Auteur Topic: Zelfreflectie in het nu en zelfreflectie met het verleden  (gelezen 975 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Borobudur

  • Gast
Hoi allen,

Zelfreflectie hoort bij mijn meditatie-praktijk.
Het is zelfs een bron van kalmte voor mij geworden.
Het oprecht willen begrijpen wat mijn eigen drijfveren zijn, verdrijft andere drijfveren.

Ik merk dat er twee soorten zelfreflectie zijn:
1) Meditatieve zelfreflectie in het hier-en-nu. Je zou het mindfulness kunnen noemen.
2) Analytische zelfreflectie door gebruik te maken van je geheugen over je gedrag, gevoelens, emoties, gedachten, keuzes uit het verleden.

Voor analytische zelfreflectie speelt tijd een rol, voor meditatieve zelfreflectie niet.
Voor analytische zelfreflectie speelt logica een rol, voor meditatieve zelfreflectie speelt vooral een open houding een rol.

Soms dan heb ik tijdens meditatie de neiging om bepaalde indrukken te willen analyseren.
Vaak zijn dat dan de indrukken die iets in mij opwekken waarvan ik de verwachting heb dat het geen heilzame gevolgen heeft.
Maar op het moment dat ik dat probeer in het hier-en-nu, dan zit ik niet langer in de analytische zelfreflectie maar in de meditatieve zelfreflectie.

Bijvoorbeeld als er een neiging de kop opsteekt om kwaad te denken over anderen, dan wil ik dat analyseren. Omdat ik dat doe door te proberen die neiging recht aan te kijken, dan is het geen analyseren meer maar meditatief observeren.

Analytische zelfreflectie is meer het achteraf combineren van de informatie die je over jezelf hebt verzameld in je geheugen.

Okay, dan is er misschien een derde soort zelfreflectie: jezelf vragen stellen.
Is dit wat ik wil?
Wat voel ik hierbij?
Kan ik het deel van me observeren, dat steeds tijdens meditatie de keuze maakt om terug te gaan naar de ademhaling?
Wat is mijn houding over een bepaald iets en wat zouden andere mogelijke houdingen kunnen zijn?

Ik ben benieuwd of jullie ook soortgelijke ervaringen of gedachten hebben over zelfreflectie.

moesa

  • Gast
Re: Zelfreflectie in het nu en zelfreflectie met het verleden
« Reactie #1 Gepost op: 30-06-2018 11:21 »
Beste Borobodur,

Ja, ik herken dit zeker, waar ik neig naar analyticus, wat weer een neiging is. Ik analyseer, zoek verbanden en pas daar zaken op aan. Soms onwerkelijk en soms werkelijk, want ik denk dat er een "rode draad" is wat naar werkelijkheid neigt. Soms weet ik innerlijk dingen gewoon en dat valt dan niet uit te leggen. Ik vind dit ook moeilijk uit te leggen.

Zelf denk ik in metaforen en ben heel beeldend ingesteld. Ik herken na jaren wel, welke symbolen wat betekent. Zelf mediteer ik in beelden en ik laat die dan voor wat ze zijn. Metaforen kunnen gedurende de dag ook waarschuwen of zeggen welke weg ik in moet slaan. Mijn valkuil is dat ik reageer vanuit impulsen, wat dan impulsief kan zijn. Daar werk ik ook aan en neem pauzes voordat ik dingen doe. Mijn valkuil ondieper maken zeg maar.

Warme groet,

Moesa


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3199
    • Bekijk profiel
Re: Zelfreflectie in het nu en zelfreflectie met het verleden
« Reactie #2 Gepost op: 30-06-2018 19:09 »
Moet denken aan deze sutta waarin de Boeddha advies geeft aan zijn zoon Rahula: http://www.sleuteltotinzicht.nl/m061.htm

Pas dat ook wel toe, hoewel nog niet altijd consequent genoeg. Maakt het leven trouwens niet eenvoudiger, vind ik. Voortdurend maar stilstaan bij de gevolgen van je handelingen en daar op anticiperen...dat is wat hoor.
 
Binnen jouw indeling is deze methode denk ik meer de analytische reflectie.

Het valt vaak niet mee vind ik. Wat doe je met je tuin? Als je de naar water snakkende planten gaat sproeien maar je ziet daarna de kleine diertjes spartelen in het water, moet je dan maar je planten niet meer sproeien? Waarschijnlijk is dat wel het beste, maar wie doet dat? En wat als je kat vlooien krijgt? Moet je dan maar niet fipronil druppels (gif) in de nek doen? Moet je de beesten maar niet doden? Maar moet je dan straks niet je hele huis laten ontvlooien en gaan er ipv vijf vlooien dan niet 1000 vlooien dood?

