Auteur Topic: Vier componenten  (gelezen 9100 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Peter Dresselaers

  • Gast
Vier componenten
« Gepost op: 05-04-2011 22:59 »
Dag Iedereen,

ik volg momenteel een lerarenopleiding en moet een les maken over Boeddhisme.
Ik heb al heel wat gesurfd op het net, veel gelezen, maar de info verschilt zo vaak, dat ik hoop op dit forum de nodige informatie te kunnen vinden.
Kan er iemand mij een antwoord bieden op de volgende vragen aub:
Elke godsdienst bezit vier componenten :
Geef deze voor het Boeddhisme:
1.de doctrinele component : hoe ziet men het goddelijke, de wereld en de mens?
2.de culturele component : welke gebeden en vieringen zijn er? hoe legt men contact met het goddelijke?
3.de morele component : hoe denkt men over goed en kwaad? hoe moet je leven? wat is de morele code?
4.de institutionele component : hoe is het godsdienstig leven georganiseerd?  (ambten, boeken, gebouwen). jullie mogen ook reechtstreeks naar mij mailen peterdresselaers@gmail.com
Alvast bedankt

Peter

Offline Katinka - Boeddha hoekje

  • Mindfulness Trainer en Boeddhistisch Student
  • Administrator
  • Verspreider van inzicht
  • *****
  • Berichten: 116
  • Geslacht: Vrouw
  • Forum eigenaar en manager
    • Bekijk profiel
    • Een Boeddha hoekje
Re:Vier componenten
« Reactie #1 Gepost op: 06-04-2011 09:17 »
Je begint al helemaal fout. Elke godsdienst heeft NIET automatisch die vier componenten. En dat zeg ik met een achtergrond in de universitaire studie van Wereldgodsdiensten ( leiden ).

Het boeddhisme is, historisch, een religie die zich aan past aan de omgeving. Dat wil zeggen dat mensen vaak boeddhist worden zonder hun geloof in hun traditionele goden op te geven. In Japan gaan ze hier nog verder in. Geboren in shinto, getrouwd als christenen, bereiden velen zich voor op de dood mbv het boeddhisme.

In het westen is het boeddhisme nog met deze transformatie bezig. Je zult Tibetaans boeddhisme tegen komen, met bij behorende goden en godinnen. Veel van dat wereldbeeld is over genomen uit India, maar er is een duidelijke eigen invulling aan gegeven. In zen is weinig aandacht voor geloof en metafysica.

Maar veel mensen die met boeddhisme bezig zijn, zijn gewoon agnostische Nederlanders. En op dit forum kwam deze week een boeddhistisch christen langs. Wat de dominee daar van vindt weet ik niet, maar vanuit het boeddhisme kan het prima.

Voor de visie op de mens en het leven kan ik niet beter doen dan verwijzen naar de vier edele waarheden: een van de eerste preken van de Boeddha, en geaccepteerd door alle boeddhisten.
http://www.katinkahesselink.net/boeddha/waarheden.html

Gebeden en vieringen? Weer afhankelijk van het type Boeddhisme. Op dit forum zul je merken dat mensen meer met meditatie dan met bidden bezig zijn. Ergens in mei wordt wel door veel boeddhisten een dag ter ere van Boeddha gevierd. Of zijn geboorte, of zijn verlichting, dat weet ik niet meer.
Iedereen die serieus boeddhist is, heeft toevlucht genomen:
http://www.katinkahesselink.net/boeddha/toevlucht.html

Voor een morele code verwijs ik naar

Offline Katinka - Boeddha hoekje

  • Mindfulness Trainer en Boeddhistisch Student
  • Administrator
  • Verspreider van inzicht
  • *****
  • Berichten: 116
  • Geslacht: Vrouw
  • Forum eigenaar en manager
    • Bekijk profiel
    • Een Boeddha hoekje
Re:Vier componenten
« Reactie #2 Gepost op: 06-04-2011 09:26 »
Pancha sila of pansil: de vijf geloften. Deze worden overigens niet door elke Boeddhist gepraktiseerd. In veel tradities wordt de gelofte bijvoorbeeld voor een feestdag genomen, of in stukjes.
http://www.katinkahesselink.net/boeddha/pancha-sila.html

In het Mahayana boeddhisme is er dan ook nog de bodhisattva gelofte. Deze wordt ook weer niet door iedereen genomen.
http://www.katinkahesselink.net/boeddha/bodhisattva.html

Ambten, boeken, gebouwen?
In alle vormen van boeddhisme spelen monnikken een belangrijke rol. Soms aangevuld met getrouwde priesters en tegenwoordig nonnen.

