Auteur Topic: Verkeerd en Juist Levensonderhoud  (gelezen 539 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2825
    • Bekijk profiel
Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Gepost op: 19-12-2018 11:26 »
Verkeerd en juist levensonderhoud

Inleiding

In deze serie posten heb ik sutta fragmenten verzameld over verkeerd en juist levensonderhoud. Ik heb de informatie een beetje geordend willen presenteren en daarom wat thema’s gemaakt.

Aan bod komen:
- algemene zaken betreffende verkeerd en juist levensonderhoud
- wat is verkeerd levensonderhoud?
- wat is juist levensonderhoud?
- extra informatie

Bronnen en gebruikte afkortingen

Bronnen

Digha Nikaya: The Long Discourses of the Buddha, A translation of the Digha Nikaya by Maurice Walshe, 1996.
Majjhima Nikaya: The Middle Length Discourses of the Buddha, A new translation of the Majjhima Nikaya, original translation by Bhikkhu Nanamoli, translation edited and revised by Bhikkhu Bodhi, 1995.
Samyutta Nikaya: The Connected Discourses of the Buddha, A New Translation of the Samyutta Nikaya, Bhikkhu Bodhi, Volume I+II, 2000.
Anguttara Nikaya: The Numerical Discourses of the Buddha, A Translation of the Anguttara Nikaya by Bhikkhu Bodhi, 2012.

Gebruikte afkortingen

DN: Digha Nikaya         
MN: Majjhima Nikaya
SN: Samyutta Nikaya
AN: Anguttara Nikaya 

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2825
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #1 Gepost op: 19-12-2018 11:30 »
Algemene zaken betreffende verkeerd en juist levensonderhoud

-Juist levensonderhoud dient ontwikkeld te worden, net als de andere factoren van het Edele Achtvoudige Pad, het Pad dat leidt naar de realisatie van Nibbana (MN77§21).

-“Vanuit juiste visie ontstaat een juiste manier van denken, vanuit een juiste manier van denken ontstaat juiste spraak. Vanuit juiste spraak ontstaat juist handelen, vanuit juist handelen ontstaat juist levensonderhoud, vanuit juist levensonderhoud juiste inspanning, vanuit juiste inspanning ontstaat juist mindfulness, vanuit juiste mindfulness ontstaat juiste concentratie, vanuit juiste concentratie ontstaat juiste kennis (samma nanam), vanuit juiste kennis ontstaat juiste bevrijding (samma vimuti) (DN18§27, MN117§34, SN45.1, AN10.103).
Vanuit verkeerde visie ontstaan verkeerde manieren van denken. Uit verkeerde manieren van denken ontstaat verkeerde spraak, vanuit verkeerd spraak ontstaat verkeerd handelen, vanuit verkeerd handelen ontstaat verkeerd levensonderhoud etc. (DN33§3.1, AN4.205, AN10.103).

-“Door juist levensonderhoud wordt verkeerd levensonderhoud weggesleten” (DN34§2.3(9)).

-“Anderen zullen op een verkeerde manier in hun levensonderhoud voorzien, wij op de juiste manier, uitwissen dient zo beoefend te worden” (MN8§12).

-“Iemand die zich overgeeft aan verkeerd levensonderhoud heeft juist levensonderhoud om dat te vermijden” (MN8§14).

-“In iemand met juist levensonderhoud is verkeerd levensonderhoud opgedoekt” (MN117§35).

-“Juiste spraak, juist handelen en juist levensonderhoud- deze staten zijn inbegrepen in het aggregaat van deugdzaamheid (sila)” (MN44§11).

-“Hierbij, bhikkhu’s komt juiste visie eerst? En hoe komt juiste visie eerst? Iemand begrijpt verkeerd levensonderhoud als verkeerd levensonderhoud en juist levensonderhoud als juist levensonderhoud: dit is iemands juiste visie (MN117§28).
“Iemand spant zich in om afstand te doen van verkeerd levensonderhoud en om op juiste manier in het levensonderhoud te voorzien: dit is iemands juiste inspanning. Indachtig doet iemand afstand van verkeerd levensonderhoud, indachtig maakt iemand juist levensonderhoud eigen: dit is iemands juiste mindfulness. Dus, deze drie staten draaien rondom juist levensonderhoud, dat is, juiste visie, juiste inspanning en juiste mindfulness” (MN117§33).

