Auteur Topic: HSP en die dingetjes  (gelezen 2364 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

moesa

  • Gast
HSP en die dingetjes
« Gepost op: 07-06-2018 12:25 »


Mijn visie en rode draad die door HSP loopt:
Al heel mijn leven loopt er een rode draad door hooggevoelig zijn in mijn leven.  Als je de kenmerken ziet en is ook beaamt, maar ben ik nu anders dan anderen of hetzelfde als HSP ers? Nee, ik denk het niet, ik denk dat iedereen gevoelig is. Sommige zijn zich er niet van bewust of sluiten letterlijk hun gevoel af, dat kan je namelijk. Ik lees veel artikelen en zie dan vaak in blogjes het boeddhisme voorbij komen, maar ook yoga en de HSP een hele mengelmoes.

In reacties zie ik dan ook voorbij komen dat HSP ers dominante mensen, onwetende mensen veroordelen. Ze geven bijvoorbeeld dominante mensen de schuld van hun HSP. Hun zijn HSP en die dominante mensen trekken zij alsmaar aan,  en kunnen daar dan niet mee omgaan. Zo zie ik het: is het niet mogelijk dat  HSP- ers  zelf dominante trekjes hebben en deze bij zichzelf ontkennen? Ik denk dat namelijk van wel, maar goed dat kan gewoon mijn werkelijkheid ingekleurd zijn, maar ik neig ernaar om dit eigenlijk een beetje als waarheid te zien.

Supergevoelig is gevoelig zijn. De namen die wij aan de gevoelens geven zijn namelijk denk ik de boosdoeners. De oordelen die ongemakkelijke gevoelens geven. Ieder gevoel krijgt namelijk een naam; niet mooi, lelijk, stom truitje, lelijke tanden en noem maar op. Die oordelen kunnen ons onbehagelijke ( ook een naam) gevoelens bezorgen. Als je de HSP opboert en je richt je op een geluid, zoals, sirenes, luidruchtige mensen, vogels die hun nest beschermen dan voel je dat letterlijk binnenkomen. De reactie erop maakt dat HSP-ers het moeilijk hebben, maar ze hebben wat mij betreft moeite met prikkels verwerken en het hoofd los dat wel eens even op.

Ongevoelige mensen ( ik noem ze zo even omdat ik iets uit wil leggen) kunnen net zoveel moeite hebben met prikkelverwerking, alleen lijken die meer erover te praten.
Ik weet het allemaal niet, maar het ruikt ergens naar? Vooral omdat boeddhisme regelmatig opgerakeld wordt in artikelen bij HSP. Is hier dan een verklaring voor?

Warme, maar eigenlijk neigen naar eigen mening Moesa

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #1 Gepost op: 07-06-2018 13:37 »
Interessant onderwerp vind ik.

Zou het niet zo kunnen zijn dat de ene mens heel snel zaken weer kan loslaten en ander kan dat (nog) niet.

Zitten mensen met HSP niet eerder bij de laatsten?  Als een soort balletje in een flipperkast blijft een bepaalde indruk maar heen en weer bewegen. Het wordt helemaal verteerd, gaat naar twintig magen, wordt vijftig keer herkauwd, en dan pas wordt het uitgepoept. Daardoor is het ook veel belastender. Zou het niet kunnen dat een HSP'er teveel wil met alles, waarschijnlijk onbewust?

Hoe wordt boeddhisme trouwens aangehaald in die artikelen over HSP?

Siebe

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #2 Gepost op: 07-06-2018 13:51 »
Hoop dat je het niet verkeerd begrijpt. Is niet bedoeld als een aanval. Heb zelf denk ik ook wel HSP trekken.

De Boeddha hield volgens de sutta's trouwens ook niet van luidruchtig gezelschap (sangha's) en had een voorkeur voor lieflijke vredevolle plekken.

MaartenD

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #3 Gepost op: 07-06-2018 13:53 »
Van een psychiater/wetenschapper naar wie ik onlangs luisterde bij een lezing hoorde ik dat er een enorme overlap is tussen HSP en vooral autisme maar ook PTTS. Verder is het natuurlijk altijd zo dat de ene mens gevoeliger is dan de andere, op allerlei verschillende manieren. Dat is niet goed of slecht, het is natuurlijke variatie.

moesa

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #4 Gepost op: 07-06-2018 13:58 »
 
Citaat
Zou het niet zo kunnen zijn dat de ene mens heel snel zaken weer kan loslaten en ander kan dat (nog) niet.

Citaat
Zitten mensen met HSP niet eerder bij de laatsten?  Als een soort balletje in een flipperkast blijft een bepaalde indruk maar heen en weer bewegen. Het wordt helemaal verteerd, gaat naar twintig magen, wordt vijftig keer herkauwd, en dan pas wordt het uitgepoept. Daardoor is het ook veel belastender. Zou het niet kunnen dat een HSP'er teveel wil met alles, waarschijnlijk onbewust?

Goede uitleg. Ik moet even lachen, want ik denk meteen; Zoals Siebe het zegt wil niemand ooit nog HSP zijn. Je wilt toch niet weten dat je een herkauwer bent. Je bent een rund als je met het verleden stunt, zeg ik dan maar

Citaat
Hoe wordt boeddhisme trouwens aangehaald in die artikelen over HSP?

Als zweverig, vind ik. Het is de boeddha of engel Michael of guru palleduka, of wie dan ook die de wijsheden in pacht hebben en dan pas is je leven beter. Hiermee bereik je als blogger alleen mee dat mensen gaan denken: ik ben niet goed genoeg.  Yoga doen, meditatie doen, wierook stokjes branden, stenen op je navel leggen. Dat is de overdreven versie zoals ik die zie.  Je kan er soms geen wijs uit. En dan snap ik dat je HSP bent: je bent rust aan het zoeken door druk yoga te doen, via engelen praten, op de grond liggen, tingelde ting muziek opzetten, want ik moet rust. Helemaal druk geworden van rust zoeken. Ja dan herkauw je wel denk ik.

Sorry, maar ik moet even een beetje lachen om wat ik schrijf.

