan ziekte? Vrouwen en kinderen zijn onderhevig aan ziekte, mannelijke en vrouwelijke slaven, geiten en schapen, gevogelte en varkens, olifanten, vee, paarden en merries, goud en zilver zijn onderhevig aan ziekte. Deze objecten van gehechtheid zijn onderhevig aan ziekte; en iemand die aan deze dingen gebonden is, verslaafd aan hen, volledig toegewijd aan hen, zijnde zelf onderhevig aan ziekte, zoekt hij wat ook onderhevig is aan ziekte.

§9 “En waarvan kan gezegd worden dat het onderhevig is aan de dood? Vrouwen en kinderen zijn onderhevig aan de dood, mannelijke en vrouwelijke slaven, geiten en schapen, gevogelte en varkens, olifanten, vee, paarden en merries, goud en zilver zijn onderhevig aan de dood. Deze objecten van gehechtheid zijn onderhevig aan de dood; en iemand die aan deze dingen gebonden is, verslaafd aan hen, volledig toegewijd aan hen, zijnde zelf onderhevig aan de dood, zoekt hij wat ook onderhevig is aan de dood.

§10 “En waarvan kan gezegd worden dat het onderhevig is smart? Vrouwen en kinderen zijn onderhevig aan smart, mannelijke en vrouwelijke slaven, geiten en schapen, gevogelte en varkens, olifanten, vee, paarden en merries, goud en zilver zijn onderhevig smart. Deze objecten van gehechtheid zijn onderhevig aan smart; en iemand die aan deze dingen gebonden is, verslaafd aan hen, volledig toegewijd aan hen, zijnde zelf onderhevig aan smart, zoekt hij wat ook onderhevig is aan smart.

§11 “En waarvan kan gezegd worden dat het onderhevig is aan bezoedeling? Vrouwen en kinderen zijn onderhevig aan bezoedeling, mannelijke en vrouwelijke slaven, geiten en schapen, gevogelte en varkens, olifanten, vee, paarden en merries, goud en zilver zijn onderhevig bezoedeling. Deze objecten van gehechtheid zijn onderhevig aan bezoedeling; en iemand die aan deze dingen gebonden is, verslaafd aan hen, volledig toegewijd aan hen, zijnde zelf onderhevig aan bezoedeling, zoekt hij wat ook onderhevig is aan bezoedeling. Dit is het laaghartig zoeken.

§12. “En wat is het edele zoeken? Hier zoekt iemand die zelf onderhevig is aan geboorte, die het gevaar heeft begrepen van wat onderhevig is aan geboorte, naar de ongeboren opperste bescherming tegen ketening/knechting1, Nibbana; zijnde zelf onderhevig aan verouderen, het gevaar begrepen hebbend van wat onderhevig is aan verouderen, zoekt hij de niet-verouderende opperste bescherming tegen ketening, Nibbana; zijnde zelf onderhevig aan ziekte, het gevaar begrepen hebbend van wat onderhevig is aan ziekte, zoekt hij de niet-ziekelijke opperste bescherming tegen ketening, Nibbana; zijnde zelf onderhevig aan de dood, het gevaar begrepen hebbend van wat onderhevig is aan de dood, zoekt hij de doodloze opperste bescherming tegen ketening, Nibbana; zijnde zelf onderhevig aan smart, het gevaar begrepen hebbend van wat onderhevig is aan smart, zoekt hij de smartvrije opperste bescherming tegen ketening, Nibbana; zijnde zelf onderhevig aan bezoedeling, het gevaar begrepen hebbend van wat onderhevig is aan bezoedeling, zoekt hij de onbezoedelde opperste bescherming tegen ketening, Nibbana. Dit is het edele zoeken.

§13. “Bhikkhu’s, voor mijn verlichting, toen ik alleen nog maar een niet-verlichte Bodhisattva was zocht ook ik, zelf onderhevig aan geboorte, naar wat ook onderhevig was aan geboorte; zelf onderhevig aan verouderen, ziekte, dood, smart en bezoedeling, zocht ik naar wat ook onderhevig was aan verouderen, ziekte, dood, smart en bezoedeling.
Toen overwoog ik het volgende: ‘Waarom, zijnde zelf onderhevig aan geboorte, zoek ik naar wat ook onderhevig is aan geboorte? Waarom, zijnde zelf onderhevig aan verouderen, ziekte, dood, smart en bezoedeling, zoek ik naar wat ook onderhevig is aan verouderen, ziekte, dood, smart en bezoedeling? Stel dat ik, zijnde zelf onderhevig aan geboorte, het gevaar begrepen hebbend van wat onderhevig is aan geboorte, de ongeboren opperste bescherming tegen ketening zoek, Nibbana. Stel dat ik, zelf onderhevig aan verouderen, ziekte, dood, smart en bezoedeling, begrepen hebbend wat het gevaar is van wat onderhevig is aan verouderen, ziekte, dood, smart en bezoedeling, de niet-verouderende, niet-ziekelijke, doodloze, smartvrije en onbezoedelde opperste bescherming tegen ketening zoek, Nibbana’.

1. "bondage", dit kan zowel verwijzen naar de staat van iemand die gebonden is zoals een slaaf, gevangene of lijfeigene, als naar een staat waarin je onderworpen bent aan een kracht of invloed.

Hartelijke groet,
Siebe

78
Stroom-intrede(r), Een Verkennend Onderzoek
 
Inleiding

Om mijn persoonlijk begrip te vergroten van stroom-intrede en de stroom-intreder (sotapanna) ben ik een verkennend onderzoek gestart. Ik heb me gericht op die fragmenten in de Nikaya’s die over stroom-intrede(r) gaan.

Ik begrijp dat dit hooguit een studie-achtig soort begrip geeft. Geen gerealiseerd begrip van stroom-intrede waar het echt om draait, maar het leek me toch nuttig dit onderwerp eens wat nader te bekijken en te toetsen aan de ideeën die bij me zijn gaan leven.

Het leek me ook leuk de informatie die ik gevonden heb hier te delen. Ik zal het in de komende dagen in delen posten. Ik stel op het prijs wanneer jullie eventuele vragen, kritiek en/of opmerkingen even in de wacht zetten totdat alles gepost is.

Van Khuddaka Nikaya heb ik alleen Khuddakapatha, Dhammapada, Udana, Itivuttaka en Sutta Nipata verkend. Behalve een enkel fragment uit Udana heb ik eigenlijk niet uit deze Nikaya geput. Voor Digha Nikaya (DN) heb ik de vertaling van Walshe geraadpleegd en van Majjhima Nikaya (MN), Samyutta Nikaya (SN) en Anguttara Nikaya (AN) de vertalingen in het Engels van Bhikkhu Bodhi.
Verwijzingen naar de teksten heb ik tussen haken toegevoegd. Dit pretendeert niet een compleet overzicht te geven van al die plekken waar het betreffende onderwerp in de Nikaya’s ter sprake komt.

Ik hoop met dit verkennend onderzoek antwoord te geven op de volgende vragen:

-Wat wordt bedoeld met de stroom?
-Wat wordt bedoeld met stroom-intrede?
-Wat wordt bedoeld met een stroom-intreder? Wat zijn diens kenmerken?
-Zijn er verschillende soorten stroom-intreders?
-Wat zijn de factoren die leiden naar stroom-intrede?
-Wat zijn de voordelen van stroom-intrede?
-Wat zijn obstakels voor stroom-intrede?

Als laatste zal ik posten:
-Extra informatie (ook uit andere bronnen dan de Nikaya’s)

Ik zal nu eerst een samenvatting geven. Dit geeft denk ik een goede eerste indruk en is waarschijnlijk behulpzaam bij het lezen van de rest. Na de samenvatting zal ik op elk van bovenstaande vragen dieper ingaan aan de hand van de teksten uit de Nikaya’s.

Ik heb dit niet als leraar geschreven maar als geïnteresseerde leek. Het heeft verder geen andere status  dan een verkennend onderzoek van een leek. 

hartelijke groet,
Siebe


79
Algemeen / wedergeboorte en kamma, collectief of individueel?
« Gepost op: 12-04-2016 14:27 »
Ook al heb je niet directe kennis van vorige levens, je kunt volgens mij toch wel stellen dat de vorm van het lichaam nu, de werking van het lichaam nu, de mentale neigingen die we nu hebben, toch op de een of andere manier een afspiegeling/resultaat is van vele vroegere keuzes en handelingen, in vele vorige levens verricht. Er moet iets van een continuïteit zijn van verleden naar nu naar toekomst.

De Boeddha zag de pasgeborene ook niet als een onbeschreven blad. Een zuigeling heeft al allerlei latente neigingen. Er zitten al vele nerven in het blad, zeg maar. Informatie uit het verleden is al bij die pasgeborene. Dus kijk je naar het fysieke en mentale dan zie je eigenlijk ook het verleden daarin weerspiegelt, toch?

Die continuïteit van ver verleden naar nu, en van nu naar de toekomst is volgens mij ook de basis van het onderricht over wedergeboorte en kamma.

Wat zijn dan herinneringen aan vorige levens?

Wat de Boeddha niet bedoelde, volgens mij, is dat een soort oer-geest, die ongeboren en onsterfelijk is, steeds incarneert. En dat herinneringen aan vorige levens, eigenlijk uiteenlopende incarnatie-herinneringen zijn van die oer-geest. Als het zo zou zitten, stel, waarom heeft de Boeddha dat dan gewoon niet verteld?

Nibbana is niet een oer-geest die incarneert, toch? Nibbana kan ook niet opeens lokaal worden. Incarnatie is onmogelijk voor het ongeborene. Het ongeborene doet niks. Het hoort niet bij voorwaardelijk ontstaan. Het kan zich er ook nooit in mengen. Dat het ongeborene zich iets zou kunnen herinneren, betekent dat het veranderlijk zou zijn. Zou het kunnen incarneren en niet kunnen incarneren dan is het ook veranderlijk en hoort het eigenlijk gewoon bij het geconditioneerde.  Eigenlijk verschilt die ongeboren oer-geest dan niks van gewoon bewustzijn.