-“Voor iemand van juist levensonderhoud is verkeerd levensonderhoud weggesleten, en de talloze onheilzame kwaliteiten die ontstaan met verkeerd levensonderhoud als voorwaarde worden ook weggesleten, en met juist levensonderhoud als voorwaarde bereiken talloze heilzame kwaliteiten hun perfectie door ontwikkeling” (AN10.106).

-“Verkeerd levensonderhoud is niet-Dhamma; juist levensonderhoud is de Dhamma. De talloze slechte onheilzame kwaliteiten die ontstaan met verkeerd levensonderhoud als voorwaarde: deze zijn schadelijk. De talloze heilzame kwaliteiten die vervulling bereiken door ontwikkeling met juist levensonderhoud als voorwaarde: deze zijn voordelig” (AN10.114).

-“Verkeerd levensonderhoud is de nabije oever, juist levensonderhoud de overzijde” (AN10.117).

-“’Het gevolg van verkeerd levensonderhoud is zowel in dit huidige leven als in volgende levens slecht’. Na deze reflectie doet h/zij afstand van verkeerd levensonderhoud…” (AN10.119).

In de volgend post, wat is verkeerd levensonderhoud?

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2825
    • Bekijk profiel
Wat is verkeerd levensonderhoud?
« Reactie #2 Gepost op: 19-12-2018 19:09 »
Wat is verkeerd levensonderhoud?

Berekenend zijn, gepraat, insinueren, kleineren, winst met winst najagen

-“En wat, bhikkhu’s, is verkeerd levensonderhoud? Berekenend zijn, gepraat (talking), insinueren (hinting), kleineren, winst met winst najagen: dit is verkeerd levensonderhoud” (MN117§29).

In Noot 1110 bij dit fragment wordt gezegd dat dit de verkeerde middelen zijn voor monniken en nonnen om aan hun toebehoren te komen. Mij lijkt het ook wel van toepassing voor leken.

Valspelen, corruptie, misleiding en onoprechtheid, verwonden, doden, gevangen zetten, beroven

-“Monniken, in welk vorig leven van de Tathagata dan ook, vorig bestaan of verblijfplaats dan ook…leefde het juiste levensonderhoud, zich onthoudend van vals spelen met gemanipuleerde gewichten en maten, van omkopen en corruptie, van misleiding en onoprechtheid, van verwonden, doden, gevangen zetten, berovingen, en met geweld goederen nemen” (DN30§2.28).

Verkeerde vormen van handel

-“Bhikkhu’s een leken volgeling dient zich niet bezig te houden met de volgende vijf soorten handel. Welke vijf? Handel in wapens, handel in levende wezens, handel in vlees, handel in bedwelmende middelen, handel in vergiften” (AN5.177).

Verder beschrijft DN1 verkeerde soorten  levensonderhoud waar de Boeddha zich niet aan overgaf. Dit lijkt vooral van toepassing voor monniken en nonnen maar ik denk ook wel deels voor leken.
Voor de volledigheid heb ik hieronder de fragmenten vertaald:

Allerlei bedenkelijke manieren om in het levensonderhoud te voorzien

-“Terwijl sommige asceten en brahmanen, zich voedend met het voedsel van de getrouwen, in hun levensonderhoud voorzien door zulke lage zaken/kunsten, zulke verkeerde manieren om in je levensonderhoud te voorzien als handlezen, waarzeggen door tekens, voorbodes, dromen, lichaamskenmerken, het knagen van muizen, vuur offerandes, offerandes vanuit een pollepel, offerandes van schors, rijstpoeder, rijstkorrels, boterolie of olie, vanuit de mond of bloed, het lezen van de vingertoppen, huis, tuin en keuken folklore, bedrevenheid in bezweringen, geest folklore, aarde-huis folklore, slang folklore, gif folklore, rat folklore, vogel met een spiegel, een meisjes medium, een deva; het vereren van de zon of Grote Brahma, het ademen/uitspugen van vuur, de godin van geluk aanroepend, onthoudt de asceet Gotama  zich van zulke lage zaken en verkeerde manieren om in het levensonderhoud te voorzien” (DN1§1.21).

