Auteur Topic: annatta  (gelezen 796 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

lord rainbow

  • Gast
annatta
« Gepost op: 14-01-2018 21:35 »
",,,Psychotherapie en boeddhisme lijken hier lijnrecht tegenover elkaar te staan. Moeten we het ego afbreken of versterken?
Er zijn verschillende meningen over. Vaak hoor je beweren dat de Boeddha stelt dat we geen zelf hebben. Dat is niet wat je in de Palicanon leest. Anatta, niet-zelf, is een eigenschap van de werkelijkheid. Het kenmerkt alle fenomenen. Het is een illusie te denken dat fenomenen een vaste essentie hebben. Maar dat wil niet zeggen dat die fenomenen zelf illusie zijn en niet bestaan. De leer van de Boeddha is een middenweg..."

bron

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2593
    • Bekijk profiel
Re: annatta
« Reactie #1 Gepost op: 15-01-2018 13:13 »
Ik heb er inmiddels ook al heel wat interpretaties van anatta gelezen. De ene legt het zo uit, de andere interpreteert het zo.

In Patisambidhamagga, de verhandeling over inzicht, §9,  wordt anatta-nupassana (contemplatie van anatta) zo uitgelegd dat je de khandha's (het besef van lichamelijkheid, gevoelens, waarnemingen, mentale formaties en bewustzijn), beschouwt als 'empty', 'void', 'alien' en 'not-self'. Als leeg, loos, wezensvreemd, en niet-zelf.

De anatta contemplatie wordt denk ik in sutta's vaak ook zo uitgedrukt; beschouw de khandha's als: 'dit is niet van-mij, niet wie ik ben, niet mezelf'.

Het lijkt me dat het in wezen bedoeld is om een diep in de geest ingebedde gewoonte geleidelijk te ontkrachten. Namelijk de gewoonte om je via het vormen van identiteitsvisies (sakkaya ditthi) te hechten aan wat je ervaart, wat een hoop stress en ongemak geeft. 

Bijvoorbeeld, je ervaart lichamelijkheid, en er is een onbewust opererende gewoonte dat vervolgens te zien (visie) als van-mij. Mijn-lichaam. Mijn-gevoelens. Mijn-waarnemingen. Mijn-mentale formaties (bijvoorbeeld mijn-plannen, mijn emoties, etc) en mijn-bewustzijn (zien, horen etc).

Je pakt het als het ware via het ontstaan van die identiteitsvisies in de geest die khandha's beet,
maakt het tot iets wat van-jou is, bezitterigheid, grijpen via identiteitsvisies (sakkaya ditthi).

Dit gebeurt denk ik meer onbewust en ongecontroleerd dan bewust en gecontroleerd. Onbewust speelt constant dat mijn-maken, en terwijl dat gebeurt is er een identiteitsvisie in de geest.

Een andere vorm van hechten via identiteitsvisies is dat je je volledig identificeert met wat je ervaart. Dus niet, 'het lichaam is van-mij', maar er is de visie in de geest ' ik ben dat lichaam wat ik ervaar', 'ik ben die gevoelens, die waarnemingen' etc.

Dit zijn denk ik de twee belangrijkste uitingsvormen van sakkaya ditthi, van identiteitsvisies: de neiging tot het mijn-maken van wat je ervaart en tot volledige identificatie met wat je ervaart. 

De geest schijnt al oneindig lang zulke identiteitsvisies te vormen en via mijn-maken en volledige identificatie verwikkeld en gehecht te raken aan wat geest ervaart. Het is als een spiegel die constant in zijn eigen reflecties verwikkeld raakt en denkt 'ik heb reflecties, dus ik besta'. Het is alsof die spiegel niet kan inzien dat het er ook wel is zonder reflecties, leeg.

Ik heb zelf wel eens meegemaakt dat het besef van lichamelijkheid, dus de perceptie van het lichaam tijdelijk wegviel. Op het moment dat ik me daarvan bewust werd, kwam meteen angst/schrik op gang en deed ik dingen, zoals iets aanraken, om dat besef van lichamelijkheid weer te voelen. Dit is, geloof ik, precies het gevolg van sakkaya ditthi, van (verkeerde) identiteitsvisies.

Als je al zo lang geidentificeerd bent met een lichaamsbesef en die lichamelijke gevoelens ervaart of beschouwt als van-jou, of als 'wie je bent', dan kun je wel begrijpen dat wanneer dat lichaamsbesef eindigt, dat je het idee hebt dat dat er iets grondig mis is. Je voelt je bedreigt. Onveilig. Je hebt het idee 'ik ben zelf weg'. Precies dat is volgens mij wat sakkaya ditthi doet. 

Of neem de beëindiging van een gedachtestroom in je hoofd. Opzichzelf helemaal niks bijzonders. Als het eindigt eindig jezelf niet. Maar als je al heel lang leeft met het idee 'ik ben die gedachten'  en ze zouden dan verdwijnen, dan word je bang omdat je denkt dat je zelf verdwijnt. Totaal overbodige angst eigenlijk maar opgewekt door sakkaya ditthi, door (verkeerde) identiteitsvisie.

Zo schijnt dit dus te werken met gevoelens en waarnemingen, mentale formaties en bewustzijn.
Door gewenning zijn we er zo mee geidentificeerd dat het ons angstig maakt als er iets verandert of als ze tijdelijk eindigen.

Identiteitsvisies (sakkaya ditthi) worden volgens mij daarom ook beschreven als de eerste keten die je verliest op het Pad en ook verloren moet gaan. Gaat dit verloren dan gaat een enorme berg lijden en bezoedeling verloren.

Siebe



Borobudur

  • Gast
Re: annatta
« Reactie #2 Gepost op: 15-01-2018 23:49 »
Hallo DirkJan en Sybe,

Ik kan jullie vertellen dat de huidige neurowetenschap, met hun gedragsonderzoeken en het visualiseren van hersenprocessen, behoorlijk neigt tot het idee van anatta. Er zijn zelfs onderzoeken geweest dit suggereren dat de vrije wil een illusie is. Wat dat betreft was Siddhartha zijn tijd ver vooruit.

MaartenD

  • Gast
Re: annatta
« Reactie #3 Gepost op: 16-01-2018 12:29 »
In vervolg op Borobodur.. één van mijn stokpaardjes is dat korte woorden de illusie wekken dat er een helder concept achter steekt maar dit valt vaak vies tegen. Een woord als 'ziel'.. wat betekent dat nou exact? Wat mankeer je als je die niet hebt? Beantwoord die vragen en je weet wat het is en of het bestaat of niet maar dat is nou net zo moeilijk. Wat betekent 'religie' precies? Wat betekent het om zelfbewustzijn te hebben? Wat is liefde eigenlijk exact? Hoe zou je een test ontwerpen om uit te maken of er wel of niet liefde gevoeld wordt?

Ik geloof direct de neurowetenschap niks kan met een ziel of met een geest of zelfs met bewustzijn. Wat ze kunnen zien zijn processen en patronen in het brein. Dat wil natuurlijk niet zeggen dat we niet op het niveau van alledaagse communicatie niet zouden mogen zeggen dat we bewust zijn of dat we van iemand houden. Dat is niet per se verkeerd. We moeten wel ter dege beseffen dat er geen vast stukje werkelijkheid achter zit. En daar heb je anatta weer. (één n)