De ellende is gewoon, vind ik, zuivere moraliteit is nauwelijks te doen als huishouder.  Je moet ergens altijd maar wat schipperen. Ik vind dat niks eigenlijk. Daarom, ik geloof echt in de waarde van het advies aan Rahula maar hoe kun je er echt naar leven?

Ik denk eigenlijk dat de Boeddha met zijn onderricht wel aangeeft dat je hierin je prioriteiten duidelijk moet hebben. Welke doelen je ook nastreeft (een vlooienvrij huis en kat; gezonde planten in de tuin) eigenlijk zou je doel als boeddhist moeten zijn dat je om zulke doelen te bereiken nooit jezelf moet opzadelen met het negatief kamma van een wandaad. Een wereldlijk mens zoals ik leeft al schipperend 'naar eer en geweten' maar dat kan wel eens het domste blijken te zijn wat ie doet.

Siebe






 

Marcel

  • Gast
Re: Zelfreflectie in het nu en zelfreflectie met het verleden
« Reactie #3 Gepost op: 30-06-2018 19:36 »
Ja. Ik sla wel eens een mug of vlieg dood, als ik ze niet kan vangen
en buiten zetten.
Ook heb ik laatst een mierennest vernietigt.
 
Daarbij heb ik dan allerlei overwegingen vooraf.
Maar na verloop van tijd onstaat er toch een actie,
waar ik dan in vrede mee kan leven.
Op een gegeven moment kom ik dan op een punt,
dat ik er een punt achter zet.
Dan denk ik: wat het zwaarste is, moet het zwaarste wegen
en een beetje risico neem ik dan gewoon.
Ik neem consekwenties daarin dan maar voor lief.

Strikt genomen richt je altijd wel direct of indirect
schade aan. Zou je principieel willen leven dan
is dat welhaast onmogelijk.



« Laatst bewerkt op: 30-06-2018 19:40 door Marcel »

moesa

  • Gast
Re: Zelfreflectie in het nu en zelfreflectie met het verleden
« Reactie #4 Gepost op: 01-07-2018 10:05 »
Beste Siebe en Marcel,

Ja, dat is een goeie. De hond had laatst vlooien en toen heb ik natuurazijn gebruikt en ben de hond gaan kammen. Gif werkt namelijk bij onze hond niet. Wel, heb ik vlooien ermee gedood, maar vlooien kunnen ook weer wormen geven, wat weer schadelijk is voor de hond. Verder sla ik geen insecten dood, bewust. De kat die regelmatig een dode muis meebrengt. Onze hond vangt wel insecten, ook nog steeds bijen, :-\ met alle gevolgen van dien voor de hond. Je wil dit dan voorkomen, maar dat gaat zo snel.  Het zijn allemaal dingen waar je bij stilstaat. Insecten doden omdat ze irritant zijn, doe ik niet meer. Het is zeker moeilijk om hier principieel in te zijn. Je moet hierin soms keuzes maken. Bewust ermee bezig zijn kan denk ik ook principieel zijn. Jezelf slecht karma opleggen, zoals Siebe zegt is ook niet de bedoeling denk ik.

Als je kijkt naar rietsuiker, velden vol vergif gespoten om slangen te verwijderen. Rietsuiker eten wij dus niet meer, principieel. Alle dierlijke E nummers proberen we te vermijden ( bijv E120). Het is onnodig om dieren te laten lijden, omdat wij het zo lekker vinden. Roomijs waar natuurlijk aroma in gaat, wat mogelijk van bevers af komt ( lees er maar eens over). Deze dingen kun je makkelijk vervangen door warenkennis.

Ik heb ooit gelezen dat Boeddha tijdens zijn tocht ook slangen verdreven werden, klopt dit?


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3199
    • Bekijk profiel
Re: Zelfreflectie in het nu en zelfreflectie met het verleden
« Reactie #5 Gepost op: 01-07-2018 12:11 »
Dit is bij mezelf in ontwikkeling. Ik kan wel zien dat het toch draait om prioriteiten. Mijn prioriteiten zijn in de loop der jaren wel wat verschoven.

