Auteur Topic: de juiste religie  (gelezen 277 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline MaartenD

  • Boeddha Forum Favoriet
  • ***
  • Berichten: 97
    • Bekijk profiel
de juiste religie
« Gepost op: 27-08-2018 08:14 »
Is het boeddhisme de ware, juiste religie? Is het wel een religie?

Voor mij (nu) wel en dat hangt ervan af.

Meer kun je mensen eigenlijk niet geven maar ze willen zo graag. Ze willen met hun vragen heldere, behapbare antwoorden. Daarna willen ze het oneens zijn. Het kostte me veel tijd om erachter te komen dat je dit niet hoeft te voeden.

Wat is een religie? Dat is een definitiekwestie. Kijken we liever naar wat er daadwerkelijk gebeurt en het hele raadsel lost als vanzelf op. Mu.

Ik dacht dat het in Van Dis en de Dalai Lama was van de week dat ik hierover een mooie gedachtegang las. Het kan ook elders zijn geweest. Ik meen dat het Paul van der Velde was die sprak.

De Verheven Leraar stelde eisen aan een leer. In Noord-India, tweeëneenhalf duizend jaar geleden, waren er geen verschillende formele religies. Ik stel me voor dat ze een gedeelde set mythes hadden, een min of meer gedeelde serie goden in verschillende verschijningsvormen, zoals het hindoeïsme nog steeds heeft tot de dag van vandaag. Je had wel verschillende leraren en die wezen vaak het enige juiste pad, volgens zichzelf. In de suttas vinden we daar af en toe verhalen over terug.

Nu hebben we in onze tijd wel formele religies. Je kunt moslim zijn natuurlijk maar dan kun je niet ook christen zijn. Dat sluit elkaar uit. En andersom ook. Echter.. wat we wel eens vergeten is dat in elke religie stromingen zijn en leraren die paden aanwijzen op zo'n manier dat vaak genoeg mensen van verschillende religies meer met elkaar overeen komen in gedachte, woord en daad dan ze overeenkomen met hun eigen geloofsgenoten.

Het is het pad dat werkelijk uitmaakt, niet je religie. Een krachtig idee.

De Verhevene stelde eisen aan een leer. Welke eisen dan?
Citaat
Kālāmas, als jullie zelf weten dat: 'Deze dingen zijn heilzaam; deze dingen zijn onberispelijk; deze dingen worden geprezen door de wijzen; wanneer men deze dingen aanvaart en uitvoert, leidt het tot welzijn en geluk': dan moeten jullie, Kālāmas, die dingen ondernemen en ernaar leven. (AN 3:65)

Wil dat zeggen dat mensen die leven met hun geest doordrongen van liefdevolle vriendelijkheid, mededogen, medevreugde en gelijkmoedigheid eigenlijk boeddhisten zijn? Natuurlijk niet. Dat zou het claimen van gemoedstoestanten zijn, een boeddhistisch copyright. Die emoties zijn veel ouder. Wil dat zeggen dat je geen boeddhist bent als je dat (nog) niet kan. Natuurlijk niet. Het is een training, geen examen.

Wat dan wel? Oefenen, niet meer dan dat. 'Just zazen', zoals de zennies zo vaak zeggen. Gewoon het Nobele Achtvoudige Pad, in wat voor woorden of terminologie je het ook uitdrukt.

Dat is, in mijn niet zo nederige opinie, de ware religie.

Offline Dorje

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 249
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #1 Gepost op: 27-08-2018 11:13 »
Is het boeddhisme de ware, juiste religie? Is het wel een religie?

De oorspronkelijke betekenis van religie heeft iets van verplichting, komt nl. van het werkwoord "religere":

Citaat
De moderne taalwetenschap leidt 'religio' af van een (niet overgeleverd) werkwoord 'religere', dat zoiets als 'verplichten' moet hebben betekend. Dat is ook in overeenstemming met de oudst vastgestelde betekenis van 'religio': (het naleven van een) religieuze plicht.

Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Religie

Hoewel dit in werkelijkheid erg typerend is voor religies, ook voor Boeddhisme, als we eerlijk zijn, vind ik het persoonlijk voorbijgaand aan juist de essentie van elke religie, ook Boeddhisme.

Als we het "verplichten" zouden interpreteren als "disciplineren", krijgt het al een meer essentieëlere betekenis: het disciplineren van de geest. Maar dan nog gaat het volgens mij niet om het disciplineren zelf (waar religies vaak juist wel in verglijden), maar om wat er te ontdekken valt vooraf aan de geest, wat door het disciplineren ervan, kan ontdekt worden.

Daarom is een betere typering van Boeddhisme misschien wel een aanwijzing (delen van de manier) tot ontwaken, hetgeen meer recht doet aan het woord Boeddha (dan "religie").

Citaat
Strikt genomen is een Boeddha iemand die op eigen kracht compleet en volledig ontwaakt is, en zijn of haar kennis deelt met anderen zodat die ook kunnen ontwaken. Breder genomen is elke volledig ontwaakte persoon een Boeddha.

Bron: https://nl.wikipedia.org/wiki/Boeddha_(verlichte)

Het is een training, geen examen.

Wat dan wel? Oefenen, niet meer dan dat. 'Just zazen', zoals de zennies zo vaak zeggen. Gewoon het Nobele Achtvoudige Pad, in wat voor woorden of terminologie je het ook uitdrukt.

Dat is, in mijn niet zo nederige opinie, de ware religie.

Ik ben het daar, niet zo nederig, mee eens dan.


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2333
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #2 Gepost op: 27-08-2018 13:24 »
Religies zijn denk ik toch in beginsel visies op het leven.

Hoe steekt het leven nu echt in elkaar Maarten? Is er inderdaad een wezen dat alles geschapen heeft, zoals de meerderheid denkt? Is er een eeuwige hel? Een eeuwige hemel? Bepaalt God na de dood wat met iemand gebeurt? Bepaald kamma dat? Is er nou wel of niet wedergeboorte? Is er een eeuwige ziel?

Ik heb geen gezaghebbende antwoorden maar ik kan wel zien hoe vreselijk belangrijk zulke visie is. Visie heeft zulke verstrekkende gevolgen voor hoe we spreken, hoe we denken, hoe we leven.

Maar wie heeft de juiste visie? Tuurlijk, de Boeddha, wie anders? Of toch niet?

Als ik sommige godsdienstige mensen zie in de serie dan ben ik wel eens jaloers op hun zekerheid. Geloven is voor hun een weten. Maar is het een weten?

Het is wat he.

Siebe







Offline MaartenD

  • Boeddha Forum Favoriet
  • ***
  • Berichten: 97
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #3 Gepost op: 27-08-2018 16:10 »
Beste Sybe,

Het is me wat, inderdaad. Het is zoals je het zegt, met dien verstande dat er door gelovigen van alles wordt beweerd met grote stelligheid wat op geen manier te bewijzen is. Mohammed is de profeet, Jezus is de zoon van god en zo voort en zo voort. Door te wijzen op de mentale overeenkomsten tussen vele mensen die formeel tot verschillende religies behoren, breken we door de franjes heen.

Jij bent erg gespitst op juiste visie - niet zonder reden, het is onderdeel van het Nobele Achtvoudige Pad - en voor jou houdt dat in dat je dogmatisch exact correct denkt. Dat is je goed recht en ik laat me graag prikkelen door je berichten. Ik zelf ben echter meer gericht op wat ik de 'levende Dhamma' noem. De teksten die we hebben helpen ons op kundige wijze die te vinden, als we goed oefenen. Het is die Dhamma die geheel juist moet gerealiseerd worden. De rest is wat mij betreft upaya kusala.

