Auteur Topic: Feedback geven op negatief handelen van anderen  (gelezen 3536 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Prullarius

  • Gast
Feedback geven op negatief handelen van anderen
« Gepost op: 31-01-2013 14:44 »
In dit topic: http://www.boeddhaforum.nl/index.php/topic,1330.0.html
en hier en daar in andere topics is er wat discussie die raakt aan: In hoeverre zou een Mahayana Boeddhist feedback geven op negatief handelen van anderen?

Beschouw onderstaande bron, eerder gepost in bovengenoemd topic

Citaat
ACHT VERZEN VOOR HET TRAINEN VAN DE GEEST
(Geshe Langri Tangpa 1054-1123)

Met de intentie
Om het uiteindelijke, verheven doel te bereiken
Dat zelfs het wensvervullende juweel overtreft,
Moge ik voortdurend alle levende wezens koesteren.

Wanneer ik omga met anderen,
Moge ik mijzelf als de laagste van allen zien;
En met een volmaakte intentie,
Moge ik anderen als verheven koesteren.

Mijn mentaal continuüm bij al mijn handelingen onderzoekend,
Moge ik, zodra een misleiding zich ontwikkelt,
Waardoor ik of anderen ongepast zouden handelen,
Hem moedig tegemoet treden en hem afweren.

Wanneer ik onfortuinlijke wezens zie,
Onderdrukt door het kwaad en door groot lijden,
Moge ik hen koesteren
Alsof ik een zeldzame en kostbare schat heb gevonden.

Zelfs als iemand die ik heb geholpen
En van wie ik grote verwachtingen had
Me niettemin kwaad doet zonder enige reden,
Moge ik hem zien als mijn heilige Spirituele Gids.

Wanneer anderen uit jaloezie
Mij kwaad doen of me beledigen,
Moge ik de nederlaag op mijzelf nemen
En hen de overwinning schenken.

In het kort, moge ik direct of indirect
Hulp en geluk schenken aan al mijn moeders,
En in het geheim
Al hun kwaad en lijden op mijzelf nemen.

Moge ik bovendien, door al deze methode oefeningen,
Samen met een geest onbezoedeld door de smetten van de opvattingen van de acht uitersten
En die alle verschijnselen als illusie ziet,
Bevrijd worden van de slavernij van foutieve verschijning en opvatting.

Geshe Langri Tangpa

Centraal in de Mahayanagedachte staat anderen helpen om Nirvana te bereiken. Ik vraag me echter af waar bijvoorbeeld iemand die steelt het meeste bij gediend is: Zijn daden beantwoorden met acceptatie (misschien zelfs coöperatie), of op één of andere manier actie ondernemen om er tegenin te gaan.

Enerzijds geeft acceptatie er blijk van dat er geen veroordeling is, anderzijds zou, als het gedrag niet op weerstand stuit, het misschien niet ingezien worden als negatief. Bij een moord kan ik me voorstellen dat de dader automatisch innerlijke schade ondervindt en dat niemand met een vingertje hoeft te zwaaien en zeggen "daar doe je geen goed aan, kerel", maar wanneer bijvoorbeeld iemand gemakzuchtig is met het eigendom van een ander heb ik daar persoonlijk mijn twijfels bij.

Let wel: Indien we opteren voor de acceptatie, dan moeten we tegelijk een grijs gebied erkennen: Wanneer we kinderen hebben, voor de klas staan, of met dieren werken zullen we hoogstwaarschijnlijk toch hier en daar ingrijpen en is bovenstaande tekst niet voor 100% van toepassing. Ook kun je je afvragen wat de consequenties zijn voor een rechtstaat.

Hoe kijken jullie tegen deze kwestie aan? En hoe handelen jullie in de praktijk?

lord rainbow

  • Gast
Re:Feedback geven op negatief handelen van anderen
« Reactie #1 Gepost op: 31-01-2013 16:50 »
Centraal in de Mahayanagedachte staat anderen helpen om Nirvana te bereiken.

kleine correctie:

In het mahayana is het ontwikkelen van de verlichtingsgeest
een centaal thema.
De verlichtingsgeest is:
De motivatie  om het boeddhaschap te bereiken teneinde
alle wezens effectief van dienst te kunnen zijn
datzelfde te volbrengen.
Dat is een subtiel, maar belangrijk verschil met hoe jij het hierboven formuleert.