Groet van een op zacht wolkje zittende Moesa ( hierbij een tingel muziekje visualiserend)

moesa

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #5 Gepost op: 07-06-2018 14:02 »
Citaat
Hoop dat je het niet verkeerd begrijpt. Is niet bedoeld als een aanval. Heb zelf denk ik ook wel HSP trekken.

Ik denk namelijk dat iedereen ze heeft, maar zo denk ik erover. Iedereen is een spiritueel wezen. Mijn laatste stuk naar jou is eigenlijk geschreven met een dikke knipoog naar mijzelf.

Ben zelf een HSp er tot en met met heel mijn wezen. Soms vind ik mijzelf daarin heel aanstellerig, dus vandaar.

Zelf kan ik soms ook niet tegen druk gezelschap, terwijl ik zelf heel druk kan doen.

Groet Moesa


moesa

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #6 Gepost op: 07-06-2018 14:05 »
Citaat
Van een psychiater/wetenschapper naar wie ik onlangs luisterde bij een lezing hoorde ik dat er een enorme overlap is tussen HSP en vooral autisme maar ook PTTS. Verder is het natuurlijk altijd zo dat de ene mens gevoeliger is dan de andere, op allerlei verschillende manieren. Dat is niet goed of slecht, het is natuurlijke variatie.

Zoals de psycholoog zei: gevoelig ben je punt, meer niet.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #7 Gepost op: 07-06-2018 17:15 »
Het is nog niet mijn persoonlijke ervaring dat de beoefening van boeddhisme komt met rust. Er is en blijft veel onrust bij mij nog altijd.

Ik heb wel het idee dat bepaalde zaken eenvoudiger worden. Dat verbeelding iets, ietsje, minder grip heeft.
De grip die verbeelding heeft, zie ik toch als de voornaamste storende factor. Al die gedachten over onszelf, dit en dat, ik moet zus en zijn, ik moet dit en dat doen, het is eigenlijk verschrikkelijk hoe we onszelf maar eindeloos bezighouden en opdrachten geven. Mag het iets minder?

De kunst, zo voel ik het tenminste aan, is toch aarden, ontnuchteren, minder complex worden, eenvoudiger. We oordelen veel te veel over onszelf, anderen en de wereld. We raken onszelf helemaal kwijt in die oordelen.

Ons grootste obstakel lijkt wel onze uitsloverij. Onze neiging ons in alles uit te sloven.

Ik ben er van overtuigd geraakt dat we onszelf niet kunnen veranderen. Zeker, conditionering heeft vat op het brein, op neigingen, gewoonten maar heeft het wel vat op ons? Is het nou zo dat wij op een soort wezenlijke manier transformeren van een koe in een haas? Is het werkelijk zo dat wij wezenlijk gezien echt veranderen? Ik geloof dat niet. Wat we zijn is onveranderbaar, of vergis ik me echt totaal?

Is dit nou de grootste illusie die er is? Misschien, maar ik meen dit te zien. Er is iets dat verandert niet.

Nee, volgens mij kan de beoefening van de boeddha-dhamma er alleen maar voor zorgen dat we meer onszelf worden. Het brandt alle gekunsteldheid weg. Alle dwangmatigheden lost het op. Alle stuwingen doorbreekt het. Alle stromingen stilt het. Alle conditioneringen eindigt het. Alle reactievormen verbreekt het.

Een Boeddha is zodoende volledig zichzelf geworden. Hij is niet verandert van een koe in een haas.

Het gaat er niet om dat je een totaal ander mens wordt. Of wel? Het gaat er om dat je aanvoelt dat je er eigenlijk volledig als jezelf wilt zijn en niet steeds in een reactiemodus.


Zo zie ik het. Ik weet dat anderen dit zien als illusie, maar voor mij leeft het zo.

koe Siebe



Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #8 Gepost op: 07-06-2018 19:18 »
Ik besef, het kan verwarrend overkomen dat er aan de ene kant, nog niet zo lang geleden in het thema denken, tot juiste ijver wordt aangespoord. Tot actie, tot de ijver om bewust en wilskrachtig afstand te doen van onheilzaam denken/motivatie. En nu weer een bericht over wat minder ijverig worden. Niet zo uitsloven. Het is trouwens niet bedoeld voor iemand in het bijzonder. Ik denk dat er in beide posities wel wat zit.

Het idee dat je jezelf volledig kan en moet veranderen, dat lijkt me overdreven en ergens ook onjuist. Of het echt onjuist is, ik sta open voor discussie daarover maar ik geloof dat onveranderlijkheid geen illusie is.
Het idee dat er niks hoeft te gebeuren, dat we slechte gewoonten of neigingen of motivatie helemaal niet hoeven op te geven,  en ons niet actief hoeven in te zetten op dit vlak, lijkt me ook overdreven en onjuist.

Groet,
Siebe



moesa

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #9 Gepost op: 07-06-2018 20:28 »
Lieve Siebe,

Ik keek even over jou reacties, maar heb bezoek

Lieve Siebe,

Aan energie kan je alleen maar omvormen, het klein of groot maken

Je kan nooit energie veranderen


Moesa
« Laatst bewerkt op: 08-06-2018 08:16 door moesa »

moesa

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #10 Gepost op: 08-06-2018 08:27 »
verwijderd, omdat de citaat weer niet lukte
« Laatst bewerkt op: 08-06-2018 09:52 door moesa »

moesa

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #11 Gepost op: 08-06-2018 09:25 »
over HSP en boeddhisme

Ik heb HSP in extraverte vorm, maar zit nu in introverte fase, bezinning en heb veel aan het boeddhisme. Als je kijkt naar mediteren, wat een introverte actie is, kan ik mijn innerlijke wereld zien, voelen en beleven. In mijn extraverte fases keek ik nieuws en bemoeide mij overal mee zeg maar. Achteraf bezien had ik een mening, iets van mijn ego. Door het boeddhisme kan ik ook zien dat wat het ego, het zelf, het ik eigenlijk is. Niet werkelijk of soms wel, want er loopt zeker een 'rode draad' door het leven of door de wereld heen. ik kijk geen nieuws meer, omdat dit mij teveel prikkels gaf, ik oefen nog wel eens om te kijken wat het innerlijk met mij doet. Nieuws heeft mij wel ergens gebracht om zo de wereld een beetje te doorgronden

Tv kijken doe ik ook bijna niet meer. Sherlock en andere detectives moeten het zonder mij doen, helaas. Ik bemoeide mij daar ook mee. ik kijk alleen informatieve zaken. Als ik tv keek, huilde ik of voelde emoties die ik eigenlijk opriep, maar zelf op zocht ( extravert).

