Auteur Topic: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)  (gelezen 4375 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2962
    • Bekijk profiel
Bron: https://what-buddha-said.net/library/Wheels/wh_021.html.

Een impressie van Majjhima Nikaya 20

Hoe om te gaan met afleidende gedachten?

1. Je richten op een ander object

Wanneer kwaadaardige gedachten verbonden met verlangen, haat en begoocheling ontstaan, dient de beoefenaar zich te richten op een ander object dat verbonden is met vaardigheid. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

Voorbeelden: Als de geest gericht raakt op de schoonheid van een mens bijvoorbeeld en hierdoor verlangen/lust ontstaat, is het idee van het niet-geliefde/lelijke/weerzinwekkende een ander object om je op te richten. Het elimineert verlangen.
Zo zou je ook overdreven aandacht kunnen schenken aan iemands slechte kanten waardoor gemakkelijk ergernis/haat opkomt. Het in beeld brengen van diens positieve eigenschappen is dan een ander object om je op te richten en kan de ergernis elimineren.
Bij verlangen naar niet levende zaken, zoals objecten, kan men zich richten op de vergankelijkheid van die objecten of hun onvermogen blijvende bevrediging te schenken.
Als haat naar levende wezens ontstaat, kan men zich richten op liefdevolle vriendelijkheid.
Kortom, je richten op een ander object.

Waar dan ook gedachten ontstaan aangaande levende wezens of dingen die verbonden zijn met begoocheling , dient men toevlucht te nemen tot vijf dingen:
-de praktijk van het leven onder de begeleiding van een leraar
-het werk van het leren van de leer.
-het werk van het onderzoeken van de betekenis van geleerde doctrines.
-de daad van het luisteren naar de leer op gepaste tijden.
-het werk van het onderzoeken van wat oorzaken zijn en wat niet.

Door te vertrouwen op deze vijf dingen en door toevlucht te nemen tot deze vijf hulpmiddelen wordt het element van begoocheling geëlimineerd.

2. Stilstaan bij de nadelen van zulke niet vaardige gedachten

Blijven kwaadaardige niet vaardige gedachten opkomen terwijl men het vorige heeft toegepast dan dient men aldus na te denken over de nadelen van niet vaardige gedachten: ‘Deze gedachten van mij zijn werkelijk niet vaardig, afkeuringswaardig, brengen ellende voort’. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

Als men goed doordrongen raakt van de nadelen van kwaadaardige niet vaardige gedachten dan zal men er van verschoond willen worden en ophouden er in te investeren. Het commentaar geeft ook aan dat als men niet wijs kan denken men dit het beste kan voorleggen aan bijvoorbeeld een leraar.

3. Geen aandacht schenken

Blijven kwaadaardige niet vaardige gedachten desondanks toch opkomen in iemand dan dient hij zich in te spannen om opkomende niet vaardige gedachten geen aandacht te schenken en deze niet te overdenken. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

Men dient niet zulke niet vaardige gedachten in herinnering te brengen en er niet bij stil te staan.
Men kan afleidende dingen gaan doen zoals het reciteren of lezen van teksten over bijvoorbeeld de kwaliteiten van de Boeddha, Dhamma en Sangha. Het commentaar geeft meerdere voorbeelden van bezigheden die men kan doen om geen aandacht te besteden aan die niet vaardige gedachten. Men moet echter niet aan een groot project beginnen want dan is men daar aldoor mee bezig en komt niet meer aan meditatie toe.   

4. Nadenken over het verwijderen van de bron van zulke niet vaardige gedachten

Blijven niet vaardige gedachten toch opkomen, dan dient de beoefenaar na te denken over het verwijderen van de bron van die niet vaardige gedachten. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

Wat is de oorzaak van die niet vaardige gedachten, wat zijn diens ontstaansvoorwaarden? Onder welke omstandigheden komen ze op? De bron van niet vaardige gedachten is) de begoocheling van het waarnemen van onaantrekkelijke zaken als aantrekkelijk, vergankelijke zaken als duurzaam, leed-veroorzakende als gelukbrengende, zaken die niet-zelf zijn als zelf. In zijn algemeenheid kun je denk ik zeggen dat men niet realistisch naar zaken kijkt en mee omgaat.

5. Beteugelen, onder controle brengen en neerslaan (beat down)

Als desondanks toch kwaadaardige niet vaardige gedachten blijven ontstaan dan dient de beoefenaar met de tanden op elkaar en de tong tegen het gehemelte de (kwaadaardige) geest te beteugelen, onder controle te brengen en neer te slaan met de (goede) geest. Dan worden de niet vaardige gedachten geëlimineerd; ze verdwijnen. Door hun eliminatie wordt de geest solide/stabiel, komt tot rust, wordt één en geconcentreerd.