Met warme groet,

Maarten

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2333
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #4 Gepost op: 27-08-2018 17:01 »
Beste Sybe,

Het is me wat, inderdaad. Het is zoals je het zegt, met dien verstande dat er door gelovigen van alles wordt beweerd met grote stelligheid wat op geen manier te bewijzen is. Mohammed is de profeet, Jezus is de zoon van god en zo voort en zo voort. Door te wijzen op de mentale overeenkomsten tussen vele mensen die formeel tot verschillende religies behoren, breken we door de franjes heen.

Jij bent erg gespitst op juiste visie - niet zonder reden, het is onderdeel van het Nobele Achtvoudige Pad - en voor jou houdt dat in dat je dogmatisch exact correct denkt. Dat is je goed recht en ik laat me graag prikkelen door je berichten. Ik zelf ben echter meer gericht op wat ik de 'levende Dhamma' noem. De teksten die we hebben helpen ons op kundige wijze die te vinden, als we goed oefenen. Het is die Dhamma die geheel juist moet gerealiseerd worden. De rest is wat mij betreft upaya kusala.

Duidelijk Maarten. Ik vind het jammer dat ik zo overkom, eerlijk gezegd. Ik ben totaal niet bezig met dogmatisch exact correct denken, althans ik zie dat niet, ik weet niet eens wat dat betekent. Het klinkt niet best. En dat ik niet gericht ben op de levende Dhamma, vind ik ook niet leuk om te lezen maar kennelijk ben ik voor vrijwel iedereen die hier is louter een droge schriftgeleerde. Dorje framed me ook uitsluitend negatief, Nico ook. Het schijnt dat iedereen hier bezig is met de levende Dhamma, behalve ik.

Dode Siebe




Offline Dorje

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 249
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #5 Gepost op: 27-08-2018 17:56 »
Dode Siebe

Siebe, neem dit alles niet te persoonlijk. Je schrijft veel en je schrijft voluit en eerlijk, dat is prachtig. Maar hoge bomen vangen veel wind. De wind in dit geval is geen snijdende wind, maar een stimulerende wind. De boom is hoog genoeg gegroeid. De wind maant aan vruchten voort te brengen in plaats van te blijven groeien. Je hebt enorm veel kennis en iedereen geniet mee van je kennis. Je bent een ferme stevige boom wat kennis betreft, een boom waar velen onder ons kunnen schuilen. De wind speelt graag met je takken die zich in vanalles en nog wat verwikkelen hier. Speel gewoon mee, verken, kom uit je comfortzone, zet de kennis meteen in de praktijk, het terrein om te verkennen ligt open en bloot voor je: vraag je af bvb. voor wie of wat het zo belangrijk is hoe je over komt, wat voedt het en wat zegt je opgedane kennis hierover? Wil je een eiland worden voor anderen die door geen enkele vloedgolf overspoeld kan worden, moet je dit eerst worden voor jezelf. Wat jammer gevonden wordt is juist dat wat verwijst naar de iemand (zelf) die iets jammer vind. Onderzoek dat zelf, wat voor gevolgen heeft het, wat voor gevoel geeft het, zit het gevoel in de reacties die je jammerlijk vind? Zit het in de persoon, Siebe, die de reacties jammerlijk vind? Zit het in de persoon die reageert? Of zijn het dingen die ontstaan en dus ook vergaan?

De levende Dhamma zit in het omgaan met wat er met je gebeurd. Ziehier je levende kans. Wat Maarten, Nico en ik doen is niet bedoeld om je jammerlijk te doen voelen, maar om je uit te dagen de theorie in de praktijk te zetten en hoogst waarschijnlijk doe je dat wel, alleen zien we dit niet hier, we zien iemand die zich verschuilt achter theorie, ik althans, die spreekt vanuit woorden, concepten, maar niet vanuit levendige ervaring.

Ik reageer voornamelijk op je concepten als ze te eng worden, als ze zaken beginnen uit te sluiten, omdat dit een forum is hier, een ideale plek om dingen open te trekken. Niet om jou te framen, maar om open te trekken wat jij framed, is het niet voor jezelf dan voor anderen die hier meelezen op het forum.