(Lastig te vertalen. Kennelijk allemaal gebruiken, gebaseerd op folkloristische kennis, veelal vormen van bijgeloof waarschijnlijk, zoals wij ook nu nog altijd tijdens toernooien ook voorspellingen ophangen aan een inktvis die bepaalde gedrag vertoont, of andere dieren).

-“Terwijl sommige asceten en Brahmanen in hun levensonderhoud voorzien door zulke lage zaken als het beoordelen van de kenmerken van edelstenen, stokken, kleding, zwaarden, speren, pijlen, wapens, vrouwen, mannen, jongens, meisjes, mannelijke en vrouwelijke slaven, olifanten, paarden, buffels, stieren, koeien, geiten, rammen, hanen, kwartels, leguanen, bamboo ratten, schildpadden, herten, onthoudt de asceet Gotama zich van zulke lage zaken” (DN1§1.22).

-“Terwijl sommige asceten en Brahmanen in hun levensonderhoud voorzien door zulke lage zaken als voorspellen: ‘de aanvoerders zullen ten strijde trekken- de aanvoerders zullen zich terugtrekken’, ‘De aanvoerders zullen vorderingen maken en de andere aanvoerders zullen zich terugtrekken’, ‘Onze aanvoerders zullen winnen en de andere aanvoerders zullen verliezen’, ‘De andere aanvoerders zullen winnen en de onze zullen verliezen’, ‘Dus er zal de overwinning van de ene partij zijn en de nederlaag voor de andere partij’, onthoudt de asceet Gautama zich van zulke lage zaken” (DN1§1.23).

-“Terwijl sommige asceten en Brahmanen in hun levensonderhoud voorzien door zulke lage zaken als het voorspellen van een verduistering van de maan, de zon, een ster; dat de zon en maan hun gepaste koers blijven volgen- van koers zullen afwijken; dat er een regen van meteoren zal vallen, een vlammenzee in de lucht zal zijn, een aardbeving, donder, een wassen, krimpen, verduisteren, oplichten van de maan, de zon, de sterren; en ‘zulke gevolgen zullen deze dingen hebben’, onthoudt de asceet Gautama zich van deze lage kunsten” (DN1§1.24).

-“Terwijl sommige asceten en Brahmanen in hun levensonderhoud voorzien door zulke lage zaken als het voorspellen van goede en slechte regenval; een goede of slechte oogst; veiligheid, gevaar; ziekte, gezondheid; of boekhouding, informatica (computing??), berekenen, maken van dichterlijke composities, filosoferen, onthoudt de asceet Gautama zich van deze lage kunsten” (DN1§1.25).

-“Terwijl sommige asceten en Brahmanen in hun levensonderhoud voorzien door zulke lage zaken als het regelen van bruiloften, verlovingen en scheidingen; [verklarend dat het tijd is voor] sparen en uitgeven, goed en slecht fortuin brengend, het doen van abortussen, bezweringen gebruiken om de tong te binden, de kaak te binden, er voor zorgen dat de handen jeuken, doofheid veroorzakend, antwoorden verkrijgend met een spiegel, een meisjes-medium, een deva; het vereren van de zon of Grote Brahma, ademen/spuwen van vuur, het aanroepen van de godin van geluk, onthoudt de asceet Gotama zich van zulke lage zaken en verkeerde manieren om in het levensonderhoud te voorzien” (DN1§1.26).

