Auteur Topic: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen  (gelezen 790 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Tipi

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 128
    • Bekijk profiel
Hallo allen,

Inzien dat hetgeen wij ons 'ik' noemen, niet werkelijk ons ik is.
Het zelfbeeld is ook maar een verhaal waarin wij zelf geloven.
Dat idee begrijpen en doorleven, werkt heel bevrijdend.
Volgens mij is dat hetgeen Sakyamuni Boeddha bedoelde met anatman.

De laatste decennia beginnen hersenwetenschappers dat ook te geloven:

https://youtu.be/MASBIB7zPo4

Wat is jullie visie op het volgende:
1) Wat is het 'ik'?
2) Is dat iets wat begrensd ofwel afgescheiden is is? Zo ja, waarin zit hem die grens of afscheiding?
3) Welke eigenschappen moet een ervaring hebben, om je ermee te mogen identificeren?
4) Welke associatie, gedachte en/of gevoel kreeg je bij het woord 'moet' in de vorige zin?
5) Waarom identificeer je je met ervaringen, en in hoeverre identificeer je je met niet-ervaringen?
« Laatst bewerkt op: 18-02-2019 00:06 door Borobudur2 »
Warme groet,
Tipi

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 747
    • Bekijk profiel
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #1 Gepost op: 18-02-2019 08:30 »
Inzien dat hetgeen wij ons 'ik' noemen, niet werkelijk ons ik is.
Het zelfbeeld is ook maar een verhaal waarin wij zelf geloven.

Die wij-"zelf" die hierin geloven, is dat dan wel een zelf? Of is die deel van het verhaal en het geloven dus ook?

Dat idee begrijpen en doorleven, werkt heel bevrijdend.

Bevrijdend voor wie?

Volgens mij is dat hetgeen Sakyamuni Boeddha bedoelde met anatman.

Volgens mij ook, maar is die "mij" waarvolgens het zo is, ook geen verhaal waarin iets dat zelf een verhaal is in gelooft?

Gewoon enkele andere vragen ter aanvulling op jouw vragen. Maar deze hoeven/kunnen niet beantwoord worden (binnen het verhaal). Gewoon een intermezzo dus. Dus laat maar links liggen, het heeft allesinds niet de bedoeling om de aandacht van de vragen af te leiden.


Offline Moesa

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 115
  • Geslacht: Vrouw
    • Bekijk profiel
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #2 Gepost op: 18-02-2019 09:26 »
Beste Borobodur

1. Het ik is "iets"wat zich ontwikkeld door de jaren heen. We zijn niet geboren met een ik. De ontwikkeling begint als het peuter/kleuter is, als die gaat merken dat die afgescheiden lijkt de zijn van de buitenwereld. Wat de illusie is. Het één zien is dan ook een oefening om weer terug te gaan naar het "ware zelf"de éénheid. Dan komt weer de vraag: Wat is dan het ware zelf/de éénheid?

Warme groet

Moesa

Offline nico70+

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 912
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
    • Facetten van het Boeddhisme
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #3 Gepost op: 19-02-2019 07:58 »

Beste,

De brahmanen dachten vroeger dat er een zelf, een onsterfelijk iets, de ziel, atman was. Zij meenden dat dit de bindende kracht was die alles regeert.
Maar de Boeddha onderwees dat er geen blijvend iets in een wezen te ontdekken is.

Vraag 1. Wat is het "ik"? - Antwoord: Het "ik" als een blijvend iets te beschouwen is een verkeerde mening. Er zijn alleen elementen die ontstaan en vergaan, afhankelijk van oorzaken.

Sommigen denken: "ik ben het lichaam," anderen denken: "ik ben de geest," weer anderen zijn van mening: "ik ben lichaam en geest samen."

Welk deel van het lichaam ben ik dan? Ben ik het hele lichaam samen? Wat als ik een lichaamsdeel verlies door ongeval of operatief ingrijpen? Is dan een deel van het "ik" weg?

Het lichaam is niet een eenheid. Het is een verzamelwoord voor de vele elementen waaruit het is samengesteld. En geen enkel element ervan is blijvend.
Het lichaam is oorzakelijk ontstaan. En het zal ook weer vergaan. Van het lichaam kan men niet zeggen dat "ik" het lichaam ben.

Evenzo met de geest. De geest is niet een eenheid. Het is een verzamelwoord voor de elementen denken, gedachten, gevoel, emoties, waarneming, bewustzijn, aandacht, oplettendheid, wilskracht e.d.
Die geestelijke elementen zijn allemaal ontstaan en zullen weer vergaan. Er is geen blijvend "ik" in te vinden.