Verder, als herinneringen aan vorige levens eigenlijk verschillende incarnatie-herinneringen zijn van een ongeboren oer-geest, dan zijn natuurlijk alle vorige levens, welke dan ook, diens herinneringen aan vorige levens. Maar dat ontkracht nu juist de leer van wedergeboorte en kamma. Want immers dat maakt juist duidelijk dat wezens individuele verantwoordelijk hebben voor hun handelen en de gevolgen daarvan.

De leer zegt niet, "wat jij doet Piet, dat zal Siebe later oogsten". Het verspreidt niet het idee van collectief kamma of collectieve verantwoordelijkheid maar wijst dat eerder af. Iemand is de eigenaar van zijn kamma, erfgenaam van zijn kamma etc. Als ik in de hel belandt, dan niet door jouw gedrag maar door mijn eigen wangedrag en verkeerde visies. Als het goed is kom jij niet in de gevangenis door een misdaad die ik begaan heb.

De Boeddha bespreekt dat het mogelijk is jezelf te zuiveren maar hoe is dat mogelijk als de vuiligheid van anderen jou steeds weer toevalt.

Nee, het onderricht over wedergeboorte en kamma wijst juist heel sterk op het individuele aspect. Het collectieve is misschien wel een idee dat geliefd is, aantrekkelijk, en we beinvloeden elkaar natuurlijk, maar het geeft wel aan dat iemand uiteindelijk wordt afgerekend op zijn eigen daden.

Als herinneringen aan vorige levens geen incarnatie-herinneringen zijn van een ongeboren oer-geest, wat zijn het dan wel? Dan kom je er toch op uit, denk ik, dat er individuele stromen zijn. Bhikkhu Samahita verwoordde dat eens zo dat ieder zijn eigen unieke frequentie heeft. En misschien is het kunnen herkennen van die unieke frequentie dan wel wat maakt dat iemand een vorig leven als zijn-vorig-leven kan herkennen en niet elk-vorig-leven als zijn vorig leven?

alle goeds,
Siebe

80
Theravada Boeddhisme / Persoonlijkheidsvisie, sakkaya ditthi
« Gepost op: 09-03-2016 20:39 »
Persoonlijkheidsvisie, Sakkaya-ditthi

Bron: Majjhima Nikaya 44, Culavedalla Sutta

Persoonlijkheidsvisie ontstaat door beschouwing of misschien mag je ook wel zeggen dat het een bepaalde perceptie of idee is. Het lijkt me dat het in de kern gaat om allerlei soorten ideeen over Ik. Je maakt je een voorstelling van jezelf en je houdt die voorstelling ook echt voor wie je bent. Het is het domein van beeldvorming.

Er worden in MN44 per khandha vier soorten visies onderscheiden. Ik zal dit uitwerken voor de eerste khandha, materiele vorm.

1. ...”je beschouwt materiele vorm als jezelf...”
Dus je beschouwt het lichaam als jezelf. De visie: ‘Ik ben dit lichaam’.
Het voorbeeld hierbij uit commentaar (zie noot 462) is dat men materiele vorm kan beschouwen als jezelf, op de manier waarop de vlam van een brandende olielamp identiek is aan de kleur (van de vlam). 

Dus dit lijkt me een toestand van volledige identificatie. Ik denk dat dit heel veel voorkomt. Als je alleen al voor de spiegel staat en je maakt je haar in orde dan heb je toch het idee, ‘dat ben ik’. Je bent toch ijdel vanuit de visie dat je het lichaam bent. Je vereenzelvigt je er toch mee. Misschien schaam je je er voor? Of ben je juist trots en wil je laten zien, ‘dit ben ik’. Ook als het lichaam iets gaat mankeren, kun je merken dat er een sterke identificatie is en dat er paniek kan ontstaan. Een herkenbare vorm van persoonlijkheidsvisie, vind ik.

2. ....”of je beschouwt het zo dat jezelf materiele vorm bezit...”
Dus de beschouwing: ‘Ik bezit een lichaam, ik heb een lichaam. Dit lichaam is van-mij.
Ik ben de eigenaar van dit lichaam, eigenaar van deze materiele vorm’.
Het voorbeeld dat het commentaar geeft, is dat men het zo kan beschouwen dat je een materiele vorm bezit, zoals een boom ook een schaduw bezit.

Ja, dit vind ik ook erg herkenbaar. Ik ben niet het lichaam maar ik heb een lichaam. Een idee dat zeker voorkomt en het functioneren soms beheerst. Ik bestuur het lichaam. Ik doe er mee aan sport en hou het mooi en gezond. Ik ben de eigenaar van dit lichaam, dit lichaam is van-mij en ik moet het goed behandelen. Gezond houden, goed voeden, schoon houden, in vorm houden etc. Ik heb een lichaam. Dit lichaam is van-mij. Herkenbaar, toch?

3. ...”of je beschouwt materiele vorm als in jezelf...”
Ik denk dat dit de beschouwing/visie is dat het lichaam of misschien lichamelijkheid een onderdeel/aspect is van jezelf. Dus niet zozeer het lichaam als van-mij, maar als een aspect of onderdeel van jezelf. Je poneert eerst jezelf als een soort geheel, en de materiele vorm of het lichaam is daarin dan vervat. Het voorbeeld van het commentaar hierbij is dat men het zo kan beschouwen dat materiele vorm in jezelf is, zoals een geur in de bloem is/zit.

Hmmm...deze visie vind ik op dit moment niet zo herkenbaar.

4. ...”of je beschouwt jezelf in materiele vorm”. Dit lijkt de omgekeerde van de vorige.
Ik begrijp het zo dat je eerst het lichaam of de materiele vorm poneert en dan is je visie dat je daar op de één of andere manier in bent vervat. Het voorbeeld uit commentaar hierbij is dat men zichzelf beschouwt in materiele vorm, zoals een juweel zit in een juwelendoosje.

Misschien dat deze visie lijkt op de materialistische visie, waarin het zelf op de een of andere manier, als emergerend verschijnsel is vervat in de materiele vorm, namelijk het brein. Hmmm...

Ik merk dat ik met 3 en 4 het minst heb op dit moment.

Voor de andere vier khandha’s, gevoel, waarneming, mentale formaties en bewustzijn wordt dit op dezelfde manier uitgewerkt, dus vervang 'materiele vorm', door 'gevoel', 'waarneming', 'mentale formaties' en 'bewustzijn'.

Dus je krijgt zo 20 soorten persoonlijksheidsvisie, voor elke khandha vier.

Persoonlijkheidsvisie is in boeddhisme iets heel essentieels, volgens mij, omdat zolang je jezelf blijft ervaren als een wezen, je ook je zo zult gedragen. De visie is alles bepalend. Je intenties, je motivaties, het spreken, het doen en laten. Persoonlijkheidsvisie werkt als een soort psychologisch verdedigingsmechanisme. Geloof je eenmaal dat geest een Ik is, op welke manier ook, dan vraagt dat Ik ook om aandacht, liefde, status, wil veiligheid, wil zekerheid, gezondheid, wil dit wel en dat niet etc. Er trekt dus samen met persoonlijkheidsvisie een hele psychologische wereld op met allerlei emoties, verlangens, angsten, zorgen etc.

Daarom wordt het waarschijnlijk ook beschreven als de eerste keten die je moet prijsgeven want als dit niet wordt prijsgegeven, dan blijven alle bezoedelingen en latente neigingen denk ik maar gevoed worden vanuit dat geloof dat er een soort mannetje of vrouwtje in je hoofd zit, een wezentje.

Er wordt onderwezen dat van deze persoonlijkheidsvisies (sakkya-ditthi) voorgoed afstand wordt gedaan bij stroom-intreden. Nibbana wordt dan voor het eerst rechtstreeks ervaren. Ik neig het toch zo te begrijpen dat je dan pas echt voor het eerst ziet wie of wat je echt bent en dan wel op een volstrekt niet verbeelde manier. Dat kan denk ik persoonlijkheidsvisie ontmantelen.
Dit moment van stroom-intreden markeert niet alleen het einde van persoonlijkheidsvisie maar ook van twijfels of scepsis omtrent de Boeddha, de Dhamma en Sangha.
Tevens onthult zich de zinloosheid van gehechtheid aan bepaalde rituelen en gebruiken als vaardige middelen op het pad.

hartelijke groet,
Siebe



81
Over dit forum / Betekenis van titels op het forum
« Gepost op: 04-03-2016 19:31 »
Beste mensen,

Misschien overbodig, misschien staat dit ook wel ergens op het forum, maar wil er toch graag wat woorden aan besteden.

Het forum werkt kennelijk zo dat naarmate je meer berichten verstuurt dat je stijgt in 'status'. Je titel verandert naarmate je meer posten verstuurd. Je kunt titels tegenkomen als (in willekeurige volgorde): "actief lid", "gevestigde sangha", "verspreider van inzicht", "sangha lid", "boeddha forumganger", "eerwaarde". Je 'status' neemt toe zeg maar. Je kunt die titels vinden onder de forumnaam, linksboven in de post. Natuurlijk is dit eigenlijk enkel een soort speels dingetje maar toch...

Ik heb heel wat berichten gepost inmiddels en heb de titel "eerwaarde" gekregen. Je moet dit enkel beschouwen als een soort geautomatiseerde leukigheid, het heeft geen enkele werkelijke betekenis. Niemand kent deze titels dus toe. Het is puur een kwestie van aantal posten en automatisering.
Misschien was dat wel duidelijk ook. In ieder geval wilde ik het vermelden.

Ik heb verzocht de titel 'eerwaarde' bij mij te verwijderen maar kennelijk kan dit niet. Ik vind dat spijtig omdat ik het toch wel een ding vindt. Het past niet bij me vind ik. En misschien stoot het ook andere deelnemers af die misschien denken dat hier een zeer gerespecteerd boeddhistische leraar deelneemt. Niks is minder waar. Ik ben gewoon een leken-beoefenaar en gloei van vergiften.

hartelijke groet,
Siebe





82
[bron: the Numerical Discourses of the Buddha, a translation of the Anguttara Nikaya, by Bhikkhu Bodhi, 2012, Wisdom Publications, Boston; door mij vertaald].

Anguttara Nikaya 10.1 (1), Welke Bedoeling?

