Recente berichten

Pagina's: [1] 2 3 ... 10
1
Filosofie en Metafysica / Re: Verdeeld leven
« Laatste bericht door marcel Gepost op Vandaag om 18:04 »
right in the middle  :)
2
Filosofie en Metafysica / Re: Verdeeld leven
« Laatste bericht door Sybe Gepost op Vandaag om 17:05 »
Wijsheid is waarheid ontdekken, waarheid is absoluut, niet relatief, het houdt geen rekening met het relatieve, dat wat verschijnt. Waarheid is dat er geen zelf is, niet hier, niet daar.
Hoewel waar, kan dit zonder liefde tot waanzin leiden: "er is geen zelf, dus is er geen zelf dat kan lijden. Doden, stelen en dergelijke zijn dus geen probleem", waarbij dus de beleefde werkelijkheid uit het oog wordt verloren.
 

Onderwees de Boeddha echt dat er geen zelf is? Volgens mij de enige keer (voor zover ik weet) dat dit rechtstreeks werd gevraagd aan de Boeddha (althans in de sutta's), ik meen door Vacchagotta, bevestigde hij noch ontkende hij het bestaan van een zelf.

Het lijkt er op dat de Boeddha onderwees dat er geen onveranderlijk-zelf is zoals een rivier ook geen onveranderlijke entiteit/zelf is. Maar iemand gaat natuurlijk totaal doorslaan (onzin uitkramen) als ie zegt dat er dus geen rivier bestaat omdat de rivier geen entiteit is, en niet gevonden kan worden als een aan zichzelf gelijk blijvende entiteit. Dan sla je door in je denken, in filosofie. 

Zo lijkt het ook met de situatie van een zelf. Het is net zo dynamisch als een rivier. Diens bestaan ontkennen is een extreem, en ik denk ook niet dat de Boeddha dit deed.

Ook de Abhidhamma beschrijft de zaken op een dynamische manier.

Als er helemaal geen zelf zou zijn, stel, dan lijkt het me ook onmogelijkheid dat iemand herinneringen kan hebben aan vorige levens, want hoe kan die persoon dat herinneren als zijn/haar vorige levens als er geen zelf is? Het wordt begrijpelijker als je het zelf ziet als een dynamische stroom die doorgaat, leven na leven, zolang er oorzaken bestaan voor wedergeboorte.

En hoe kan er sprake zijn van kamma dat van leven op leven meegaat als er helemaal geen zelf is? Er moet toch iets zijn wat al die levens met elkaar verbindt en iets wat jouw leven jouw leven maakt en mijn leven mijn leven?

Ook is het duidelijk dat wij niet elkaar zijn. Ik ben duidelijk niet Dorje. Dorje ervaart niet wat ik ervaar. Ik ervaar niet wat Dorje ervaart. Ook dit geeft aan dat het ontkennen van een zelf te extreem is, vind ik.

Siebe

3
Filosofie en Metafysica / Re: Verdeeld leven
« Laatste bericht door MaartenD Gepost op Vandaag om 14:07 »
Jullie hebben beiden groot gelijk.

Het ging me er ook niet om dat we wijsheid verkeerd zouden begrijpen, echter dat te zeer gespitst zijn op woorden ten koste kan gaan van kijken naar wat er werkelijk gebeurt.. een vorm van wijsheid!

Siebe, ik heb niks toe te voegen aan je uitleg. Die klopt als een zwerende vinger.

Citaat
Wat geluid betreft...
Wat het geluid van die vallende boom aangaat. Ik vind het geen semantisch spelletjes. Er is wat mij betreft een wereld van verschil tussen een geluidsgolf én de waarneming van een bepaald geluid, een klank.  Dat laatste vereist bewustzijn, een levend wezen die zo ingericht is dat ie zulke trillingen in lucht kan waarnemen als klanken. Maar geluidsgolven zijn geen geluiden, net zoals het molecuul H2S ook niet de geur van rotte eieren is.