-“Terwijl sommige asceten en brahmanen, zich voedend met het voedsel van de getrouwen, in hun levensonderhoud voorzien door zulke lage zaken, zulke verkeerde manieren om in je levensonderhoud te voorzien als het geruststellen van de deva’s en inlossen van geloften aan hen, het maken van aarde-huis (?) bezweringen, het veroorzaken van viriliteit of impotentie, het voorbereiden en wijden van bouwlocaties, het geven van rituele zuiveringen en baden, het maken van offers, het geven van braakmiddelen, zuiveringsmiddelen, slijmoplossende middelen, slijmstimulerende middelen (phlegmagogues?), het geven van oor, oog, neus medicatie, smeersels en tegen-smeersels, oog-operaties, operaties, hulp aan kinderen, gebruik van balsems om de bijwerkingen van eerdere remedies tegen te gaan, onthoudt de asceet Gautama zich van zulke lage zaken en verkeerde manieren om in het levensonderhoud te voorzien” (DN1§1.27).

Wat deze fragmenten uit DN1 aangaat, het lijkt me dat dit vooral betrekking heeft op mensen die echt het leven van een huishouder opgeven en asceet worden zoals de Boeddha, met als enige doel de waarheid te vinden. Hun enige doel is het realiseren van Nibbana. En van daaruit bekeken is eigenlijk alles wat daar van afleidt, zelfs de edele handelingen van een arts, ongunstig. De grootste aanwinst en verlies voor een mens (of andere wezens) is ook niet rijkdom, familie, of gezondheid maar deugdzaamheid en juist visie (DN33§2.1.(11+12)).

In de volgende post, wat is juist levensonderhoud?
« Laatst bewerkt op: 19-12-2018 19:16 door Sybe »

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2825
    • Bekijk profiel
Wat is juist levensonderhoud?
« Reactie #3 Gepost op: 20-12-2018 10:56 »
Juist levensonderhoud (samma ajiva)

Juist levensonderhoud is tweeledig

-“En wat, bhikkhu’s, is juist levensonderhoud? Juist levensonderhoud is, zeg ik, tweeledig: er is juist levensonderhoud dat beïnvloed wordt door bezoedelingen, deelnemend aan verdienste, rijpend aan de kant van gehechtheid; en er is juist levensonderhoud dat edel is, smetteloos, boven-wereldlijk, een factor van het pad” (MN117§30).

Wereldlijk juist levensonderhoud


-“En wat, bhikkhu’s, is juist levensonderhoud dat beïnvloed wordt door bezoedelingen, deelnemend aan verdienste, rijpend aan de kant van gehechtheid? Hier, bhikkhu’s, doet een edele leerling afstand van verkeerd levensonderhoud en voorziet in zijn levensonderhoud door juist levensonderhoud” (MN117§31).

-“En wat, monniken, is juist levensonderhoud? Hier, monniken, houdt iemand zichzelf aan het juiste levensonderhoud na verkeerd levensonderhoud te hebben opgegeven” (DN22§21, MN141§28, SN45.8]).

-“Monniken, in welk vorig leven van de Tathagata dan ook, vorig bestaan of verblijfplaats dan ook…leefde het juiste levensonderhoud, zich onthoudend van vals spelen met gemanipuleerde gewichten en maten, van omkopen en corruptie, van misleiding en onoprechtheid, van verwonden, doden, gevangen zetten, berovingen, en met geweld goederen nemen” (DN30§2.28).

Boven-wereldlijk juist levensonderhoud

-“En wat, bhikkhu’s, is juist levensonderhoud dat edel is, smetteloos, boven-wereldlijk, een factor van het pad? Het staken van verkeerd levensonderhoud, het onthouden, het niet in laten met, het onthouden van verkeerd levensonderhoud in iemand wiens geest edel is, wiens geest smetteloos is, die het edele pad bezit en het edele pad ontwikkelt” (MN117§32).

In de volgende post nog wat extra informatie.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2825
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud, Extra Informatie
« Reactie #4 Gepost op: 21-12-2018 11:40 »
Extra informatie

Hier heb ik wat informatie verzameld die niet specifiek vermeld wordt als verkeerd of juist levensonderhoud maar me wel relevant leek.