Boeken die gelezen worden verschillen weer per traditie, maar ik denk dat respect voor de pali canon en de dhammapada vrij universeel is.

Verder is het boeddhisme behoorlijk los georganiseerd in vergelijking met bijvoorbeeld het christendom. Meditatie leraren van verschillende tradities vindt je tegenwoordig in elke stad. Het enige officiële criterium is dat hun leraar op zijn beurt gezegd moet hebben dat ze klaar waren om les te geven.

Avalokiteshvara

  • Gast
Re:Vier componenten
« Reactie #3 Gepost op: 06-04-2011 12:20 »
Ik kan hier slechts beknopt iets schrijven, het Boeddhisme is veel uitgebreider dan ik hier kan weergeven. Gautama de Boeddha spreekt eigenlijk nooit over God. Wat dat betreft verschilt hij van het Hindoeïsme maar vooral van de monotheïstische woestijngodsdiensten zoals het Christendom en de Islam. Het Boeddhisme is dus eigenlijk geen “gods”-dienst. Boeddha richt zich op het menselijke lijden in de wereld via de Vier Edele Waarheden (het ware lijden, de ware oorzaak van het lijden, de ware opheffing van het lijden, en het ware pad). Geboorte, ziekte, smart, ouderdom en dood zijn de vijf kernbegrippen waar het lijden om draait. Boeddha zei dat geboorte (of wedergeboorte) smartelijk is, pijn en ziekte op elke leeftijd kan toeslaan en lijden veroorzaakt, de ouderdom ons leven doet aftakelen totdat we dood gaan. Het achtvoudige pad, waarbij “juist” gedrag en de “juiste” intentie onder andere  belangrijk zijn speelt hierin een sleutelrol (het juiste inzicht, de juiste intentie, de juiste spraak, het juiste handelen, de juiste wijze van levensonderhoud, de juiste inzet, de juiste aandacht, de juiste concentratie). Feitelijk zou je het “kwade” in het Boeddhisme kunnen beschouwen als datgene wat ons laat lijden en meer smart oplevert voor onszelf of voor anderen.

Verder noemt Boeddha zijn weg de weg van het Midden, met andere woorden: verval niet in extremen, omdat dit slechts identificatie oplevert en het heen en weer geslingerd worden tussen de extremen (dualistisch polariseren) en het de illusie van het ego versterkt. En volgens zijn leer is alles feitelijk “leeg” van een identiteit en zijn mensen en gebeurtenissen onderling met elkaar verbonden en werken ze op elkaar in. Er is geen absolute afgescheidenheid als persoonlijkheid, als dat zo was, dan zouden we niet lang te leven hebben. Alles is afhankelijk en alles is veranderlijk, niets staat op zichzelf. De mens leeft in de illusie dat hij wel als het ware op zichzelf staat, dat hij in de wereld staat als “ik” en de denker en bestuurder is van onder andere zijn eigen lichaam. Dat is volgens het Boeddhisme volstrekt onjuist. Omdat de mens zich hecht aan allerlei gedachten, meningen, opinies, gevoelens en dergelijke lijdt hij of zij. Want men klampt vast aan hetgeen plezierig is en probeert datgene wat als negatief wordt ervaren weg te duwen of  te vermijden. Dit is niet de werkelijkheid, maar slechts de persoonlijke voorkeur.