Natuurlijk is er een verschil tussen trillingen in de lucht en auditieve ervaring in een brein, waarneming. De mensen die discussiëren over dit bekende raadseltje zijn het ook helemaal niet oneens voor wat betreft er daadwerkelijk gebeurt. En daar zit 'm nu net de kneep. Als we het woord geluid even vergeten en een trillingsgolf in de lucht boelt noemen en auditieve waarneming in het brein peelt, dan treedt er in zo'n bos waar een boom alleen omvalt wel boelt op maar geen reelt. Er _is_ geen daadwerkelijk raadsel. Daar komt je achter door gespitst te zijn op wat gebeurt, niet per se hoe je iets noemt.

Als je een rot ei opent zonder iemand in de buurt - door een robot of zo - dan zal er sulferisatie zijn maar geen sulfinosmie.  ;)

Met warme groet,


Maarten
4
Filosofie en Metafysica / Re: Verdeeld leven
« Laatste bericht door Dorje Gepost op Vandaag om 13:31 »
Even een vergelijking - waar ik wel degelijk soms mee uit de voeten kan, Dorje  :)


;)



Ach, het zijn gedeeltelijk ook maar woordenspelletjes. Wat is immers wijsheid? Als je wijsheid zo definieert dat hier automatisch volledig moreel gedrag uit voorkomt dan heeft dit andere gevolgen dan wanneer je de concepten streng splitst.

Ja, woordspelletjes dat zijn het, daarom speel ik er graag mee.

Wijsheid is waarheid ontdekken, waarheid is absoluut, niet relatief, het houdt geen rekening met het relatieve, dat wat verschijnt. Waarheid is dat er geen zelf is, niet hier, niet daar. Hoewel waar, kan dit zonder liefde tot waanzin leiden: "er is geen zelf, dus is er geen zelf dat kan lijden. Doden, stelen en dergelijke zijn dus geen probleem", waarbij dus de beleefde werkelijkheid uit het oog wordt verloren.

Moraliteit is dat wat zich voordoet als je uit liefde (mededogen) handelt. Liefde is relatief, het houdt geen rekening met het absolute, dat waarin het verschijnt. Liefde gaat uit naar de beleving van zelf en wil deze beleving geen schade toebrengen, wil deze beleving geluk toebrengen. Hoewel liefdevol en vriendelijk, kan dit zonder wijsheid tot blindheid leiden, waarbij de uiteindelijke werkelijkheid ("er is geen zelf") uit het oog wordt verloren, en liefde het zelf daar gaat bevestigen, om zelf hier bevestiging terug te krijgen.

Ook kan moraliteit rigide worden zonder wijsheid (de regeltjes zijn heilig, in welke context ook) en kan wijsheid medogenloos worden zonder moraliteit (de wereld heeft geen zelf, dus kan ontploffen).

Het is maar het samenkomen van waarheid (wijsheid) en liefde (moraliteit) dat nibbana voortbrengt, "the highest thing in the world".

En om mijn imago van hetzelfde te zien in alle religies alle eer aan te doen, ziehier eens een citaat uit het Hindoeisme, non-dualistisch hindoeisme weliswaar, Advaita:

Citaat
In wijsheid ben ik niets [geen zelf], in liefde ben ik alles [alle zelven], mijn wereld speelt zich af tussen beiden.
Nissargadatta Maharaj

Namaste!
5
Theravada Boeddhisme / Het beschouwen van het lichaam
« Laatste bericht door nico70+ Gepost op Vandaag om 13:17 »
Het beschouwen van het lichaam   


   De beschouwing van het lichaam is een van de 37 elementen van de Verlichting (bodhipakkhiya-dhamma). (A.I.35)
   Wanneer iemand de beschouwing van het lichaam vaak heeft geoefend, dan voert dat tot hoge zekerheid, tot het verkrijgen van inzicht, tot tegenwoordig welbevinden. Het lichaam wordt kalm en ook de geest; denken en overwegen worden kalm en ook zullen alle dingen die naar het weten voeren tot volle ontplooiing komen. De beschouwing van het lichaam brengt de vrucht van de bevrijding door weten tot bloei.