Alles wat ik beleef, beleef ik heel intens. ik kan mijn gevoel dan echt voelen en kan letterlijk pijn doen. Zielenpijn vind ik erger dan welke pijn dan ook. Een HSP beleeft alles heel intens, innerlijk, maar ook naar buiten.

HSP is een heel groot begrip. het onbegrepen voelen is heel intens. Soms ziet een HSP er hoe het eigenlijk zit, maar wordt daar niet in begrepen, uitgelachen of afgewezen, later blijkt het gewoon zo toch te zijn. Bijvoorbeeld hoe we eigenlijk elkaar zouden moeten benaderen. Meer in een "wij"vorm leven, elkaar niet wijzen op fouten, etc. alles wat het boeddhisme zegt over omgaan met elkaar, klopt voor een HSP er.

Boeddhisme leert mij om meer mijn boeddhanatuur weer te laten zien, want ik denk dat wij allemaal een boeddha natuur hebben.

Een HSp er heeft ook een groot aanpassingsvermogen, maar kan zichzelf hier helemaal in verliezen. Dat is de grootste valkuil. Het fundament is dan weg, terwijl die er innerlijk is. Het overdenken is ook een valkuil, omdat HSP verbanden kan leggen, goed kan analyseren. Het zien zoals het is.

Boeddhisme leert mij om "stil"te zijn, pauzes te nemen als ik weer wordt overweldigd. Boeddhsime leert mij dat wat ik altijd heb gedacht, klopt.

Groet Moesa




moesa

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #12 Gepost op: 08-06-2018 10:09 »
Citaat
Het idee dat je jezelf volledig kan en moet veranderen, dat lijkt me overdreven en ergens ook onjuist. Of het echt onjuist is, ik sta open voor discussie daarover maar ik geloof dat onveranderlijkheid geen illusie is.
Het idee dat er niks hoeft te gebeuren, dat we slechte gewoonten of neigingen of motivatie helemaal niet hoeven op te geven,  en ons niet actief hoeven in te zetten op dit vlak, lijkt me ook overdreven en onjuist.

Groet,
Siebe

Zelf heb ik veel gehad aan het boek ‘spiegelogie’ van Willem de Ridder. Eigenlijk ook een werkboek en het klopt voor mij wat hij schrijft. De grootste veranderingen gebeuren als je stopt te geloven dat je alles zou moeten veranderen.

- Niets heeft een betekenis, behalve wat jij er aan geeft
- oordelen zetten je vast in je lijf en hoofd
- Dat we hebben leren denken en hoe wordt beschreven

Op willemderidder.com kan je er veel over lezen.

« Laatst bewerkt op: 08-06-2018 10:26 door moesa »

Dorje

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #13 Gepost op: 08-06-2018 11:39 »
Ons grootste obstakel lijkt wel onze uitsloverij. Onze neiging ons in alles uit te sloven.

Ik ben er van overtuigd geraakt dat we onszelf niet kunnen veranderen. Zeker, conditionering heeft vat op het brein, op neigingen, gewoonten maar heeft het wel vat op ons? Is het nou zo dat wij op een soort wezenlijke manier transformeren van een koe in een haas? Is het werkelijk zo dat wij wezenlijk gezien echt veranderen? Ik geloof dat niet. Wat we zijn is onveranderbaar, of vergis ik me echt totaal?

Is dit nou de grootste illusie die er is? Misschien, maar ik meen dit te zien. Er is iets dat verandert niet.

Mijn antwoord hierop, als ik zo vrij mag zijn, beste Sybe, is: ja en neen. Dat wat we werkelijk zijn is onveranderbaar, dus neen, het is geen illusie dat dit niet kan veranderen. Maar onszelf zijn (dan moet je eerst ontdekken wat je werkelijk bent) dat gaat niet zomaar vanzelf, dus daar moet je wat aan doen, zoals je zelf ook zegt: de beoefening van de boeddha-dhamma. Dus ja, het is een illusie te denken dat er niets te doen valt.

Dat is denk ik hetzelfde zeggen als wat jij zegt, maar dan in een paradox gegooid. Ik hou van paradoxen, ze houden ons helder, open en flexibel van geest en doorbereken onze zwart/wit kijk op de dingen. Het is niet het één, het is niet het ander, het is meestal beiden tegelijk, waarbij elk uiterste gewoon waar is, vanuit het standpunt waaruit het gesteld is.

Het is waar dat wat ik werkelijk ben onveranderlijk is, dus het is verkeerd dit te willen veranderen. Maar het is ook waar dat wat ik denk te zijn steeds verandert, dus is het verkeerd te denken dat er niets moet gebeuren om dit onveranderlijke te kunnen ontdekken.

Dat wat ik denk te zijn is maar een idee, en is dus veranderlijk, juist omdat het maar een idee is, het kan dus wel degelijk veranderen en zelfs verdwijnen.

Boeddha-damma is in essentie het ontdoen van dit idee, het ont-conditioneren ervan, zodat wat overblijft, het ongeconditioneerde, kan herkend worden als dat wat we werkelijk zijn: onveranderlijk, helder, open, oordeelloos bewustzijn.

Kan je je in deze woorden vinden Sybe?

Namaste!
Prettige dag!


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #14 Gepost op: 08-06-2018 13:17 »
Wat ik vooral herken in de beschrijving van Moesa is die valkuil van het grote aanpassingsvermogen en hierdoor eigenlijk jezelf verliezen.