Ik meen ook te zien dat de Boeddha koos voor een manier van leven die de kans dat je zelf schade veroorzaakt aan wezens of wandaden moet verrichten, minimaal maakt. Voor een boer geldt iets totaal anders. Door diens manier van leven is de kans dat ie schade veroorzaakt aan levende wezens heel groot. Toch, dankzij de inspanning van de boer had de Boeddha wel te eten tijdens zijn bedelronden. En dat voelt voor mij toch altijd wat krom. Iemand moet toch altijd het vuile werk doen zeg maar, en vuile handen maken.
Dat eten van de Boeddha en van ons komt ook niet zomaar zonder strijd op tafel.

In ieder geval ben ik dankzij boeddhisme wel minder achteloos geworden.

De kat heb ik overgenomen van een vriendin die vanwege haar gezondheid naar een instelling moest verhuizen. Maar als deze kat sterft, neem ik bewust geen huisdier meer. Ik wil die problemen met vlooien niet meer op mijn hals halen.

De eigenaar van de site puredhamma.net zegt trouwens dat als het gaat om moraliteit dan is het verschil tussen een stroom-intreder en 'een gewoon mens' dat de stroom-intreder diens moraliteit niet meer verbreekt onder druk. Dus die heeft moraliteit als diens voornaamste prioriteit. Andere mensen kiezen anders. Hun eigen morele zuiverheid is nog niet echt hun voornaamste prioriteit. Zij, nog niet stroom-intreders, zullen dus onder een bepaalde druk nog wel wandaden begaan en wezens doden, stelen, liegen etc.

Moesa, over die slangen, dat weet ik niet. De sutta's beschrijven wel een Boeddha die erg vriendelijk was voor zelfs de meest gevaarlijke wezens zoals slangen en tijgers. De boodschap lijkt ook te zijn dat dat je beschermt.

Siebe


moesa

  • Gast
Re: Zelfreflectie in het nu en zelfreflectie met het verleden
« Reactie #6 Gepost op: 01-07-2018 12:54 »
Beste Siebe,

Sinds de verdieping in het boeddhisme stel ik ook voortaan mijn prioriteiten anders. Net wat jij zegt met die kat. Deze hebben wij genomen, zodat wij geen last van muizen hadden, eigenlijk niet een juiste intentie, maar als je voor dieren kiest, moet je er ook voor zorgen. Het is wel een menselijk vermaak.

Zo heb ik mijn consument gedrag eens bekeken. Heb docu's gekeken over voedsel en consumentgedrag. Als je dan naar een "rode draad'kijkt, zie je, je eigen gedrag terug. Daardoor heb ik ook weer andere prioriteiten gesteld, met natuurlijk een middenweg, want je kan niet alles voorkomen. Ik kan de wereld niet geheel helpen, maar er wel bij stilstaan en er zelf mijn eigen gedrag op aanpassen. Het begint voor mij dan bij jezelf. Geen overvloed inslaan en het daarna weggooien, vind dat ondankbaar van mijzelf. Iets wat beschimmeld is, natuurlijk weggooien, omdat het jou gezondheid in de weg kan staan. En zo filosofeer ik maar door.

Ik bemerk wel dat sinds ik met de verdieping bezig ben, te kijken hoe immoreel je al met kleine dingen kunt zijn, zoals ik bovenstaand schrijf. Het schuurt en bijt voortaan van alle kanten als er iets bij mij niet klopt. Daar kan ik dan iets mee doen, negeren doe ik dan liever niet, omdat het mij bewust maakt. Maar ik blijf eindeloos vragen stellen.

Ik bemerk wel, dat ik door de dag hele thema's bekijk en beschrijf, anders kan mijn geest er niet bij. Als ik het achtvoudig pad bekijk, dan schrik ik wel van mijzelf. Dan denk ik in termen als; naïef, dat ik dat nog nooit eerder heb gezien. Raak er dan van in een "dip" of dieper in de materie.

Met warme groet

Moesa

 



Borobudur

  • Gast
Re: Zelfreflectie in het nu en zelfreflectie met het verleden
« Reactie #7 Gepost op: 01-07-2018 15:18 »
Hoi allen,

Deze topic heb ik bedoeld met als onderwerp zelfreflectie voor zelfkennis, kennis over de werking van je 'mind'.
Het lijkt meer in de richting van 'moreel handelen' te gaan dan in de richting van 'zelfkennis', maar ik beweeg me in deze mee.

Ik ben het met jullie eens dat er vaak geen duidelijke scheiding is wat nadelig is voor onszelf en onze medewezens, en wat voordelig is voor onszelf en onze medewezens.

Voorbeeld 1: Wie leven schept door baby's te maken, heeft indirect ook de dood van dat wezen veroorzaakt. Immers, zonder geboorte ook geen dood. Is het dan nadelig of voordelig om baby's te maken? Ik zou het niet weten.