Beschouwing van het lichaam I

   Wanneer iemand zijn gedachten richt op de oceaan, dan zijn daarin voor hem ook ingesloten de kleine rivieren die erin uitmonden. Evenzo zijn voor degene die de beschouwing van het lichaam heeft ontplooid en vaak heeft geoefend, daarin inbegrepen alle heilzame dingen die naar het weten voeren.
   Wanneer de beschouwing van het lichaam ontplooid en vaak geoefend wordt, voert ze tot sterke ontroering, tot hoog heil, tot hoge zekerheid, tot oplettendheid en helder weten, tot het verkrijgen van inzicht, tot tegenwoordig welbevinden, en ze brengt de vrucht van de bevrijding door weten tot bloei.
   Wanneer de beschouwing van het lichaam ontplooid en vaak geoefend wordt, wordt daardoor het lichaam kalm, de geest wordt kalm, denken en overwegen worden kalm en ook zullen alle dingen die naar het weten voeren tot volle ontplooiing komen.
   Wanneer de beschouwing van het lichaam ontplooid en vaak geoefend wordt, komen daardoor de niet ontstane onheilzame dingen niet tot ontstaan en de ontstane onheilzame dingen verdwijnen.
   Wanneer de beschouwing van het lichaam ontplooid en vaak geoefend wordt, dooft daardoor de onwetendheid uit, het weten ontwaakt, de waan van “ik” verdwijnt, de neigingen (anusaya) worden uitgeroeid en de boeien (samyojana) vallen af.
   Wanneer de beschouwing van het lichaam ontplooid en vaak geoefend wordt, voert ze naar de veelvuldige soorten weten en naar het Nibbana zonder hechten (anupādā-parinibbāna).
   Wanneer de beschouwing van het lichaam ontplooid en vaak geoefend wordt, voert ze naar het doordringen van de veelvuldige, verschillende elementen, tot onderscheid van de veelvuldige elementen.
   Wanneer de beschouwing van het lichaam ontplooid en vaak geoefend wordt, brengt ze de vrucht van stroomintrede tot rijpheid, en ook de vrucht van eenmaal wederkeer, de vrucht van niet meer wederkeer en de vrucht van heiligheid.
   Wanneer de beschouwing van het lichaam ontplooid en vaak geoefend wordt, voert ze naar het verkrijgen van weten, tot toename en overvloed ervan, tot toestanden van het hoge, brede, grote, diepe, onvergelijkbare, uitgebreide en rijke weten, tot toestanden van het snelle, wendige, heldere, aansporende, scherpe en doordringende weten. (A.I.36)

6
Filosofie en Metafysica / Re: Verdeeld leven
« Laatste bericht door Sybe Gepost op Vandaag om 12:12 »
MaartenD, een poging om op je vragen in te gaan,

Zoals ik het begrijp verwijst wijsheid in de sutta's naar het zien van de zaken zoals we werkelijk zijn.

Wat hierbij vaak aangehaald wordt,  is dat iemand die begoocheld raakt, de zaken op dat moment niet meer ziet zoals ze werkelijk zijn. Dus als geest begoocheld raakt, dan ziet ie bijvoorbeeld iets wat onvoordelig is voor jezelf en anderen aan voor voordelig. We zien de haak niet in het aas. Als je sommige verslaafden hoort bijvoorbeeld over hun drugs/drank dan behandelen en zien ze dat ook werkelijk als hun vriend. Ze leven nog altijd met het idee dat het hun goedje hun goed doet. Wijsheid is zoek. Zo zag de Boeddha ook dat zintuiglijke genoegens een soort aas zijn, en we zien de haak niet.

Je kunt ook denken aan het niet zien, naar werkelijkheid, dat bijvoorbeeld zoiets als haat, vijandigheid, hebzucht, opgeblazen trots etc. onvoordelig is voor jezelf en anderen. Of, niet zien dat juist liefdevolle vriendelijkheid, mededogen voordelig zijn voor jezelf en anderen.

Traditiegetrouw wordt eigenlijk gezegd dat wijsheid groeit als je de drie kenmerken van het geconditioneerde, of deze wereld, ziet: anicca, dukkha en anatta. Als we nicca zien waar anicca is, dan is er begoocheling, geen wijsheid. Nicca zien waar anicca is, gebeurt (volgens de uitleg van Lal Pinnaduwage) als je denkt dat iets naar je zin gehandhaafd kan blijven, dat alles zal blijven zoals het is. Die onrealistische perceptie mist wijsheid. Ziet de zaken niet zoals ze werkelijk zijn.