De niet vaardige staat van geest dient gecontroleerd te worden door de vaardige staat van geest. Zoals een sterke man een zwakker persoon onder controle brengt en uitput, zo dient ook de beoefenaar die worstelt met niet vaardige gedachten ze met kracht en energie uit te putten en te controleren (als al het vorige niet aanslaat).

Als men dit zo toepast bij afleidende gedachten kan men een expert worden in controle over de loop die gedachten nemen. In plaats van dat deze afleidende gedachten de beoefenaar dan beheersen, beheerst de beoefenaar ze.

hartelijke groet,
Siebe

lord rainbow

  • Gast
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #1 Gepost op: 22-08-2016 12:00 »
kwaadaardige gedachten zijn zo erg nog niet,
vooral het hechten eraan
of het vechten ertegen maakt het problematisch


sukses
« Laatst bewerkt op: 22-08-2016 12:21 door DirkJan »

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2962
    • Bekijk profiel
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #2 Gepost op: 22-08-2016 17:44 »
Ik zie eigenlijk alleen wat er fout kan gaan. En ook al weet ik dat zoiets niet positief is, of heilzaam, of een goede instelling, het is gewoon de aard van het beestje geworden, langzamerhand. En nu, nu merk ik dat het niet meer anders wil. Het is een stevige instelling geworden. Mijn ervaring is, zo'n instelling is heel belastend. 
 
De laatste weken ben ik de regisseur geweest van een verhuizing van een vriendin met MS naar een instelling voor langdurige zorg. Wat kwam er veel op me af. Piekeren, piekeren...gaat dit wel goed...gaat dat wel goed? Doe ik het wel goed? Dit moet ik nog doen, dat ook nog. Al die keuzes. Pieker-gedachten, zorgen maken de dienst uit. Ja, en ook gewoon angst- en paniekreacties als het me allemaal aanvloog.

Op de een of andere manier is er een soort obsessie ingeslopen voor wat mis kan gaan en de neiging dat erg op te blazen. Vroeger had ik dat niet. Faalangstig ook.

Mijn ervaring hierbij is dat het niks uitmaakt of alles feitelijk goed gaat of niet. Zelfs als feitelijk alles prima verloopt, zoals tot nu toe, heb ik de volgende keer toch weer die faalangst en extreme zorgen, is mijn ervaring. Het is alsof je door te doen geen vertrouwen meer herwint. Zo is althans mijn ervaring. Het wordt niet beter, eerder slechter is mijn ervaring. En dat baart ook wel zorgen.

groet,
Siebe













Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2962
    • Bekijk profiel
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #3 Gepost op: 23-08-2016 10:14 »
kwaadaardige gedachten zijn zo erg nog niet,
vooral het hechten eraan
of het vechten ertegen maakt het problematisch

Ik vind dat de Boeddha dit goed beschrijft. Ik bedoel, zo werkt het naar mijn ervaring ook. Het gaat om hoe emoties de geest binnenstromen. Dat is vooral afhankelijk van waar je je geest op richt, oftewel, wat zie je mentaal bij iemand of bij een gebeurtenis of in een toekomst die er nog niet is? Hoe begrijp je zaken mentaal? Wat is je perceptie? Wat zie je mentaal? Daar draait het om. Dat bepaalt de soort reacties die ontstaan.

Mentaal is er een soort innerlijk zoeklicht en dat kan zich verbinden met tekens. Soms komt het teken van schoonheid in beeld of aantrekkelijkheid als je iets waarneemt.  Als je op dat teken gericht blijft, kun je vollopen met verlangen of lust. Soms ziet je het teken van weerzinwekkendheid. Dan komt al snel afkeer/ergernis/haat op. Ziet je het teken van gevaar dan komt wellicht stress op, d.w.z vechtreacties, agressie of wellicht vluchtreacties, angst of paniek. Zo is het er ook het teken van (on)rechtvaardigheid en ook wanneer je tegen dat teken blijft aankijken kunnen heftige emoties ontstaan. Zo zijn er talloze tekens in de geest.  Zo switch dat zoeklicht in de geest van teken naar teken. Niet iedereen ziet hetzelfde bij dezelfde gebeurtenissen of mensen. Maar welke tekens je ziet is heel bepalend voor de soort emoties die ontstaan en de reacties die je gaat vertonen. Die tekens geven betekenis aan wat je waarneemt.

Zie je eenmaal een bepaalde (be)teken(is) dan is er eigenlijk al sprake van een situatie van gehechtheid lijkt me want je ervaart dat op dat moment als waar en werkelijk. Zie je een vrouw en licht het teken van aantrekkelijkheid op in je geest, dan is het al lastig dit enkel te zien/ervaren als een reactie. Je bent geneigd dat serieus te nemen, voor waar aan te zien. Met andere tekens is dit nog sterker vind ik zoals die van gevaar of rechtvaardigheid. Die zijn nog meer beladen zeg maar en door die beladenheid is er de neiging ze ook erg serieus te nemen. Het is denk ik met name die beladenheid die je betovert en waardoor je zo in de greep raakt van die tekens. Vooral als je overspannen begint te raken wordt die beladenheid ook steeds sterker.