Aldus heb ik gehoord. De Gezegende verbleef eens te Savatthi in Jeta’s gaarde, Anathapindika’s park. Toen benaderde de eerwaarde Ananda de gezegende, betoonde hem eerbied en ging terzijde zitten en zei tegen hem:
(1) “Bhante, wat is de bedoeling en het voordeel van heilzaam deugdzaam gedrag?”
(2) “Ananda, de bedoeling en het voordeel van heilzaam gedrag is geen berouw.
(3) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van geen berouw?”
“De bedoeling en het voordeel van geen berouw is blijdschap”.
(4) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van blijdschap?”
De bedoeling en het voordeel van blijdschap is opgetogenheid”.
(5) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van opgetogenheid?”
“De bedoeling en het voordeel van opgetogenheid is rust/kalmte”.
(6) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van kalmte?”
“De bedoeling en het voordeel van kalmte is plezier/genoegen/zin”.
(7) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van plezier?”
“De bedoeling en het voordeel van plezier is concentratie”.
(8} “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van concentratie?”
“De bedoeling en het voordeel van concentratie is kennis en visie van dingen zoals ze werkelijk zijn”.
(9) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel kennis en visie/zicht van/op dingen zoals ze werkelijk zijn?”
“De bedoeling en het voordeel van kennis en visie van dingen zoals ze werkelijk zijn, is ontgoocheling en passieloosheid.
(10) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van ontgoocheling en passieloosheid?”
“De bedoeling en het voordeel van ontgoocheling en passieloosheid is de kennis en visie/zicht van bevrijding.
“Dus, Ananda, (1)-(2) de bedoeling en het voordeel van heilzaam deugdzaam gedrag is geen berouw; (3) de bedoeling en het voordeel van geen berouw is blijdschap; (4) de bedoeling en het voordeel van blijdschap is opgetogenheid; (5) de bedoeling en het voordeel van opgetogenheid is kalmte; (6) de bedoeling en het voordeel van kalmte is plezier; (7) de bedoeling en het voordeel van plezier is concentratie; (8} de bedoeling en het voordeel van concentratie is de kennis en visie van dingen zoals ze werkelijk zijn; (9) de bedoeling en het voordeel van de kennis en visie van dingen zoals ze werkelijk zijn, is ontgoocheling en passieloosheid; en (10) de bedoeling en het voordeel van ontgoocheling en passieloosheid is de kennis en visie/zicht van bevrijding. Dus, Ananda, heilzaam deugdzaam gedrag leidt op progressieve wijze naar het belangrijkste”.

hartelijke groet,
Siebe

83
Theravada Boeddhisme / Sati (mindfulness)
« Gepost op: 24-02-2016 10:36 »
Sati wordt wel vertaald als aandachtigheid, indachtigheid, opmerkzaamheid of men gebruikt het Engelse woord "mindfulness". Sati is één van de 52 mentale factoren. Wat betekent sati als mentale factor? Waar verwijst het naar? Is het bijvoorbeeld iets anders dan keuzeloos gewaarzijn of is dat hetzelfde? Wat is sati?

Het onderstaande is een vertaling van de bespreking van deze mentale factor Sati in “Handbook of Abhidhamma Studies” door Eerwaarde Sayadaw U Silananda, deel I, p. 270-273. Hij becommentarieert hierbij verklaringen gegeven in CMA, a Comprehensive Manual of Abhidhamma. Het betreft de volgende verklaring uit CMA (CMA, II, Guide to § 5, p. 86):

“Het woord sati stamt af van een wortel die betekent “herinneren” maar als een mentale factor beduidt het eerder de aanwezigheid/tegenwoordigheid van geest, aandachtigheid voor het huidige moment, dan het herinneringsvermogen betreffende het verleden. Het heeft het kenmerk van niet-wiebelen, d.w.z. niet wegdrijven van het object. Diens functie is afwezigheid van verwarring of niet-vergeetachtigheid. Het wordt gemanifesteerd als bewakerschap of als de staat van het confronteren met een objectief veld. Diens directe oorzaak is sterke perceptie/waarneming (thirasanna) of de vier fundamenten van mindfulness”.

In het onderstaande breekt de eerwaarde Silananda dit tekstfragment uit CMA in stukjes en voorziet het van commentaar.

<begin vertaling>

Sati

“De volgende is Sati, mindfulness. Jullie kennen allemaal mindfulness. Jullie hebben nu vele jaren mindfulness beoefend. Het Pali woord voor mindfulness is Sati.

         “Het woord sati stamt af van een wortel die betekent ‘herinneren’, ...”   

Hier als een mentale factor is het feitelijk niet herinneren.

           “...maar als een mentale factor beduidt het eerder de aanwezigheid/tegenwoordigheid
          van geest, aandachtigheid voor het huidige moment, dan het herinneringsvermogen
...”

Sati betekent hier niet herinneren, maar het betekent aandacht besteden aan het object in het huidige moment. Wanneer je satipatthana beoefent, mindfulness meditatie, ben je mindful van het object in het huidige moment. Soms betekent sati herinneren. De paranormale kennis van het herinneren van vorige levens- de Boeddha realiseerde deze kennis in de eerste nachtwake voordat hij de Boeddha werd. Die kennis wordt Pubbenivasanussati genoemd. Sati betekent daar herinneren. De Boeddha was in staat zijn vorige levens te herinneren. In bepaalde contexten kan sati herinneren betekenen.
Hier als een cetasika (mentale factor, Siebe) betekent sati niet herinneren maar mindfulness, bij het object [aanwezig] zijn.

  “Het heeft het kenmerk van niet-wiebelen,...”

Dat betekent niet op het oppervlak drijven. Het commentaar legt uit dat een stuk hout, of laten we zeggen een ballon, op het oppervlak van het water drijft. Het gaat niet in het water. Sati is niet zo. Sati moet in het object gaan. Een andere manier om niet-wiebelen te beschrijven is niet-oppervlakkigheid. Als het sati is, is het niet oppervlakkig. Er moet stevig contact zijn met het object; het moet in het object gaan.

  “Diens functie is afwezigheid van verwarring of niet-vergeetachtigheid
  
Dat betekent feitelijk het niet verliezen van het object. Wanneer je ergens aandacht aan besteedt, is je geest bij dat object. Je geest verliest dat object [niet uit het oog]. Je verliest dat object niet [uit het oog] omdat Sati er is. Het heeft de functie van niet-verwardheid of niet verliezen van het object.

  “Het wordt gemanifesteerd als bewakerschap,...”
  
Sati manifesteert zich als een bewaker. Wanneer je een bewaker bij een poort zet, kan een bewaker ongewenste dieren buiten houden, ongewenste mensen. Op dezelfde manier geldt dat als je sati als bewaker instelt bij de geest-poort, dan kan het de onheilzame mentale staten tegenhouden om je geest binnen te dringen. Wanneer Yogi’s op sati zelf concentreren, verschijnt het aan hen als een bewaker. Sati is daar bij de zes zintuigpoorten. Zolang sati daar bij de zes zintuigpoorten is, kunnen er geen onheilzame staten de geest binnendringen.

Dat is waarom de Boeddha zei: “Dit is de enige manier voor het zuiveren van de geesten van wezens”. Vele mensen houden niet van deze verklaring. Ze zouden zeggen dat er nog wat andere manieren moeten bestaan, niet alleen deze. Onlangs ontmoette ik een vrouw die zei: “Ik hou niet van deze verklaring dat dit de enige manier is”. Ik zei niks tegen haar. Dat is de waarheid dat dit de enige manier is om er voor te zorgen dat de mentale bezoedelingen niet je geest binnendringen. Er is geen andere manier. Als je mindfulness (let.) bij je houdt (aandachtig blijft), kun je ze in bedwang houden. Het moment dat je mindfulness verliest, dringen de mentale bezoedelingen binnen. Dus mindfulness is de enige manier. Dat moet je accepteren. De Boeddha zei dat uitdrukkelijk. Dit is de enige manier, er is geen andere manier. Mindfulness kan op verschillende manieren worden beoefend. Er is mindfulness van de ademhaling, mindfulness van lichaamshoudingen, mindfulness van de vier elementen in het lichaam, mindfulness van verschillende delen van het lichaam. Er zijn vele verschillende soorten mindfulness oefeningen. Maar wat je dan ook beoefent, het moet mindfulness zijn, zodat je de mentale bezoedelingen van je geest kunt weghouden. Dat is waarom de Boeddha zei: “Dit is de enige manier voor het zuiveren van de geesten van wezens”. Het is als een bewaker. Zolang mindfulness als bewaker bij de zes zintuigpoorten is, is er geen kans voor de mentale bezoedelingen om je geest binnen te dringen.

  “...of als de staat van het confronteren met een objectief veld”.
  
Dat betekent bij het object aankomen of iets dergelijks. Dus er is sati. Geest is niet alleen gericht op het object maar raakt het ook feitelijk aan. Geest is naar het object gericht. Confronteren betekent de geest zo keren dat het face-to-face staat met het object.

  “Diens directe oorzaak is sterke perceptie/waarneming...”
  
Als je sterke sanna (1 van de andere 52 mentale factoren, Siebe) hebt, kun je vele dingen herinneren. Je kunt een boek onthouden of misschien vele boeken. Feitelijk komt dat omdat je sterke sanna hebt. Sterke Sanna helpt je dingen te herinneren.

  “...of de vier fundamenten van mindfulness”.
  
De vier fundamenten van mindfulness is ook de directe oorzaak. Je beoefent de vier fundamenten van mindfulness en je ontwikkelt mindfulness. De eerdere mindfulness is een directe oorzaak of een voorwaarde voor de beoefening van mindfulness. Een moment van mindfulness heeft een ander moment van mindfulness, en een ander moment van mindfulness. Dus daarom wordt gezegd dat de vier fundamenten van mindfulness de directe oorzaak is".

<einde vertaling>

hartelijke groet,
Siebe
  

84
Het gewone leven / Levenseindekliniek
« Gepost op: 15-02-2016 22:52 »
Net een documentaire gezien op televisie. Veel indrukken. Verwarrend ook.

hartelijke groet,
Siebe

85
De training die de Boeddha aanbiedt, kun je volgens mij indelen in twee stromen.

Er is een deel van de training dat gaat om het identificeren bij jezelf van wat onheilzaam is, leedvol, niet-voordeel brengend, wijsheid verduisterend, de geest bezoedelend. De Boeddha heeft hier, getuige de sutta's, heel direct naar gekeken, in deze zin van: wat gebeurt er in de geest als er kwade wil opkomt, jaloezie, haat, hebzucht etc. Het vernauwt de geest, het doet de geest geen goed.