Omgang met onze ouders

Ouders zijn volgens de Boeddha speciale personen. Wandaden en goede daden jegens hen wegen zwaar. Al zouden we onze ouders hun hele leven op onze schouders meedragen, zo zegt een sutta, ze masserend, badend, hun urineren verdragend, dan zouden we ze niet terugbetaald hebben. Zelfs als we ze zouden aanstellen als de heersers over deze Aarde, met een overvloed aan de zeven schatten, dan zouden we ze nog niet terugbetaald hebben. Om welke reden? Ouders zijn een enorm hulp voor hun kinderen; ze voeden ze op, voeden ze en tonen ze de wereld.
Er is wel een manier om ze volledig terug te betalen, namelijk, als ze gebrek aan vertrouwen hebben, immoreel zijn, gierig, niet wijs zijn en men ze vestigt in vertrouwen, in deugdzaam gedrag, in vrijgevigheid en wijsheid, dan heeft men meer dan genoeg voor ze gedaan (AN2.33).

Een wijs iemand eert zijn ouders (AN3.31).

Relaties onderhouden

Geven, liefkozende spraak, weldadig gedrag en onpartijdigheid onder uiteenlopende wereldlijke omstandigheden, zoals gepast in iedere situatie: deze middelen om een goede (let. gunstige) relatie te onderhouden zijn als de as van een rollend rijtuig. Als er niet zulke middelen zouden zijn om een goede relatie te onderhouden, zou noch moeder noch vader waardering en adoratie van hun kinderen krijgen. Maar aangezien deze middelen bestaan voor het onderhouden van een goede relatie, respecteren wijze mensen ze; dus ze bereiken grootsheid en worden erg geprezen” (AN4.32)

Inkomsten en Uitgaven

Een huishouder kent zijn inkomsten en uitgaven en leeft een gebalanceerd leven, noch te uitbundig noch te vrekkig, wetend dat op deze manier zijn inkomsten iets hoger zijn dan diens uitgaven (AN8.54).

Carrière als soldaat


SN42.3 bespreekt het lot van de krijgers in oorlogen. Yodhajiva heeft gehoord dat krijgers die in de strijd gedood worden naar de hemel gaan van deva’s gedood in de strijd. Na enig aandringen weerlegt de Boeddha dit. Hij geeft aan dat de geest van een krijger die zich in de strijd inspant om anderen te doden reeds gegrepen is, verslagen is, en misleid is door de gedachte: ‘moge deze wezens neergeslagen, afgeslacht, uitgeroeid of vernietigd worden. Moge ze niet bestaan’. De Boeddha geeft aan dat wanneer hij dan gedood wordt, de krijger naar de hel gaat van diegenen die gedood zijn in de strijd. Mocht iemand denken dat je als krijger naar een deva rijk gaat dan heeft ie verkeerde visie. Het resultaat van verkeerde visie is wedergeboorte in de hel of baarmoeder van een dier.

Carrière als toneelspeler

SN42.2 bespreekt het lot van de toneelspeler. Talupa heeft gehoord dat als een toneelspeler mensen vermaakt, een goede tijd bezorgt met het imiteren van de werkelijkheid, dat hij bij het opbreken van het lichaam, na de dood, geboren wordt in het gezelschap van lachende deva’s. Na enig aandringen weerlegt de Boeddha dit. Hij geeft aan dat toneelspelen alleen maar inspireert tot meer bezoedelingen. Het bedwelmt anderen en maakt ze onachtzaam. Zo iemand wordt geboren in de hel van gelach. Denkt iemand dat je door ‘de verdienste’ van dit toneelspel geboren zal worden in het gezelschap van lachende deva’s, dan is dat iemands verkeerde visie. Voor een persoon met verkeerde visie zijn twee bestemmingen, weder geboorte in de hel of de baarmoeder van een dier.

Dus dat zijn niet zulke beste carrières.

Dit besluit het onderwerp verkeerd en juist levensonderhoud, een aspect van het edele achtvoudige pad.