Ik speel met je woorden, letterlijk, ik geef ze een andere invulling om de niet vastheid, flexibiliteit ervan aan te tonen. Ik kijk uit naar de dag dat je meespeelt.

Ik schrijf dit niet als adviserend iemand die zich boven je wil stellen al besef ik heel goed dat het waarschijnlijk zo overkomt (ik heb geleerd dit niet meer zoveel belang te geven), ik schrijf dit omdat ik als gelijke samen met je wil verkennen waar al die theorie nu werkelijk om gaat, om samen de doorns van de doornstruiken uit ons lijf te halen en te onderzoeken waarom ze zo steken. Niet in theorie, maar in praktijk, in wat ervaren kan worden.

Echt wel erg amicale groeten,

Dorje.




Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2333
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #6 Gepost op: 27-08-2018 20:15 »
Het is niet mijn doel in dit leven, geloof ik, onaangedaan te blijven door alles in de wereld. Is het zo erg dan je iets persoonlijk aan te trekken? Waar ben je dan bang voor? Dat iets je raakt? Ik vind het zelf niet zo nastrevenswaardig om onaangedaan te worden. Het boeit mij niet echt. Waarom zou je ook onaangedaan willen worden? Zit daar echt een oprecht verlangen naar bevrijding achter of is het eerder zo dan men een soort held wil worden, een superman, niet door wil gaan voor mens, geen gezichtsverlies wil lijden?

Is er een doel van dit leven? Is het onze taak in dit leven te gaan voor onze subjectiviteit, om hier op Aarde er te zijn als mens, met voorkeur en afkeer en dit niet te verloochenen? Is het wel goed dat we streven naar bevrijding?

Misschien is het wel heel vredig als niks je meer persoonlijk raakt, maar dat is toch niet aan mij besteed.
Dat ligt mijlenver van mij. Dat wordt nooit wat. Ik zoek dat ook niet echt.

Vaak weet ik ook niet meer wat ik zoek noch wat me bezielt noch waarmee ik bezig ben. Gaat mijn hart uit naar onthechting? Nee, eigenlijk niet. Naar ultieme vrede? Ik denk het ook niet.

Ik moet voor mezelf zien uit te zoeken waar mijn hart dan wel echt naar uit gaat. Waarheid? Wellicht? Predikt Boeddha de waarheid of is er een verschil tussen de waarheid prediken en de waarheid van de beeindiging van lijden prediken?

Waarschijnlijk heb ik niet de kwaliteiten om een leerling van de Boeddha te zijn en om de Boeddha-Dhamma te beoefenen en is dat wat jullie zien. So be it.

Siebe






Offline ekayano maggo

  • wat is dit
  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 284
  • Geslacht: Man
  • een goed voorbeeld is van onschatbare waarde
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #7 Gepost op: 27-08-2018 20:37 »
Kom op man.
Je bent gewoon goed bezig.

Je leest,
je vertaald,
je denkt na,
je ervaart,
je interpreteert,
je onderscheid,
je stelt vragen
en je leeft je leven.

Kijk, als je hardop vragen stelt,
kun je antwoorden verwachten.

Tshja en die worden gegeven door  anderen.
En die doen dat ook maar vanuit hun onvolmaakte staat.
Wat dat betreft zijn we allemaal gelijkwaardig.
Er bevinden zich geen Boeddha's op dit forum.

Wat dat framen betreft: dat denk ik ook af en toe te bespeuren.
Nou en.
Daar hoef je toch geen last van te hebben!

Gewoon lekker doorrommelen.
Dat doet iedereen hier.

Onaangedaanheid nastreven is de dood in de pot.




Om on topic te komen:

Juiste religie.

Over religie is al een en ander uitgewisseld.
Wat is dan juist.
Er is wat mij betreft geen ene ware religie
die voor iedereen altijd en overal geldig is.

