Auteur Topic: Het belang van mettā  (gelezen 995 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline MaartenD

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 231
    • Bekijk profiel
Het belang van mettā
« Gepost op: 25-03-2019 20:22 »
Het belang van mettā

Nu het nieuws zo vol met geweld en verdeeldheid is, redeloosheid, radeloosheid en reddeloosheid weer actueel lijken en de kiezer in toenemende mate stemt volgens vermeend direct eigenbelang, lijkt het heilzaam om eens wat te zeggen over liefde.

Wat is liefde? Waar leidt het toe? Als 'aut and proud' Aspie moet ik bekennen dat ik het woord nooit helemaal begrepen heb. Veel mensen praten erover, het is klaarblijkelijk heel belangrijk en iedereen gebruikt het woord alsof ze weten wat ze bedoelen. Dit laatste is volgens mij typerend voor de neurotypische samenleving: je wordt domweg geacht te snappen wat men bedoelt. Anders ben je raar.

Het is een misverstand dat mensen met autisme geen gevoelsleven hebben. Wij pakken echter het taalgebruik niet zo makkelijk op. Ik denk dat dit komt juist door de grote zuiverheid die veel autisten kenmerkt en ons verlangen expliciet te weten wat nu precies bedoeld wordt. Complete en constructieve uitleg wordt echter zelden geboden. Ik denk dat dit iedereen benadeelt en niet alleen mensen met een ontwikkelingsstoornis.  Mijn echtgenoot kan er tegenwoordig tegen maar het kan flink aankomen als je bekent niet te weten of je van iemand houd. Ik kan heel nauwkeurig beschrijven wat ik voor hem voel maar het woord liefde gebruik liever niet, juist omdat het te onnauwkeurig is. Je houdt van je ouders, je partner, je eventuele kinderen; je houdt van de kat en van mooie lentedagen en van koekjes. Ik houd van rozijnen, een voorliefde die soms best zorgelijke vormen aanneemt.

Precies willen zijn kan echter een flink voordeel zijn! Als het erop aankomt dan gebruiken belangrijke denkers en boeken specifieke termen. Het Nieuwe Testament gebruikt twee aparte woorden, ágápè en érós, die wij allebei met liefde kunnen vertalen maar compleet verschillende dingen beschrijven. Ze kunnen uiteraard samengaan.  De pāḷi canon gebruikt allerlei termen die lijken op het Nederlandse woord 'liefde', van kāma - genot (geven) - en het verwante kāmeti - naar een (bepaalde) vrouw verlangen, verliefd zijn - tot paṭibaddha - geketend of gebonden zijn, afhankelijk zijn van en 'getroffen, verliefd'. Steeds wordt een behoorlijk specifieke emotie of ervaring bedoeld. Door het bloemrijke karakter van het pāḷi is één simpele vertaling vaak niet te geven. We kunnen echter wel voorzichtig afleiden dat de schrijvers zorgvuldig hebben willen uitdrukken. Anders hadden we wel steeds hetzelfde containerbegrip aangetroffen.

Hoewel de Boeddha er soms genoegen in lijkt te scheppen de toehoorder (en nu lezer) achter te laten met een dubbel gevoel - enerzijds dit, anderzijds dat - past dit nauwkeurige taalgebruik goed bij zijn karakter van lokavidu, hij die de wereld ziet (exact zoals die is). Hier ligt weer zo'n typisch boeddhistische valstrik op de loer: de ervaren beoefenaar weet dat je maar al te makkelijk kunt vastlopen in technisch taalgebruik en besluiten dat je nu weet wat het allemaal is.  De oplossing van deze uitdaging ligt in het karakter van de levende dhamma. De dhamma - waartoe we onze toevlucht nemen, het tweede deel van het Drievoudig Juweel - is nooit opgeschreven maar is hier en nu tegenwoordig, niet aan tijd gebonden en vindbaar diep van binnen. Dit is nooit tekst, ook niet onze eigen heilige teksten! Anders zouden we wel onze toevlucht nemen tot de tipiṭaka. De teksten zijn slechts gidsen, belangrijk maar niet het doel.

