Auteur Topic: Wat is het voordeel en de bedoeling van heilzaam deugdzaam gedrag?  (gelezen 2310 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2611
    • Bekijk profiel
[bron: the Numerical Discourses of the Buddha, a translation of the Anguttara Nikaya, by Bhikkhu Bodhi, 2012, Wisdom Publications, Boston; door mij vertaald].

Anguttara Nikaya 10.1 (1), Welke Bedoeling?

Aldus heb ik gehoord. De Gezegende verbleef eens te Savatthi in Jeta’s gaarde, Anathapindika’s park. Toen benaderde de eerwaarde Ananda de gezegende, betoonde hem eerbied en ging terzijde zitten en zei tegen hem:
(1) “Bhante, wat is de bedoeling en het voordeel van heilzaam deugdzaam gedrag?”
(2) “Ananda, de bedoeling en het voordeel van heilzaam gedrag is geen berouw.
(3) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van geen berouw?”
“De bedoeling en het voordeel van geen berouw is blijdschap”.
(4) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van blijdschap?”
De bedoeling en het voordeel van blijdschap is opgetogenheid”.
(5) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van opgetogenheid?”
“De bedoeling en het voordeel van opgetogenheid is rust/kalmte”.
(6) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van kalmte?”
“De bedoeling en het voordeel van kalmte is plezier/genoegen/zin”.
(7) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van plezier?”
“De bedoeling en het voordeel van plezier is concentratie”.
(8} “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van concentratie?”
“De bedoeling en het voordeel van concentratie is kennis en visie van dingen zoals ze werkelijk zijn”.
(9) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel kennis en visie/zicht van/op dingen zoals ze werkelijk zijn?”
“De bedoeling en het voordeel van kennis en visie van dingen zoals ze werkelijk zijn, is ontgoocheling en passieloosheid.
(10) “En wat, Bhante, is de bedoeling en het voordeel van ontgoocheling en passieloosheid?”
“De bedoeling en het voordeel van ontgoocheling en passieloosheid is de kennis en visie/zicht van bevrijding.
“Dus, Ananda, (1)-(2) de bedoeling en het voordeel van heilzaam deugdzaam gedrag is geen berouw; (3) de bedoeling en het voordeel van geen berouw is blijdschap; (4) de bedoeling en het voordeel van blijdschap is opgetogenheid; (5) de bedoeling en het voordeel van opgetogenheid is kalmte; (6) de bedoeling en het voordeel van kalmte is plezier; (7) de bedoeling en het voordeel van plezier is concentratie; (8} de bedoeling en het voordeel van concentratie is de kennis en visie van dingen zoals ze werkelijk zijn; (9) de bedoeling en het voordeel van de kennis en visie van dingen zoals ze werkelijk zijn, is ontgoocheling en passieloosheid; en (10) de bedoeling en het voordeel van ontgoocheling en passieloosheid is de kennis en visie/zicht van bevrijding. Dus, Ananda, heilzaam deugdzaam gedrag leidt op progressieve wijze naar het belangrijkste”.

hartelijke groet,
Siebe

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2611
    • Bekijk profiel
Re: Wat is het voordeel en de bedoeling van heilzaam deugdzaam gedrag?
« Reactie #1 Gepost op: 01-03-2016 12:21 »
Wat bemerkingen bij de vorige sutta

(1)-(3) Moraliteit is denk ik een soort basis want indien je alsmaar een bezwaard gemoed hebt, dan is er geen blijdschap in de geest. De geest wordt alsmaar geplaagd door zich opdringende oordelen over wat je verkeerd gedaan hebt, of wellicht doet, of wellicht oordelen over wat je eigenlijk zou behoren te doen en niet doet. Dus ergens lijkt het me nodig dat je geheel voor je eigen gevoel weet dat je juist bezig bent.
Anders blijft de geest denk ik bezwaard, die is niet blij.
Ik ervaar het zelf zo dat gemoedsbezwaardheid niet alleen te maken heeft met wat je doet of gedaan hebt maar misschien nog wel meer met wat je eigenlijk vindt dat je zou behoren te doen en niet doet.
Je moet als het ware ook geheel ergens achter kunnen staan. Als je bijvoorbeeld niet echt achter de manier staat waarop je leeft of een inkomen hebt, dan blijft dat gemoedsrust verstoren.
Dus je hebt denk ik met dit soort zaken een basis nodig van moraliteit waarmee je zelf tevreden bent en die niet voortdurend aan je knaagt. Het gaat dan wat mij betreft niet alleen om wat je doet maar zeker zo belangrijk ook om wat je laat.