De Boeddha heeft kennelijk aanhoudend getraind in het leren verdrijven van zulke bezoedelende mentale factoren. Hij heeft ook mentale factoren geïdentificeerd die ontspannen, licht brengen, vrolijkheid, die verruimen zoals liefdevolle vriendelijkheid, mededogen, dankbaarheid en medevreugde, mentale soepelheid en lichtheid etc. Wat binnen de geest oorzaak is van lijden verdreef de Boeddha. Wat binnen de geest oorzaak is van geluk ontwikkelde de Boeddha.

In principe is dit alles aanwezig of kan alles ontstaan. Er is een potentieel aan leed veroorzakende mentale factoren maar ook een potentieel geluk veroorzakende mentale factoren. Iemand die zijn eigen en andermans voordeel op het oog heeft gaat hier wijs mee om, en kiest er bewust voor om het heilzame te cultiveren en het onheilzame af te zwakken en te laten.

De Boeddha was zich kennelijk ook bewust dat op dit horizontaal vlak van beoefening, waarbij iemand leert op een wijzere manier aandacht te geven aan wat heilzaam en onheilzaam is, het ene cultiveert en het andere juist prijsgeeft, er niet fundamentele transformaties in de geest gaan plaatsvinden. Je kunt bijvoorbeeld door deze training zeker kwade wil of haat als neiging afzwakken maar niet ontwortelen. Je kunt minder hebzuchtig worden en daarvan de directe voordelen merken in je leven maar deze neiging blijft wel bestaan. Dit geldt ook voor andere neigingen.

Dit is als het ware het horizontale deel van de training waarin je in de tijd werkt aan betere gewoonten. Dat zorgt dus niet voor wezenlijke transformatie maar het positieve kamma wat je zo verzameld heeft wel positieve gevolgen hier en nu merkbaar, en ook vooral in volgende levens. Zulk positief kamma kan een wedergeboorte veroorzaken in hogere bestaanssferen. Ik ken ook Tibetaanse meesters, waaronder Gampopa, die er ook op hameren dit deel van de training dat je kunt aanduiden als "methode of oefenweg", niet gering te schatten.   

Een tweede deel of aspect van de training gaat wél over transformatie, ja, de ontworteling van neigingen zoals: jezelf te zien als een persoon, twijfels, kwade wil, hebzucht, rusteloosheid, etc. Deze transformatie vindt plaats als iemand, of liever bewustzijn of citta, rechtstreeks Nibbana ervaart.
Dat heeft een transformerend effect in die zin dat het in staat is bijvoorbeeld kwade wil en hebzucht en persoonlijkheidsvisie helemaal te ontwortelen, tot op een niveau dat dat zelfs niet meer vanuit een onderliggende neiging opkomt.

In het theravada boeddhisme wordt aangegeven dat dit zo radicaal kan zijn dat in 1 slag, als het ware,  alle onderliggende neigingen die normaal het gedrag beheersen, kunnen ontwortelen. Maar doorgaans gaat ook dit in stappen en ervaart iemand op verschillende momenten verschillende vormen van ontworteling/transformatie. Traditioneel wordt dit aangeven als stroom-intreden, eenmaal terugkeren, niet meer terugkeren en arhantschap.

Het is deze ontworteling van de neigingen die in het theravada boeddhisme gezien wordt als vrijheid, want als neigingen niet zijn ontworteld, zullen ze tijdens sterven waarschijnlijk opnieuw zorgen voor wedergeboorte en weer ketenen aan samsarische bestaansvormen.

Als je dan het traject overziet dan wordt dit vergeleken met water dat geleidelijk afloopt, met een geleidelijke helling, geleidelijk stroomt en dat dan ineens naar beneden stort. Je hebt dus een deel waarin verandering zich geleidelijk voltrekken met de tijd en geen wezenlijke transformatie plaatsvindt en een deel/aspect waarin transformatie zich op tijdloze wijze onmiddellijk voltrekt.

Verlichting is volgens mij ook in theravada gewoon altijd ogenblikkelijk. Dit is niet typisch voor Zen of welke school dan ook, maar gewoon de aard van verlichting. Het is kennelijk nauwelijks of niet te voorspellen hoe veraf of hoe dichtbij iemand, of liever citta, is bij de transformatie. Misschien heeft een luisteraar genoeg aan een zin, aan 1 gebaar. Sutta's geven wel aan dat dit wel mogelijk is.

Natuurlijk, men probeert als het ware de systematiek van verlichting te doorgronden, in de vingers te krijgen. Hoe brengt de verlichte meester de onverlichte leerling nou zover? Wat is nodig? Wat is juist niet nodig? Verschillende scholen hebben verschillende ideeen over wat het beste is, of het beste werkt. Ik heb geen getallen maar ik vermoed dat  er geen school is die er uitspringt in het voortbrengen van verlichte leerlingen. Er lijkt iets ongrijpbaars.

Het Ideale Trainingsschema naar Verlichting?

hartelijke groet,
Siebe

86
Algemeen / Onderdrukken
« Gepost op: 05-02-2016 12:49 »
Ik las een topic over woede en kwam daar 'onderdrukken' tegen. Ik voel de behoefte dit wat meer uit te zoeken.

Ik vind het moeilijk te bepalen wat onderdrukken precies is en hoe goed of slecht of handig of onhandig dit is. Door velen wordt er slecht over gesproken, maar wat is het precies? Onderdrukken is kennelijk niet vaardig of wijs maar wat is het precies?

Als de impuls opkomt iemand uit te schelden of te slaan, maar je doet het niet, onderdruk je dan deze neiging en is dit dan verkeerd? Kortom, is het niet volgen van impulsen en neigingen ook altijd hetzelfde als het onderdrukken er van? Is dit kwalijk?

Stel dat sati sterk is ontwikkeld en er is constante indachtigheid van wat er mentaal ontstaat en weer verdwijnt. Dan krijg je automatisch dat je aan die mentale impulsen en neigingen niet meer toegeeft. Iemand anders zou kunnen zeggen, je onderdrukt zo echt je emoties, je persoonlijkheid, je unieke kleur, je unieke kwaliteiten. Leef eens wat losjes. Doe eens spontaan.

Stel je hebt een bijzonder sterke neiging jezelf te uiten via poezie, kunst, schrijven etc. Eigenlijk wordt je gek als je dat niet doet. Maar je besluit dat dit eigenlijk een gevangenis is. Je wilt niet meer in die gevangenis van dwang en begeerte leven, deze slavernij. Is dit nu onderdrukking?

Wat is precies onderdrukken? Wanneer is iets wel onderdrukken en geen onderdrukken.
Hoe kwalijk is onderdrukken? Is het altijd kwalijk?
Wat speelt er allemaal een rol bij onderdrukken?

hartelijke groet,
Siebe

87
Theravada Boeddhisme / Citta
« Gepost op: 01-02-2016 13:30 »
Ik ben me iets meer aan het verdiepen in de Abhidhamma waar dit begrip 'Citta' functioneert. Ik schrijf dit niet als leraar of deskundige in de Abhidhamma maar als geïnteresseerde leken-beoefenaar.

Citta

Citta wordt wel vertaald als bewustzijn, bewustzijnsmoment, geest-moment of gedachte-moment. Citta ervaart of kent het zintuiglijk object wat zich kan aandienen via zes zintuiglijke poorten of deuren: via oog, oor, neus, tong, lichaam en via de geest-poort.

In de Abhidhamma drukt citta volgens mij vooral uit dat bewustzijn, of misschien liever nog cognitie (kenproces), niet een soort statisch iets is maar het betreft elkaar snel opeenvolgende bewustzijnsmomenten, citta's genaamd. Bewustzijn of cognitie heeft in deze context eerder het karakter van een stroom elkaar snel opeenvolgende bewustzijnsmomenten, het karakter van een proces, een soort golf-beweging, dan van een statische entiteit of ding-achtig iets.

Hoewel citta wel wordt vertaald als bewustzijn(s-moment) wordt ook onderwezen dat er tijdens diepe droomloze slaap, bewusteloosheid, tussen bepaalde cognitieve fasen in en wanneer er geen zintuiglijke input is, citta's zijn. Op zulke momenten die je 'onderbewustzijn' zou kunnen noemen, zijn er zogenaamde bhavanga citta's. Ook die volgen elkaar op in een continue stroom van ontstaan en weer verdwijnen.
De functie van bhavanga citta's is dat ze een soort continuïteit verlenen aan wat we het wezen noemen.
Want er moeten altijd citta's zijn, anders is iemand dood. Dus ook wanneer er geen gewaarwordingen zijn, zoals tijdens bewusteloosheid of diepe droomloze slaap, is er wel een stroom citta's, bhavanga citta's. Bhavanga wordt ook wel vertaald als levens-continuïteit.
Citta vertalen als bewustzijn is dus tricky, vind ik, omdat het ook kan verwijzen naar deze onderstroom.

Elke citta heeft een functie en ontstaat samen met een object. Nooit zonder object. Dat geldt ook voor de bhavanga citta's. Die hebben allemaal hetzelfde object als de eerste citta van het leven ervoer. De eerste citta van het nieuwe leven heet patisandhi citta en wordt ook wel vertaald als wedergeboorte-bewustzijn. De laatste citta van een leven wordt cuti-citta genoemd. Na de cuti-citta volgt dus, behalve bij arahants, weer een patisandhi citta en continueert de stroom in een nieuw leven.
Zo is er een ononderbroken stroom van citta's, van leven tot leven, waarbij de ene ontstaat, daarna volledig weer wegvalt, en de volgende weer ontstaat etc. Ze conditioneren elkaar daarbij ook. Er wordt wel gezegd dat daarom het verleden het heden vorm kan geven, en het heden de toekomst kan vormgeven.

Zien, horen, ruiken, proeven en tactiel gewaarworden via het lichaamszintuig zijn geen functies van een zelf maar worden beschreven als functies van specifieke citta's. Het is niet dezelfde citta die (bijvoorbeeld) ziet en hoort. Hoewel het kan lijken alsof zien, horen etc. op hetzelfde moment plaatsvindt, is dit volgens deze visie niet zo. Het zijn aparte citta's en aparte momenten ook.