Mijn persoonlijke ervaring tot nu toe is dat wanneer er eenmaal die beladenheid is ontstaan, dat dit heel hardnekkig is.

Siebe




Offline nico70+

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 912
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
    • Facetten van het Boeddhisme
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #4 Gepost op: 25-08-2016 01:35 »
Hallo Siebe,

Er worden vijf hindernissen genoemd, en nr. 4 ervan is de hindernis die bestaat uit geestelijke rusteloosheid, overbezorgdheid, gewetenswroeging, afleiding, gebrek aan innerlijke vrede en rust. Wij allen hebben bepaalde wensen, in het bijzonder een verlangen om wel of niet iets te krijgen, wel of niet iets te zijn, het een of het ander. Er zijn dingen die wij graag willen hebben of dingen waar wij bang voor zijn en die wij wantrouwen.
   Kalmte, een rustige geest, geluk is het tegendeel van rusteloosheid en bezorgdheid.

Dirkjan merkte terecht op dat kwaadaardige gedachten niet zo erg zijn; vooral het hechten eraan of het vechten ertegen maakt problemen.

   Het weten van het ontstaan van die hindernis is een eenvoudige maar zeer effectieve methode om deze en andere smetten van de geest tegen te gaan. Door het oplettend en direct noteren van de hindernissen wordt een halt toegeroepen aan het ongeremde voortbestaan van onheilzame gedachten. Het noemen van de naam breekt de betovering, zoals ook in veel sprookjes wordt verhaald. Ook wordt de oplettendheid van de geest erdoor versterkt. Deze methode is gebaseerd op een eenvoudig maar psychologisch feit. In de commentaren is het als volgt omschreven: “Een goede en een slechte gedachte kunnen niet tegelijkertijd ontstaan. Tijdens het weten van het zinsverlangen (dat in het voorgaande moment ontstond) bestaat daarom dat zinsverlangen niet meer (maar alleen de daad van weten).”

Groeten
Nico

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2962
    • Bekijk profiel
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #5 Gepost op: 25-08-2016 12:23 »
Hallo Siebe,

Er worden vijf hindernissen genoemd, en nr. 4 ervan is de hindernis die bestaat uit geestelijke rusteloosheid, overbezorgdheid, gewetenswroeging, afleiding, gebrek aan innerlijke vrede en rust. Wij allen hebben bepaalde wensen, in het bijzonder een verlangen om wel of niet iets te krijgen, wel of niet iets te zijn, het een of het ander. Er zijn dingen die wij graag willen hebben of dingen waar wij bang voor zijn en die wij wantrouwen.
   Kalmte, een rustige geest, geluk is het tegendeel van rusteloosheid en bezorgdheid.

Dirkjan merkte terecht op dat kwaadaardige gedachten niet zo erg zijn; vooral het hechten eraan of het vechten ertegen maakt problemen.

Hoi Nico,

Kwaadaardige niet vaardige gedachten zijn die gedachten/ideeen of geest-gerichtheid waardoor mentale factoren als verlangen/hebzucht/lust, haat/afkeer en begoocheling ontstaan in jezelf. Dus er speelt al gehechtheid. Voorbeeld, je denkt na over de ziekte van je vrouw, stel, en wat je mentaal ziet maakt je bezorgd en onrustig. Je wilt iets doen en betekenen maar weet niet goed wat.

Zo staan we voortdurend in contact met mentale beelden, met een bepaalde mentale visie/wereld die allerlei emoties oproept. Dit kan razendsnel gaan en ongecontroleerd is mijn ervaring. In zo'n situatie is er geen sprake van gedachten die komen en gaan en die je losjes waarneemt maar je bent betrokken in het nadenken, je denkt na, er is een mentale visie en mentale beleving. Dit zien jullie niet geloof ik. Jullie denken dat 'kwaadaardige niet vaardige gedachten' enkel gedachten zijn. Dat is dus niet zo. Het gaat altijd om een situatie van nadenken, al betrokken zijn in die gedachten, in dat mentale zicht. Op basis daarvan ontstaat lust/verlangen, haat etc.
 
In meerdere teksten heb ik ook gezien dat er een zero-tolerance beleid wordt geadviseerd ten aanzien van bepaalde gedachten, zoals wrede gedachten, sensuele gedachten, gedachten van kwade wil. De Boeddha beval kennelijk niet aan zulke gedachten toe te staan en te beschouwen als leeg, niet-zelf etc. Er zijn wel scholen die dit adviseren maar de Pali teksten beschrijven toch vooral zulke gedachten en staten niet toe te staan. Waarschijnlijk vanuit het realistische besef dat ze je toch hoe dan ook negatief beinvloeden.
 