Wat mij betreft  verwijst  het woord 'juist' naar
wat voor een persoon een geschikte manier is om 'verder'
te komen.

Wat is bijvoorbeeld het juiste eten?
Aardappelen? Rijst? Bonen? Vlees? Vegetarisch?
Soep? Uithongeren? Spinazie?Zuurkool? Chapchoi?
Ga er maar aan staan.




« Laatst bewerkt op: 27-08-2018 20:43 door ekayano maggo »


maak er geen punt van

Offline Old Bhikkhu

  • Boeddha Forum Favoriet
  • ***
  • Berichten: 63
  • Geslacht: Man
  • Oud, en (eigen)wijs?
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #8 Gepost op: 27-08-2018 21:25 »
Mijn bescheiden mening of inzicht is, dat ieder mens in zijn kwetsbaarheid op zoek is naar zingeving. En de één vindt dat in het boeddhisme, de ander in de islam, de volgende in het hindoeïsme, weer een ander in het christendom. Elke religie heeft zo zijn aannames. Zonder iets tot op zekere hoogte aan te nemen, kunnen we het helemaal niet nader onderzoeken. Je moet het wat dichterbij je laten komen, om het aan alle kanten te kunnen bekijken. Dit is volgens mij ook wat de Boeddha ons leert: kijk zelf, toets zelf, neem niet zomaar mijn woorden voor waar aan.

"Wees zelf het licht voor uzelve,
Wees uw eigen grond en toevlucht,
Houd u aan de waarheid binnen uzelve als aan het enige licht."


Gautama de Boeddha.

[Old Bhikkhu]
"Veel kennis verschaft nog geen inzicht" - Heraclitus

Offline Dorje

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 249
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #9 Gepost op: 27-08-2018 22:16 »
Het is niet mijn doel in dit leven, geloof ik, onaangedaan te blijven door alles in de wereld. Is het zo erg dan je iets persoonlijk aan te trekken? Waar ben je dan bang voor? Dat iets je raakt? Ik vind het zelf niet zo nastrevenswaardig om onaangedaan te worden.

Het gaat niet om onaangedaanheid, maar om het beteugelen van het onbeheerste waardoor de fermentatie, ergernis of koorts die zou ontstaan ​niet meer ontstaat. Omdat beteugelen moeilijk is, kan het tenminste toch ook onderzocht worden: het beeld dat anderen van mij/jou hebben is maar een beeld, het ontstaat en vergaat weer, is dus niet altijddurend, niet eeuwig, onderhevig aan verandering, en dus niet voor eeuwig blijvend, in die zin is het niets om je werkelijk druk om te maken, je hebt het trouwens niet in de hand (wat anderen van je denken). Dit is de waarheid waar de Boeddha het over had. Je kan het niet realiseren door te weten, je kan het enkel realiseren door het in de praktijk zelf te ervaren.

Misschien is het wel heel vredig als niks je meer persoonlijk raakt, maar dat is toch niet aan mij besteed.
Dat ligt mijlenver van mij. Dat wordt nooit wat. Ik zoek dat ook niet echt.

Gelukkig! Ik ook niet.

Predikt Boeddha de waarheid of is er een verschil tussen de waarheid prediken en de waarheid van de beeindiging van lijden prediken?

Jij weet evengoed dat Boeddha geen waarheid an sich predikt, hij wijst een weg naar de beeindiging van lijden. Dat is geen waarheid om te weten, dat is een waarheid om te gaan. Als ik ongevoelig, onaangedaan zou zijn, zou het mij niet kunnen deren dat je schrijft dat je hier zelf de zin niet van in ziet voor jezelf. Ik geloof het zelfs niet, ik wil het misschien niet geloven, want jij hebt alle kwaliteiten om de kennis die je hebt vergaart in de praktijk om te zetten, het enige wat je nog mist is vertrouwen en die ga je echt niet vinden in nog meer weten, die kan je enkel vinden in beoefenen van wat je weet, stapsgewijs, beetje bij beetje, "daadwerkelijk verifiëren en ervaren dat het waar is".