Hetzelfde geldt voor bijvoorbeeld de smaak van iets ervaren, een functie van citta, en bijvoorbeeld de afkeer die zo'n smaak kan oproepen. In het onderricht wordt aangegeven dat dit niet één hetzelfde moment is, hoewel dat misschien zo zou kunnen lijken. Het is juist omdat ervaren en emotie er bij, niet hetzelfde moment is en niet hetzelfde citta proces is, dat je ook op dit vlak de geest kan leren beheersen. Dat er (enige) vrije wil is. Zou alles op hetzelfde moment plaatsvinden; waarnemen/ervaren en emoties en gedrag, dan valt er ook niks te leren of aan te sturen. Maar zo werkt het niet. Vooral als mindfulness of indachtigheid zich stevig vestigt, ontstaat er steeds meer besef van het opkomen en weer verdwijnen van allerlei mentale reacties. Enkel geconditioneerde reacties, niet-zelf. Je kunt vaak niet voorkomen dat bijvoorbeeld afkeer opkomt maar je kunt je aandacht wel zo vestigen daarbij dat het niet uitgroeit tot een motiverende kracht van je gedrag.
Zou de mens werkelijk aandrang of impuls zijn, ja, dan is vrije wil helemaal uitgesloten maar juist omdat ook aandrang of impuls niet-zelf is, enkel een geconditioneerd proces, zit er rek in.

Ook het moment "onderzoeken" (santirana citta) van wat wordt ervaren en vervolgens  het moment bepalen of beslissen (votthapana citta) van wat het is dat wordt ervaren, zijn functies van afzonderlijke citta's en niet van een zelf. Het vindt ook min of meer autonoom, of liever voorwaardelijk plaats. Het vindt ook niet op hetzelfde moment plaats.

Een belangrijk moment in het kenproces is het moment van bepalen of beslissen (votthapana) van wat wordt ervaren. Volgens het onderricht opent dat als het ware de deur voor een meer actief betrokken relatie met wat wordt ervaren. Het ontsluit zaken zoals wilsactiviteit en het kan herinneringen ontsluiten en reactiepatronen die al eens eerder zijn gevolgd bij het object wat wordt ervaren. Hoewel dit natuurlijk nooit echt hetzelfde object is, pikt citta dat dan wel vaak zo op. Het wordt niet fris ervaren zeg maar.

Dit meer actief deel van het kenproces waarin wil zich gaat roeren wordt Javana genoemd. Er zijn dan Javana citta's. Je kunt dit bij niet-arahant wel een soort beladen citta's noemen. Er gebeurt nu veel meer dan louter ervaren. Er komt emotie op gang, aantrekken en afstoten, voorkeur en afkeer. Er is wilsactiviteit. Voorkeur/gehechtheid/hebzucht (lobha) als het object wat wordt ervaren als aangenaam is bestemd. Afkeer/irritatie/haat/ergernis/weerzin/kwade wil (dosa) als beslist is dat het onaangenaam is. Neutrale objecten vervelen ons en negeren we doorgaans. Het is wederom geen zelf dat dit regelt of doet of ervaart en in die zin is zelf het woord "ons" in de vorige zin eigenlijk ongepast. Alles ontvouwt zich enkel op een geconditioneerde wijze. Het is enkel een cognitief proces.

Het zal duidelijk zijn dat juist in dit Javana stadium, waarvan gezegd wordt dat het 7 impuls-momenten, beslaat, emoties opspelen en daarmee ook kamma. Er is wilsactiviteit ontstaan ten opzichte van wat wordt ervaren. Zulke wilsactiviteit kan zich omzetten in verbale en lichamelijke daden. Als het bijvoorbeeld gaat om lobha (hebzucht, voorkeur, gehechtheid) en dosa (afkeer, haat etc) dan kan dat leiden tot doden, stelen, liegen etc. Allerlei wangedrag. Het is in deze fase dat indachtigheid en gelijkmoedigheid ook gemakkelijk verloren kan gaan. Als een impuls zo fel oplicht dan trekt dat onmiddellijk zoveel aandacht dat je verblind raakt als het ware en voordat je het weet in een reactie zit.

Zo worden er in dit Javana stadium soorten citta's onderscheiden die wortelen in drie onheilzame, geen gezondheid- of voordeel brengende, immorele (akusala) mentale factoren, namelijk in lobha, dosa en moha. Als zulke citta's het gedrag motiveren wordt onheilzaam kamma verzameld door onheilzame wilsactiviteit. Als dat bij jezelf verzameld is, heeft dat een soort momentum van zichzelf. Het wil als het ware iets voorbrengen, in dit geval iets onheilzaams. Als een zaadje.

Het kan ook zo zijn dat in dit stadium van actieve betrokkenheid juist kusala citta's ontstaan. Citta's geworteld bijvoorbeeld in liefdevolle vriendelijkheid (adosa) in gulheid (alobha) en wijsheid (amoha). Gemotiveerd door het goede of heilzame, verzamelen we ook het overeenkomstig kamma.

Bij arahants ontstaan in deze fase niet meer zulke beladen citta's, geen karmisch functionerende citta's meer. Er ontstaan zogenaamde kiriya citta's. Deze functioneren niet meer als oorzaak en gevolg.
Dus zij verzamelen geen karma meer.

Het is geen zelf dat ziet of hoort etc. maar dit is een functie van citta. Zou je blind worden, dan verdwijnt niet het zelf dat zag, nietwaar? Of zit het zelf als een poppetje door de ogen te kijken, door de neus te ruiken, door de mond te proeven etc? Het wordt geduid als functies van citta, van bewustzijn, cognitieve momenten.
Er is ook geen entiteit zelf dat een soort coördinerende rol, een besturende rol of aanstichtende rol speelt bij het cognitieve proces. Het gebeurt voorwaardelijk. Er is iets wat het zintuig treft en er komt gewoon een cognitief proces op gang met momenten van waarnemen, onderzoeken, beslissen, emotie etc.
Het is enkel een procesmatig zich ontvouwend cognitief proces wat verschillende fasen doorloopt. Al zulke momenten worden citta momenten genoemd.

Ik heb dit nu slechts heel grof geschetst maar in het onderricht wordt dat in detail belicht. Misschien later meer.

Tot zover,
hartelijke groet,
Siebe





























88
Het gewone leven / Drank & Drugs
« Gepost op: 30-01-2016 13:23 »
Ik hoorde dit onlangs en het opende iets in mij. In mijn eigen woorden:

Bedenk dat als je iets bewust wilt, dat je het dan zaait zoals je het gewild hebt. Stel bijvoorbeeld dat je ontremd wilt raken door drank, bedenk dan dat je op een onbewust niveau de impuls/intentie tot ontremming zaait bij jezelf als een kracht die losstaat van wat je wilt dat gebeurt. Die gezaaide impuls tot ontremming wil en kan niks anders, uit diens aard, dan ontremming voortbrengen. Het zal dat willen veroorzaken want zo is het gezaaid.

Zo ook met de impuls/intentie je geest te benevelen. Bedenk dat je dit als een zaadje bij jezelf zaait. De aard van dat zaadje is dat het wil ontkiemen. Het ontkiemt zoals het gezaaid is. Dus is het gezaaid als de impuls of de neiging om beneveld te raken, dan wil het ook benevelen.

Daarom wordt gezegd dat het innemen van drank en drugs, door de impuls/intentie die er achter zit, kan leiden tot krankzinnigheid, psychoses, mentale stoornissen, labiliteit, manie etc. in dit of volgende levens. Op een onbewust niveau gaan zulke impulsen/intenties als een soort krachten zich uitwerken en vormgeven.

Het lijkt misschien onschuldig dat je wilt ontremmen of benevelen maar je zaait niet veel goeds.
Het is helaas ook niet zo dat als je weer bij zinnen bent, het effect van de keuze weg is. Nee, het kamma is gezaaid. Je hebt de wil tot roes en beneveling gevolgd en dat zaad wil zo ontkiemen als het gezaaid is.

Stel je een nieuw leven voor waarin zulke impulsen op de achtergrond vorm gaan geven aan dat nieuwe leven, dan is het niet best. Het kan niet anders, als er geen verzachtende omstandigheden zijn, dan allerlei stoornissen voortbrengen, want zo is het gezaaid.

(Hetzelfde met het nemen van leven (en andere impulsen/intenties). Als je zo'n impuls volgt dan wil diezelfde impuls ook jouw leven nemen. Want zo is het gezaaid, dat is diens aard. Dus nemen van leven kan je levensduur verkorten. Als zo'n impuls zich uitwerkt in een pas begonnen nieuw leven kan het waarschijnlijk gebeuren dat een kind al jong sterft).

Het idee dat drugs en drank als het ware onschuldig genot is, en dat de impuls/intentie volgen van roes, ontremming, beneveling van geest, onschuldig vertier is, dat lijkt me nogal naief. Niet alleen in het licht van dit leven maar ook in volgende.

hartelijke groet,
Siebe, vroeger te veel gedronken


89
Algemeen / ie wie waai weg?
« Gepost op: 20-01-2016 23:19 »
Ik voel me niet tot boeddhisme aangetrokken, geloof ik, vanuit een soort wens om een einde te maken aan de cyclus van geboorte en dood. Op de een of andere manier leeft dat gewoon niet voor me. Ik heb de ellende van verval, intens lijden en dood wel van nabij meegemaakt en ik ervaar ook genoeg lijden en zie genoeg ellende, maar ik heb toch nog altijd het idee/gevoel dat dit leven, ondanks ook alle ellende, toch ook wel iets moois en bijzonders is.

Ik weet ook niet wat het betekent. Wat betekent het nou om niet meer wedergeboren te worden? Ja, volgens de leer komt een einde aan de stroom citta's. Er komt een einde aan nama en rupa.
Maar wat betekent dat? Wat gebeurt er dan na de dood bij een arahant? 

Ik vind het mooi en nastrevenswaardig de waarheid te ontdekken, om bezoedelingen af te zwakken en te ontwortelen maar op de een of andere manier hecht ik waarde aan individualiteit. Ik wil geen einde aan de stroom geboorten en dood want ik weet niet wat dat betekent.