Wij kunnen anderen pas werkelijk adekwaat van dienst zijn wanneer we zelf boeddha zijn geworden.
Het doel is  dus in wezen zelf de verlichting te bereiken.
Totdat hij/zij  een boeddha is, bewandeld iemand in deze traditie het boddhisattva pad. En dit pad is gebaseerd op de verlichtingsgeest.


Ten aanzien van het pad van de boddhisattva onderscheiden we:

= enerzijds het zogenaamde motivationeel aspect,zoals gemeld.

- Anderzijds is er het aspect van de aktiviteiten van de boddhisattva.
Die komen er op neer dat je anderen en jezelf geen schade berokkent.
En waar kan anderen en jezelf in de goede richting helpen.


De terminologie 'alle wezens' kan voor het ego reden zijn
erg gezwollen  hierover te doen.
Maar zo ingewikkeld is het allemaal niet,
In gewone mensen taal  draait het om respect
en sympathie voor jezelf en anderen.

En om een misverstand uit de weg te ruimen:
wanneer we dan toch spreken over het welzijn
van alle wezens, sluiten we onszelf daarvan natuurlijk niet uit.
Wij zijn onderdeel van dat 'alle wezens'.

Het is dus  niet de bedoeling dat je kiest voor een soort martelaarschap en door anderen over je heen laat lopen. En het is zeker ook geen 'laat maar waaien' mentaliteit.
Immers: daar wordt noch jij, noch de ander , noch de samenleving  beter van.

Ten aanzien van de verlichtingsgeest wordt ook nog
een ander onderscheid gemaakt:

- relatieve verlichtingsgeest, omvat het begrip mededogen.

- absolute verlichtingsgeest, omvat het begrip wijsheid.

Een boeddhist, dus ook een bodhisattva,  gebruikt zeker ook zijn/haar verstand.
Dat is zelfs een van de dingen die onze menselijke geboorte zo bijzonder maakt.
Dieren kunnen dat bijvoorbeeld niet.

Indien je werkelijk geinteresseerd bent hier meer over te weten of te willen begrijpen
staat hieronder een link. Het is niet van je een twee drie, maar  zeer de moeite waard.

http://www.boeddhaforum.nl/index.php/topic,1624.0.html

verderop in het topic wordt hetzelfde behandeld, maar dan door de dalai lama.
(reactie die volgt na de boektitels..)
« Laatst bewerkt op: 31-01-2013 16:59 door lord rainbow »

Prullarius

  • Gast
Re:Feedback geven op negatief handelen van anderen
« Reactie #2 Gepost op: 01-02-2013 12:27 »
Dank voor je reactie. Ik zal me eens verdiepen in de link :)

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2750
    • Bekijk profiel
Re:Feedback geven op negatief handelen van anderen
« Reactie #3 Gepost op: 15-08-2014 23:29 »
Ik herlees The Jewel Ornament of Liberation van Gampopa. Dit document kwam ik tegen op het web en heb het grotendeels, behalve bijlagen, vertaald in het Nederlands.

Gampopa bespreekt onder andere de zes transcedente deugden: vrijgevigheid, ethische discipline, geduld, ijver, meditatieve concentratie en wijsheid. Gampopa doet dit onder de noemer, bodhicitta-in-actie.
Onder andere komt het feedback geven over negatief handelen van anderen aan bod, namelijk onder de deugd van ethische discipline. Ik zal dit straks verder beschrijven.

Uit de bespreking van de deugden komt wel een genuanceerd beeld naar voren vind ik, van enerzijds aanvaarding maar ook van actieve betrokkenheid. Ik zal dit nu proberen te verduidelijken met een hele korte samenvatting van drie deugden; ethische discipline, geduld en ijver.

Beginnend met de onderrichtingen over geduld. Geduld heeft drie indelingen in de The Jewel Ornament of Liberation van Gampopa:
-het geduld van het op je gemak voelen bij iemand die schadelijk bezig is;
-het geduld van het aanvaarden van lijden;
-het geduld in het begrijpen van de natuur van Dharma.