In het boekenweekgeschenk van dit jaar - Jas van belofte van Jan Siebelink - trof ik voorin een citaat aan van Albert Verwey: 'De liefde die vriendschap heet'. Dit bracht mij op het verschil tussen zinnelijke liefde en vriendschap, eng verbonden met het verschil tussen chanda en ‎taṇhā, ágápè en érós en Tannhäuser's keuze tussen de Wartburg en de Venusgrot. Als we werkelijk een keuze willen maken voor wat 'liefde' betekent, is dat dan begerige, vurige liefde die wil bezitten en controleren of is dat een innige vriendschap die kalm accepteert? Het is een groot goed als twee partners elkaar stimuleren om verder te groeien als persoon maar dat is iets anders dan de ander willen aanpassen aan je wensen (van het moment).

In het klassieke Westerse denken is ágápè een door principiële, beheerste liefde. Het betekende niet 'vriendschap'. Daarvoor is het woord philia. In het Latijn werd ágápè vaak caritas, naastenliefde maar ook wel dierbaarheid. Zo komen we als vanzelf op dat ene pāḷi woord waar boeddhisten vaak de mond van vol hebben: mettā (maitrī in het Sanskriet) of liefdevolle vriendelijkheid. Dit wordt in sommige teksten overigens ook gebruikt voor vriendschap en goede wil.  Eerst en vooral betekent mettā echter liefdevolle vriendelijkheid - het toewensen van geluk en voorspoed aan andere wezen - en is de tegenhanger van muditā, medevreugde, het geluk dat je beleeft aan het geluk of de voorspoed van anderen. Het is de eerste in de traditionele opsomming van de vier Hemelse Verblijven en de beoefening hiervan leidt rechtstreeks naar de verlichting, naar nibbāna (karaṇīya mettā sutta, Sn 1.08).

Het is voor boeddhisten vanzelfsprekend dat het goed is om deze eigenschap te ontwikkelen en ik kan me nauwelijks voorstellen dat niet-boeddhisten het hiermee oneens zouden zijn. Ik wil echter stellen dat mettā nog belangrijker is: je kunt het zien als de grondslag onder de hele beoefening.

Een kleine zijstap: boeddhisme is een notoir lijstjesgeloof en is samen te vatten op allerlei verschillende manieren die allemaal weer net een ander aspect wat meer op te voorgrond brengen en allemaal net weer andere zaken onderbelichten. Mijn idee over mettā is geenszins de beste manier en ik laat deze met alle plezier meedoen in het geheel. Laten we met goede moed elkaar de Maan aanwijzen.

De pāḷi canon zegt bijna niets over 'liefde'. Er wordt hoe dan ook niet zoveel gezegd tegen leken maar het komt voor. In het Advies aan Sigalaka (DN 31) wordt verteld over een goede echtgenote. Zij is haar echtgenoot respect verschuldigd, bijvoorbeeld, vriendelijkheid of misschien wellevendheid en trouw. Zij hoort gezag over het huishouden te krijgen en voorzien te worden van sieraden. Zo zijn er nog wat rechten en plichten, over en weer overigens. De Boeddha was zeker geen tegenstander van het huwelijk. Hij was er ook niet merkbaar een voorstander van. Monniken mogen volgens de vinaya geen koppelaars zijn. Volgens de pāḷi canon praat de Boeddha wel vrij veel over mettā.

Mettā is de grondslag onder de hele oefening omdat het alleen die ene kalme, milde, niet-oordelende houding is die ons in staat stelt om ook maar te beginnen het universum te zien zoals dat echt is, zonder oordeel, vooringenomenheid of waandenkbeelden. Het is een geest vervuld door mettā die niks probeert aan te passen, niks wil veranderen of verbeteren. Het is mettā dat ons in staat stelt om los te laten, van doen over te gaan naar zijn en eindelijk stil te worden, al is het maar voor even. Wil dit zeggen dat we niet geëngageerd mogen zijn, niet mogen proberen ons lot en dat van anderen te verbeteren? Nee, zeer zeker niet. Het is wel zo dat werkelijk helpen, echt mensenlevens verbeteren, razend moeilijk is en een stuk beter gaat als je ziet wat er werkelijk is.