Er wordt gezegd dat een arahant nog wel een cuti-citta zal hebben (stervens-bewustzijn) maar daarna geen patisandhi-citta (wedergeboorte-bewustzijn) meer. Maar wat dan? Ga je dan als een vlam uit. Weg? Niks meer. Foetsie? Verdampt als een wolk? Nergens meer te vinden? Is dat wat het einde van de cyclus van geboorte en dood betekent?

Ik kan me niet zo goed voorstellen dat iemand dit een aanlokkelijk idee vindt. Geen verder leven meer ergens in een bestaanssfeer? Nergens meer? Ik zie niet precies wat daar nou nastrevenswaardig aan is. Wat betekent het nou precies om nergens meer wedergeboren te worden?
Kennelijk niet dat je toch nog een soort individualiteit ervaart. 

Waarschijnlijk zullen jullie nu denken, ja, de Boeddha behandelt dit in de sutta's onder de onbeantwoorde kwesties. De speculatieve visies. Maar we moeten toch wel weten waar we mee bezig zijn? Houd het jullie  bezig?

hartelijke groet,
Siebe



90
Religie, Mens en Maatschappij / godsdienst en identiteit
« Gepost op: 04-12-2015 12:23 »
Wat ik mooi vind aan boeddhisme is dat het mensen niet bekeert tot boeddhist maar tot het ongeconditioneerde. Dat wat niet geduid kan worden als 'het is dit of dat, zus of zo'. Het wijst volgens mij heel rechtstreeks naar wat waarachtig is. Een boeddhist die uitkomt bij het antwoord, 'Ik ben boeddhist' heeft denk ik toch ergens een verkeerde afslag genomen.

Als bij iemand het boeddhist-zijn net zo op voorgrond wil treden als bij iemand het christen-zijn of moslim-zijn of jood-zijn, dan is die wil mijns inziens een wil geworteld in begeerte/hebzucht. Het heeft niks met Jezus te maken of met Gods wil denk ik maar enkel met de persoonlijk begeerte naar houvast en controle.

De begeerte om iemand te willen zijn, en de Ander, de wereld, situaties, als die-iemand tegemoet te treden. Het is nog altijd een manier om te willen heersen en domineren. Het is denk ik niet wat met innerlijke ontwapening bedoeld kan worden. Met geweldloosheid. Met wijsheid. Met mededogen en zeker niet met Liefde. Het harnas van identiteit. De vesting van identiteit. Het bolwerk van identiteit. Op crisesmomenten kan dit bolwerk zich zo verharden dat je werkelijk meent een bepaald iemand te zijn.

Voor mij leeft het zo dat godsdienst juist over ontmanteling van zulke begeerte gaat. Over ontwapening. Dus juist niet over verharden in je jood-zijn, christen-zijn, moslim zijn of boeddhist-zijn. Godsdienst eert het beeldloze. Het zegt daarmee; 'verbeelding is niet de Weg'. Het eert dat wat wezenlijk is. "Ik ben christen', 'Ik ben boeddhist', 'Ik ben moslim'....dat is verbeelding, dat is niet wezenlijk jezelf.

Tegelijkertijd, werkelijk de wapens neerleggen, en alles en iedereen open tegemoet treden is ook eng.
Werkelijk alles laten vallen is ook eng. Ik denk niet dat er een andere betekenis is van wedergeboorte in christus. Het betekent niet dat je opeens als christen verder gaat, maar juist alles laat vallen. Ja, je stelt geen enkele voorwaarde meer aan contact. Je communiceert niet als-christen. Je vraagt geen erkenning als christen. Je wilt niet gezien worden als-christen. Je eist niet behandeld te worden als-christen.
Alles laat je van je afvallen. De allure van identiteit leg je neer.

Iemand die zich hiervoor inzet dat lijkt me een werkelijk godsdienstig persoon. Ik denk dat het heel mooi is wanneer iemand dit tot het einde toe volbrengt, zoals de Boeddha. Het ontmantelen van de allure van identiteit dat strijd met de begeerte naar bestaan, iemand willen zijn, houvast willen hebben, willen heersen als ego, controle willen hebben. Hoe sterker die begeerte is, hoe moeilijker het denk ik ook is voor ons werkelijk wedergeboren te worden in christus-natuur of boeddha-natuur, het ongeconditioneerde.

Siebe

91
Het gewone leven / sterallures
« Gepost op: 03-12-2015 22:37 »
Mijns inziens drukt het onderricht uit dat ieders ware natuur, van wie dan ook, niet gekenmerkt kan worden als; 'het is zus of zo, dit of dat', laat staan, als christelijk, boeddhistisch, joods oid.

Niettemin, we grijpen wel naar dat soort identiteit. Denk aan iemand die zich een ster waant. Die krijgt ook ster-allures. Dus in het spoor van dat grijpen naar identiteit komt van alles mee. Een hele wereld van ideeen, verwachtingen, eisen ook, begeerten, behoeften. Ja, natuurlijk ook als iemand meent christen te zijn of boeddhist of jood of moslim etc. Ook een soort sterallures.

Er is honger naar dat soort identiteit. Meer dan naar waarheid? Eenmaal in die wereld van voorstellingen, dan wil je ook iets voorstellen. Dan moet iedereen je daarbij bedienen. Wie dat niet juist doet, is respectloos! Boefje...

Siebe

92
Algemeen / De Wijsheid van Berusting
« Gepost op: 24-11-2015 22:43 »

Je kunt al je energie wel steken in het willen veranderen van de slechte wereld, van slechte systemen, van slechte andere mensen, van slechte apparatuur, slechte wegen etc., en ik denk dat dat ook wel nobel kan zijn, tot op zekere hoogte, maar ik denk ook wel dat je dan waarschijnlijk ook het moment voorbij laat gaan. Want komt er ooit een einde aan? Steek je dan nog wel tijd in het vinden wat de Boeddha vond?

Ik denk wel dat wij doorgaans teveel nadruk leggen op doen, op activiteit. Maar veel daarvan is toch alleen maar strijd volgens mij. Strijd tegen de nou eenmaal imperfecte wereld waarin verlies, ziekte, verouderen, dood gewoon is en iedereen steeds weer treft. Strijd tegen verval. Strijd tegen het gevoel van onveiligheid. Strijd tegen controle-verlies. Strijd tegen leegte. Tegen stilte. Strijd tegen waarheid denk ik ook.

Het dringt zich de laatste tijd weer aan me op dat al die activiteit vooral maar strijd is, gedreven door wat anders dan werkelijk liefde, maar eerder door angst, verlangens, hebzucht, haat, agressie, begeerte, controle-honger. 

Maar waar sta je dan als je zelf ziek wordt en stervende bent, als je je leven lang hebt gestreden en van berusting nooit enig werk hebt gemaakt? Het komt op mij over dat het appel op activiteit steeds groter wordt.

Het is toch gewoon zo dat alle agressie, haat, hebzucht, controle-honger, al die sterke verlangens dat alles goed moet gaan, naar je zin moet gaan, dat niks stuk mag gaan, niks verkeerd gaat, niemand ziek wordt,   niemand sterft, je geen terrorist treft in de metro etc. het helpt toch niet.
Het is eigenlijk een verschrikkelijke last. Hoe 'menselijk' ook al die zorgen, waar is het nou eigenlijk echt goed voor? Hoe kan zoiets je nou beschermen terwijl je juist daar dag en nacht de last van ervaart?

Het alles onder controle willen hebben, zie ik als mijn grootste obstakel. Het is een demon, vind ik. Ooit heb ik kennelijk gemeend of het zo gevoeld dat dit in mijn voordeel is. Dat het me beschermt. Alles moet goed gaan, en dan is het pas oke. Het is niet oke, wanneer het niet allemaal goed gaat. Dat moet hersteld worden, nou. Hoe kan het he? Dat, terwijl de wereld zo duidelijk imperfect is, er toch zo'n stevig verlangen geworteld is dat alles goed gaat? Het is zo onrealistisch en zo vurig, zo hebberig, agressief.

En als je begrijpt dat al die honger naar controle en heersen juist last is, en geen kwaliteit, geeft het zijn heerschappij heus niet direct prijs. Oh, oh, wat heb ik me toch altijd ingebeeld. Demon wat heb ik jou toch sterk gemaakt, veel ruimte gegund. Het spijt me demon, ik erken je wijsheid niet meer. Jij beschermt me helemaal niet.

Het is denk ik heel goed met ziekte en sterven te worden geconfronteerd, zoals in landen als India waar mensen nog openbaar verbrand worden en vroeger knekelvelden waren waar je de lijken trillend opgevreten zag worden door de maden. Het oogt misschien naar maar het opent toch wijsheid, want er is uiteindelijk geen winst te behalen uit de honger naar controle, het grijpen, het willen heersen, controleren etc. Het keert zich allemaal tegen je.

Is al die controle-honger dan gewoon verder onschuldig? Nou volgens het onderricht niet want al het willen controleren, grijpen, paniekerige, dat kan je nog een slechte wedergeboorte geven ook.
Tel uit je winst!

De wereld ligt op een ramkoers. Siebe wil niet meer rammen.

Gelukkig was er een Boeddha en is er nog altijd diens onderricht. 

Boink Siebe

93
Algemeen / niet in je eigen voordeel
« Gepost op: 17-11-2015 23:02 »
Niet in je eigen voordeel,

Geest, zelfs nu je weet wat niet in je eigen voordeel is,
Handel je niet in je eigen voordeel.
Geest je hebt te lang dwaalwegen bewandeld.
Bomen laten hun bladeren vallen in de herfst,
Lente gaat over zomer,
Geest handelt niet in zijn eigen voordeel.

Zoals water niet omhoog valt
Zo lijkt wijsheid niet door te dringen.
Het vat is lek. Staat op zijn kop.
Gewoonte eert het klein-geestige.
Gewoonte leeft het klein-geestige.
Geest volgt gewoonte.

De hebzucht, waar is het goed voor?
De agressie, de haat, waar is het goed voor?
Je blaast alleen jezelf omver. 
Wat een winst!
Maar, zelf als geest weet wat niet in zijn eigen voordeel is,
handelt ie niet in zijn eigen voordeel.

Zie toch dat grijpen, dat spartelen.
Wat zoek je toch?
Wat wil je toch?

Hier heb je wat, pak maar vast. Nu tevree?
Ja, bedankt.
Ruimte is te ruim. Structuurloosheid te ijl.
Er moet iets vastgegrepen worden.
Als drenking op zoek naar houvast.