Als we sukha (geluk) zien in iets wat eigenlijk dukkha brengt, dan is ook wijsheid zoek. Dit is meestal zo bij zintuiglijke genietingen. We zien de nadelen er niet van. Hoe we gewend raken aan genot. Hoe we veeleisender worden. Ontevredener. Eerst zijn we tevreden met yoghurt, maar dan moeten we roomyoghurt. We zien geluk in zaken die gewoon geen geluk gaan brengen, hooguit tijdelijk even een aangenaam gevoel. Je kunt volgens mij ook denken aan de smartphone. Dat is ook zo'n belofte aan geluk en welzijn maar er zijn inmiddels meer en meer mensen die smartphone vrije dagen of uren inlassen omdat de permanente stroom aan berichten nou ook niet bepaald je welzijn bevordert. Hoe kan eigenlijk iets waar je langzaam maar zeker van afhankelijk wordt, eigenlijk je welzijn bevorderen?

Je kunt ook denken aan enkel schoonheid zien in zaken die ook onaantrekkelijke kanten hebben, zoals het lichaam of bij prille verliefdheid. Dan zie je vaak ook alleen maar aantrekkelijke kanten van iemand.
Je perceptie is dan ook scheef, mist wijsheid.

Ten diepste is denk ik wijsheid verbonden met zien, naar werkelijkheid, wie/wat we zijn, of niet zijn.
Naar werkelijkheid schijnen we niet een mentaal wezentje te zijn, een zelf, een Ik, een subject.
Dit schijnt enkel een hele sterke perceptie te zijn. Het is bijzonder lastig, vind ik, echt in te zien dat de notie 'Ik ben' naar werkelijkheid een voortbrengsel is van de geest, een bijproduct, een geconditioneerd verschijnsel en niet onze ware identiteit.

Als je de zaken ziet zoals ze werkelijk zijn,- en dit komt in talloze sutta's terug-, dan keer je je eigenlijk meer en meer af van deze wereld, het geconditioneerde. De sutta's presenteren dit als een soort logisch gevolg. Geest wordt steeds minder begeertevol, minder passievol en wordt op een gegeven moment zonder hartstocht. Dit is het effect van groeiende wijsheid. Als geest passieloos wordt, dan komt in de geest de kennis op; het is bevrijd, geboorte is beeindigd, gedaan is wat gedaan moet worden. Geest is nu als een zuivere spiegel. Het ziet alles haarscherp maar hecht nergens aan.

Ik geloof wel dat wandaden terugvoeren naar gebrek aan wijsheid, niet zien zoals de zaken werkelijk zijn.
 
-----------------------------------------------------------
Vallende bomen

Wat het geluid van die vallende boom aangaat. Ik vind het geen semantisch spelletjes. Er is wat mij betreft een wereld van verschil tussen een geluidsgolf én de waarneming van een bepaald geluid, een klank.  Dat laatste vereist bewustzijn, een levend wezen die zo ingericht is dat ie zulke trillingen in lucht kan waarnemen als klanken. Maar geluidsgolven zijn geen geluiden, net zoals het molecuul H2S ook niet de geur van rotte eieren is.

Als een boom valt en knakt dan ontstaan er wel geluidsgolven maar als er niemand is met de zintuiglijke vermogens om die waar te nemen als klanken, dan ontstaan er ook niet de klanken die wij horen als een boom valt.

Siebe



7
Controverse en verandering / Re: Wat is in hemelsnaam Nirvana?
« Laatste bericht door nico70+ Gepost op Vandaag om 12:11 »
Citaat
Nibbana wordt ook wel 'het ongeconditioneerde' genoemd. Hoe versta jij dit?

Het wordt ook wel 'het doodloze' genoemd? Hoe versta jij dit? Als Nibbana is gerealiseerd is men dan onsterfelijk geworden? Waarom wordt Nibbana het doodloze genoemd?