De vierde van de Hemelse Verblijven is upekkha, gelijkmoedigheid. Deze gelijkmoedigheid bereiken we echter nooit door die na te jagen want dat is vastklampen (taṇhā) en dit werkt averechts. Het is ook geen kalmte die geboren wordt uit matheid, wanneer het ons allemaal niet meer kan schelen. We zouden kunnen zeggen dat upekkha voortkomt uit een combinatie van sammā diṭṭhi of volkomen inzicht en  sati - gewaarzijn, eenpuntigheid - een helder, mild, niet-oordelend waarnemen dat niet geschokt kan worden of beschadigd door wat er gebeurt. Dit wordt vaak mindfulness genoemd. Het helpt enorm om in te zien dat alle zaken geconditioneerd ontstaan (paticca-samuppāda) , dat alles wat we ondergaan het gevolg zijn van (onze) wilsacties in gedachte, woord en daad: kamma. Je begint dit te begrijpen als je ten volle beseft dat we wereld niet anders kan zijn dan zij nu is. Dit besef wekt mildheid maar het ontstaat pas wanneer we onze controlerende wil loslaten en in plaats daarvan liefdevolle vriendelijkheid beginnen te vertonen tegenover alle wezens, zelfs alle omstandigheden: mettā.

Mettā werkt door op allerlei niveau's: bij het omgaan met die ene moeilijke collega, bij het fietsen door de regen en moeten wachten bij een verkeerslicht maar ook bij meditatie. Er is aparte mettā-meditatie maar ook bij samadhi en vipassana speelt mettā mijns inziens een belangrijke en bijzondere rol: namelijk wanneer het niet lekker gaat. Er wordt vaak dapper gezegd dat er geen slechte meditatie bestaat omdat je altijd tenminste nog geoefend hebt. Dit is natuurlijk waar, het is ook theorie. Er zijn in de praktijk wel degelijk sessies die maar stroef gaan en waarbij frustratie ontstaat. De meditator is dan (even) vergeten dat mildheid nooit compleet is wanneer het niet ook zelf omvat. Mettā is dan het antwoord: vriendelijke, milde acceptatie van wat zich voordoet, liefde voor niet alleen alles wat mooi en prettig is voor ons maar ook wat moeilijk en onprettig is. Dwingen helpt maar heel even en heel beperkt, liefdevolle acceptatie helpt altijd.

Een korte kanttekening: de meningen over pijn bij meditatie zijn verdeeld maar het is nooit goed om jezelf te forceren. Scherpe pijn in de benen of de knieën kun je beter niet verdragen omdat dit tot schade kan lijden. Ga verzitten.

In die zin leiden hele stukken van de Leer ook naar mettā toe. Als we de leerstukken om vaak te overdenken reciteren, bijvoorbeeld, zeggen we: sabbehi me piyehi manāpehi, nānābhāvo vinābhāvo, Van alles dat dierbaar is en prettig voor mij, ik zal verschillen en gescheiden worden. Het is niet bedoeling wanhoop te voelen bij dit idee maar juist weer liefdevolle vriendelijkheid tegenover het hele leven. Het is een herinnering mild en liefdevol te zijn naar alles wat gebeurt.

Mettā kan beschouwd worden als de grondslag onder de hele beoefening omdat het ons helpt de stap te maken van intellectueel begrijpen wat de Leer zegt naar die doorgronden, van binnenuit realiseren. Een begrip als anicca is niet of nauwelijks te bevatten als we blijven kijken naar de 'dingen' die we zien en dan vooral naar de dingen die we wel en niet mooi vinden. Zodra we van mettā vervuld zijn, laten we veel makkelijker los en gaan het geheel zien en de vele lagen en onderverdelingen die te maken zouden kunnen zijn. Pas dan kunnen we begrippen als koud, warm, guur, bedompt, prettig en onprettig, die voortkomen uit de oordelen van ons ingebeelde ego, laten varen en langzamerhand stoppen met leven in de verhalen die we onszelf vertellen. Dan, uiteindelijk, worden we een beetje wakker.