Ongerustheid is mijn voedsel.
Onveiligheid het bord waarvan ik eet.
Grijpen de vork.

Dier, peta, hellewezen.
Andere staten zijn vluchtige illusies voor een hongerige zoals ik.

Geest, zelfs nu je weet wat niet in je eigen voordeel is
Handel je niet in je eigen voordeel.

groeten,
van de brandende Siebe

94
Het gewone leven / Vurige Verliezer
« Gepost op: 03-11-2015 20:57 »

Ik wil graag iedereen waarschuwen voor vurigheid, felheid, agressie, fanatisme.

Uit ervaring weet ik dat je je er zelf aan brandt. Het is geen kwaliteit. Soms kun je zelf wel dat gevoel hebben. Je verdedigt bijvoorbeeld een visie fel, vurig. Het is niet handig. Zo verdedig je niet waarheid.
Dat soort felheid, is mijn ervaring, daar brandt je je zelf aan. Op een dag dan merk je dat, als venijn in je geest. Venijn is als een soort zuur dat op je inwerkt en bijt. Het brandt mentaal. Als zout in de wonde. Pas goed op met felheid, vurigheid, fanatisme, dat zout in de wond.  Onderschat de gevolgen niet van woede, drift, felheid, agressie, vuur.

Misschien vinden vrienden het leuk, je medesporters, wellicht je collega's, misschien zelfs je partner. Ja, al de felheid en dat fanatisme, het heeft veel bewonderaars. Het zal best... 
Nee, doe jezelf (en anderen) een dienst, geef het op en bezie het als iets wat je omlaag haalt, zal doen branden, pijn zal doen. Denk maar aan het woord venijn, dat rijmt op pijn. Ontwikkel aldoor goede wil en liefdevolle vriendelijkheid.

In de hitte van discussie, in de hitte van twist, oplaaiend, ja, dan kun je je sterk voelen, energiek, levend. Je kunt daardoor je felheid ook gaan ervaren/zien als je voordeel. Ja, zelfs vuur beschouwen als goed voedsel. Fout. Denk liever niet zo. Het na-smeulen zal je pijn doen. Deze voeding is vergif.

Soms voel je een soort dwang of plicht bijvoorbeeld iets te verdedigen en vurig te bepleiten waarin je gelooft, waaraan je veel waarde hecht. Je kunt heel fanatiek worden. Alsof je de waarheid zelf verdedigt. Ja, je kunt in vuur en vlam ontsteken. En dat voelt nog goed ook. Rechtvaardiging staat klaar. Ja, het is zo gemakkelijk je eigen ontsteken te rechtvaardigen. Op de één of andere manier is er altijd wel een goede reden voor felheid, agressie, venijn, haat te vinden. Oké, brand dan maar?

Als je eenmaal dat soort vurigheid hebt verzameld lijkt het zo te zijn dat het nog het minst pijn doet als je vurig bent. Dus je zoekt het op ook. Het vuur van twist. Het vuur van felheid. Het vuur van fanatisme. Alsof je het vuur zou kunnen blussen door zelf steeds te ontsteken. De verzameling gloeiende kolen wordt steeds groter.

Siebe, Vurige Verliezer





95
Over dit forum / even pauze
« Gepost op: 20-10-2015 17:55 »
Ik neem even afstand van het forum, van vertaalwerk ed.
Even tot rust komen. Merk dat het me allemaal snel teveel wordt.

alle goeds,
Siebe

96
Een louter persoonlijke visie, puur Siebisme, maar misschien zit er iets in.

De Boeddha heeft volgens mij ontdekt dat datgene wat ervaart, en wat wij geest zijn gaan noemen, in essentie geen persoon is, niet iemand, geen zelf. Toch, wezens hebben wel de indruk dat geest iemand is. Er is het geloof of de perceptie van geest-als-persoonlijkheid, of het geloof of perceptie van geest-als-zelf, als iemand. Met alle zorgen en ellende wat er onvermijdelijk bij hoort.

De Boeddha heeft volgens mij onderwezen dat deze perceptie van geest-als-iemand/zelf berust op de kracht van een hardnekkige neiging die al eindeloos lang geest begeleidt, maar wanneer de kracht/momentum van die neiging, tijdelijk of in diens geheel, verdwijnt, dan openbaart zich de natuur van geest, als....en precies dat....dat ontdekken....daar roept de Boeddha mijns inziens zijn leerlingen op. Dit is het domein van Ontwaakten.

Je kunt daar wel woorden aan geven zoals het ongeborene, ziektevrije, niet verouderende, grenzeloze, doodloze, de waarheid van de beëindiging van lijden, Nibbana, zuiver Zijn, verlicht Zijn, maar het gaat binnen boeddhisme om het ervaren, de direct kennis er van, als iets wat zich aan het geestesoog openbaart. Zulke kennis bevrijd en niet studie of geleerdheid.

De Boeddha ontkent volgens mij niet dat er een sterke indruk bestaat dat geest een persoon/iemand is maar onderwijst volgens mij wel dat dit uiteindelijk iets is wat niet inherent is aan geest. Het is niet werkelijk de natuur van geest. Het is als een dominante felle kleur die de in essentie transparante geest doorstraalt. Door de felle aanwezigheid wordt de kleur echter ervaren als iets wat onvervreembaar bij geest hoort. De Boeddha ontdekte volgens mij: het is niet onvervreembaar.

In de zin dat de essentie of natuur van geest ongeboren, ziektevrij, niet verouderend, doodloos, ongeconditioneerd is, is het Verlicht Zijn en ook Zelf. Dus de oplossing van lijden ligt bij onszelf, besloten in de natuur van geest die verlicht Zijn is. 

Ik geloof ook dat de Boeddha bedoelt met zijn onderricht dat deze waarheid van de beëindiging van lijden, dat we in wezen zijn, niet van-jou is of van-mij, noch iets lokaals, noch hier of daar. Het is verlicht Zijn. Dit nog niet zien, dit nog niet hebben ervaren, wordt onwetendheid genoemd. Wij zijn onbewust (of hooguit vaag bewust) van onze eigen natuur als verlicht Zijn.

Wat is de rol van begeerte als er over begeerte gesproken wordt als de oorzaak van lijden?

Door begeerte komen we niet tot inkeer en zoeken de waarheid van de beëindiging van lijden niet bij onszelf, als de natuur van geest. Gedreven door begeerte zoeken we ons heil dan weer eens hier en dan weer eens daar. Dan weer eens in zintuiglijk genot, dan weer eens in het plezier van spel, het plezier van vermaak, dan weer eens in het geluk van een bepaalde status, erkenning etc.

Begeerte brengt ons zo op een verkeerde zoektocht. Het zet ons op een verkeerd spoor.
Zo, gedreven door begeerte vinden we niet wat we zoeken, de beëindiging van (ons) lijden. Door begeerte komt er dus ook geen einde aan onwetendheid.

De Boeddha heeft volgens mij niet als een dominee de vinger omhoog gestoken en verteld hoe slecht het ego-centristisch zoeken naar geluk is, maar heeft in de wereld gefunctioneerd als een Leraar die toont hoe onbehulpzaam deze neiging is om toevlucht te zoeken, heil te zoeken buiten jezelf. We hebben allemaal een legitieme wens gelukkig te zijn maar door begeerte zoeken we de oplossing overal behalve bij onszelf.

De Boeddha heeft volgens mij het lijden ten diepste doorgrond en getoond dat de wortel fundamentele onwetendheid is; het niet zien of ontdekt hebben van de ware natuur van geest,  en begeerte geïdentificeerd als de aanjager waardoor we de oplossing van lijden niet zoeken bij onszelf.

groet,
Siebe

97
Theravada Boeddhisme / karmische proces
« Gepost op: 08-09-2015 14:11 »
Misschien is het handig om parallel aan de sutta's of sutta fragmenten over kamma (zie andere draad) een soort algemeen beeld te schetsen. Het is het beeld van zoals ik het tot nu toe begrijp. Als iemand denkt dat er iets niet klopt hoop ik dat die willen ingrijpen.

Aldus heb ik begrepen:

Bij kamma spelen verschillende aspecten. Die wil ik graag eens belichten en staan open voor aanvullingen of kritiek uiteraard.

In principe verwijst kamma naar wilsactiviteit. Dit hoeft niet perse in de vorm te zijn van een duidelijk welbewuste gemanifesteerde intentie, plan of voornemen maar het kan een vorm van wilsactiviteit zijn die het momentum/impuls/aandrang is van een geneigdheid, een neiging. Zulke initiële wilsactiviteit kan misschien wel onopgemerkt blijven. Het is een soort onbewuste motivatie. Misschien ziet een ander persoon dit nog wel beter dan wijzelf. Dit is denk ik ook een kwestie van indachtigheid cultiveren.
Vaak zal het in elkaar overlopen lijkt me. Een eerste misschien niet zo duidelijk ervaren aanzet tot kwade wil, mondt uit in een duidelijk bewuste kwade wil. Dus eerst is er het momentum/de impuls/aandrang van de latente neiging van kwade wil, en dat mondt uit in een duidelijke geest vol ergernis en gemotiveerd om iemand te slaan misschien of kwetsen. Kamma beslaat als wilsactiviteit volgens mij dit gehele traject en beslaat ook de soort wilsactiviteit die gepaard gaat met daden.

Als er wilsactiviteit is, is er ook een soort (doel)gerichtheid in de geest, een soort orientatie, bijvoorbeeld een orientatie van vijandigheid. Je geest is er mee verbonden geraakt, op gericht. Als je indachtig bent dan kun je opmerken hoe er richting in de geest komt.  Je kunt ook gericht raken, om een ander voorbeeld te gebruiken, op indruk maken. Je zult wel even laten zien hoe wijs je bent, hoe sterk of edel of wat dan ook. Geest maakt contact met bepaalde ideeen. Is ergens op gericht, gaat ergens naar uit. Is op een bepaalde manier gemotiveerd. Een ander bewust kwaad willen doen, willen kwetsen, willen kleineren, dat zijn ook voorbeelden van negatieve of onheilzame gerichtheid. Iemand willen helpen is een voorbeeld van een principe heilzame gerichtheid.