Zoals ik al zei: er is geen godsbeeld in het Boeddhisme. Contact leggen met het goddelijke is er dus niet bij. Meditatiebeoefening staat daarentegen centraal in het Boeddhisme, omdat dit gezien wordt als techniek om het absolute inzicht te realiseren en uiteindelijk bevrijding of Verlichting te bewerkstelligen. Dit inzicht moet echter in een breed perspectief worden gezien, en niet worden beschouwd als iets wat jij of ik als persoon zou moeten behalen. Meditatie is namelijk geen wedstrijd omwille van wie wel en wie niet Verlicht zou zijn. Als ik de waarheid realiseer, kan het niet anders dan dat dit effect heeft op anderen en dat ik als het ware als vanzelf mededogen zal hebben met het leed van de ander. Alles is immers onderling afhankelijk en veranderlijk, niets is afgescheiden van al het andere. Wie dit inziet, niet als gedachte maar als diepgewortelde ervaring, is in cadans met het leven zoals het is. En niet zoals het bestaan gewild, gewenst of afgedwongen wordt.

lord rainbow

  • Gast
Re:Vier componenten
« Reactie #4 Gepost op: 08-04-2011 20:40 »


1.de doctrinele component : hoe ziet men het goddelijke, de wereld en de mens?

boeddhisme is een non-theistische religie.
het kent geen Schepper.

de filosofie van het Boeddhisme is: afhankelijk ontstaan.
Nader uitgewerkt in bijvoorbeeld: de vier edele waarheden,het achtvoudige pad,de twaalfvoudige keten van oorzakelijkheid.

De wereld en de mens ontstaan in een proces van oorzaak,gevolg en relatie.

Is het voor een christen doel om in de hemel te komen,
een boeddhist streeft naar verlichting.


2.de culturele component : welke gebeden en vieringen zijn er? hoe legt men contact met het goddelijke?

er zijn ontelbaar veel gebeden,het kent geen standaardgebed,zoals 'het onze vader' voor alle christenen een wezenlijk gebed is.

volgens mij verschillen ze per sekte,school,richting....

hier is het wellicht gepast te vermelden dat je misschien een onderscheid moet maken tussen het boeddhisme zoals dat wordt beleefd als volksgeloof en het boeddhisme zoals dat wordt onderwezen in de kloosters.

in het volksgeloof legt men contact met het goddelijke door gebeden aan de boeddha of andere godheden...

in de kloosterleer,legt men geen contact met het Goddelijke.

men bestudeerd de leer die samengevat twee elementen bevat:

methode of praktijk,ook wel: mededogen.

wijsheid: het inzicht in zelfloosheid van personen en verschijnselen


Daarnaast is , om bevrijding van het lijden,nirwana,te bereiken
de beoefening van eenpuntige concentratie vereist.
deze verdiept de eerste twee
en de eerste twee versterken de concentratie.


3.de morele component : hoe denkt men over goed en kwaad? hoe moet je leven? wat is de morele code?

Geweldloosheid.
Uitgangspunt is om de ander geen kwaad te doen.
hiertoe wordt mededogen of vriendelijkheid ontwikkeld.
Dit is een houding van respekt en betriokkenheid naar anderen toe.
Als je de ander geen kwaad wil doen,zie je af van de tien schadelijke aktiviteiten.
Aktiviteiten worden verricht met lichaam,spraak en geest:

spreken:  liegen
               roddelen
               prietpraat
               grof taalgebruik

licaam:    doden
               stelen
               seksueel wangedrag

geest:      hebzucht
               kwaadwil
               foutieve zienswijze

Door het afzien van negatieve handelingen wordt in feite mededogen beoefent.
En door het beoefenen van mededogen,zie je automatisch af van de tien schadelijke handelingen.

4.de institutionele component : hoe is het godsdienstig leven georganiseerd?  (ambten, boeken, gebouwen).

er is geen paus in het boeddhisme.



boeddhisme heeft de palicanon.

die is onderverdeeld in de drie korven:

-vinayapitaka    kloosterregels

- sutra pitaka     preken van de boeddha

- abbhidharma pitaka.  scholastieke verhandelingen


later is ook de mahayana traditie ontstaan ook wel sanskriettraditie.
deze heeft,naast de palicanon,nog aantal eigen sutras.


« Laatst bewerkt op: 24-05-2016 17:38 door DirkJan »

Scriba

  • Gast
Re:Vier componenten
« Reactie #5 Gepost op: 10-04-2011 08:37 »
1.de doctrinele component : hoe ziet men het goddelijke, de wereld en de mens?
boeddhisme is een atheistische religie.