We volgen de Leer van een bijzondere man die door zijn volgelingen boeddha werd genoemd, afgeleid van bodhi, ontwaken. De boeddha's zijn niet bekend geworden omdat ze gelijk hadden maar omdat ze vervuld waren van een onbegrensde, onmetelijke liefde voor alle wezens. Het is die liefde die wij ook kunnen bereiken! De tevijja sutta - Sutta over Drievoudige Kennis - beschrijft op weergaloze wijze wat er gebeurt:

76 Dan, met zijn hart vervuld met liefdevolle vriendelijkheid, verwijlt hij doordringende een kwartier, het tweede, het derde, het vierde. Zo verwijlt hij doordringende de hele wereld, omhoog, omlaag, overlangs, overal, immer met een hart vervuld met liefdevolle vriendelijkheid, overvloedig, onbegrensd, zonder haat of kwade wil.

Gelukkig hoeft dat niet allemaal meteen of zelfs maar in dit leven. We kunnen stapje voor stapje dichterbij komen en nu en hier al mettā voelen en ons eigen maken. Het is precies die mettā die we mee kunnen nemen, van ons kussentje af, de maatschappij in. Het is precies dat soort liefde dat ons lichtheid en warme acceptatie kan laten geven in onze relaties. Het is exact dat soort liefde dat heilzaam werkt in maatschappelijke situaties en ons in staat stelt om standpuntsdiscussies te ontstijgen en in plaats daarvan de ander echt te ontmoeten.

Liefde centraal.
« Laatst bewerkt op: 26-03-2019 11:15 door MaartenD »

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 700
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #1 Gepost op: 26-03-2019 08:47 »
Daar ben ik het nu eens helemaal, woord voor woord mee eens!

Mooie bijdrage!

Liefde centraal! Ook de liefde voor het feit dat we groeiend zijn in die liefde en we dus accepteren dat we nog niet altijd liefdevol kunnen handelen, zolang er maar een liefdevol willen handelen blijft (intentie), dan herstellen we wel de brokken die we gemaakt hebben en groeien we gestaag verder... in liefde.

🙏






Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #2 Gepost op: 31-03-2019 17:34 »
We volgen de Leer van een bijzondere man die door zijn volgelingen boeddha werd genoemd, afgeleid van bodhi, ontwaken. De boeddha's zijn niet bekend geworden omdat ze gelijk hadden maar omdat ze vervuld waren van een onbegrensde, onmetelijke liefde voor alle wezens.

Ik geloof dat de Boeddha altijd de beste bedoelingen heeft met anderen en altijd andermans welzijn wil bevorderen. Maar dit kan niet zonder de juiste visie, het gelijk aan je hand hebben, lijkt me.

Siebe

Offline MaartenD

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 231
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #3 Gepost op: 01-04-2019 12:15 »
Beste Sybe,

Dat is een prachtig punt maar net bezijden wat ik bedoelde. Ik zeg niet dat de Boeddha's niet gelijk hadden maar dat ze bekend en beroemd zijn geworden om een andere reden. Als de Boeddha niet meer was geweest dan een uitstekend debater dan zou er denk ik nu geen dhamma meer zijn geweest.

Verder heeft de Boeddha de leer ook niet gebracht om zijn gelijk te halen maar juist om alle wezens te helpen, uit mededogen.

Met warme groet,

Maarten

Offline Bodhiboom

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 169
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #4 Gepost op: 01-04-2019 14:25 »
Maar dit kan niet zonder de juiste visie, het gelijk aan je hand hebben, lijkt me.

Het houdt ook in dat de boeddha wel degelijk zorgvuldig koos waarover hij sprak. Hij had het over het pad naar het uitdoven van het lijden, en sprak niet over dingen die daar niet mee te maken hadden. Er zijn best wel voorvallen in de sutra’s waarin hij zweeg tegenover iemand die een vraag stelde.

Met vriendelijke groet,

Bodhiboom

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #5 Gepost op: 01-04-2019 19:29 »
Het lijkt me allemaal niet los van elkaar te zien. De Boeddha wist wat samsara, de wereld is, en hoe het werkt en hoe het eindigt. Hierdoor was hij in staat echt op te treden als een gids voor mensen en andere wezens, lijkt me.