Beste Siebe,

     Je wilt van mij weten hoe ik het ongeconditioneerde of het doodloze versta. Je vraagt ook of men onsterfelijk is na realisatie van Nibbana. En je vraagt waarom Nibbana het doodloze genoemd wordt.
     Ik heb Nibbana nog niet gerealiseerd. Dus ik kan je alleen schrijven wat daarover meegedeeld is.
Of men onsterfelijk is na realisatie van Nibbana zal je duidelijk worden als je het nog volgende topic: “Oorzakelijk ontstaan en opheffing van het lijden” helemaal gelezen en begrepen hebt.
Dan begrijp je waarschijnlijk ook waarom Nibbana het doodloze genoemd wordt.
Dus wat betreft (2) en (3) zul je geduld moeten hebben totdat het topic “Oorzakelijk ontstaan etc” helemaal gepost is.

     Wat betreft (1) hier enkele teksten betreffende het ongeconditioneerde of het doodloze.

     Toen de Boeddha na de Verlichting alleen vertoefde, kwam deze gedachte bij hem op: “Deze leer die ik heb ontdekt, is diep en moeilijk te zien, is moeilijk te ontdekken, moeilijk te begrijpen. Ze is de meest vredige en is het opperste doel van alles. Deze leer is niet bereikbaar door alleen maar redeneren; ze is subtiel, door de wijze te ervaren. [...] Het is moeilijk deze waarheid te zien, namelijk oorzakelijk ontstaan en ook het tot rust komen van alle formaties, het opgeven van alle gehechtheden, het verdwijnen van de levensdorst, uitdoving van begeerte, het wegkwijnen van lust, onthechting, beëindiging, Nibbāna. [...]. (M.26)

    Wie stil is en helder, onverstoorbaar en zonder wens, hij heeft geboorte en ouderdom overwonnen.”
(zie: Sutta-Nipâta, vers 1048)

     In zoverre men de restloze uitdoving van de begeerte ondervindt, in zoverre men de restloze uitdoving van de afkeer ondervindt, in zoverre men de restloze uitdoving van de onwetendheid ondervindt, in zoverre is Nibbāna zichtbaar hier en nu.” (A.III.56).

     De vijf bestaansgroepen waaraan gehecht wordt, zijn oorzakelijk ontstaan. De begeerte, het botvieren, de neiging en het vasthouden aan deze vijf bestaansgroepen waaraan gehecht wordt, dat is de oorsprong van dukkha. Het verwijderen van begeerte en verlangen, het overwinnen van begeerte en verlangen naar deze vijf bestaansgroepen waaraan gehecht wordt, dat is het opheffen van dukkha.
   Evenzo is het met het oor en geluiden; de neus en geuren; de tong en smaken; het lichaam en aanrakingsobjecten; de geest en geestobjecten.
Zo sprak de eerwaarde Sariputta. (M.28)

     “Moeilijk is het oneindige te zien; [...]  “Voor degene die zich vasthecht, is er wankelen; voor degene die zich niet vasthecht, is er geen wankelen. Als er geen wankelen is, is er kalmte. Als er kalmte is, is er geen zich neigen. Als er geen neiging is, is er geen komen-en-gaan (naar geboorte). Als er geen komen-en-gaan is, is er geen sterven-en-wedergeboorte. Als er geen sterven-en-wedergeboorte is, is er geen ‘hier’ of ‘ginds’ noch iets tussen die twee. Dit waarlijk is het einde van lijden.” (Ud.VIII.1-4).

    Het Doodloze, Nibbana, is de vernietiging van alle begeerten, afkeer en onwetendheid; is volledige kalmte. De verlangens zijn uitgedoofd; men hecht niet meer aan iets, noemt niets meer zijn of haar eigen. Men heeft alle vormen van bestaan overschreden. (Zie Ud.3.10 en Ud.3.4; vgl. M.141 en S.45.7).