Volgens mij heeft het veel te maken met dat we als mens ook moet leren om echt vanuit onszelf te leven, je basis te zien en vinden, een staat van eenvoud. En in plaats van al die complexiteit die ook aan ons kleeft zoveel aandacht te geven meer aandacht en ruimte te geven aan die basis van eenvoud. Mijn eigen gevoel en ervaring hiermee is dat dit eng is. Geest is eigenlijk zo ongecompliceerd, zo niet van de wereld eigenlijk, dat het eng is dit met de wereld te delen.

Siebe
« Laatst bewerkt op: 08-06-2018 13:55 door Sybe »

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #15 Gepost op: 08-06-2018 13:54 »
Kan je je in deze woorden vinden Sybe?

Namaste!
Prettige dag!

Jazeker Dorje. Ik ben nog altijd niet 100% zeker over die onveranderlijkheid trouwens. Snap jij waarom in de Pali sutta's de Boeddha niet op deze manier sprak en bijvoorbeeld niet sprak over het ware zelf of de ware natuur van geest of oorspronkelijke staat?

Siebe


moesa

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #16 Gepost op: 08-06-2018 14:00 »
Citaat
Wat ik vooral herken in de beschrijving van Moesa is die valkuil van het grote aanpassingsvermogen en hierdoor eigenlijk jezelf verliezen.

Volgens mij heeft het veel te maken met dat we als mens ook moet leren om echt vanuit onszelf te leven, je basis te zien en vinden, een staat van eenvoud. En in plaats van al die complexiteit die ook aan ons kleeft zoveel aandacht te geven meer aandacht en ruimte te geven aan die basis van eenvoud. Mijn eigen gevoel en ervaring hiermee is dat dit eng is. Geest is eigenlijk zo ongecompliceerd, zo niet van de wereld eigenlijk, dat het eng is dit met de wereld te delen.

Siebe

HSP kent veel valkuilen. Het is zeker eng, omdat (mijn ervaring) mensen jou willen zien zoals hun het willen. Ik vind dit ook een beetje een valkuil van onze maatschappij, vooral als je buiten de maatschappelijke opvattingen denkt.  Een kunst is om alles te omarmen wat er op mijn levensweg komt. Dat vind ik eng. Diep in ons zit dat we een eenheid willen zijn, in goede harmonie met elkaar.

We bedenken omgangsstrategieën (ook iets van HSP) om zo aangepast mogelijk te zijn. Is dit dan werkelijk wie we willen zijn? Daar zit dat zelf verliezen in, maar verliezen we iets of is het meer: ik beslis.

Ik kijk geen nieuws meer nee, dan maar niet algemeen ontwikkeld zijn. Ik weet heel goed hoe een groot deel van wereld in elkaar steekt en denk ook dat wij veel ook niet mogen weten. Ja, dat weet ik zeker innerlijk.

Ik probeer zoveel mogelijk positief te denken en te doen, dan maar een wegkijker zijn. Beter als meeklagen, meezeuren, ik hoef die giftige pijlen niet meer in mijzelf. Mijn uitdaging is eigenlijk helemaal niet om negatieve mensen op andere denkwijze te brengen. Ik mijdt deze mensen, want ik wordt meegesleurd in hun en ik heb daar later last van. Negatief denken en klagen is namelijk makkelijk. We hoeven dan geen moeite te doen om anders te denken. Dat kan je veranderen

Minder negatief oordelen maakt je ook lichter. En ik kijk echt een andere kant op, zoals ik dat wil, ik kan voor mijzelf denken. Want wie heeft gelijk?

Ik geloof dat wij allemaal spirituele wezens zijn en ik vind ook dat dit best meer ontwikkeld mag worden bij mensen. Dat bewustzijn ontwikkelen.

HSP heeft ook veel empathie, innerlijke wijsheid, hulpvaardig, vergevingsgezindheid. Dat komt door de innerlijke gevoeligheid.

IK ben gewoon een zijweg ingegaan en ben nu terug op mijn levensweg, waar ik hoor. Met mijn valkuilen ( want die worden alleen maar ondieper) en met alles erop en eraan. En wie niet mee wil lopen, moet dan maar snel van mijn weg af.

Anders denken kan een HSP er continu namelijk, omdat die vanuit veel perspectieven kan kijken. Dat wordt dan gezien als: zweverig, afgekapt, jij bent te lief daar ga jij last van krijgen. Dat vind ik voortaan onzin.

Groet Moesa





Dorje

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #17 Gepost op: 08-06-2018 18:23 »
Jazeker Dorje. Ik ben nog altijd niet 100% zeker over die onveranderlijkheid trouwens. Snap jij waarom in de Pali sutta's de Boeddha niet op deze manier sprak en bijvoorbeeld niet sprak over het ware zelf of de ware natuur van geest of oorspronkelijke staat?

Sybe,

Simpel, omdat het ware zelf of de ware natuur van de geest of de oorspronkelijke staat niet bestaan. De woorden verwijzen niet naar iets dat werkelijk bestaat, ze verwijzen naar het niet-geconditioneerde dat vrij is van zelf (dus ook van ware zelf), dat vrij is van natuur (dus ook van ware natuur), dat vrij is van oorsprong (dus ook van een oorspronkelijke staat). Het zijn allemaal MAAR verwijzingen. Ze letterlijk ergens gaan proberen terugvinden is dus onmogelijk, zelfs al zou de boeddha zulke woorden gebruikt hebben, wat we nu eenmaal niet met zekerheid kunnen weten, dan nog zou hij ze niet letterlijk bedoeld hebben, maar als verwijzing naar Nibanna, het ongeconditioneerde.

Boeddha heeft de weg vrij gemaakt naar iets, eigenlijk niets (niet-iets, niet-geconditioneerdheid), niet om een boeddhisme te stichten en mensen af te straffen die eigen woorden geven aan hun eigen ontdekking van die zelfde ongeconditioneerdheid. Zijn woorden en raad zijn gecondtioneerd, maar ze pogen de geconditioneerde geest te verwijzen naar het ongecondtioneerde. Maar om het ongecondtioneerde toe te laten, zelf te ontdekken, moet je woorden ook kunnen loslaten.