         IK-LOZE OORZAAK: De Boeddha onderwees:

"Het lichaam is niet-ik. En wat de oorzaak, de voorwaarde is voor het ontstaan van het lichaam, ook dat is niet-ik. Het lichaam dat ontstaan is door iets dat zonder een ik is, hoe zou dat een ik kunnen zijn?

Gevoel is niet-ik. En wat de oorzaak, de voorwaarde is voor het ontstaan van gevoel, ook dat is niet-ik. Het gevoel dat ontstaan is door iets dat zonder een ik is, hoe zou dat een ik kunnen zijn?

Waarneming is niet-ik. En wat de oorzaak, de voorwaarde is voor het ontstaan van de waarneming, ook dat is niet-ik. De waarneming die ontstaan is door iets dat zonder een ik is, hoe zou die een ik kunnen zijn?

De formaties zijn niet-ik. En wat de oorzaak, de voorwaarde is voor het ontstaan van de formaties, ook dat is niet-ik. De formaties die ontstaan zijn door iets dat zonder een ik is, hoe zouden die een ik kunnen zijn?

Het bewustzijn is niet-ik. En wat de oorzaak, de voorwaarde is voor het ontstaan van het bewustzijn, ook dat is niet-ik. Het bewustzijn dat ontstaan is door iets dat zonder een ik is, hoe zou dat een ik kunnen zijn?

Ze zijn allemaal niet-ik. En wat de oorzaak, de voorwaarde is voor het ontstaan ervan, ook dat is niet-ik. Lichamelijkheid, gevoel, waarneming, formaties, bewustzijn, ontstaan door iets dat zonder ik is, hoe zouden die een ik kunnen zijn? (S.XXII.20)

          Vorm is niet-blijvend; gevoel is niet-blijvend; waarneming is niet-blijvend; geestelijke formaties zijn niet-blijvend; bewustzijn is niet-blijvend;
          vorm is niet-zelf; gevoel is niet-zelf; waarneming is niet-zelf; geestelijke formaties zijn niet-zelf; bewustzijn is niet-zelf.
          Alle samengestelde dingen zijn niet-blijvend; alle verschijnselen zijn niet-zelf.

          ONTSTAAN VAN PERSOONLIJKHEID, VAN EEN "ik"

Door zich te identificeren met lichaam en/of geest ontstaat de mening "ik ben".

Men denkt: "Het lichaam met de zintuigen, het bewustzijn dat ontstaat ten gevolge van contact van een zintuig met een zintuiglijk waarneembaar object, het gevoel dat ontstaat ten gevolge van contact, het verlangen naar het waargenomen object, - dat is van mij, dat ben ik."

          OPHEFFEN VAN PERSOONLIJKHEID

Dit is het pad dat naar de opheffing van de persoonlijkheid voert, namelijk:

Men denkt: ‘Het oog, de vormen, het zienbewustzijn, het ziencontact, het gevoel, de dorst - dat is niet van mij, dat ben ik niet, dat is niet mijn zelf.’

Men denkt: ‘Het oor, de geluiden, het hoorbewustzijn, het hoorcontact, het gevoel, de dorst - dat is niet van mij, dat ben ik niet, dat is niet mijn zelf.’

Men denkt: ‘De neus, de geuren, het ruikbewustzijn, het ruikcontact, het gevoel, de dorst - dat is niet van mij, dat ben ik niet, dat is niet mijn zelf.’

Men denkt: ‘De tong, de smaken, het smaakbewustzijn, het smaakcontact, het gevoel, de dorst - dat is niet van mij, dat ben ik niet, dat is niet mijn zelf.’

Men denkt: ‘Het lichaam, de aanrakingen, het aanrakingsbewustzijn, het aanrakingscontact, het gevoel, de dorst - dat is niet van mij, dat ben ik niet, dat is niet mijn zelf.’

Men denkt: ‘De geest, de gedachten, het denkbewustzijn, het denkcontact, het gevoel, de dorst, - dat is niet van mij, dat ben ik niet, dat is niet mijn zelf.’

[Zo is het pad dat naar de opheffing van de persoonlijkheid voert].

       Er is wel een individueel bestaan, maar er is geen blijvendheid in. Het "ik" is gewoon een verkeerde mening.