In de oorspronkelijke teksten zie ik een zero-tolerance ten aanzien van kwaadaardige niet vaardige gedachten en MN20 drukt dat bijvoorbeeld ook uit. Natuurlijk, ze zijn er maar ze moeten wel verdreven worden. Een beoefenaar van de dhamma wordt geadviseerd zulke kwaadaardige niet vaardige gedachten te kennen als de oorzaak van veel ellende en dient zich te trainen in het actief verdrijven van die gedachten, desnoods met kracht. De beoefenaar dient zich te trainen in het opwekken en zich blijvend vestigen in heilzame gedachten/staten. Dat is de juiste soort inspanning van het achtvoudige pad.

Ook in MN20 wordt duidelijk aangegeven dat je er tegen moet vechten wanneer ze je maar blijven domineren en andere vaardige methoden niet werken (zie punt 5 in de eerste post). Zoals een verslaafde ook zijn slechte neigingen er onder moet zien te krijgen.

Maar de wortel van alles lijkt me toch begeerte. Ook het begeren dat andere wezens gezond blijven, dat het hun goed gaat, dat ze gelukkig zijn, dat ze niet aftakelen, begeren dat alles organisatorisch soepel verloopt, begeren dat apparatuur blijft werken, al dat soort begeren is moeilijk prijs te geven. Het voelt juist alsof je daarmee achter het goede staat, nietwaar?  Je wilt daarmee toch het goede voor jezelf en anderen?

   Het weten van het ontstaan van die hindernis is een eenvoudige maar zeer effectieve methode om deze en andere smetten van de geest tegen te gaan. Door het oplettend en direct noteren van de hindernissen wordt een halt toegeroepen aan het ongeremde voortbestaan van onheilzame gedachten. Het noemen van de naam breekt de betovering, zoals ook in veel sprookjes wordt verhaald. Ook wordt de oplettendheid van de geest erdoor versterkt. Deze methode is gebaseerd op een eenvoudig maar psychologisch feit. In de commentaren is het als volgt omschreven: “Een goede en een slechte gedachte kunnen niet tegelijkertijd ontstaan. Tijdens het weten van het zinsverlangen (dat in het voorgaande moment ontstond) bestaat daarom dat zinsverlangen niet meer (maar alleen de daad van weten).”

Ik zie wel wat je zegt maar mijn ervaring is dat wanneer begeerte sterk is, je kansloos bent. Hindernissen worden door weten dan geen halt toegeroepen. Begeerte beukt als een woeste rivier alles omver, ook weten. Je bent kansloos. Je bent een prooi. Je bent kansloos als je iets zo graag wilt of niet wilt.
Dat heb ik gewoon te sterk. Je kan innerlijk wel alles benoemen maar je blijft overvallen worden door angsten en zorgen is mijn ervaring als je begeerte niet vermindert. Deze oerdriften zijn veel sterker dan mindfulness. Misschien kan dat veranderen maar dit beschrijft mijn ervaring op dit moment.

hartelijke groet,
Siebe




Offline nico70+

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 912
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
    • Facetten van het Boeddhisme
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #6 Gepost op: 25-08-2016 15:50 »

Hallo Siebe,

Je schrijft dat er in jouw situatie geen sprake is van gedachten die komen en gaan en die je losjes waarneemt. Maar dat je bent betrokken in het nadenken.
Kijk, dat is nu een verkeerde mening. Gedachten ontstaan altijd door oorzaken. En ze verdwijnen als die oorzaken veranderen of verdwijnen. Er is niemand die nadenkt. Ook jij denkt niet, maar in de geestlichamelijkheid die Sybe genoemd wordt, ontstaan gedachten, en wel door oorzaken. Door oplettendheid kan men wel de gedachten in een bepaalde richting leiden.
Je bent inderdaad betrokken bij het nadenken, en wel – zoals je schrijft – door de begeerte, door het verlangen dat het anderen goed gaat. Er is nog hechten, inbezitname. Het is een vorm van egoïsme. Juist dat hechten maakt dat je met de situatie niet gelukkig bent hoeveel goeds je ook gedaan hebt.
   Een andere verkeerde mening van je is dat je kansloos bent. Als je toegeeft aan die gedachte, dan ben je inderdaad kansloos. Maar probeer te onthechten. Probeer eens iets te doen zonder iets te verwachten.