Over het ongeconditioneerde heeft hij het wel gehad, dat heb je zelf al aangehaald. Ik ben geen teksten-kenner, dus ik kan niet met citaten uit de pali canon komen aandraven, maar volgend wikipedia citaat is al mooi in de richting:

Citaat
Het geconditioneerde en het ongeconditioneerde
Anicca en dukkha hebben betrekking op alle geconditioneerde dingen. Anatta echter heeft betrekking op alle dingen: zowel de geconditioneerde dingen als het ongeconditioneerde of het doodloze. Het ongeconditioneerde kan in de toestand van Nirvana ervaren worden. Dat is de ervaring als men van alle geconditioneerde dingen onthecht is. Dit ongeconditioneerde is, net als de geconditioneerde dingen, anatta of niet-zelf, terwijl het verschilt van de geconditioneerde dingen doordat het nicca is, d.w.z. permanent en zonder lijden.

Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Drie_karakteristieken#Anicca,_dukkha,_anatta

Ziedaar: permanent, het is vrij van komen en gaan, het is vrij van lijden, het is vrij van van zelf!

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #18 Gepost op: 08-06-2018 19:48 »
Voor mij is het allemaal nog onbevestigd. Ik voel me niet comfortabel genoeg om hierover wat zinnigs te zeggen. Natuurlijk begrijp ik dat woorden ergens naar verwijzen.

Mijn zorg is, hou ik mezelf niet voor de gek met dat ongeconditioneerde. Is die onveranderlijkheid die ik meen te bespeuren echt wel onveranderlijk of ben ik niet in staat, heb ik niet het doordringend vermogen nog om te zien dat in feite niks onveranderlijk is aan mij, totaal niks?

Is die onveranderlijkheid maar een mentale optische illusie die men woorden geeft als leegte? Creeert het brein niet de optische illusie van leegte?

Is het niet maar een idee dat deze leegte er na de dood ook nog is?

Is een mens niet ergens op zoek naar eeuwig bestaan en vindt ie in dit soort concepten als 'leegte', 'oorspronkelijke staat', 'ware natuur van geest', 'ware zelf' niet een soort houvast, inspiratie, elan, levensmoed, hoop daarvoor?

Ik stel teveel vragen.

Siebe


moesa

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #19 Gepost op: 08-06-2018 19:58 »
Hoi Siebe en Dorje,

Ik denk dat leegte niet uit te leggen valt, klopt dit? Hoe ziet leegte er eigenlijk uit? Wat ervaar je in leegte?

Misschien stel ik even een domme vraag, maar dit kwam in mij op

Groet Moesa


Dorje

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #20 Gepost op: 08-06-2018 21:09 »
Mijn zorg is, hou ik mezelf niet voor de gek met dat ongeconditioneerde.

Dat is altijd mogelijk.

Is die onveranderlijkheid die ik meen te bespeuren echt wel onveranderlijk of ben ik niet in staat, heb ik niet het doordringend vermogen nog om te zien dat in feite niks onveranderlijk is aan mij, totaal niks?

Je zou wel eens gelijk kunnen hebben. Misschien slaat het onveranderlijke niet op jou, maar op iets onpersoonlijks (niet-zelf)?

Is die onveranderlijkheid maar een mentale optische illusie die men woorden geeft als leegte? Creeert het brein niet de optische illusie van leegte?

Het brein is zeer zeker in staat een beeld van leegte te creëren, maar dan is dat een beeld van leegte, niet dat waar het woord leegte naar verwijst. Als je dat voor werkelijke leegte houdt, dan ... hoe zei Moesa dat ook al weer... dan belazer je jezelf.

Is het niet maar een idee dat deze leegte er na de dood ook nog is?

Mogelijk.

Is een mens niet ergens op zoek naar eeuwig bestaan en vindt ie in dit soort concepten als 'leegte', 'oorspronkelijke staat', 'ware natuur van geest', 'ware zelf' niet een soort houvast, inspiratie, elan, levensmoed, hoop daarvoor?

Allemaal mogelijk, maar als het dat is wat een mens er in zoekt, dan zal hij/zij nooit leegte vinden. Leegte is juist heel erg pijnlijk voor het ik dat zichzelf in stand probeert te houden door ergens een eeuwig bestaan in te willen vinden. Voor dat ik is het de dood. Vandaar dat het ik als de dood is voor echte leegte, en dus graag een beeld ervan creëert dat voldoet aan zijn zichzelf in stand houden. Dat gecreëerde beeld heeft niets met leegte te maken, leegte kan niet gecreëerd worden. 

Ik stel teveel vragen.

Het zijn schitterende vragen, het toont aan dat je niet zomaar iets blindelings aanneemt, dat is erg gezond.

Maar verder kan ik er je niet bij helpen. Ik kan niet zeggen dat ik leegte gerealiseerd heb, hooguit ben ik er nu en dan eens in weggevallen en ik kan u verzekeren, het is geen geruststelling als je dan weer verschijnt en weet dat je maar een verschijning bent, het is zeer angstaanjagend, doodsangstaanjagend. Het is juist het verliezen van elke houvast.

Maar ik zou het niet te ingewikkeld maken. Je gevoel, je vertrouwen, hoe wankel ook, is juist, maar dat wat er een houvast van maakt, is dat wat er juist bang van is. Het enige wat je kan doen is die angst overwinnen, door boeddha-damma te beoefenen. M.a.w. je bent op goede weg.

En om het nog gemakkelijker te maken voor jou: die leegte is niet zomaar leeg, het is leeg aan conditionering, het is leeg aan alles wat we met onze geconditioneerde geest kennen, het is leeg aan gehecht zijn, het is leeg aan lijden, het is leeg aan karma, m.a.w. het is vol van nibbana, een begrip dat je wel kent en waar je wel vertrouwen in hebt, nietwaar?

De leegte is maar één aspect van nibanna:

Citaat
From view point of contemplation [at the time of release], there are three kinds of nibbana. They are sunnata nibbana [*emptiness - attained thru seeing anatta], animitta nibbana [*signless - attained thru seeing anicca], and appanihita nibbana [*desireless - attained thru seeing dukkha]

All 3 are just one same nibbana perceived through different modes of release.