Mijn indruk is dat de Boeddha zijn levensvisie met de wereld deelde als iets wat te onderzoeken is maar ook onaantastbaar is, onbetwijfelbaar, geen mening, onwrikbaar, feitelijk waar, geldig, ter zake.
Hij sprak met gezag.

Of de Boeddha bij anderen echt zo bekend werd vanwege zijn grenzeloze liefde? Ik heb er wel twijfels bij.

Siebe

Offline Bodhiboom

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 169
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #6 Gepost op: 01-04-2019 20:04 »
Of de Boeddha bij anderen echt zo bekend werd vanwege zijn grenzeloze liefde? Ik heb er wel twijfels bij.

Verlichte mensen hebben een bepaalde uitstraling die heel uniek is, dus ik denk dat het best zou kunnen.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #7 Gepost op: 01-04-2019 20:16 »
Ik heb wel eens een filmpje gezien van leerlingen van de 16e Karmapa. Hij werd wel gezien als een volledige gerealiseerd meester. Er circuleren ook op internet wel video's van hem. Maar wat ik van die leerlingen begreep is dat ze nogal wat bangig waren voor hem, vanwege diens uitstraling, zo no-nonsense, zo krachtig.

Offline MaartenD

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 231
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #8 Gepost op: 02-04-2019 16:15 »
Zelfs van mij werd van het weekend bij een retraite al gezegd dat mijn positieve, aandachtige aanwezigheid zo mooi was geweest. En wat heb ik nou helemaal gerealiseerd?

Ik ben ervan overtuigd dat alle heiligen en zeker de verlichten indruk maken door hun vervuld zijn van de hemelse gemoedstoestanden.

Zullen we weer terug gaan naar het onderwerp? Ik schreef niet over de vraag of de Boeddha gelijk had of niet. Sybe, je lijkt het (doctrinaire) gelijk van de Boeddha heel belangrijk te vinden. Dat gun ik je. Ik spreek je niet tegen. Laten we echter spreken over zijn grenzeloze liefde voor alle wezens, zoals zo mooi omschreven in de metta sutta.

Met warme groet,

Maarten

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #9 Gepost op: 02-04-2019 17:49 »
Wat bij mij meer speelt, Maarten, is dat wij bij een liefdevol iemand waarschijnlijk ook denken aan iemand die erg steunend is, begripvol, betrokken bij onze ups en downs, bij onze emoties, grillen, meelevend in alle omstandigheden, troostend. Iemand die een luisterend oor heeft voor onze noden, een schouder om op te huilen, die er altijd voor ons is, die klaar staat etc.

Misschien zouden wij een Boeddha best wel kil kunnen vinden omdat diens gedrag niet aan onze verwachtingen voldoet van een liefdevol iemand?

Het doet me denken aan dat verhaal van het verdriet van een moeder die haar kind verloor. Sloeg de Boeddha een arm om haar heen? Troostte hij haar? Het verhaal gaat dat hij de moeder de opdracht gaf (ik meen) een zaadje mee te nemen uit elk huis waarin niemand was gestorven. Op een moment drong het tot de vrouw door dat elk huis zijn kruisje had. Dat was het moment dat ze begon los te laten. Maar je kunt je ook voorstellen dat als iemand aandacht opeist voor dat verdriet, dat Boeddha's respons misschien wel als harteloos zou worden ervaren. Dus wat verwacht je van iemand?

En zo zitten we denk ik toch in elkaar. Wij zoeken vaak steun en troost en als we dat niet krijgen vinden we iemand harteloos. Vanuit die mentaliteit betwijfel ik of we de Boeddha wel zo'n liefdevol mens zouden vinden. Misschien zouden we wel weerzin ervaren bij diens onverstoorbaarheid.