Offline ekayano maggo

  • wat is dit
  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 470
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #5 Gepost op: 21-12-2018 12:10 »
...juiste dit,
juiste dat...
...verkeerde zus,
verkeerde zo...
...bezoedeld...
...smetteloos...
de boeddha krijgt zo al met al wel iets
van een ontiegelijke  zuurpruim,
een ordinaire dominee,
er spreekt weinig levensvreugde
uit bovenstaande reeksen van opsommingen
het is toch allemaal een beetje zwart-wit
zoals het er staat......
het is goed of slecht
dat roept hier opstandigheid op

waar is de boeddha van
de middenweg
van de geweldloosheid

op deze manier is het leven niet alleen ongemakkelijk (dukha),
het verwordt zo tot een tranendal van zondigheid,
hel en verdoemenis...

« Laatst bewerkt op: 21-12-2018 12:20 door ekayano maggo »

Offline MaartenD

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 192
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #6 Gepost op: 21-12-2018 13:44 »
Citaat
...juiste dit,
juiste dat...
...
de boeddha krijgt zo al met al wel iets
van een ontiegelijke  zuurpruim,
een ordinaire dominee,
er spreekt weinig levensvreugde

Zo kan het inderdaad overkomen, ekayano maggo! Dat wil natuurlijk niet zeggen dat Sybe's samenvattingen niet uiterst kundig en nuttig zijn.

Als we het hebben over het woord sammā dan vertaal ik zelf liever niet met 'juist'. Het woord lijkt sterker dan dat. 'Volkomen' spreekt mij erg aan en dat gebruik ik in mijn eigen teksten. Juist inzicht wordt zo volkomen inzicht, zonder smet, zonder twijfel.. inderdaad een hoog doel maar wel iets positiefs om naar te streven. En je kunt er in stapjes naartoe. (Allemaal dingen die Sybe niet ontkent, overigens.)

Met warme groet,

Maarten

Offline ekayano maggo

  • wat is dit
  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 470
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #7 Gepost op: 21-12-2018 14:21 »
,,,dat dan
weer wel natuurlijk...

Offline Old Bhikkhu

  • Boeddha Forum Favoriet
  • ***
  • Berichten: 69
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #8 Gepost op: 21-12-2018 15:37 »
[Ingetrokken]
« Laatst bewerkt op: 15-03-2019 22:13 door Old Bhikkhu »

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 595
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #9 Gepost op: 21-12-2018 17:11 »
Ik ben het eens met Old Bhikkhu dat het probleem niet zit in het genieten zelf, maar in het gehecht (geïdentificeerd, vereenzelvigd, dat ben ik, dat is mijn, ...) zijn aan genieten. Hoe men tot die onthechting komt, kan dan wel weer verschillen, misschien is het voor de één zinvol om eerst de verlokkingen van genieten uit de weg te gaan, bijvoorbeeld door eten te mengen, het is mijn ding ook niet, maar het kan een methode zijn, een middel om losser te komen van de verlokkingen, de hechting aan genieten. Als het maar als een middel wordt gezien en geen doel op zich, als een vlot, zoals Nico in een andere context aangeeft, om tot die andere kant te geraken, en daarna het vlot achter te laten, niet meer nodig te hebben, noch genieten, noch vermijden van genieten nodig te hebben.

Maar er zijn verschillende materialen waarmee een vlot kan gebouwd worden, er zijn verschillende methodes, de één door het genieten af te wijzen, de ander door het genieten te gebruiken op het pad, weer een ander door het noch te weren, noch te gebruiken maar het gewoon te beschouwen, het is allemaal mogelijk, zolang het maar tot hetzelfde leidt: onthecht worden er van (de overkant bereiken): als er genieten is... dan is er genieten, maar niemand die geniet, als er geen genieten is... dan is er geen genieten en niemand die naar genieten verlangd.

Dat is wat er in mij opkomt althans als ik dit hier allemaal zo lees.

Vriendelijke groeten,

Dorje.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2825
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #10 Gepost op: 21-12-2018 17:48 »
Doet me deugd dat jullie het kunnen waarderen.