Nibbana is not in one of the 5 aggregates, [it is there all the time but we don't have the mental capacity to see it]. It can be an object of the mind (arammana).

Who can see nibbana? Arahants, and Anagamis only when he enters (*the state of ceasation of consciousness) nirodha samapatti.

[Sotapanas, Sakadagamis and Anagamis only have a glimps of nibbana]

Bron: https://buddhism.stackexchange.com/questions/9073/how-is-nibbana-unconditioned?utm_medium=organic&utm_source=google_rich_qa&utm_campaign=google_rich_qa

M.a.w. nibbana kan zich in een glimp laten zien door leegte (niet-zelf), maar ook door het werkelijk doordringend zien van de veranderlijkheid van alles, of door het doorzien van dukkha als illusie. Het zijn maar glimpen, het maakt je geen Arhant, maar het geeft je wel veel meer vertrouwen, een vertrouwen op basis van ervaring, niet op basis van zaken die aangenomen moeten worden.

En om helemaal in het thema te blijven, hoe mooi verwoord: "Nibbana is there all the time but we don't have the mental capacity to see it". De onveranderlijkheid is altijd aanwezig, het kan niet gecreëerd worden, want het is er al, alleen hebben we niet de mentale capaciteit om het te zien (en dus hebben we de neiging er iets rond te creëren dat ons houvast geeft)... Maar, als je er voor open staat, kan het zich wel aan je voordoen in glimpen of beter gezegd, wat een glimp van leegte toch betreft, kan het zich voordoen dat je "ik" er even in wegvalt. Als je je daarna, wanneer je ik weer verschijnt, heerlijk goed voelt, twijfel dan maar aan je ervaring. :)

Prettige avond!

Dorje

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #21 Gepost op: 08-06-2018 21:31 »
Ik denk dat leegte niet uit te leggen valt, klopt dit? Hoe ziet leegte er eigenlijk uit? Wat ervaar je in leegte?
Misschien stel ik even een domme vraag, maar dit kwam in mij op

Neen, zeker geen domme vraag, je voelt het perfect aan: leegte valt niet uit te leggen. Dat klopt.
En leegte heeft alleszinds geen uitzicht, het heeft geen kleur, geen vorm, geen midden en geen rand, het heeft geen begin en geen einde en er is niemand die leegte ervaart, want leegte is juist het wegvallen van die iemand, het zelf, dat wat ervaart. En toch is er nog ervaring, maar niet van iemand. Dat wat ervaren wordt, dat wat ervaart en het ervaren zelf, zijn dan hetzelfde. Maar hiermee komen we weer op het eerste: dat valt niet uit te leggen.

Maar breek er je hoofd niet op, dat heb ik ook jaren gedaan, dat helpt je geen millimeter vooruit. Sta er gewoon voor open dat het bewustzijn dat deze woorden ziet verschijnen op het scherm, niet jouw bewustzijn is, maar onpersoonlijk is: de persoon, het zelf, het ik verschijnt er ook in, als idee, als gevoel, en kan er ook weer in verdwijnen.

Namaste!





PS. Ik hoop dat ik je bang heb gemaakt, die angst (al was het maar een fractie van een seconde) zou het levendige bewijs zijn dat je dicht bij dat verdwijnen bent gekomen (al was het maar een fractie van een seconde), en dat je je daar tegen alle macht tegen verzet door er angst voor te hebben.

Prettige avond!
(klinkt een beetje sarcastisch na bovenstaande, maar is echt wel gemeend).

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #22 Gepost op: 08-06-2018 22:57 »
Ik weet het niet.

Ik kom verschillende interpretaties van boeddha-dhamma tegen. Ik bestudeer ook deze site www.puredhamma.net. De eigenaar zegt eigenlijk dat wij in de kern een gandhabba zijn, een mentaal lichaam. Dat heeft zich voor onze fysieke geboorte verbonden aan de bevruchte eicel en bevatte de blauwdruk van wat we bij de geboorte zijn geworden, een mens met bepaalde neigingen.

Deze gandhabba, dit subtiele mentaal lichaam, bestuurt ook het grove lichaam. Het brein verwerkt weliswaar zintuiglijke informatie maar die informatie wordt vervolgens verwerkt op dit niveau van het mentale lichaam en daar worden ook beslissingen gedaan, uiteraard niet door een entiteit, maar in een proces van citta's. Op dit mentale (en niet grofstoffelijke) niveau ontstaan neigingen, emoties, conditioneringen. Het brein voert dit vervolgens uit.

Na, de dood scheidt de gandhabba weer van het lichaam. Het lichaam is alleen maar een soort huls. Zonder gandhabba is het levensloos, een lijk. Als er nog karmische energie over is voor een nieuwe geboorte als mens, dan kan de gandhabba opnieuw zich verbinden met een bevruchte eicel en start een nieuwe geboorte als mens.  Op dit site is heel wat informatie te vinden over de gandhabba.

Er werd ook verwezen naar deze sutta:
https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/sn/sn55/sn55.021.than.html

Daarin zien je ook vermeld worden dat de geest opwaarts gaat en zich (uit)scheidt.
Ook dat idee van een gandhabba die aanwezig moet zijn voor een succesvolle ontwikkeling van de bevruchte eicel wordt verwoord in de sutta's.

Ik heb met de eigenaar dingen gedeeld over leegte, over een ware staat, over een wetende essentie van de geest die niet sterft, niet geboren is, etc...hij wijst alles af. Hij moet niks van mahayana hebben of vajrayana. Volgens hem is dat allemaal maar om mensen te misleiden. Ik ben er niet zo zeker van dat het mahayana is.

Ik ben nog altijd in een fase dat ik hier niet uitkom. Ik heb nog altijd geen idee wat de leer van de Boeddha is.

Mahayana lijkt te poneren dat de essentie of het wezen of de natuur van geest eigenlijk onvernietigbaar is, niet geboren, niet lijdend, niet stervend. Maar ik geloof dat de eigenaar zoiets pertinent afwijst als niet-dhamma. Maar goed, iemand die toch beschouwd wordt als een arahant, de theravada thai forest leraar Maha Boowa, die onderwijst dit ook wel degelijk.