Het eerste soort geduld bestaat hieruit dat ook al wordt je misbruikt, bekritiseerd, geslagen oid je niet verstoord raakt, niet vergeldt en niet wrok in de geest houdt. Er zijn algemene overwegingen die hierbij behulpzaam kunnen zijn zoals (niet compleet overgenomen uit The Jewel): Onderzoeken of iemand die je leed berokkent dat wel in vrijheid doet. Is ie niet overmand door haat, door een verstoring? Je kunt ook overwegen dat je zelf wellicht in dit leven en in vorige levens eindeloos veel leed hebt veroorzaakt bij anderen en dus het leed wat je nu zelf overkomt, beschouwt als een vorm van rechtvaardige vergelding. Je kunt natuurlijk ook onderzoeken hoe het leed in je eigen geest ontstaat. Welke verwachtingen zijn er? Zijn die wel reeel etc? Je kunt ook het profijt bekijken van de hele situatie namelijk, als je geduld beoefent met iemand die je leed berokkent, zullen ondeugdelijke daden gezuiverd worden door dit geduld. Je kunt het ook zo positief zien dat het juist nu, nu je dus in een lastige situatie zit, de tijd is om geduld te beoefenen. Je zou dankbaar kunnen zijn voor de mogelijkheid die je wordt geboden. Er wordt ook gezegd dat op deze manier geduld betonen bij mensen die je leed berokkenen de Boeddha's enorm verheugt.

De tweede vorm van geduld, het aanvaarden van lijden, sluit hier op aan. Vrijwillig lijden aanvaarden is als het ondergaan van een operatie. Je neemt dat beetje leed op de koop toe om de uiteindelijke genezing, de beëindiging van kwaadheid en haat, te realiseren.

Geduld wordt gezien als een belangrijkste deugd omdat het een goed medicijn is tegen haat en kwaadheid. Haat en kwaadheid zijn zeer onverdienstelijk. Er wordt gezegd dat de verdienste die je eindeloos lang hebt opgestapeld in 1 tel woede vernietigd kan worden. Dus we moeten erg oppassen met woede en haat. Geduld gaat dus voortdurend over aanvaarding. Aanvaarden op een manier dat je niet meteen iets anders wilt (zien, horen, proeven etc) en dus meteen vanuit woede reageert.

Dat het in de omgang met andere mensen en situaties niet alleen blijft bij aanvaarding dat komt aan bod in de bespreking van de deugd van ethische discipline. Ethische discipline, zo onderwijst Gampopa, heeft drie indelingen:
-de ethische discipline van zelfbeheersing;
-de ethische discipline van het verzamelen van verdienste;
-de ethische discipline van het brengen van profijt aan andere levende wezens.

De ethische discipline van zelfbeheersing verdeelt Gampopa in een gebruikelijk deel en een ongebruikelijk deel. Het gebruikelijke deel is dat je als beoefenaar geloften neemt, bijvoorbeeld van een monnik, leek oid. Je leeft die geloften na, je onderhoudt ze, daar span je je voor in. Denk hierbij aan geloften om niet te doden, stelen, liegen, etc.

Onder de ongebruikelijke morele zelfdiscipline somt Gampopa onder andere 47 activiteiten op die eigenlijk  niet juist zijn, ethisch gezien. Het zijn activiteiten die een neergang bewerkstelligen.
-15. niet de gebreken/fouten van anderen wegnemen
-16. het niet zuiveren van andermans verstorende emoties wanneer ze verstoord zijn
-35. niet helpen van degenen die dat nodig hebben
-38. het niet op de juiste wijze corrigeren van hen die onbezonnen zijn
-45. het niet verhinderen van degenen die ondeugdzame handelingen begaan

Ik heb bewust deze geselecteerd uit de 47 activiteiten die worden opgesomd want hier zie je ook dat ethische discipline een committment naar de Ander betekent. Je staat niet onverschillig tegenover wat een ander doet of laat. Terwijl dus het ontwikkelen van geduld aanspoort om zaken te aanvaarden in die zin dat je niet meteen vanuit kwaadheid reageert, spoort ethische discipline aan om iets met die Ander aan te gaan, bijvoorbeeld iemand corrigeren, verhinderen dat ie ondeugdzame handelingen begaat. Het is in principe een inbreuk op de ethische discipline wanneer je dit niet doet. Ik heb ergens, maar ik weet niet meer waar, eens gelezen dat het zo sterk gesteld werd dat wanneer je geen feedback geeft op andermans negatief gedrag je daarin karmisch gezien deelt. Ik kan dat ergens wel aanvoelen. Als je als mens het negatief gedrag van een ander kan verhinderen maar je doet niks, ja, dan maak je jezelf toch ook wel deels medeverantwoordelijk, of niet?