(4)-(7) Als er geen vorm van vreugde in de geest is, dan is de geest geneigd dat te gaan zoeken. Diens modus wordt zoeken. Ook dat is weer een soort rusteloosheid en gebrek aan kalmte. Als je ongelukkig bent, depri bijvoorbeeld, is het lastig rust te vinden omdat geest die geen vreugde ervaart, de neiging van zoeken activeert. Mensen zeggen wel eens, ‘berust in je ongelukkig of depri zijn’. Dat is misschien wel goed bedoeld maar nogal naief, m.i. want het is juist het kenmerk van een ongelukkige geest dat ie daarin heel lastig kan berusten. Dus bepaalde vormen van geluk zijn zeker nodig voor kalmte/rust, geeft de sutta m.i. aan.

(8} Een geest die ongelukkig is en zoekende die kan zich moeilijk concentreren. Die is ook niet mindful. Er is dan weinig tegenwoordigheid van geest.
Dit aspect van het belang van geluk/ongeluk bij concentratie, kun je ook zien in het onderricht over meditatieve verdiepingen, de jhana’s. Vijf jhana factoren (1e jhana) verdrijven vijf hindernissen. Er is bijvoorbeeld piti nodig, een soort vreugdevolle interesse, om kwade wil te verdrijven. Er is ook sukha nodig, geluk, om rusteloosheid & bezorgdheid te verdrijven. Zonder (o.a.) deze twee jhana factoren die iets met vreugde te maken hebben, treedt de geest niet de eerste jhana binnen. Dus er is een relatie tussen vormen van geluk in de geest en concentratie en mindfulness.
Wanneer de geest door gebrek aan concentratie steeds afdwaalt in gedachten over het verleden, heden of toekomst, opgaand in beeldvorming, ziet ie de dingen niet zoals ze zijn. Want het soort begrip wat hoort bij beeldvorming is vertekend. Bovendien, een geest die zoekende raakt, zoekt het geluk buiten zichzelf. Zoekt het in zintuiglijk genot wellicht, in vormen van vermaak, drugs, drank, werk, wat dan ook. Maar er wordt hooguit even iets bevredigends geoogst en daarna komt het gemis weer, de onvrede. Het ziet niet goed in dat wat dan ook komt en gaat, onbevredigend van aard wordt als je daar iets blijvends van verwacht.
Een zoekende geest heeft denk ik meestal onrealistische verwachtingen. Het ziet zeker ook niet dat alles zelfloos is. Want juist opgaand in beeldvorming draait alles erg om geloof in zelf.

(9) Als je ziet hoe de zaken werkelijk zijn, er werkelijk voorstaan, dan ga je al gaandeweg je verwachtingen bijstellen van dit leven. Dat beschrijft wat mij betreft ontgoocheling. Ja, je ziet op een gegeven moment in dat het heil zoeken in externe zaken, eigenlijk helemaal niet voordelig is voor jezelf en anderen. Het is geen waarachtige toevlucht. Het is juist de beste manier om afhankelijk te worden en overbezorgd te raken.
Je stelt zo geleidelijk je hoge verwachtingen bij van dit leven en je visie op hoe je voor jezelf en anderen zorgt, wijzigt ten positieve door ontgoocheling.
Ontgoocheling zie ik niet als een negatief gebeuren maar als iets positiefs. In feite wordt de geest gevoeliger voor wat waar en werkelijk is. Ontgoocheling beschrijft mijns inziens ook het proces van aarden. Geest wordt aards nuchter, meer en meer no nonsense.
Aarden gaat met horten en stoten. Het lijkt op een moeizaam verlopend verteringsproces. Langdurige diarree. Later pas vaste keutels.
Het vergt persoonlijk nogal wat van je te aarden, vind ik. Daar komt bij dat ontgoocheling nou niet bepaald wordt gezien als een kwaliteit in onze samenleving. Dat maakt het ook niet gemakkelijker. Maar het grootste obstakel is volgens mij de wil om alsmaar als een positivo door het leven te gaan, indruk willen maken op anderen of jezelf.
Door de zaken te zien zoals ze zijn, raak je op een realistische manier ontgoocheld over wat de wereld werkelijk te bieden heeft. Ontgoocheling manifesteert zich zo in het op een doorleefde wijze bijstellen van verwachtingen, realistischer worden, aarden.

Ontgoocheling leidt ook tot passieloosheid. Passieloos betekent wat mij betreft dat de geest meer in een wijsheidsmodus functioneert dan in een kamma/wil-modus. De kamma/wil modus draait erg om emotie, om voorkeur en afkeer. Passsieloosheid is wat mij betreft geen onverschilligheid maar eerder een gelijkmoedigheid of evenwichtigheid onder alle omstandigheden. Het is aanvaarding maar geen fatalisme of passieve berusting.
Passieloosheid ontneemt je niet de mogelijkheid handelend op te treden en je wordt niet kil en koud, eerder gevoeliger.