De uiteenzetting lijkt me heel helder, maar Boeddhisme is, net als andere grote religies, niet zo eenduidig: er zijn grote verschillen in inzicht, beleving, beschrijving, etc. In ieder geval heb ik altijd begrepen dat het Boeddhisme non-theïstisch is, en dat is wat gecompliceerder dan atheïstisch. Hoe je daar tegenaan kijkt hangt bovendien ook nog erg af van wat je onder ‘God’ verstaat. In het christendom kan de beleving van het Goddelijke, bijvoorbeeld bij Meister Eckhart, of “het Mystieke Niets” zoals bij o.a. Johannes van het Kruis (zie ‘De Berg Karmel’) erg veel lijken op ‘Shunyata’ (Leegte). Hoe zou dat ook anders kunnen? De manieren van uitdrukken zijn wel verschillend, maar de werkelijkheid is één.

er zijn ontelbaar veel gebeden,het kent geen standaardgebed,zoals 'het onze vader' voor alle christenen een wezenlijk gebed is.
Vraag: Is de Hartsoetra niet een beetje het Onze Vader van het Boeddhisme? We hadden laatst een dag over Boeddhisme en Maatschappelijk Engagement, een gemeenschappelijk initiatief van een tibettaans centrum, Vipassana en Zen/Dhyana (Dhyana is de chinese zen ), en we sloten af met het zingen van de Hartsoetra, een tekst die in alle drie die richtingen een centrale plaats inneemt.

P.S. Ik heb wat problemen met het plaatsen van berichten. Moet het blijkbaar nog leren. Hoop dat het deze keer lukt. Ik krijg mijn eigen tekst niet uit het vakje (Frustratie.)
« Laatst bewerkt op: 10-04-2011 10:13 door Avalokiteshvara »

Avalokiteshvara

  • Gast
Re:Vier componenten
« Reactie #6 Gepost op: 10-04-2011 08:51 »
Hallo Scriba, ik heb je tekst even ge-edit, zodat de citaten netjes apart komen te staan van jouw teksten. Lees het voor de zekerheid nog even door.

Wat je stelt klopt wel denk ik. Of je nu via non-theïsme tot het Uiteindelijke komt of door middel van een geloof in God, het komt feitelijk op het zelfde neer. Het gaat namelijk niet om God of niet-God, het gaat er om of de mens inzicht verkrijgt. Meester Eckhart is vergelijkbaar met een Zenmeester via het “Mystieke Niets” en Joannes van het Kruis schrijft over de donkere nacht van de ziel, waarna de Berg Karmel inderdaad een voorstelling is van het “bereiken” van het (goddelijke) niets, ook al benadrukt hij dat God in het verborgene blijft en niet direct te kennen is, hij schrijft, ik citeer:

"Om te geraken tot het smaken van alles, heb smaak in niets. Om te geraken tot het bezit van alles, wil niets bezitten. Om te geraken tot alles zijn, wees niets. Om te geraken tot het weten van alles, wil niets weten. [… ] Om volledig tot het Al te komen, moet ge u volledig van alles voldoen.”

Citaat uit: Joannes van het Kruis: “Mystieke Werken”, Carmelitana, 1974, blz. 556.

Zelfs filosofen als Sören Kierkegaard hebben sterk mystieke trekken, zoals blijkt uit zijn boek: “De ziekte tot de dood”,  waarin Kierkegaard zijn vertwijfeling beschrijft en dat de mens uiteindelijk aan zijn denken niet zo veel heeft. Als het denken als ego wordt losgelaten via de diepe vertwijfeling, breekt het daadwerkelijke geloof door volgens Kierkegaard. Hij meldt dat slechts bij God alles mogelijk is, en dat de mens dat eigenlijk niet kan vatten. Door overgave wordt het Uiteindelijke gerealiseerd, en dat is "staan waar geen houvast is".