Het allermooist is denk ik wanneer je, zoals een Boeddha, ieder levend wezens bekijkt als je enige kind. Zo wordt het ook de sutra's vaak gezegd. Met dat kind heb je uiteraard het allerbeste voor, je bent er ook helemaal voor dat kind. Dat betekent ook dat je als ouder het kind zaken bijbrengt/leert, doet rijpen, corrigeert, soms ook gewoon streng optreedt.

Het is wel belangrijk, zo wordt ook gezegd, dat je altijd een eerlijke getuige bent van je eigen geest. Dus je kunt iemand iets leren, uit mededogen, maar je kunt ook iemand de les lezen, uit kwaadheid. Je kunt iemand corrigeren omdat je het niet kunt verdragen hoe iemand zich in de nesten werkt, je kunt ook gewoon iemand iets niet gunnen.

Verder is er ook wel de algemene raadgeving om vooral oog te hebben voor je eigen fouten en tekortkomingen en daaraan te werken. Maar je helemaal afsluiten voor de Ander dat kan nooit de Weg zijn.
Zie verder. 

Een andere deugd is ijver. De definitie van ijver vind ik wel bijzonder. IJver is een gevoel van blijdschap in deugdzaamheid. Je zou bijvoorbeeld kunnen denken dat ijver zoiets betekent als vreugdeloos gedisciplineerd doorgaan, maar dat lijkt deze definitie niet te benadrukken. Iemand die het bijvoorbeeld echt leuk vind om anderen te helpen, die heeft denk ik ijver. Maar is het voor je gevoel meer een slepende zaak, een plichtmatigs iets, een routinekwestie, dat is dan, gezien de definitie, denk ik geen ijver.

Zoals geduld een remedie is voor kwaadheid en haat, zo is ijver een remedie voor luiheid.

Gampopa onderscheidt drie soorten luiheid:
-luiheid van lusteloosheid; dit betekent gehecht zijn aan het genoegen van slaap, liggen, rusten;
-de luiheid van geringschatting; dit betekent dat je een gevoel van ontmoediging in de geest hebt en denkt: hoe kan een zwak persoon als ik, zelfs als ik me inspan, ooit verlichting bereiken?";
-grove luiheid; dit betekent dat je gehecht bent aan niet deugdzame handelingen of dat je je energie en kracht gewoon verkeerd besteedt, bijvoorbeeld aan het verzamelen van rijkdom in plaats van bijvoorbeeld onthechting na te streven.

De remedie voor dit soort luiheid is de inspanning om deugdzaamheid in jezelf te doen toenemen totdat je de verlichting bereikt. De inspanning ook om verstorende emoties te vermijden en er een voortdurende inspanning van maken voordeel te brengen aan levende wezens.

Bij het ijverig inspannen om deugdzaamheid tot stand te brengen, onderscheidt Gampopa 5 soorten volharding. Eén van die soorten is "de inspanning zonder af te wenden'. Dit betekent dat je je geest niét afwendt als je andermans leed ziet, wild gedrag, verstoringen, gedegenereerde visies etc. Dus dit wordt gezien als een kwaliteit.

Je zou bijvoorbeeld kunnen denken; "ach die persoon kan ik toch niet helpen of niks leren, wat heeft het voor zin als ik er iets van zeg?", maar dat kan evengoed wel disrespect of zelfs minachting zijn voor die persoon, nietwaar? Je zou ook kunnen denken: "pietje reageerde zo toen ik er iets van zei, wim zal ook wel zo reageren"...en zo jezelf ontmoedigen zeg maar om corrigerend op te treden. Je kunt ook zover gaan dat je nooit iemand wilt verstoren. Dit lijkt me een fout. Mensen vinden het natuurlijk meestal niet leuk aangesproken te worden op schadelijke activiteiten maar moet je dan maar niks zeggen? Het kan ook zijn dat je eigenlijk de moed niet hebt om werkelijk het contact aan te gaan en dat je uit een soort luiheid je afwendt. Eigenlijk kun je, vind ik, duizend en één reden verzinnen om maar de geest af te wenden.

Samenvattend:
De paramita van geduld spoort vooral aan tot een gevoel van aanvaarding wanneer ons leed wordt aangedaan en we mensen schadelijk bezig zien. De paramita van ethische discipline nodigt uit het contact met degene aan te gaan die schadelijk bezig is, gepast op te treden. De paramita van ijver moedigt aan de geest niet af te wenden en niet ontmoedigd te raken.

Siebe