(10) Eigenlijk wordt al gaandeweg duidelijk dat gehechtheid, in welke vorm ook, hoe grof en subtiel ook, niet in je eigen en andermans voordeel is. Waar je ook je heil in zoekt, waar je je ook op stort, van wie of wat je ook je heil verwacht, dat keert zich tegen je.
Je hebt eigenlijk alleen maar vrede, jezelf, en binnendringende bijkomstige bezoedelingen waar instinctief naar gegrepen wordt en waarmee je je dus identificeert. Zulke bijkomstige bezoedelingen zijn:
afkeer/ergernis/haat/kwade wil, hebzucht/voorkeur/gehechtheid/verlangen, rusteloosheid, geloof in zelf, eigendunk, jaloezie etc. Als je de dingen ziet zoals ze zijn, dan zie je ook dat het eigenlijk zinloos is je te identificeren met en te investeren in die binnendringende bijkomstige bezoedelingen. Waarom zou je die zo belangrijk maken en vrede, notabene wat je natuur is, negeren, verontachtzamen, geen aandacht schenken, cultiveren, vrijmaken? Wat moeten die bijkomstige bezoedelingen nou allemaal voorstellen? Hoe kunnen die jou, vrede, ooit verdedigen of beschermen?

Zo wat overdenkingen van een leek-leerling.

hartelijke groet,
Siebe

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2611
    • Bekijk profiel
Re: Wat is het voordeel en de bedoeling van heilzaam deugdzaam gedrag?
« Reactie #2 Gepost op: 01-03-2016 20:25 »
Ik ervaar het zelf zo dat gemoedsbezwaardheid niet alleen te maken heeft met wat je doet of gedaan hebt maar misschien nog wel meer met wat je eigenlijk vindt dat je zou behoren te doen en niet doet.
Je moet als het ware ook geheel ergens achter kunnen staan. Als je bijvoorbeeld niet echt achter de manier staat waarop je leeft of een inkomen hebt, dan blijft dat gemoedsrust verstoren.
Dus je hebt denk ik met dit soort zaken een basis nodig van moraliteit waarmee je zelf tevreden bent en die niet voortdurend aan je knaagt. Het gaat dan wat mij betreft niet alleen om wat je doet maar zeker zo belangrijk ook om wat je laat.

Stel je voor dat het voor de Boeddha erg bezwaarlijk was geweest dat hij niet in zijn eigen inkomen voorzag (iets wat veel mensen erg belangrijk vinden en in hoog aanzien staat) maar zijn eten en drinken bij elkaar bedelde, had hij dan wel ooit verlichting gerealiseerd? Of stel je voor dat het voortdurend op zijn gemoed inspeelde dat hij zijn vrouw en kind had verlaten? Of stel je voor dat iemand die besluit uit de maatschappij te treden en monnik wordt, voortdurend piekert over dat ie mensen in de steek heeft gelaten?

Ik denk dat het ook wel goed is te erkennen dat je ook altijd wel iets kan vinden wat je zal verontrusten.
Aan piekeren en zorgelijkheid komt ook maar nooit een einde. Hoe serieus je dat moet nemen is maar de vraag.

hartelijke groet,
Siebe


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2611
    • Bekijk profiel
Re: Wat is het voordeel en de bedoeling van heilzaam deugdzaam gedrag?
« Reactie #3 Gepost op: 02-03-2016 19:37 »
Hé luie Boeddha, ga toch werken! Ga ploegen en zaaien en eet dan. Doe iets!

http://www.sleuteltotinzicht.nl/snp1-04.htm

hartelijke groet,
Siebe

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2611
    • Bekijk profiel
Re: Wat is het voordeel en de bedoeling van heilzaam deugdzaam gedrag?
« Reactie #4 Gepost op: 03-03-2016 11:56 »
https://boeddhistischdagblad.nl/boeddhisme/japans-boeddhisme/65308-tuig-van-de-richel/

Als je het niet verbeelde niet claimt als je ware natuur, en je de mentale beelden blijft aanzien en presenteren als wie/wat je werkelijk bent, als je dat alles serieus blijft nemen, hoe kan dan ooit de wijsheid die voorbij het geloof in ego gaat, een kans krijgen? Hoe kan de Boeddha in je dan ooit tot wasdom komen?

In het onderricht wordt dit 'afmeten van jezelf' ook besproken. Het zijn drie soorten ideeen of visies of beelden; van superioriteit, minderwaardigheid en gelijkheid. Ja, ook de visie of het idee dat je gelijk bent aan anderen is beeldvorming. Je ziet een beeld aan voor jezelf, jezelf aan voor een beeld. 