Voorbeeld 2: Omdat ik momenteel in deze hitte veel fruitvliegjes in de keuken heb, heb ik twee flessen wijn ongeopend in de keuken laten staan. De vliegjes komen op de geur af, gaan vanzelf de fles in, en komen er niet meer uit. Eigenlijk gaan ze dan dood in de fles. Ik zie ze binnenin op het wijnoppervlakte drijven en spartelen. Mijn eerste reactie was, goh het is toch wel hard van mij dat ik deze wezentjes zo laat lijden. Mijn tweede reactie was, hoe weet ik nu dat ze lijden? Ik ben een mens en zij zijn vliegjes, onze soorten zijn vele miljoenen jaren geleden gesplitst in de evolutionaire boom. Ik moet niet denken dat vliegjes dezelfde belevingswereld hebben als mensen. Ik moet niet denken dat zij lijden, genot en geluk op dezelfde manier beleven als wij mensen. Voor hetzelfde geld ervaren ze heel veel genot, badend in gefermenteerde druivensap waar ze zo dol op zijn. Heb ik nu nadeel of voordeel veroorzaakt? Of hebben zij het zelf veroorzaakt door in de fles wijn te gaan en vervolgens zich over te geven aan hun neigingen? Ik zou het niet weten.

Voorbeeld 3: Wij douchen met vloeibare of vaste zeep. Dat is om microscopisch kleine wezens dood te maken die ons nadeel kunnen veroorzaken. Als wij dat niet doen, gaan we stinken, wat niet goed is voor mogelijke positieve invloed kunnen uitoefenen op mensen. Als wij dat niet doen, kunnen we zelfs ziek worden. Die microscopisch kleine wezens zijn 1-cellige organismen. Hebben die wel bewustzijn, die lijden, genot en geluk kunnen ervaren? Zo ja, heeft elke cel in ons lichaam dan bewustzijn, die lijden, genot en geluk kan ervaren? Hebben wij nu nadeel of voordeel veroorzaakt? Ik zou het niet weten.

Voorbeeld 4: Als wij op straat een dakloze tegenkomen die om geld vraagt, kunnen we ervoor kiezen om wel of geen aalmoes te geven. Maar we weten niet wat deze dakloze met dat geld gaat doen. Voor hetzelfde geld (pun not intended) gaat de dakloze ermee een shot heroine kopen waardoor hij aan een overdosis overlijdt. Maar voor hetzelfde geld zal zijn overdosis zijn mede-daklozen inspireren om af te kicken van drugs. Als je dus geld geeft aan een dakloze, veroorzaak je dan voordeel of nadeel? Ik zou het niet weten.

Ik vind het dus lastig om dat onderscheid te maken, omdat ik niet genoeg kennis heb over het aard van (biologisch) leven en bewustzijn in andere wezens. Het is inderdaad, zoals Sybe zegt, onbegonnen werk om al die nodige kennis te verzamelen voordat je een keuze maakt. Wat ik mis in de sutra, is hoe je onderscheid maakt tussen voordeel en nadeel. De sutra doet alsof dat gesneden koek is, maar dat is het niet.
« Laatst bewerkt op: 01-07-2018 15:33 door Borobudur »

Borobudur

  • Gast
Re: Zelfreflectie in het nu en zelfreflectie met het verleden
« Reactie #8 Gepost op: 01-07-2018 15:45 »
Ik zou eigenlijk met jullie terug willen gaan naar mijn oorspronkelijke bedoeling van deze topic: zelfkennis opdoen door zelfreflectie.
Hoe kun je je anders bevrijden van je driften en neigingen, als je je niet eens bewust bent van deze driften en neigingen in het dagelijks leven?
Is er echt niemand hier die dat ook doet, of nemen mensen tegenwoordig allemaal aan wat er in teksten staat zonder de teksten te vergelijken met wat ze in zichzelf ervaren?

Bijvoorbeeld heb ik afgelopen tijd ervaring opgedaan met mediteren met de ogen dicht.
Ik merkte dat ik met de ogen dicht me beter kon concentreren dan toen ik dat met de ogen open deed.
Er is dus een verband tussen (wel of geen) visuele zintuigelijke prikkels en (meer of minder) concentratie.
Dat soort zelfkennis opdoen vind ik interessant, en leidt naar mijn bescheiden mening naar inzicht in de werking van de 'mind', de driften, de neigingen, en tot kennis over hoe ze los te laten.
« Laatst bewerkt op: 01-07-2018 15:56 door Borobudur »