   De eerwaarde leraar Maha Bua Ñanasampanno, een arahant die in het noorden van Thailand leefde, sprak in meerdere van zijn toespraken erover dat het citta helder stralend is, maar dat het de in het citta indringende, verontreinigende dingen zijn die ons ongelukkig maken. De verontreinigingen, waaronder verwarring, onrust van de geest, zijn het grootste gevaar. Hijzelf had dat probleem ook gehad voordat hij de volmaakte heiligheid bereikte. Hij streed toen meerdere maanden in het woud om het citta van de onrust te bevrijden. En daar lukte hem dat niet. Hij keerde toen terug naar zijn klooster, en tijdens de loopmeditatie lukte het hem het citta heel zuiver te krijgen. Het bevrijden van de geest van de onreinheden was geen kwestie van plaats of van tijd. Het was een kwestie van volharden, en van het weten van de juiste maat, van de juiste grenzen.
Sati, oplettendheid, en volharding zijn nodig. Je bent nooit kansloos.
Toen de eerwaarde Maha Bua Ñanasampanno nog geen arahant was, streefde hij onophoudelijk naar arahantschap. Hij sliep niet meer, noch 's nachts noch overdag. Zijn leermeester die een arahant was, zei toen tegen hem dat hij de juiste grenzen niet kende. Hij was nog onderhevig aan de sankharas. Hij moest weer slapen en genoeg eten. Want  uitrusten, slapen, eten is er om energie te vergaren. De raad van zijn leermeester die een arahant was, kon niet verkeerd zijn. De eerwaarde Maha Bua Ñanasampanno volgde die raad dan ook op. Hij had de hele canon bestudeerd. Maar de praktijk van oefening kon hij niet aan hand van de canon. Door praktische oefening, niet door studie, ontstonden inzichten die hij voorheen niet gekend had. In zijn eigen hart ontstond weten, overtuigend en zeker. Dat is het verschil tussen praktijk en studie.
   
   Je hecht nog te veel aan je zorgen en angsten. Dat is het probleem. Zie je zorgen als zorgen, maar niet meer als JOUW zorgen. Zie je angsten als angsten, maar zie ze niet meer als JOUW angsten. Het zijn emoties die door oorzaken ontstaan. Het zijn niet JOUW emoties.
Door de angsten en zorgen als van buiten komend te beschouwen, kun je ze van je afzetten. Ze behoren jou niet toe, ze zijn jouw eigendom niet. Ze ontstaan en ze zullen weer vergaan.
Probeer dat in te zien, in de praktijk.

P.S. Ik kan hier niet cursief of vet schrijven. Daarom die woorden in hoofdletters.

Groeten
Nico

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2962
    • Bekijk profiel
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #7 Gepost op: 25-08-2016 18:04 »
Hallo Nico,

Het heilige leven onder de Boeddha is eigenlijk alleen waar te maken als je geen verantwoordelijkheid hebt over stad, land, bedrijf, partner, zieken, dieren, kinderen, bezit, huis en haard etc. Want met verantwoordelijkheid komen toch ook altijd zorgen, onrust, verlangens, afkeer, hoop, onzekerheid, verwachtingen etc.

Daarom, wat de monnik zegt zal best waar zijn maar het is ook de waarheid van iemand die geen verantwoordelijkheid heeft voor een gezin, etc. Het is zo realistisch en wijs als de situatie toestaat. Daar buiten is het domheid. Met verantwoordelijkheid komen ook gewoon de onreinheden. En het wereldlijke leven is een leven met veel verantwoordelijkheid. Daarom, ik vind deze werelden niet vergelijkbaar. Appels en peren.

Het heilige leven van de Boeddha is een ideaal bekeken vanuit het wereldlijke leven. Een ideaal waarin je alleen verantwoordelijk bent voor wat juist en waar is. Maar een wereldlijk leven is in de praktijk schipperen. Het is ook strategie. Het is ook onrein en onzuiver. Daar ontkom je niet aan.

Je kunt niet het heilige leven van de Boeddha of arahant vergelijken met een gewoon leven.
De Boeddha predikt in feite, althans voor de mensen wie het echt ernst is, de thuis-& bezitloosheid. Waarom? Dan heb je geen verantwoordelijkheid. Hooguit voor wat waar en werkelijk is. Dan hoef je niet te schipperen. Gewone mensen moeten altijd schipperen, afwegen, maar als je niks te verliezen hebt, kun je heel rechtlijnig zijn en zuiver. Een gewoon mens kan dat zich niet permitteren.

De Boeddha zag zelfs zijn zoon Rahula als een band/keten. Dus, wat mij betreft, tenzij je niet alle banden doorsnijdt, ook letterlijk, kun je het heilige leven onder de Boeddha eigenlijk niet leiden. Je kunt dat hooguit benaderen.

Het boeddhisme toont een ideaal en noemt dat het heilige leven. Het is het leven van de mens die zich losmaakt van zijn gebruikelijke verantwoordelijkheden, lees gehechtheden. Maar eigenlijk heeft het dan ook geen geldigheid meer voor het gewone leven. Het is allemaal niet te combineren vind ik.