     Nibbana wordt ook het ongevormde genoemd. "Wat nu is het ongevormde? - Het is de opdroging van begeerte, het opdrogen van afkeer, de opdroging van onwetendheid, - dat noemt men het ongevormde." (S.43.1-12)

     Bhikkhus, wanneer een bhikkhu volmaakt heilig is, met de neigingen vernietigd, wanneer hij het ware doel bereikt heeft, de boeien van het worden vernietigd heeft en door uiteindelijk inzicht volledig bevrijd is, dan is het volgende de aard van zijn antwoord:
   'Vrienden, met betrekking tot het geziene vertoef ik zonder ertoe aangetrokken te worden, zonder ervan afgestoten te worden, onafhankelijk, ongebonden, vrij, bevrijd, met een grenzeloos hart.*1] Met betrekking tot het gehoorde vertoef ik zonder ertoe aangetrokken te worden, zonder ervan afgestoten te worden, onafhankelijk, ongebonden, vrij, bevrijd, met een grenzeloos hart. Met betrekking tot het gevoelde vertoef ik zonder ertoe aangetrokken te worden, zonder ervan afgestoten te worden, onafhankelijk, ongebonden, vrij, bevrijd, met een grenzeloos hart. Met betrekking tot het ondervondene vertoef ik zonder ertoe aangetrokken te worden, zonder ervan afgestoten te worden, onafhankelijk, ongebonden, vrij, bevrijd, met een grenzeloos hart. Doordat ik met betrekking tot die vier manieren om zich uit te drukken op een dergelijke manier weet, op een dergelijke manier zie, gebeurt het dat mijn geest door niet hechten bevrijd is van de neigingen.' (uit: M.112)
_____
*1] Deze termen betekenen hier de volledige en definitieve vernietiging van de smetten.

Met vriendelijke groet
Nico

8
Controverse en verandering / Re: Wat is in hemelsnaam Nirvana?
« Laatste bericht door Sybe Gepost op Vandaag om 10:35 »
Misschien heb je geen zin om antwoord te geven of weet je het ook gewoon niet (zeker)?

Siebe
9
Filosofie en Metafysica / Re: Verdeeld leven
« Laatste bericht door MaartenD Gepost op Vandaag om 08:16 »
Mooi, Siebe vraagt me nog, na het aanhalen van DN 4.22:
Citaat
Kun je dan zeggen dat waar immoraliteit is, er dus ook geen wijsheid is?

Soms helpt het om pedant te zijn.  :D Heel precies zijn wil nog wel eens helpen met dit soort zaken. Ik zou zeggen dat waar nog immoraliteit is, geen complete, gerealiseerde wijsheid kan bestaan. Maar een beetje wijsheid kan er wel wezen! En er kan zelfs heel wat groeiende wijsheid bestaan in de geest zelfs als daar nog wat immoraliteit rest.

Ach, het zijn gedeeltelijk ook maar woordenspelletjes. Wat is immers wijsheid? Als je wijsheid zo definieert dat hier automatisch volledig moreel gedrag uit voorkomt dan heeft dit andere gevolgen dan wanneer je de concepten streng splitst.

Even een vergelijking - waar ik wel degelijk soms mee uit de voeten kan, Dorje  :) - over de boom die omvalt in het bos zonder iemand erbij. Maakt de val geluid? We kunnen lang bezig zijn over de exacte definitie van geluid maar we zijn dan alleen maar in onze oordelende geest bezig met semantische spelletjes.

Ik kijk graag achter de labels. Wat is immoraliteit eigenlijk precies? Ik bedoel: wat gebeurt er dan? Wat gebeurt er als iemand wijs is/wordt?

Met warme groet,


Maarten
10
Controverse en verandering / Re: Wat is in hemelsnaam Nirvana?
« Laatste bericht door nico70+ Gepost op Gisteren om 22:30 »
Beste Siebe,

Nibbāna is een geestelijke toestand van vrede, geluk en vrijheid die niet in woorden is uit te drukken. Wat dit betreft moeten wij vertrouwen op de mededelingen van degenen die ons zijn voorgegaan: de Boeddha en de Arahants.

Zie verder het topic De vier edele waarheden en het middenpad: 10. Nibbana http://www.boeddhaforum.nl/index.php/topic,2576.msg19506.html#msg19506

Vriendelijke groet
Nico
Pagina's: [1] 2 3 ... 10