Auteur Topic: De aard van stilte?  (gelezen 403 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2749
    • Bekijk profiel
De aard van stilte?
« Gepost op: 03-01-2019 14:44 »
In onze beleving is er een vrijwel constante stroom gewaarwordingen, beelden, geluiden, geuren etc.
Zo lijkt het alsof hetzelfde bewustzijn ruikt, ziet, denkt, hoort etc. En zo lijkt het ook alsof er ipv een stroom van afzonderlijke gewaarwordingen, er 1 continue bewustzijn is wat alles waarneemt. 

De Boeddha schijnt ontdekt te hebben dat het zo niet werkt. Tussen gewaarwordingen in, bijvoorbeeld het zien en horen,  schijnt de geest of het bewustzijn of cognitieve proces, altijd terug te gaan naar een soort basistoestand. Hier is geest even nog niet betrokken bij een zintuiglijk object. Gedurende een seconde schijnt dit ontzettend vaak te gebeuren. Ik vermoed dat we deze momenten ook kunnen ervaren als een soort stilte, die ook in onze ervaring constant aanwezig lijkt. De ogenschijnlijk constante aanwezigheid van stilte is waarschijnlijk al net zo'n illusoir als de constante aanwezigheid van een en hetzelfde bewustzijn dat ziet, ruikt, hoort etc.

Zoals licht en warmte onvervreemdbare aspecten zijn van de zon, zo lijken ook stilte en lawaai onvervreemdbaar aspecten van het cognitieve proces. Stilte, de sfeer van inactiviteit, is waarschijnlijk gewoon de basis van het hele cognitieve verwerkingsproces, bhavanga.

Binnen deze visie is dus eigenlijk het ervaren of her-kennen van een constant aanwezige stille achtergrond juist een teken van verkeerde perceptie. Net zo verkeerd als het ervaren van een constant aanwezig bewustzijn.

Stilte beoefenen is denk ik bhavanga beoefenen, niet de Dhamma.
Ja, ik denk ook dat het gevaarlijk is van stilte je beoefening te maken.
Kalmte is ook wat anders dan stilte.
Als je stilte beoefent werkt dat denk ik blokkerend.
Als je kalmte beoefent niet.

Stilte is volgens mij niet iets waarin alles verschijnt. Stilte is waarschijnlijk de basistoestand van het cognitieve proces. Omdat die zich gedurende een seconde talloze malen voordoet, lijkt het voor ons alsof stilte ook constant aanwezig is. Zo wordt aan stilte de claim opgehangen dat het er altijd is, dat het ongeboren is, dat het dat is waarin alles verschijnt of dat we dit in essentie zijn.



Siebe
« Laatst bewerkt op: 03-01-2019 14:59 door Sybe »

Offline MaartenD

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 182
    • Bekijk profiel
Re: De aard van stilte?
« Reactie #1 Gepost op: 08-01-2019 15:39 »
Dat is prachtig uitgedrukt, Sybe. Eén van mijn recente inzichten in meditatie is dat stilte ook niet iets is dat je hoort of moet willen horen. Stilte bestaat in jezelf. Ik verbind dat ook met 'concentratie' uit het nobele achtvoudige pad.

Ik ken het verhaal over de stukjes stilte tussen gewaarwordingen in. Het is wel eens vergeleken met lopen over een zandstrand dat aaneengesloten lijkt en vast. Je kunt er inderdaad op lopen maar als je heel erg goed kijkt dan zie je dat er afzonderlijke zandkorreltjes bestaan en als je nog veel beter kijkt dan zie je de ruimte er tussen.

Met warme groet,

Maarten

Offline Tipi

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 128
    • Bekijk profiel
Re: De aard van stilte?
« Reactie #2 Gepost op: 09-02-2019 22:51 »
Hoi Sybe,

Met vragen stellen over perceptie kun je allerlei kanten op.
Als je dit onderwerp interessant vindt, zijn de volgende filmpjes de moeite waard.

Zien jullie hier stilte of onderbrekingen tussen de afbeeldingen? Of zie je beweging?
https://www.youtube.com/watch?v=SGw6VREYkLE

Over een man die geen gezichten ziet maar onsamenhangende vormen vlees bovenop de nek:
https://www.youtube.com/watch?v=unWnZvXJH2o

Voor de duidelijkheid. Mijn standpunt is: het brein is keihard nodig voor cognitie, maar niet genoeg. Ik vind het ook best dubbel dat sommige wetenschappers het brein als een machine zien, en tegelijkertijd in het dagelijks leven wel verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid (vrije wil? bewustzijn?) toekennen aan levende wezens die in het bezit zijn van een functionerend menselijk brein. Ze durven de stap niet te maken richting een meer 'magische' beleving van wetenschapsbeoefening.