Vraag 2. Is het ik begrensd of afgescheiden? -Aangezien er geen ik is, aangezien er alleen een verkeerde mening over een ik bestaat, kan men niet zeggen dat het ik begrensd of afgescheiden is.

Met vriendelijke groeten
Nico


Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 747
    • Bekijk profiel
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #4 Gepost op: 19-02-2019 08:47 »
Wat is jullie visie op het volgende:

1) Wat is het 'ik'?


Een steeds veranderende tijdelijke bundeling van gewaarwordingen, gedachten, gevoelens die als functie heeft zichzelf te onderscheiden van wat er allemaal in de geest zich afspeelt om uiteindelijk zelfs te komen tot het onderscheiden van zich-"zelf", waardoor er niets meer te onderscheiden overblijft en hetgeen terug verschijnt gewoon wordt herkend als niet meer dan de onderscheidende functie zelf, die wel een relatieve functie heeft, maar die geen vaste identiteit heeft, maar enkel een steeds veranderende tijdelijke bundeling is met de functie hetgeen herkend is (nog zolang als mogelijk) te belichamen en er over te communiceren. Hetgeen waarvan je het ##understatement alert### fijn ###einde understatement### vind dat de Boeddha dit heeft gedaan.

Meestal stopt deze functie echter bij het onderscheiden van "mijn" lichaam/geest hierbinnen, t.o.v. het "andere", de wereld daarbuiten. Boeddhisme/spirituele praktijk is nog verder te gaan in dit onderscheiden, tot het onderscheiden zichzelf opheft (tot het onderscheid tussen getuige en dat waarvan het getuige is wegvalt).

Citaat
2) Is dat iets wat begrensd ofwel afgescheiden is is? Zo ja, waarin zit hem die grens of afscheiding?

De bundeling zelf lijkt begrensd en afgescheiden te zijn, zoals een draaikolk afgescheiden lijkt te zijn van de rivier. Tijdelijk lijkt de draaikolk onderscheiden te zijn van de rivier, maar dit is een tijdelijke en optische illusie, uiteindelijk is er geen grens of afscheiding tussen het water in de draaikolk en het water in de rivier, de draaikolk is gewoon een tijdelijke bundeling van steeds veranderend water dat er door stroomt.

Citaat
3) Welke eigenschappen moet een ervaring hebben, om je ermee te mogen identificeren?

Met identificatie als functie is op zich niets mis. Het kan relatief gezien nuttig zijn je even te identificeren met "jouw" dochter als die ziek is en misschien best naar de dokter gebracht wordt en dit niet te doen met (relatief gezien) "iemands anders" dochter om te voorkomen dat het lichaam/geest mechanisme waarond de bundeling zich meestal voordoet, als kinderkidnapper geidentificeerd wordt en dus (relatief) afgescheiden zal worden van zijn nakomelingen waar deze een natuurlijke functie voor heeft om er voor te zorgen, beschermen en groot te brengen en deze natuurlijke functie dan niet meer zal kunnen uitoefenen.

Het wordt maar een probleem als deze identificatie als meer dan een tijdelijke functie wordt ervaren, dus als iets vast, en iets dat in stand moet gehouden worden. Dan krijg je lijden: dan is er lijden als de relatieve situatie verandert (nakomelingen worden volwassen en gaan hun eigen weg, of komen te overlijden, …). Denk maar aan het verhaal van die moeder wiens baby was gestorven en die naar de Boeddha trok in de hoop dat de Boeddha haar baby weer tot leven kon wekken…

Citaat
4) Welke associatie, gedachte en/of gevoel kreeg je bij het woord 'moet' in de vorige zin?

Geen. Het is een woord zoals een ander, woorden zijn zo belangrijk niet. Ook met woorden "moet" je je niet sowieso altijd letterlijk identificeren, maar "kan" je je ook identificeren enkel als functie (en dus niet als waarheid waar "je" je tegen af moet zetten of naar "je" toe moet halen). De functie "moeten" is dan misschien niet zo geschikt, maar de context is dan wel duidelijk: het identificeren "kan" wel degelijk gebeuren, zolang het maar niet als iets vasstaands wordt ervaren, maar iets vloeibaars blijft.

Citaat
5) Waarom identificeer je je met ervaringen, en in hoeverre identificeer je je met niet-ervaringen?

De vraag is volgens mij niet helemaal juist gesteld: de "je" die zich identificeert is zelf al een ervaring, een ervaring kan zich niet identificeren met een niet-ervaring. Het is maar als die "je" eens wegvalt, dat niet-ervaring en niet-identificatie overblijft. Er is geen "je" die hiermee kan identificeren.