Wat het achtvoudig pad aangaat, wat ik zie is dat de Boeddha eigenlijk drie paden uiteenzette.

Het Pad omhoog

Hij toonde mensen (of wezens) een pad dat in ieder geval leidt tot minder lijden, tot geboorte in hogere rijken waar wezens bijvoorbeeld geen grof lichaam hebben en daarom ook niet het lijden wat zo'n grof lichaam met zich meebrengt. Ik noem dit het tonen van de weg omhoog.

Hierover sprak de Boeddha als wereldlijke juiste visie, juist motivatie, juist spreken etc. Het is verdienstelijk om die soort visie, motivatie, spraak etc te hebben. Het voert omhoog zeg maar maar bevrijdt niet van samsara.

Het pad omlaag

Daarnaast toonde de Boeddha ook het pad omlaag, onverdienstelijk, leidend tot weder geboorte in lagere rijken, leidend tot ellende. Dat pad is verkeerde visie, verkeerde intentie, verkeerde spraak etc.

Beide Paden zijn verbonden met wilsactiviteit, met kamma, bijvoorbeeld met goed willen doen, met kwaad willen doen, beide gebaseerd op wil.

Je kunt ook zeggen dat deze paden, de verdienstelijke en onverdienstelijk, met een soort rente uitbetaald worden. Het heeft gevolgen en er is nog altijd sprake van ketening.

Het pad dat noch omhoog noch omlaag voert maar bevrijdt

Daarnaast sprak de Boeddha ook over het boven-wereldlijke Pad. Dit bezit de stroom-intreder en hoger. Zo iemand kent Nibbana, diens dhamma-oog is geopend. Dit boven-wereldlijke Pad is niet verbonden met verdienste of onverdienste maar is smetteloos. Het is dit Pad dat bevrijdt.
Dit is boven-wereldijke juiste visie, juiste intentie, juiste spraak etc. Zie de posten.

Verdienstelijk bezig zijn bevrijdt niet maar leidt tot hogere weder geboorten. Toch, het verzamelen van verdienste is nodig om het boven-wereldlijk Pad dat bevrijd te realiseren, zegt men.

Als Maarten 'juist' vertaald met 'volkomen' dan mag dat ook alleen van toepassing zijn op het boven-wereldlijke, en niet op wereldlijke (verdienstelijke) juiste visie, juiste motivatie etc. Zie je dit Maarten?
Wereldlijke juiste visie, juiste intentie en juiste spraak etc. is niet smetteloos, is niet volkomen.

Kortgezegd, je hebt verdienstelijk en onverdienstelijk. Dat is samen wereldlijk. Dit heeft gevolgen voor jezelf. Goed doen is verdienstelijk. Slecht doen is onverdienstelijk. En je hebt dat wat verdienste en onverdienste overstijgt, dat is boven-wereldlijk. Het is dit Pad dat we moeten verwerven om bevrijding te realiseren. Alleen zo wordt geest gezuiverd en bevrijdt zich van samsara.

Een arahant bijvoorbeeld is voorbij verdienste en onverdienste.


« Laatst bewerkt op: 21-12-2018 17:59 door Sybe »

Offline ekayano maggo

  • wat is dit
  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 470
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #11 Gepost op: 21-12-2018 17:52 »
Dit vind ik wel een geschikte aanvulling

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 595
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #12 Gepost op: 21-12-2018 19:23 »
Ja, mooi!

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2825
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #13 Gepost op: 23-12-2018 13:35 »
...juiste dit,
juiste dat...
...verkeerde zus,
verkeerde zo...
...bezoedeld...
...smetteloos...

Ach, dat soort indelingen zijn toch allemaal bedoeld om duidelijk te maken wat welzijn is en wat leidt tot welzijn en wat niet?

Siebe

Offline ekayano maggo

  • wat is dit
  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 470
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Verkeerd en Juist Levensonderhoud
« Reactie #14 Gepost op: 23-12-2018 14:06 »
...dat dan weer wel ja...