Hij zegt:" The citta is the nature that knows that the pain appears, remains briefly, and ceases. But the citta, the true knowing essence, does not arise and pass away like the body and the feelings do. The citta’s knowing presence is the one stable constant".

en (een verslag van zijn ervaringen tijdens meditatie)

"I saw with unequivocal clarity that the essential knowing nature of the citta could never possibly be annihilated. Even if everything else were completely destroyed, the citta would remain wholly unaffected. I realized this truth with absolute clarity the moment when the citta’s knowing essence stood alone on its own, completely uninvolved with anything whatsoever. There was only that knowing presence standing out prominently, awesome in its splendor. The citta lets go of the body, feeling, memory, thought and consciousness and enters a pure stillness of its very own, with absolutely no connection to the khandhas. In that moment, the five khandhas do not function in any way at all in relation to the citta. In other words, the citta and the khandhas exist independently because they have been completely cut off from one another due to the persistent efforts of meditation.
That attainment brings a sense of wonder and amazement that no experience we’ve ever had could possibly equal. The citta stays suspended in a serene stillness for a long time before withdrawing to normal consciousness. Having withdrawn, it reconnects with the khandhas as before, but it remains absolutely
convinced that the citta has just attained a state of extraordinary calm totally cut off from the five khandhas. It knows that it has experienced an extremely amazing spiritual state of being. That certainty will never be erased"

Ik kan het allemaal niet bij elkaar brengen. Ik geloof niet dat beide waar kunnen zijn.

Gevoelsmatig zit ik meer op het spoor van de leraar Maha Boowa. Ik denk dat hij in feite de ervaring beschrijft die in deze sutta wordt verwoord:

https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an10/an10.081.than.html

Ik blijf onderzoek doen en mediteren om hopelijk op een dag echt een gids te kunnen zijn. Nu is de kans nog altijd reeel dat ik mensen op een dwaalspoor zet.


Siebe














Dorje

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #23 Gepost op: 09-06-2018 22:27 »
Mahayana lijkt te poneren dat de essentie of het wezen of de natuur van geest eigenlijk onvernietigbaar is, niet geboren, niet lijdend, niet stervend.

Dat is een beetje kort door de bocht. In Mahayana zijn er ook verschillende visies, de ene keer bijna als het verdedigen dat er een onveranderlijk zelf is, de andere keer weer als het verwerpen van elk soort zelf, zelfs een essentie van een zelf, maar wordt leegte (niet-zelf) juist als de basis gezien voor zowel lijden, als de bevrijding ervan. Geen van die visies zijn absoluut waar. Het zijn verwoordingen van iets wat niet in woorden uit te drukken valt, en dus per definitie is elk zulke verwoording fout. Vandaar dat er verschillende visies zijn. Voor iemand die neigt naar eternalisme kan de visie van een onveranderlijk iets binnen geest, het gevoel geven van een eeuwig zelf, ziel en dus misleidend zijn, zo iemand is beter af met een visie over leegte. Voor iemand die neigt naar nihilisme kan de visie van leegte juist misleidend zijn en zijn vooringenomenheid juist bevestigen dat er niets wezenlijks bestaat. Enkel voor iemand die noch neigt naar nihilisme, noch naar eternalisme, kunnen beiden visies naast elkaar bestaan als visies (verschillende manieren van verwijzen naar hetzelfde) en zien zij geen conflict tussen beiden.

Maar ik geloof dat de eigenaar zoiets pertinent afwijst als niet-dhamma.

Hoe dan ook wijst hij een bepaalde visie af, en dat is zijn goed recht, geen enkele visie beschrijft exact en juist hoe het werkelijk is. Elke visie is een kaart, een weergave van het landschap (werkelijkheid). de ene vind deze kaart het beste, de andere een heel andere kaart, maar het is een beetje zinloos om te gaan bekvechten over verschillende kaarten en welke de meest juiste is, het zijn allemaal maar kaarten, in kaart gebrachte schema's van de werkelijkheid, niet de werkelijkheid zelf.

Ook uit de Pali sutta's alleen, kan je verschillende kaarten opmaken, die elkaar lijken tegen te spreken en dus buiten beschouwing worden gelaten, men steunt dan op teksten die de eigen kaart die men er uit haalt het beste ondersteund, net zoals de eigenaar van die site doet.
Het Theravada zelf herkent immers sommige sutta's in het Pali zelfs niet, omdat ze te verwarrend zijn voor het geheel (de kaart) die ze eruit halen uit de andere sutta's. En zo is het altijd, niet enkel in het Theravada. Het is maar als je los komt van de overtuiging dat de verschillende visies een exacte beschrijving van de werkelijkheid zijn, dat je ze niet meer ziet conflicteren met elkaar.

Dus de eigenaar van die site heeft gelijk, Mahayana visies kunnen misleidend zijn, voor hem is dit alvast zo en dan houdt hij er daarom ook beter afstand van. Maar het is beter dit niet te verabsoluteren, voor anderen kan het juist veel meer verhelderend zijn als de kaart die die eigenaar van die site er uit haalt met dat gandhabba gedoe, waar hij de focus op legt en zijn kaart van de werkelijkheid rond opbouwt.
Maar geef hem dat a.u.b. niet zo terug in een privé bericht. Een mens moet er klaar voor zijn om zijn eigen visie, mening, te relativeren, is hij daar niet klaar voor, gaat dit geen helderheid brengen als je zoiets teruggeeft, integendeel.


Maar goed, iemand die toch beschouwd wordt als een arahant, de theravada thai forest leraar Maha Boowa, die onderwijst dit ook wel degelijk.

Mooi. Kijk, dat is een gevolg van jouw kritische ingesteldheid. Je neemt niets blindelings aan. Dat is erg gezond, maar ook erg lastig. Kritisch zoals je bent, leg je dan verschillende kaarten naast elkaar, je gaat niet de ene verheerlijken en de andere verwerpen. Alleen geeft dit innerlijk conflict. Welk van de twee is nu juist. Wel je geraakt er niet uit, dat geef ik je zo op een blaadje, nooit. Geen één van de twee is helemaal juist, het is waarschijnlijker dat ze beiden even juist zijn. Niet wit, noch zwart, maar wit en zwart tegelijkertijd (dat is iets anders dan grijs).