Het leven als huishouder is stoffig zei je de Boeddha. Ja, zo is dat! Het is een leven met verantwoordelijkheid en met verantwoordelijkheid komt gehechtheid. Met gehechtheid komen ook zorgen en rusteloosheid, begeerte, verlangens, afkeer etc. Het is niet mooier dan dat en het wordt ook nooit anders dan zo.

siebe





Offline nico70+

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 912
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
    • Facetten van het Boeddhisme
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #8 Gepost op: 25-08-2016 20:24 »
Hallo Siebe,

Ten dele heb je gelijk. Het leven van de leek en dat van de monnik is niet gelijk, is niet te vergelijken.
Ikzelf heb 7 jaar lang een dierbare verzorgd die verlamd was. 's Nachts elke 2 uur wakker om haar te verzorgen. Overdag een beetje hulp zodat ik kon gaan werken. Maar na het werk kwam weer de plicht voor het huishouden: koken, poetsen, de verlamde verzorgen. Dat was geen gemakkelijke tijd. Maar ik kon dat doen. Dat was voor mij het belangrijkste. Ik ben zelfs 2x naar Brazilië met de verlamde gereisd om haar zoon te bezoeken die er antropoloog was.
Ik was toen heel gelukkig. Hoe dierbaar die persoon mij ook was, ik was niet aan haar gehecht. Ik kon loslaten.
Er zijn monniken die nog in de wereld leven, die nog aan van alles hechten. En er zijn leken die niet veel meer aan iets hechten.
Het komt erop aan of men wel of niet ergens aan hecht. Dat heeft met verantwoordelijkheden niets te maken. Ook ministers en koningen ten tijde van de Boeddha bereikten een of meer niveaus van heiligheid.
Een monnik kan bijvoorbeeld gehecht zijn aan het vertoeven in de toestanden van meditatieve verdiepingen. Dat is dan een hindernis voor hem. Ik ken een monnik die heel beroemd is. Van heinde en ver komen de mensen hem opzoeken en om raad vragen. Hij besteedt daar dagelijks veel tijd aan. Gelukkig is hij er - voor zover ik kan nagaan - niet aan gehecht.
Andere monniken zijn zeer gehecht aan bepaalde rituelen.
Het leven als monnik is geen vrijgeleide voor een heilig leven.
Zowel het leven als leek als het leven als monnik heeft voor- en nadelen.
Onthechten, loslaten daar komt het op aan. En dat kan men ook als leek met verantwoordelijkheden. Verantwoordelijkheden scheppen geen hechten; dat hechten ontstaat door voorkeur of afkeer hebben van iets of iemand.

Groeten
Nico







Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2962
    • Bekijk profiel
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #9 Gepost op: 25-08-2016 22:26 »
Bedankt voor je persoonlijk bericht Nico. Mooi dat je die combinatie hebt van dierbaarheid en toch kunnen loslaten.

Misschien is het mogelijk dat verantwoordelijkheid samen gaat met onthechting, jij zegt dat het kan, maar ik beschouw verantwoordelijkheid eerder als iets wat bindt. Of je nu verantwoordelijk wordt voor het welzijn van zieken, van dieren, van de schoonheid van je tuin, voor het onderhoud van je huis, voor de belastingaangifte, zulke zaken binden. Verantwoordelijkheid belast en komt met zorgen, hersengespin.

Siebe



Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2962
    • Bekijk profiel
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #10 Gepost op: 26-08-2016 17:58 »

Hallo Siebe,

Je schrijft dat er in jouw situatie geen sprake is van gedachten die komen en gaan en die je losjes waarneemt. Maar dat je bent betrokken in het nadenken.
Kijk, dat is nu een verkeerde mening.

Bij mij zit er nog altijd een groot verschil tussen de leer met het hoofd kennen en de leer met het hart begrijpen en ook werkelijk realiseren, vooral wanneer het nogal chaotisch en emotioneel wordt en beladen. Dan is er toch een heel sterk besef van Ik. En van een Ik met een bepaalde visie, een Ik die nadenkt en mentaal plannen maakt, intenties heeft, verwachtingen,  bepaalde voorstellingen heeft, en daardoor ook emoties beleeft. Je kunt wel zeggen dat dit een verkeerde mening is, of verkeerde perceptie, maar dat maakt geen indruk, zeg maar. Het verandert er niks aan.
Je kunt duizend keer lezen of schrijven over geest die geen Ik is, en je kunt jhana meemaken, en prachtige mystieke ervaringen meemaken, maar toch zit het Ik-geloof zo diep ingeprent dat dat alles uiteindelijk geen enkele kracht heeft, is althans mijn ervaring.

   Een andere verkeerde mening van je is dat je kansloos bent. Als je toegeeft aan die gedachte, dan ben je inderdaad kansloos. Maar probeer te onthechten. Probeer eens iets te doen zonder iets te verwachten.

Kansloos drukt uit hoe het op dit moment bij mij zit. Ik zeg niet dat iedereen kansloos is of dat het altijd kansloos zal zijn. Maar het drukt de ervaring uit dat het emotionele systeem van angst-en paniek, van stress, heel krachtig is. Ik ken geen enkel vaardig middel dat dit er onder kan houden zeg maar.
Ik geloof ook niet dat meditatie hierbij helpt. Mij niet in ieder geval. Ik vermoed zelfs dat meditatie de boel erger maakt.