Functionele groeten,

Dorje.


Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3065
    • Bekijk profiel
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #5 Gepost op: 19-02-2019 20:43 »
Maar de Boeddha onderwees dat er geen blijvend iets in een wezen te ontdekken is.

Dorje, wat vind jij hiervan?

Siebe
« Laatst bewerkt op: 19-02-2019 21:00 door Sybe »

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 747
    • Bekijk profiel
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #6 Gepost op: 19-02-2019 22:47 »
Maar de Boeddha onderwees dat er geen blijvend iets in een wezen te ontdekken is.

Dorje, wat vind jij hiervan?

Hey Siebe, fijn dat je nog eens reageert.

Ik ben het daar helemaal mee eens: anatman, niet-zelf, ook geen absoluut zelf (zoals in de Upandishads). Het "Absolute" waarvan sprake in bvb. Dzogchen en Zen slaat niet op een blijvend iets, maar op een niet verschijnend, noch verdwijnend niets (leegte). Een niet-iets dus dat niet blijvend is want het is nooit ontstaan, maar ook niet verdwijnend is, want wat nooit ontstaan is kan ook niet verdwijnen. Het slaat dus zeker niet op een "blijvend" "iets". Het wordt aangeduid met de term Absoluut omdat het geen referentiepunt heeft en dus niet relatief is. Een beleving van een zelf heeft een referentiepunt en is dus relatief, t.o.v. van dat referentiepunt is er relatief gezien zelf en ander. Neem dat referentiepunt weg dan blijft er een absolute (niet relatieve) leegte over: niet-zelf, niet-ander. Of concreter uitgedrukt een zelf beleving heeft geen absoluut bestaan, het is een beleving van iets dat zelfs relatief gezien steeds veranderd en waarvan ook de beleving eindig is. In die zin is een absoluut zelf een illusie.
Niet alleen is dit zelf ontstaan en zal het dus ook vergaan, de beleving ervan is ook ontstaan en zal dus ook vergaan, maar zolang de beleving er is en tegelijkertijd de leegte ervan erkend is, kan het een relatieve functie hebben van de beleefde (belichaamde) erkenning van deze leegte door te geven aan belevende zelven die hun beleving wel nog verabsoluteren en dus lijden. Dat is het positieve eraan. Het meest functionele wat je met deze beleving van zelf kan doen is het relativeren, de leegte ervan steeds meer ontdekken, en daarmee het lijden stilaan opheffen, en uiteindelijk deze ontdekking en het opheffen van het lijden ook doorgeven.

Is dit een antwoord op je vraag?

Vriendelijke groeten,

Dorje.



Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3065
    • Bekijk profiel
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #7 Gepost op: 20-02-2019 11:16 »

Mijn eerste indruk was dat het een beetje semantisch aandoet. Volgens mij zeg jij dat leegte blijvend is, ook al mag je leegte niet zien als iets. Leegte is ongeboren en vergaat ook niet. Volgens mij onderwijzen bepaalde scholen dat deze leegte de ongeboren essentie is van geest. Het doordringt alle levende wezens. Deze leegte mag je dan denk ik ook zien als het blijvende in een wezen, ofniet? Jij zegt dat het niet letterlijk een blijvend-iets is, oke, omdat 'iets' afbakening verondersteld/kenmerken, maar toch geef jij volgens mij wel aan ook dat leegte het blijvende, verwijlende aspect/essentie is in elk wezen.

Soms spreek je hier ook over als een achtergrond, toch, die er altijd is, en waarin alles wat geconditioneerd is ontstaat, even bestaan en weer verdwijnt. Die achtergrond is ook weer niet een iets, geen afgebakend en te kenmerken iets, maar het is wel iets wat blijvend is in elk wezen toch?
 
Ik ben er nog altijd niet zeker van hoe de Boeddha dit allemaal bedoeld heeft.

Siebe


Offline Old Bhikkhu

  • Boeddha Forum Favoriet
  • ***
  • Berichten: 69
    • Bekijk profiel
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #8 Gepost op: 20-02-2019 15:37 »
[Ingetrokken]
« Laatst bewerkt op: 15-03-2019 21:48 door Old Bhikkhu »

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 747
    • Bekijk profiel
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #9 Gepost op: 20-02-2019 16:51 »
Mijn eerste indruk was dat het een beetje semantisch aandoet. Volgens mij zeg jij dat leegte blijvend is, ook al mag je leegte niet zien als iets. Leegte is ongeboren en vergaat ook niet. Volgens mij onderwijzen bepaalde scholen dat deze leegte de ongeboren essentie is van geest. Het doordringt alle levende wezens. Deze leegte mag je dan denk ik ook zien als het blijvende in een wezen, ofniet? Jij zegt dat het niet letterlijk een blijvend-iets is, oke, omdat 'iets' afbakening verondersteld/kenmerken, maar toch geef jij volgens mij wel aan ook dat leegte het blijvende, verwijlende aspect/essentie is in elk wezen.