Maartens post raakt aan tijdsbeleving. Wat is nu? Wanneer is nu begonnen, en wanneer eindigt het? Waar ligt de grens tussen verleden en nu, en tussen nu en de toekomst?

Sinds de uitvinding van fotografie werd het heel makkelijk voor mensen om voor te stellen wat 'een moment in de tijd' is, een visueel tafereel zonder tijd. Op een familiefoto staat alles stil, alsof je een oneindig klein puntje tijd hebt vastgelegd op de foto.

Neem nu een foto van de zon, met ook wat bomen op de voorgrond. Wat mensen zich niet realiseren, dat het 8 minuten duurt voordat het licht van de zon de aarde bereikt, veel en veel langer dan het licht wat weerkaatst wordt van de bomen om de lens van de fototoestel te bereiken.

Eigenlijk kijken we op de foto 8 minuten verder terug in de geschiedenis wat de zon betreft, maar niet wat betreft de bomen die op diezelfde foto staan.

En zelfs als we naar een levensecht boom kijken, kijken we terug in de geschiedenis. Het kost immers tijd voor licht om van de boom op je oog terecht te komen.

Dan nog is het de vraag of je bewuste beleving van de boom begint op het moment dat de eerste licht-foton op de lichtsensoren op je oog terecht komen. Want zonder de verwerking die je brein doet om de informatie van je ogen begrijpelijk te maken, zou je de boom niet zien. Er zit een enorm netwerk aan zenuwen achter de ogen die hiervoor werken, overdracht van informatie van de ene zenuw naar de volgende zenuw kost ook tijd. Je zou je kunnen afvragen tussen welke twee van de miljarden zenuwen het daadwerkelijke bewust-zijn van de boom dan gebeurt.

Onder normale omstandigheden kost het geluid 1 seconde om 330 meter af te leggen. Ga maar op een muziekconcert op 330 meter afstand naar het grote scherm kijken dat naast de enorme speakers staat, dan zul je enige dukkha bespeuren in je beleving van het concert. Of tel eens de seconden tussen een bliksemflits en een donderslag.

Dus perceptie van de buitenwereld is per definitie perceptie van het verleden.

Zonder bepaalde zenuwen zouden we misschien groene en bruine vormen zien, maar geen boom. Of misschien zien we dan helemaal niks, zijn we pure bewustzijn zonder iets om bewust van te zijn. Is dat wel mogelijk, bewustzijn zonder iets om bewust van te zijn?

Zou het zinvol zijn om een 'snapshot' te maken van 1 uit de enorme reeks momenten dat je de boom bewust ziet? Een oneindig klein puntje in de tijd waarin je de boom ziet? Net zoals dat je een foto zou maken van de buitenwereld, maar dan dat je een 'snapshot' maakt van jouw perceptie van die boom?

Zelf heb ik geen definitief antwoord op die vraag, maar mijn intuitie is dat denken over een snapshot van een beleving van een boom wel heel erg gelaagd en indirecte beleving van de wereld is. Er zit een stap tussen denken en snapshot, een stap tussen snapshot en beleving, en een stap tussen het bewust zijn van de boom en de boom zelf. En dan heb je ook nog de stap tussen deze tekst en het denken over de snapshot. In welke stap zou de stilte zitten? Zit de stilte wel in een stap?

Maar terug naar je oorspronkelijke onderwerp. Fundamentele stilte. Ik heb ooit in de leegte van een klinkende Japanse klankschaal gekeken, en het kwam bij mij op dat het geluid niet de trillende lucht is, maar dat het geluid niet los stond van mijn bewustzijn. Het 'geluid' in de lucht is geen geluid, het is slechts beweging, vloeiende energie. Het geluid en mijn bewustzijn, kunnen niet zonder elkaar. En de beweging, vloeiende energie, bestaat niet in de lucht, maar als concepten die niet los staan van mijn bewustzijn.

En tegelijkertijd, ik denk ook dat stilte en niet-stilte niet zonder elkaar kunnen, net zoals je in een muziekstuk zowel noten nodig hebt als stilte tussen de noten.

Of, Sybe, bedoel je stilte niet als een moment tussen momenten van niet-stilte? En doel je meer op een stilte als achtergrond, een soort podium of blauwe lucht, waarbinnen/waarvoor gebeurtenissen zoals denken, voelen en zien plaatsvinden? Wat is de stilte als er niemand is om het waar te nemen?
« Laatst bewerkt op: 03-03-2019 08:08 door Borobudur2 »
Warme groet,
Tipi