   De eerwaarde leraar Maha Bua Ñanasampanno, een arahant die in het noorden van Thailand leefde, sprak in meerdere van zijn toespraken erover dat het citta helder stralend is, maar dat het de in het citta indringende, verontreinigende dingen zijn die ons ongelukkig maken. De verontreinigingen, waaronder verwarring, onrust van de geest, zijn het grootste gevaar. Hijzelf had dat probleem ook gehad voordat hij de volmaakte heiligheid bereikte. Hij streed toen meerdere maanden in het woud om het citta van de onrust te bevrijden. En daar lukte hem dat niet. Hij keerde toen terug naar zijn klooster, en tijdens de loopmeditatie lukte het hem het citta heel zuiver te krijgen. Het bevrijden van de geest van de onreinheden was geen kwestie van plaats of van tijd. Het was een kwestie van volharden, en van het weten van de juiste maat, van de juiste grenzen.
Sati, oplettendheid, en volharding zijn nodig. Je bent nooit kansloos.

Je bent optimistisch en ik op het moment niet zo maar ik stel je schrijven op prijs.

Toen de eerwaarde Maha Bua Ñanasampanno nog geen arahant was, streefde hij onophoudelijk naar arahantschap. Hij sliep niet meer, noch 's nachts noch overdag. Zijn leermeester die een arahant was, zei toen tegen hem dat hij de juiste grenzen niet kende. Hij was nog onderhevig aan de sankharas. Hij moest weer slapen en genoeg eten. Want  uitrusten, slapen, eten is er om energie te vergaren. De raad van zijn leermeester die een arahant was, kon niet verkeerd zijn. De eerwaarde Maha Bua Ñanasampanno volgde die raad dan ook op. Hij had de hele canon bestudeerd. Maar de praktijk van oefening kon hij niet aan hand van de canon. Door praktische oefening, niet door studie, ontstonden inzichten die hij voorheen niet gekend had. In zijn eigen hart ontstond weten, overtuigend en zeker. Dat is het verschil tussen praktijk en studie.
   

Zeker, en wie wil niet dat weten?

   Je hecht nog te veel aan je zorgen en angsten. Dat is het probleem. Zie je zorgen als zorgen, maar niet meer als JOUW zorgen. Zie je angsten als angsten, maar zie ze niet meer als JOUW angsten. Het zijn emoties die door oorzaken ontstaan. Het zijn niet JOUW emoties.
Door de angsten en zorgen als van buiten komend te beschouwen, kun je ze van je afzetten. Ze behoren jou niet toe, ze zijn jouw eigendom niet. Ze ontstaan en ze zullen weer vergaan.
Probeer dat in te zien, in de praktijk.

Ik ga wel door ondanks de zorgen en angsten maar verlang wel dat het eens minder wordt of stopt. Het is toch behoorlijk uitputtend en belastend en maakt depri.

siebe



Offline nico70+

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 912
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
    • Facetten van het Boeddhisme
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #11 Gepost op: 28-08-2016 00:34 »
Hallo Siebe,

Ik hoop dat je weer rust in je leven krijgt. Ik zag zojuist nog eens de tien paramis, die door iedereen als leidraad gevolgd kunnen worden (en niet alleen door degenen die naar volmaakte heiligheid streven). Men kan als leek aldus denken:

1. Moge ik vrijgevig, edelmoedig en behulpzaam zijn.

2. Moge ik zuiver, deugdzaam en wel-gedisciplineerd zijn.

3. Moge ik niet egoïstisch en hebzuchtig zijn, maar onzelfzuchtig en opofferend.

4. Moge ik wijs zijn en moge ik in staat zijn om het voordeel van mijn kennis aan anderen te geven.

5. Moge ik ijverig, energiek en volhardend zijn.

6. Moge ik geduldig en verdraagzaam zijn; moge ik in staat zijn om het verkeerde van anderen te dragen en te verduren.

7. Moge ik eerlijk en waarheidsgetrouw zijn.

8. Moge ik standvastig en vastbesloten zijn.

9. Moge ik welwillend, mededogend en vriendelijk zijn.

10. Moge ik nederig, kalm, rustig, onverstoorbaar en vredig zijn.

          Behulpzaam, onzelfzuchtig, ijverig, energiek, mededogend en vriendelijk worden er o.a. genoemd. Dat lijken me toch eigenschappen die je zorgen en angsten wellicht kunnen verminderen, en uiteindelijk misschien zelfs kunnen verdrijven. Het zou mooi voor je zijn als dat zou lukken.
Meer weet ik thans ook niet wat als hulp in jouw situatie kan dienen.
Groeten
Nico


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2962
    • Bekijk profiel
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #12 Gepost op: 28-08-2016 13:00 »
Wat bedenkingen,

Voor mezelf kan ik wel concluderen dat al dat intentionele gedoe en doelbewuste handelen, al die ideeen over wat je zou moeten doen, of jezelf zou moeten aanleren, ook jezelf opofferen, geduldig zijn, standvastig, gelijkmoedig, nederig zijn etc. dat maakt je toch niet echt opofferingsgezind, geduldig, standvastig, gelijkmoedig, nederig etc., want het zijn enkel bedenksels die je probeert vorm te geven. En als opofferingsgezindheid, geduld, standvastigheid, gelijkmoedigheid, nederigheid eenmaal een gewoonte is geworden, is het leven en de kwaliteit daaruit ook vertrokken. Het is gemaakt geworden. 'Gemaakt' is niet de weg.