Klopt. Het is semantisch, en in die zin is "de Boeddha onderwees dat er geen blijvend iets in een wezen te ontdekken is." semantisch juist en ben ik het er dus ook mee eens.

Waar ik het ook wel mee eens kan zijn is dat er in een wezen een blijvend "niets" te ontdekken is, dat leegte te ontdekken is, maar wat te ontdekken is is dan niet-zelf, leeg, geen zelf, geen iets. Klinkt semantisch, maar is erg belangrijk. Als er "iets" te ontdekken zou vallen, dan kloppen de Upanishads toch, dan is er toch een soort absoluut, blijvend Zelf, met hoofdletter dan, iets om aan vast te houden. Boeddha heeft dit zeker niet zo onderwezen. Vandaar dat het semantisch beter is over dat wat niet komt en niet gaat in negatieve termen te spreken: niet iets, geen zelf, niet dit, niet dat, niet niet dit, niet niet dat, ...

Ongeboren essentie heeft ook een negatie in zich. Maar essentie kan verkeerd geïnterpreteerd worden. Je zou kunnen zeggen dat de essentie (het meest essentiële) van een lichaam het hart is: geen kloppend hart, geen levend lichaam (hersenen zijn niet de essentie, je kan hersendood zijn en toch nog leven, als een plant weliswaar). Daarom gebruik ik zelf niet meer graag het woord essentie, omdat het kan verwijzen naar een essentieel iets: een kern.

Als essentie gebruikt wordt in de zin van "de essentie van verschillende juwelen is goud", dan kan ik er mij wel in vinden, dan wordt niet verwezen naar een kern, maar naar de substantie die blijft, terwijl hieruit verschillende (vormen) juwelen kunnen ontstaan. Een juweel is dan iets dat ontstaat uit het goud en ooit weer terugkeert tot het goud (en er eigenlijk nooit van weg is geweest), en dat goud is dan de essentie van elk juweel, niet van een specifiek juweel. Een juweel heeft dan geen blijvende kern, maar elk juweel heeft dan wel het goud als essentie. Die essentie bestaat dan niet in het juweel, maar het juweel bestaat dan uit die essentie. Goud is dan de vormeloze substantie, en het juweel is dan de vorm. Vandaar "vorm is niet anders dat leegte en leegte is niet anders dan vorm". Dit klinkt heel dom, raar en mysterieus, maar er zit een diepgaande eenvoud in.

De stromingen waarvan jij spreekt, hebben deze uitspraak "vorm is leegte en leegte is vorm" als uitgangspunt. Dus zij bedoelen echt niet dat er iets blijvend is terug te vinden in de geest. Zij bedoelen dat de geest leeg is (niet iets is) en dat elke vorm (elke gewaarwording, gevoel, gedachte) in die geest in essentie ook leeg is. Als de geest leeg is, dan is er geen mijn geest, of jouw geest, dan is geest onpersoonlijk, niet toe te eigenen, en is er dus geen essentie van mijn/jouw geest te ontdekken. Wat er te ontdekken valt is dan dat geest niet is wat ik ben, niet mijn is, dat de geest geen zelf heeft. Dat geest de essentie is van elk vorm, elke gedachte, elke waarneming, elk gevoel los van of het mijn of iemands anders is. Dat is hetzelfde dan zeggen als dat leegte de essentie is van elk vorm, elke gedachte, elke waarneming, elk gevoel los van of het mijn of iemands anders is. Geest is leegte, leegte is geest, gedachte/waarneming/gevoel is leegte, leegte is gedachte/waarneming/gevoel. Elke gedachte/waarneming/gevoel verwijst dus naar de leegte, maar leegte verwijst ook naar elke gedachte/waarneming/gevoel. Zoals elk geluid verwijst naar de stilte, maar stilte ook verwijst naar geluid (zonder stilte geen geluid, dankzij de stilte kan geluid ontstaan en weer vergaan).