Je zou het reciteren van de Hartsoetra kunnen zien als een soort Onze Vader van het Boeddhisme. Het wordt allemaal op een andere wijze verwoord, maar de Hartsoetra is natuurlijk geen gebed zoals het Onze Vader van het Christendom. Natuurlijk zijn er altijd overeenkomsten tussen welke religies dan ook. Het is mooi dat je die overeenkomsten kunt vinden, omdat dat bewijst dat er vele wegen bestaan. Helaas heeft bijvoorbeeld de New Age-beweging er een potje van gemaakt, want daar wordt alles door elkaar gebruikt, zodat een leerling die hiermee wordt geconfronteerd er geen touw aan vast kan knopen. Ik vind dat elke religie zijn eigen unieke weg moet behouden, omdat het uitgestippelde pad, de voorschriften immers exact op elkaar zijn afgestemd als een systeem. Als men dat lukraak door elkaar gaat gebruiken, zal er mijns inziens niets gebeuren. Als je kiest voor een bepaald religieus systeem moet je het van A tot Z volgen en er niet iets in vermengen wat van een andere religie of godsdienst afkomstig is in de beoefening.

Het is echter wel goed om “kennis te nemen” van alle wegen, zodat je doelbewust een keuze kunt maken wat het beste bij je past. Dat is heel wat anders dan dat je geboren wordt in een bepaalde cultuur en van kinds af aan de godsdienst van die cultuur krijgt voorgeschreven. Ik ben een groot voorstander van het zelf kiezen van je religie. Eigenlijk zou een kind helemaal niet moeten worden gestuurd in de richting van een bepaalde cultuurreligie. Natuurlijk moet het kind worden opgevoed, maar als het kind vragen gaat stellen over waar het vandaan komt en dergelijke, is het vroeg genoeg om te kijken wat bij dat specifieke kind past. Maar helaas zit de zaak zo niet in elkaar en wordt het kind min of meer een bepaalde kant op gekneed. Gevolg: als het kind volwassen wordt, moet het eerst de conditionering van de min of meer opgedrongen religie eerst relativeren of zelfs afbreken voordat hij of zij kan beginnen met het volgen van de weg die als van nature bij hem of haar past. Hiermee wordt eigenlijk veel tijd verloren, denk ik.
« Laatst bewerkt op: 10-04-2011 10:14 door Avalokiteshvara »

Scriba

  • Gast
Re:Vier componenten
« Reactie #7 Gepost op: 10-04-2011 10:10 »
Hallo Avalokiteshvara,
Een snelle reactie! Bedankt voor het editen.
Ik ben het in grote lijnen met je eens wat het volgen van één weg betreft, maar merk dat de combinatie christendom-zen om 2 redenen goed voor me is: ik identificeer me minder met één richting en blijf daardoor autonomer in beide (lijkt me erg belangrijk voor het verwerven van inzicht), en ik merk dat de beide benaderingen elkaar kunnen verduidelijken en aanvullen. Ik moet er wel bij zeggen dat er aardig wat studie bij komt kijken, in combinatie met de vraag: hoe zie ik het zelf, kan ik de tekst 'doorzien'? Het is een ontdekkingstocht naar eigen inzicht, en en voortdurend aanslijpen van dit inzicht aan het inzicht van anderen. Een boeiende tocht.
Mooi hè, Kierkegaard? Hij was mijn eerste filosofische liefde.
Gassho,
Scriba

Avalokiteshvara

  • Gast
Re:Vier componenten
« Reactie #8 Gepost op: 10-04-2011 10:21 »
Ja, ik bedoel ook dat je in de "beoefening" van het systeem van een bepaalde religie zo rechtlijnig mogelijk moet zijn in relatie met de gestelde voorschriften. Natuurlijk is "jouw" combinatie van Zen en de christelijke weg zéér wel mogelijk, ik vind alleen New-Age een warrig samenraapseltje.

Boeddha zei ooit: "Waarheid is wat werkt". En zo is het. Als je het gevoel hebt dat jouw combinatie werkzaam is voor je, dan is het volkomen juist. ;)
« Laatst bewerkt op: 10-04-2011 10:29 door Avalokiteshvara »

lord rainbow

  • Gast
Re:Vier componenten
« Reactie #9 Gepost op: 10-04-2011 11:28 »
In ieder geval heb ik altijd begrepen dat het Boeddhisme non-theïstisch is, en dat is wat gecompliceerder dan atheïstisch. Hoe je daar tegenaan kijkt hangt bovendien ook nog erg af van wat je onder ‘God’ verstaat. In het christendom kan de beleving van het Goddelijke, bijvoorbeeld bij Meister Eckhart, of “het Mystieke Niets” zoals bij o.a. Johannes van het Kruis (zie ‘De Berg Karmel’) erg veel lijken op ‘Shunyata’ (Leegte). Hoe zou dat ook anders kunnen? De manieren van uitdrukken zijn wel verschillend, maar de werkelijkheid is één.

je hebt helemaal gelijk het is geen a-theistishe religie maar een non-theistische religie.
bedankt voor de correctie.