Ik ben te moe om er nu verder op in te gaan. Ik kan je uitleggen hoe ik het zie, en hoe ik geen enkel conflict zie tussen beiden, beide visies zijn gewoon verwoord vanuit een andere golflengte, vanuit een andere focus, die van die Thaise forest teacher ligt mij meer (omdat het veel dieper gaat, niet op de oppervlakte blijft hangen van lichamen, mentale of niet, en de processen die zij ondergaan, maar over het bewustzijn (de kennende natuur) zelf, die zowel het fysieke lichaam, als het mentale lichaam kent, het is dat dat nooit verschijnt en weer verdwijnt, nooit geboren wordt en nooit sterft. Daarbinnen doet zich gehechtheid voor (kamma), gehechtheid aan een fysiek lichaam, en als dit er niet meer is, is de gehechtheid daarmee nog niet opgeheven (dat is pas als je, zoals de boeddha duidelijk omschreven heeft, vele levens achter elkaar boeddha-dhamma hebt beoefend, dus ja, het kan niet anders dat er iets terug geboren wordt en weer sterft en weer geboren wordt en weer sterft..., dus ja, de eigenaar van die site heeft het bij het rechte eind, anders zou wedergeboorte ontkent worden, wat die Thaise leraar vast niet gaat doen. Die Thaise leraar heeft echter iets veel diepers ontdekt, dat er iets is dat nog aan dat mentaal lichaam vooraf gaat en het is dat dat niet komt en gaat, het is dat dat blijvend is, zelfs als het mentale lichaam steeds maar verandert van fysiek lichaam. Wat hij ingezien heeft is dat als zelfs het mentale lichaam vernietigd wordt, dat de wetende aanwezigheid niet aangeroerd zal zijn. Maar dit hoeft echt niet in conflict te zijn met al de rest die de Boeddha onderwezen heeft op een veel concreter niveau, nl. hoe er iets doorgegeven wordt van leven naar leven, van lichaam, naar lichaam. Dat iets is kamma, veranderlijk, onderhevig aan komen en gaan, conditionerend, sturend, ... dat wat onveranderlijk is gaat hieraan vooraf, het is niet veranderlijk, niet onderhevig aan komen en gaan, het staat zelfs los van kamma. Het realiseren hiervan is nibbana, het einde van kamma (het onderhevig zijn aan verandering, cyclus van bestaan, ...).

Ik kan het allemaal niet bij elkaar brengen. Ik geloof niet dat beide waar kunnen zijn.

Geloof is geen goede vriend op het boeddhistisch pad. Onderzoek, blijf onderzoeken, tot je zelf ontdekt dat er geen wezenlijk conflict is!

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #24 Gepost op: 11-06-2018 17:40 »
Ik ben te moe om er nu verder op in te gaan. Ik kan je uitleggen hoe ik het zie, en hoe ik geen enkel conflict zie tussen beiden, beide visies zijn gewoon verwoord vanuit een andere golflengte, vanuit een andere focus, die van die Thaise forest teacher ligt mij meer (omdat het veel dieper gaat, niet op de oppervlakte blijft hangen van lichamen, mentale of niet, en de processen die zij ondergaan, maar over het bewustzijn (de kennende natuur) zelf, die zowel het fysieke lichaam, als het mentale lichaam kent, het is dat dat nooit verschijnt en weer verdwijnt, nooit geboren wordt en nooit sterft. Daarbinnen doet zich gehechtheid voor (kamma), gehechtheid aan een fysiek lichaam, en als dit er niet meer is, is de gehechtheid daarmee nog niet opgeheven (dat is pas als je, zoals de boeddha duidelijk omschreven heeft, vele levens achter elkaar boeddha-dhamma hebt beoefend, dus ja, het kan niet anders dat er iets terug geboren wordt en weer sterft en weer geboren wordt en weer sterft..., dus ja, de eigenaar van die site heeft het bij het rechte eind, anders zou wedergeboorte ontkent worden, wat die Thaise leraar vast niet gaat doen. Die Thaise leraar heeft echter iets veel diepers ontdekt, dat er iets is dat nog aan dat mentaal lichaam vooraf gaat en het is dat dat niet komt en gaat, het is dat dat blijvend is, zelfs als het mentale lichaam steeds maar verandert van fysiek lichaam. Wat hij ingezien heeft is dat als zelfs het mentale lichaam vernietigd wordt, dat de wetende aanwezigheid niet aangeroerd zal zijn. Maar dit hoeft echt niet in conflict te zijn met al de rest die de Boeddha onderwezen heeft op een veel concreter niveau, nl. hoe er iets doorgegeven wordt van leven naar leven, van lichaam, naar lichaam. Dat iets is kamma, veranderlijk, onderhevig aan komen en gaan, conditionerend, sturend, ... dat wat onveranderlijk is gaat hieraan vooraf, het is niet veranderlijk, niet onderhevig aan komen en gaan, het staat zelfs los van kamma. Het realiseren hiervan is nibbana, het einde van kamma (het onderhevig zijn aan verandering, cyclus van bestaan, ...).


Bedankt voor je bericht.  Jij neigt denk ik naar het mystieke, ik ook. Het mystieke gaat toch altijd richting de eenheid. Jij hebt dit voor jezelf ook gekwalificeerd als iets diepers. Jij proeft daarin een diepere waarheidsvinding. Die neiging heb ik ook. Maar is het waar? Later als ik groot ben weet ik het misschien.

Siebe









Dorje

  • Gast
Re: HSP en die dingetjes
« Reactie #25 Gepost op: 12-06-2018 08:28 »
Maar is het waar? Later als ik groot ben weet ik het misschien.

:D  :D  :D

Bedankt voor je reactie!

Je bent een toffe gast, Sybe!

Of ja... Is dat wel waar? Later als ik groot ben weet ik het misschien.

;D