Maar als dit letterlijk genomen wordt, dan wordt het intellectueel gefilosofeer, semantisch gezwans, het is dus niet letterlijk te nemen, zoals gedachten/gevoelens/waarnemingen ook niet letterlijk genomen moeten worden, wat van belang is, is te ontdekken waar ze naar verwijzen. En dit geldt ook voor woorden als ongeboren essentie, leegte, ...

En om toch nog op je vraag te antwoorden:

Deze leegte mag je dan denk ik ook zien als het blijvende in een wezen, ofniet?

Wat voor zin heeft het, het blijvende te zoeken in iets dat zelf niet blijft? Het is het wezen dat ontstaat en vergaat, hoe kan iets dat ontstaat en vergaat iets blijvends hebben? Het is beter het zoeken naar het blijvende los te laten, het onderscheid tussen wezen en niet wezen los te laten, het onderscheid tussen mijn wezen en jouw wezen los te laten, het onderscheid tussen leegte en vorm los te laten.

Van een wezen is er niets dat blijft. Het wezen ontstaat in die leegte en keert terug tot die leegte. Semantisch of niet, dit is iets anders als zeggen dat er een essentie is in een wezen, het wezen is zelf iets dat ontstaat en vergaat. Beter dan ons te richten op iets blijvende in dat wezen, is ons te richten op het blijvende waarin dat wezen en alle wezens ontstaan en weer vergaan.

Soms spreek je hier ook over als een achtergrond, toch, die er altijd is, en waarin alles wat geconditioneerd is ontstaat, even bestaan en weer verdwijnt. Die achtergrond is ook weer niet een iets, geen afgebakend en te kenmerken iets, maar het is wel iets wat blijvend is in elk wezen toch?

Beter dan een achtergrond in elk wezen te zoeken, is het om je te richten op die achtergrond waarin elk wezen ontstaat, even bestaat en weer verdwijnt.


Ik ben er nog altijd niet zeker van hoe de Boeddha dit allemaal bedoeld heeft.

Ik ook niet. Maar misschien is het niet de bedoeling dat we zeker proberen worden over wat de Boeddha bedoeld heeft, maar is het eerder de bedoeling dat we zelf proberen te ontdekken wat hij ontdekt heeft en geeft dit ons vanzelf stilaan meer zekerheid over wat hij bedoeld zal hebben. Een subtiel, maar wezenlijk verschil. En waarmee ik niet wil zeggen dat jij niet aan het ontdekken bent, ik breng het ontdekken gewoon even meer op de voorgrond, dat is alles.

Dorje.
« Laatst bewerkt op: 20-02-2019 18:15 door Dorje »

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 747
    • Bekijk profiel
Re: Anatman: Relativering van bewustzijn vanuit westerse benaderingen
« Reactie #10 Gepost op: 20-02-2019 17:40 »
Meditatie is het tijdelijk (of bij voorkeur min of meer voortdurend) loslaten van het in relatie zijn. Zodat je op een gegeven moment merkt, dat je volledig samenvalt met wat je werkelijk bent, zonder al dat onafgebroken in relatie zijn. Want dat in relatie zijn is op zichzelf niet slecht, maar het leidt je voortdurend af van de werkelijkheid.

En zal dit blijven doen als je het in relatie zijn als iets anders dan die werkelijkheid ervaart. Ook het in relatie zijn is werkelijkheid zoals die is. Zoniet zou de eenvoud en het simpele van de werkelijkheid enkel kunnen ontdekt worden in meditatie (het teruggetrokken zijn uit in relatie zijn). Een boeddha gaat in relatie met de werkelijkheid zonder de werkelijkheid ervan zoals die is uit te sluiten, uit het oog te verliezen (er van afgeleid te geraken).

En ook wij kunnen de werkelijkheid zoals die is ontdekken zowel uit als in relatie er mee. Sterker, als we hem alleen maar ontdekken als we er uit relatie mee zijn, zullen we onze ontdekking nooit kunnen aanhouden als we er in relatie mee zijn. Dit aanhouden kan maar lukken door het in relatie zijn simpel en eenvoudig ook als werkelijkheid te zien zoals die is, dan is het geen afleiding maar evenzeer een verwijzing naar die werkelijkheid zoals die is en die niets buiten sluit ook het in relatie er mee zijn niet.

Fijn dat je hier ook weer in relatie gaat met ons!

Een even beleefde groet terug,

Dorje.
« Laatst bewerkt op: 20-02-2019 18:23 door Dorje »