Er wordt gezegd dat van zulke gerichte wilsactiviteit mentale indrukken overblijven. Het is niet zo dat als je bijvoorbeeld een tijd lang mentaal gericht bent geweest op het willen kleineren van een ander, en dat in woorden omzette, dat het daarmee ook gedaan is. Dat daarna alles weer blanco en verschoond is. Nee, er blijft iets bij je van die activiteit. Er blijft een indruk van achter, vooral als de intensiteit groot was. Het aspect dat van activiteiten in geest, woord en gebaar, sporen of zaden bij je achterblijven is het aspect van verzamelen van kamma. Dagpo Rinpoche werkt in zijn boek Kamma gedetailleerd uit onder welke voorwaarden dit gebeurt.

Stel dat het zich nou vaak herhaalt dat je anderen wilt kleineren, zo gericht raakt. Dan verzamel je voortdurend de mentale indruk daarvan. Je hebt je geest verbonden met dat onzalige idee of plan en als je daar intensief mee bezig blijft, dan druk je als ware een stempel in je geest daarvan, als een afdruk in klei. Als dit zich nu regelmatig herhaalt dan ontstaat er een geneigdheid in de geest daartoe. De geest zal dan steeds sneller en gemakkelijker uitgaan naar zo'n onzalig idee.

Dus zulke gerichte beladen wilsactiviteiten ronden af als mentale indrukken en vele mentale indrukken van dezelfde soort activiteit vormen neigingen. Dit is een proces dat zichzelf in stand houdt en versterkt.
Dus wordt de al bestaande neiging tot kwade wil aangesproken, door welke oorzaken dan ook, en volg je die neiging, blijft je gericht op iemand kwaad doen, dan voedt en versterkt dat die latente neiging ook weer.

Als we ter wereld komen zijn er talloze indrukken verzameld, ook uit vorige levens, en bestaan er ook al latente neigingen. Een zuigeling komt zo bezien niet als onbeschreven blad ter wereld. Dus we waren al niet verschoond van kamma en we verzamelen gedurende ons leven ook weer meer, wat weer vorm geeft aan de toekomst. In principe gaan zulke indrukken niet verloren (zie verder).

Dus je hebt enerzijds kamma als gerichte wilsactiviteit, als cetana, en dat rondt af als kamma in de vorm van mentale indrukken, die vervolgens weer geneigdheden vormen.

De mentale indrukken die overblijven van de soort ondeugdzaam of deugdzaam gerichte wilsactiviteiten zoals iemand willen kwetsen of juist iemand willen helpen worden wel gezien als zaden in de geest.
En dan kom je bij weer een ander aspect van kamma namelijk dat zaden kunnen rijpen. In de teksten spreekt men ook wel over rijpend kamma. De eerste sutta in deze draad, http://www.boeddhaforum.nl/index.php/topic,2287.msg17361.html#new, geeft een algemeen overzicht wat de relatie is tussen deugdzame/heilzame daden en ondeugdzame/onheilzame daden en gevolgen.
Er wordt een strikte wetmatigheid onderscheiden, in die zin, dat uit negatieve/onheilzame zaden geen positieve/heilzame gevolgen kunnen komen en uit positieve/heilzame geen negatieve/onheilzame gevolgen.

Een ander aspect van kamma is dat je dit kan zuiveren of neutraliseren. Dat doe je door het toepassen van de vier krachten:

- spijt,berouw(gebaseerd op inzicht)
- het voornemen,de handeling niet meer te verrichten
- er iets positiefs tegenover stellen.
- de kracht van het object(hernieuwen van het toevlucht nemen).

De oprechtheid van spijt, is belangrijk heb ik begrepen maar het is niet zo dat je spijt niet bewust kunt opwekken en dat dan geen oprechte spijt zou zijn. Als je bijvoorbeeld niet onmiddellijk spijt voelt maar later stilstaat bij de gevolgen van je daden, kun je alsnog wel oprecht spijt voelen.

Een ander aspect van kamma is dat andermans kamma niet op jou rijpt. En dat je ook de gevolgen ervaart van je eigen kamma. “Student, wezens zijn eigenaren van hun daden (kamma), erfgenamen van hun daden; zij zijn gevormd door hun daden, zij zijn verbonden aan hun daden, zij hebben hun daden als hun thuisbasis". Als bijvoorbeeld iemand je kwetst, is het helemaal afhankelijk van hoe je daar zelf mee omgaat welk kamma je verzamelt. Als je vol ergernis en haat stroomt en die ander van alles toewenst en hem ook, bijvoorbeeld, verbaal of fysiek, te lijf gaat en leed toebrengt, dan verzamel je dit onheilzaam kamma.
Ik bedoel te zeggen, dit komt altijd vauit jezelf. Niemand kan je vormen. Ook bij gebeurtenissen, zoals trauma's, rampen, ellendige situaties. Wat je vormt is je perceptie er van en hoe je reageert vanuit jezelf.

Tot zover. Ik hoop dat het behulpzaam is geweest zo een aantal aspecten van kamma te belichten. Het is vooral handig vind ik te zien welk aspect van kamma wordt belicht in een sutta of verhandeling.

Voor mezelf beschouw ik het onderricht over kamma ook als een tegenhanger van het geloof dat er een bedoeling is in het bestaan of dat de mens, ik, op een bepaalde manier bedoeld is/ben. Nee, welke neiging ook, die is niet ingeplant of bedoeld door een God of Schepper, maar is ontstaan, in een langdurig proces van herhaling van activiteiten, zowel goede als slechte. Er zit geen God achter, geen plan, en ook geen Duivel. Elke neiging is bijkomstig aan geest, niet-zelf. Dit is volgens mij het soort wijsheid waardoor de Boeddha onder de gevangenschap van neigingen uitkwam meen ik. Als iemand vindt dat bepaalde neigingen hem/haar zo typeren, ja, dan zal je die niet bevrijden of prijsgeven. Nee, Boeddha onderwees de bijkomstigheid van elke neiging, zelfs goede.

Als jullie kritiek en/of aanvullende opmerkingen hebben, graag. Complimenten zijn vandaag verboden :D

Siebe



98
Er is versnipperd zeker veel informatie te vinden over kamma op het forum. Het leek me handig een overzichtelijke plek te maken waar sutta's en/of sutta fragmenten over kamma uit de Pali Canon te vinden zijn. Ik denk dat mensen zo tenminste op een eerlijke en open manier geinformeerd worden.

Ik heb gezien dat sommige sutta's al in het Nederlands vertaald zijn. Handig! Ik weet niet alle. Dan zal ik ze vertalen uit het Engels. Als iemand zin heeft hieraan mee te werken, en ook sutta's en/of sutta fragmenten te posten in het Nederlands, graag!

Misschien kunnen we deze plek reserveren als een plek waar puur de sutta's of sutta fragmenten over kamma te vinden zijn uit de Pali Canon, en andere plekken gebruiken om hier eventueel over te discussieren.

Ik hoop dat jullie dit initiatief op prijs stellen.

hartelijke groet,
Siebe

99
Theravada Boeddhisme / Twee Soorten Bewustzijn
« Gepost op: 01-09-2015 19:44 »
[Bron: http://what-buddha-said.net/drops/IV/The_Signless_Nibbana.htm]

De bovenstaande site wordt beheerd door bhikkhu samahita. Hij behoort tot de theravada forest tradition. Je kunt je op de home-page inschrijven voor het ontvangen van een dagelijkse email. Vaak per onderwerp heeft bhikkhu samahita uit de Pali Canon teksten verzameld. Soms voorzien van kort commentaar.

In zo’n email over Nibbana (zie boven) kwam ik het volgende tegen dat me goed leek te delen.

Twee soorten Bewustzijn

1. Alledaags/wereldlijk (van deze wereld) en 2. Boven-alledaags/boven-wereldlijk (boven en voorbij deze wereld, transcedent):

1: Zintuig Bewustzijn, dat altijd een object heeft (een vorm, geluid, geur, smaak, aanraking of een idee. Dit is een discreet moment van bewustzijn, dat voor een moment ontstaat en eindigt samen met diens object. Zo knipperend: - - - - - - - - - - - zo’n moment kan nooit vastgehouden worden, noch in bezit genomen worden/toegeëigend.

2: Tekenloos Bewustzijn (animitta vinnana), dat continue/ononderbroken is en functioneert als dat wat de gelukzaligheid van Nibbana ‘ervaart’ als een onafgebroken tekenloze gelijkheid.
Stabiel als dit: ___________________Continue, hetzelfde, stil/kalm, onafgebroken, onverstoorbare gelukzaligheid! Het heeft geen object (waargenomen of gevoeld), uitgezonderd of behalve die verstilde vrede zelf...

groet,
Siebe


100
Algemeen / Persoonlijke Groei
« Gepost op: 28-08-2015 20:23 »
Je struikelt tegenwoordig over de video's, audio's, lezingen en boeken met allemaal getuigenissen van persoonlijke groei, persoonlijke inzichten en getuigenissen van persoonlijke overwinningen.

Ik ben er niet gerust op.

Ja, er wordt wel gezegd, 'wat werkt is waar, wat waar is werkt', maar zo is het gewoonweg niet. Dat weet ik dan wel weer zeker.

Misgun ik ze het succes, het geluk, hun groei?

Ik vind het wel ijdel ja. Het riekt allemaal naar narcisme. Naar zelfpromotie. Naar zelfbelangrijkheid. Het riekt niet naar realisatie, het riekt niet naar inzicht noch naar wijsheid.
Ja, het riekt vooral naar persoonlijke ontwikkeling en persoonlijke groei, met nadruk op het geloof in de persoon.

Natuurlijk, men zal best beweren dat verwardheid allang is opgelost in het heldere licht. Immers, dat verklaart het verworven geluk. Tuurlijk. Het zal wel geen verbeelding zijn.

Dat zal ik me wel verbeelden.

Niet?

Er is denk ik niks mis met de ongerustheid die ik ervaar.

Het gaat in de kern toch allemaal om ego's zegetocht, vind ik. Het voelt voor mij als enkel de activiteit van Mara. Onwetendheid wordt niet opgelost, op een manier zoals de Boeddha bedoelde.

Er lijkt me niks mis mee ongerust te zijn over deze ontwikkelingen.


Siebe

Pagina's: 1 [2] 3 4