Al die bewuste beoefening blijkt toch een soort last, op een gegeven moment, want het komt toch niet echt uit jezelf, het is vooral bedacht, teveel een ideaal, een idee dat je probeert vorm te geven.

Beoefening gaat eigenlijk over nuchter worden, aarden, eenvoud, opgeven, maar doelbewuste intentionele beoefening maakt je eerder gekunsteld omdat je voortdurend jezelf en anderen en situaties belast met het streven naar gemaaktheid. Met gemaakte vriendelijkheid, met gemaakte wijsheid, met gemaakte opofferingsgezindheid, met gemaakt geduld etc. sta je in contact met jezelf, anderen en situaties.
Zo kan niks recht/juist worden. Zo kun je nooit een waarachtig mens worden.

Ik ga me niet meer inspannen om te bereiken wat jij voorstelt. Het is niet mijn weg weet ik nu inmiddels wel. Hoe meer je je best doet hoe meer je van jezelf en anderen vervreemdt. 
Dat gaat de angst en paniek ook niet oplossen.

groet,
Siebe

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2962
    • Bekijk profiel
Re: Hoe om te gaan met afleidende gedachten? (Majjhima Nikaya 20)
« Reactie #13 Gepost op: 06-09-2016 15:19 »
Ik ga me niet meer inspannen om te bereiken wat jij voorstelt. Het is niet mijn weg weet ik nu inmiddels wel. Hoe meer je je best doet hoe meer je van jezelf en anderen vervreemdt. 
Dat gaat de angst en paniek ook niet oplossen.

Ik wil hiermee niet ontmoedigen om vrijgevigheid, vriendelijkheid, geduld, etc. te beoefenen
maar het is eerder een aanzet tot bezinning op de vraag wanneer het eens goed genoeg is.

Ik denk namelijk dat verwardheid ook voortkomt uit het constante signaal is dat je gedrag nooit goed genoeg is en dus nog wat meer je best moet doen. Maar hoe vriendelijk wil je zijn? Als de Dalai Lama, of als een geslepen politicus of een auto-verkoper? Wanneer ben jezelf nou eens vriendelijk genoeg?

Het is volgens mij heel goed mogelijk dat terwijl je je alsmaar voorneemt vriendelijkheid te beoefenen, bijvoorbeeld, je eigenlijk de vriendelijkheid die je van nature wel hebt, en die er is wanneer de geest onbezet is met zulke opdrachten, juist alleen maar belemmerd. Of niet?

Volgens mij is ons hoofd wel vol genoeg met opdrachten aan onszelf. Het is volgens mij veel te veel van het goede en het ontkent eigenlijk volledig dat eenvoudig-zijn, zonder opdracht aanwezig zijn, wel deugdzaam, vriendelijk en wijs genoeg is.

Dat meen ik ook te zien bij de meesters. Terwijl al hun leerlingen zo hun best doen, werkelijk zich tot in elke vezel uitsloven, en daardoor eigenlijk  totaal niet zichzelf zijn, verwarder dan ooit, doet die meester dat totaal niet.

Op een dag zei een leidster van een boeddhistisch centrum eens tegen mij dat ze me niet eens herkende, zo vond ze op dat moment dat ik veranderd was. Ze bedoelde dat positief. Ik vroeg mezelf af wat ze zag. Ik wist eigenlijk meteen dat ze me nu zag in een staat van ophouden mijn best te doen. Uitslover-Siebe was even afwezig. Ja, het klinkt simpel maar eigenlijk is dat het.
Neurose/verwardheid is een soort uitsloverij die er is omdat de geest vol is met tekens die je alsmaar denkt te moeten volgen.

Het hoofd zit zo vol signalen/tekens in contact met mensen en situaties (ik moet nu dit en dat doen of dit en dat zeggen of die en die houding aannemen etc). We putten onszelf zo uit door dat constante signaal dat je zo je best moet doen. Moet doen ja, want met liefde heeft dit weinig meer te maken vind ik. Daarom, echt authentiek is dit ook niet.

Je kunt je dan afvragen of al die instructies die je jezelf nu geeft als boeddhist, om vriendelijkheid te beoefenen, of geduld, bijvoorbeeld, niet alleen maar meer olie op dat vuur van je neiging tot uitsloverij is.
Ik ben wel geneigd dat zo te zien/ervaren.

Siebe