Waarschijnlijk heb ik niet de kwaliteiten om een leerling van de Boeddha te zijn en om de Boeddha-Dhamma te beoefenen en is dat wat jullie zien. So be it.

Jij hebt ze zeer zeker, het tegenovergestelde is wat ik zie. Als je echt wilt weten wat ik zie: ik zie iemand die alle kwaliteiten heeft, het begripsvermogen heeft en de nieuwsgierigheid heeft, de eerlijkheid heeft, veel eerlijker en oprechter dan ikzelf, je laat je niet met een kluitje in het riet sturen, je bent alert voor geloofsovertuigingen en valt niet voor mooi klinkende woorden, ... Maar ik zie ook iemand die zijn onvolmaaktheden de baas denkt te kunnen met te weten en steeds helder te krijgen wat volmaakt is, wat zuiver is, en zo werkt het jammer genoeg niet. Boeddha Dhamma is geen weten, zelfs de juiste visie in het achtvoudig pad is geen weten, maar iets dat gerealiseerd dient te worden in het dagdagelijkse, in de pijn, in de moeilijkheden, in de vreugde en in de roes. Wat gerealiseerd, en dus eerst beoefend dient te worden, is geen onaangedaanheid, maar gelijkmoedigheid.

Zoals ekayano maggo het zo goed beschrijft: we zijn allemaal onvolmaakt, wat dat betreft zijn we gelijkwaardig, we rommelen gewoon lekker door, ik frame, jij framed, wij framen ... we zijn geen boeddha's, kunnen vervelend zijn voor elkaar, ergerlijk zelf en in dat alles hebben we juist het perfecte terrein om te gaan oefenen. Maar zoals ik je eerder al in een privé bericht heb aangehaald: onze intenties zijn goed, klungelig soms, ik beken, maar niet slecht bedoeld.

Als je mij echt stronte beu bent, zoals we dat hier in België zeggen, laat het mij dan weten, dan reageer ik niet meer op je, maar hey, ik ben ook niet volmaakt: dat zou ik toch wel jammer vinden, maar goed als het zo is: so be it.

Dorje.
« Laatst bewerkt op: 27-08-2018 22:20 door Dorje »

Offline Borobudur2

  • Gerecycled op 23-08-2018
  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 111
  • Geslacht: Man
  • Geluk is een gewoonte en vaardigheid
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #10 Gepost op: 28-08-2018 00:16 »
Misschien is het wel heel vredig als niks je meer persoonlijk raakt, maar dat is toch niet aan mij besteed.
Dat ligt mijlenver van mij. Dat wordt nooit wat. Ik zoek dat ook niet echt.

Neem niet aan dat vredig zijn hetzelfde is als dat niets je persoonlijk raakt. Hoe kun je daar zo zeker van zijn? Als Boeddha al zei dat je niks van hem moet aannemen zonder zelf op onderzoek uit te gaan, zul je ook niks van jezelf moeten aannemen zonder zelf op onderzoek uit te gaan.

Ik ken de verhalen van mensen die op 7-daagse of 10-daagse retraite zijn gegaan. Retraites met minimaal 8 uur per dag meditatie, vaak nog meer. Wat deelnemers ervaren gedurende die dagen, is een rollercoaster van emoties. Van intense rust tot intens lijden/afzien. Van intense vrede tot intens verdriet/boosheid/irritatie/angst/haat. En dan heb je nog de fysieke pijnen van het langdurig en veelvuldig stilzitten. Het ziet er van de buitenkant allemaal heel vredig uit, maar van binnen gebeurt er van alles. En er wordt van deelnemers verwacht dat ze hun emoties alleen observeren, en verder niets. Niet ernaar handelen, niet uitspreken (behalve tijdens persoonlijk onderhoud met de leraar), zeker niet uitschreeuwen, niet vechten tegen de emoties, niet meegaan met de emoties. Alleen observeren, die emoties en neigingen.
Warme groet,
Borobudur

Offline MaartenD

  • Boeddha Forum Favoriet
  • ***
  • Berichten: 97
    • Bekijk profiel
Re: de juiste religie
« Reactie #11 Gepost op: 28-08-2018 08:00 »
Kom aan, Sybe.. Ik waardeer je scherpe zinnen over dogmatische kwesties. (Het woord 'dogma' in dit geval neutraal bedoeld.)