Vraag: Is de Hartsoetra niet een beetje het Onze Vader van het Boeddhisme?



de hartsutra behoort tot de mahayana traditie.
dus voor wat die kringen betreft..
het is geen palicanoniek werk,
dus zal het geen gebed zijn zoals het onze vader dat voor alle christenen is...
denk ik....
« Laatst bewerkt op: 14-04-2011 17:24 door lord rainbow »

Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 558
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Re:Vier componenten
« Reactie #10 Gepost op: 14-04-2011 07:48 »
Dag Iedereen,

ik volg momenteel een lerarenopleiding en moet een les maken over Boeddhisme.
Ik heb al heel wat gesurfd op het net, veel gelezen, maar de info verschilt zo vaak, dat ik hoop op dit forum de nodige informatie te kunnen vinden.
Kan er iemand mij een antwoord bieden op de volgende vragen aub:
Elke godsdienst bezit vier componenten :
Geef deze voor het Boeddhisme:
1.de doctrinele component : hoe ziet men het goddelijke, de wereld en de mens?
2.de culturele component : welke gebeden en vieringen zijn er? hoe legt men contact met het goddelijke?
3.de morele component : hoe denkt men over goed en kwaad? hoe moet je leven? wat is de morele code?
4.de institutionele component : hoe is het godsdienstig leven georganiseerd?  (ambten, boeken, gebouwen). jullie mogen ook reechtstreeks naar mij mailen peterdresselaers@gmail.com
Alvast bedankt

Peter

De vraag over het goddelijke is voor het boeddhisme geen relevante vraag.
Ik ga proberen een naam te geven voor de god van de boeddhisten

"tot jezelf komen" of ook "met beide voeten op de grond staan" of ook "de realiteit zien zoals ie is"...

Het doel, het voorwerp van verering bij de boeddhisten is in feite een geestestoestand, een mentale toestand.

Wat voor een toestand ?
Dat is de helderheid of vrede die er is wanneer de spoken in je hoofd verdwenen zijn.

Hoe realiseer je nu dit verdwijnen van die spoken ?
Namelijk door het achtvoudig pad te beoefenen.

Toch is er een maar.
In eerste instantie is het beoefenen van het achtvoudig pad een blind gegeven, een in het duister tasten.
Want vooraleer je kunt "doen wat je moet doen" moet je eerst proefondervindelijk zien wat je moet doen.
In het boeddhisme is hiervoor een uitdrukking, namelijk wie dharma ziet, ziet ook boeddha, boeddha en dharma zijn één.

Dharma dat is "doen wat je moet doen"
Het enige dat je moet doen is je blik gericht houden op "de geest van de natuur".
Net zoals jij boos bent als er boosheid is, zo ben jij "de geest van de natuur" als er de geest van de natuur is.
wanneer je terug je blik richt op boosheid ben je terug boos. Richt je terug je blik op "de geest van de natuur" dan ben je terug de geest van de natuur.

De geest van de natuur kun je niet faken. In die zin is het geen hersenspinsel, toch kun je het enkel innerlijk waarnemen.
Nu kun je natuurlijk ook technisch gaan discussiëren en zeggen, oh jawel, de geest van de natuur is ook een hersenspinsel. Het is ook een spook.
OK, maar dan is het "het spook dat de spoken verdrijft".
Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

Avalokiteshvara

  • Gast
Re:Vier componenten
« Reactie #11 Gepost op: 14-04-2011 20:15 »
Hoe jij het omschrijft is het "een waarheid als een koe", zoals het spreekwoord zegt.

Oftewel: mijns inziens zéér duidelijk verwoord, Nova.

Een mooie bijdrage! 8)
« Laatst bewerkt op: 14-04-2011 20:18 door Avalokiteshvara »