Het is gemakkelijk gezegd "in de wereld zijn, maar niet van-de-wereld zijn". Ondertussen, het wereldlijke zit toch stevig in je, is althans mijn ervaring. De strijd die gevoerd wordt, lijkt toch de strijd te zijn om goedkeuring en de diepe angst voor afkeuring. Ja, telkens maar weer, elke dag weer. "Als ik nu maar dit doe en dat, dan keuren anderen, en vooral, dan keur ik mezelf goed". Dan dringt de afkeuring zich tenminste niet zo op. Ja, dat lijkt toch de beweegreden. Het bezweren van alsmaar zich opdringende negatieve oordelen.  Niet liefde, niet mededogen of wijsheid beweegt maar een zich steeds maar opdringend gevoel van zelfhaat, zelfverwijt, afkeuring.

Het lijkt me toch de kracht van de Oordelende Geest. Diens stem is en blijft toch zwaar drukken wanneer het Hart niet mild is en open staat. Het blijft het gemoed bedrukken.

Ik denk dat dit nu eenmaal eigen is aan geconditioneerdheid, aan mens-zijn. We zijn nou eenmaal zo geconditioneerd dat we willen voldoen. Kinderen zijn in staat tot de meest grote wandaden om maar te voldoen. Als ze maar de goedkeuring krijgen van hun ouders. Die goedkeuring is veel belangrijker dan de soort daden. Je kunt ook denken aan goedkeuring van de staat, bedrijf, collega's partner etc.
Het draait er in wezen niet om wat je doet, want in de ene cultuur voldoe je als je dit doet en in de andere als je het tegenovergestelde doet. Het draait niet om de moreel goede of wandaden maar om te voldoen, om goedkeuring en afkeuring.

De oordelende geest lijkt een soort kracht op zichzelf, vind ik. Ja ook met een soort doel. Het lijkt zo te zijn gevormd dat het altijd iets zal zoeken en vinden om je niet vrij te laten zijn. Om je te knechten. Diens beste vorm van knechting is je te laten geloven dat je niet deugt, dat je slecht bent, zondig, dat je je moet bewijzen, moet voldoen. Diens brute genadeloze kracht is dat wezens beeldvorming aanzien voor de realiteit en overeenkomstig hun leven inrichten en handelen.

hartelijke groet,
Siebe










Offline ekayano maggo

  • wat is dit
  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 440
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Wat is het voordeel en de bedoeling van heilzaam deugdzaam gedrag?
« Reactie #5 Gepost op: 27-11-2018 16:53 »
Ja, de onvrijheid/gebondenheid kan ver gaan.

We kunnen niet veel meer doen
dan dit steeds scherper in te zien

ons goed te gedragen

en hopen dat verlossing iets
van waarde is

Offline kundalini

  • Boeddha Forum Favoriet
  • ***
  • Berichten: 92
  • Geslacht: Vrouw
    • Bekijk profiel
Re: Wat is het voordeel en de bedoeling van heilzaam deugdzaam gedrag?
« Reactie #6 Gepost op: 27-11-2018 17:02 »
Beste EM

Ja inderdaad. We zien het niet meer

We zien elkaar als......................

Warme oordelende groeten van

Moesa

Offline ekayano maggo

  • wat is dit
  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 440
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Wat is het voordeel en de bedoeling van heilzaam deugdzaam gedrag?
« Reactie #7 Gepost op: 06-01-2019 09:45 »

Stel je voor dat het voor de Boeddha erg bezwaarlijk was geweest dat hij niet in zijn eigen inkomen voorzag (iets wat veel mensen erg belangrijk vinden en in hoog aanzien staat) maar zijn eten en drinken bij elkaar bedelde, had hij dan wel ooit verlichting gerealiseerd? Of stel je voor dat het voortdurend op zijn gemoed inspeelde dat hij zijn vrouw en kind had verlaten? Of stel je voor dat iemand die besluit uit de maatschappij te treden en monnik wordt, voortdurend piekert over dat ie mensen in de steek heeft gelaten?

..of stel je voor dat de hemel naar beneden valt...

Ik denk dat het ook wel goed is te erkennen dat je ook altijd wel iets kan vinden wat je zal verontrusten.
Aan piekeren en zorgelijkheid komt ook maar nooit een einde. Hoe serieus je dat moet nemen is maar de vraag.

Piekeren is totaal zinloos,
leidt nergens toe,
behalve tot
nodeloze vermoeienis.

« Laatst bewerkt op: 06-01-2019 09:48 door ekayano maggo »