Citaat
Duidelijk Maarten. Ik vind het jammer dat ik zo overkom, eerlijk gezegd. Ik ben totaal niet bezig met dogmatisch exact correct denken, althans ik zie dat niet, ik weet niet eens wat dat betekent. Het klinkt niet best.

Hoe zal ik het milder zeggen? (Iets wat ik echt moet oefenen..) Je komt op mij over als iemand die heel precies de juiste visie wil hebben. Je verwijst veelvuldig naar puredhamma.net, je wil exact het naadje van de kous weten en zit daar zelf ook duidelijk mee. Als ik je eens wijs op deze eigenschappen dan bedoel ik niet dat je verkeerd doet. Integendeel! Ik zou je wel wat ontspanning gunnen.. iets meer zekerheid dat in de geest de antwoorden al besloten liggen. Niet voor niets wijs ik zo vaak op 'gewoon oefenen'. Wijsheid komt dan. De sutta's bestuderen is goed, zeker! Je doet er goede verdienste mee op, ook waar. Kennis alleen gezien als een stelling die precies juist moet zijn is denk ik echter te schraal. Dat doet me denken aan dat typische soort christenen dat denkt dat je naar de hemel gaat als je Jezus in je hart accepteert als je persoonlijke verlosser - en ook exact in die woorden en niet anders. (Let op: zó kom jij niet over, het is maar een illustratie.)

De Boeddha heeft een kaart voor ons getekend. Een goede, juiste, wijze, heilzame kaart. De kaart is echter niet het terrein. En hij moest tekenen met de doos potloden uit de kast van het toenmalige hindoeïsme. Hun toenmalige sankhara waren de potloden. Onze eigen uitdaging is dan gedeeltelijk dat we nu andere potloden gebruiken en ons moeten proberen voor te stellen hoe zo'n kleur vijfentwintighonderd jaar geleden was. Afijn, de kaart laat ons bijzonder effectief zoeken maar als er een vlaggetje getekend staat dan betekent dat niet dat er ook een grote vlag in het terrein staat. De hoogtelijnen komen ook niet echt voor als dikke stippellijnen op de grond. En toch is zo'n hoogtelijn nuttig! Het is daarom dat ik zeg dat juist inzicht inhoudt een doorgond intern gerealiseerd begrip van de levende Dhamma.

Het is ook weer zeker niet zo dat je maar alles moet denken wat in je opkomt en prettig voelt. Ook de kālāma sutta zegt dat zeker niet. Iemand op het forum die je scherp houdt, laat nadenken.. dat is een groot goed. Ik ben blij dat jij er bent!

Toen mijn oma (van moederskant) zou gaan sterven, bezochten mijn man en ik haar vaak. Ze zakte verder en verder weg maar net de dag voor haar dood vertoonde ze die typische helderheid die je soms ziet. Ze greep mijn hand en zei me 'elke dag proberen een goed mens te zijn'. Dat was de laatste begrijpelijke zin die ze gesproken heeft.

Met mijn topic hier bedoelde ik - en dat besef ik nu pas! - een niet aflatend oefenen een goed mens te zijn. Dat kan op de supatipanno, ujupatipanno-manier maar het kan ook als huishouder. Ieder mens die zich daar oprecht op toelegt, vervuld van de brahmavihāra, afstand nemend van egocentrische wanen.. die volgt wat mij betreft de ware religie. Ook als dat in de termen van de Qu'ran of de Bhagavad-Gita of de Tenach wordt uitgedrukt.

Met warme groet,

Maarten