Maarten, over dat doctrinaire, wat zag de Boeddha onder de Bodhiboom Zag hij toen niet zijn vorige levens, geheel samsara, de werking van wedergeboorte en kamma? Ik vind het gewoon nodig daar recht aan te doen. Het is de soort kennis die Boeddha's onwetendheid verdreef. Zo wordt dat beschreven. Anderen kunnen wel denken dat alleen de kennis van een ware zelf, grote zelf, oerstaat, onwetendheid verdreef, maar dan vergeet je volgens mij iets. Kennis van de relatieve werkelijkheid is minstens net zo belangrijk als van Nibbana, zeker als je het welzijn van anderen op het oog hebt.

Siebe





« Laatst bewerkt op: 02-04-2019 19:31 door Sybe »

Offline MaartenD

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 231
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #10 Gepost op: 03-04-2019 14:04 »
Siebe, je hebt helemaal en volkomen gelijk. We moeten recht doen aan het aspect dat ik maar even doctrinair noem. Soms gaat het echter ergens anders over.

Ik heb geschreven over metta en het enorme nut dat dit heeft in de beoefening. Zoals behoorlijk vaak gebeurt, heb jij er één punt uit gehaald om te bespreken. Ik zeg niet eens dat je hier verkeerd aan doet. Ik gun je echter wel de rest óók. Ook jij verdient een liefdevolle wens dat het goed met je zal gaan en dat je gelukkig zal zijn.

Is dat hét doel van de Boeddha? Dat mensen gelukkig zijn, zich gelukkig voelen? Neen, want het gaat om de Verlichting. Echter.. gelukkige mensen staan ruimer in hun geest en zijn meer in staat om kundige daden te verrichten en kundige gedachten te denken. Gelukkige mensen komen sneller tot oefening.

Is geluk niet eigenlijk ook een deceptie en niet ook een misvatting gebaseerd op verkeerd inzicht? Natuurlijk wel. We moeten het er echter maar mee doen.

Met warme groet,

Maarten

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #11 Gepost op: 03-04-2019 20:03 »
Maarten, ik ben het helemaal met je eens dat metta van groot nut is in de beoefening.

Bij het praktiseren er van geloof ik dat het belangrijk is metta, liefdevolle vriendelijkheid, niet te verwarren met geluk (ik zeg niet dat jij dat doet!). Vroeger haalde ik die twee door elkaar. In plaats van liefdevolle vriendelijkheid uit te stralen en te delen in alle windrichtingen, deed ik dat met geluksgevoelens.
Dat leidt alleen maar tot waanzin, manie, onbescheidenheid. Ik ben gaan inzien dat de basis van die vier onmetelijken, bescheidenheid is, eenvoud, nuchterheid. Zonder poespas zijn.

Hoe zie jij dit?

Siebe

Offline MaartenD

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 231
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #12 Gepost op: 04-04-2019 13:35 »
Siebe,

Dat is mooi gezegd. Ik denk dat het juist is wat je zegt, op praktisch dagelijks niveau in elk geval. Uiteindelijk vermoed ik - en dat is niet meer dan mijn beperkte begrip op dit moment - dat de grondslag van de onmetelijken ligt in zelfloosheid, dat wil zeggen het doorgronden van het geloofsfeit dat er geen vaststaan ik bestaat en dat alle leven verbonden is. In die zin klopt het wel ongeveer wat vaak gezegd wordt, dat metta een algemene kracht is van het universum.

Met warme groet,

Maarten

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #13 Gepost op: 04-04-2019 21:44 »
Behalve boven Vlaanderen. Daar zit een soort metta zwart gat.

...sorry, heb een Dorje obsessie ontwikkeld. Dit zijn afkickverschijnselen.

Siebe, rillerig

Offline MaartenD

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 231
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #14 Gepost op: 05-04-2019 08:04 »
Arme Sybe. Wees lief voor je zelf. Moge het goed met mij gaan, moge ik gelukkig zijn.

Moge het goed gaan met Sybe. Moge Sybe gelukkig zijn.

Moge het goed gaan met Vlaanderen. Moge Vlaanderen gelukkig zijn.

Dat valt wel mee, trouwens daar. Metta genoeg ontdekt bij de Vlaamse deelnemers van de retraite vorig weekend.

Met warme groet,

Maarten

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #15 Gepost op: 05-04-2019 13:51 »
Ik heb van Lal mooie inhoudsvolle wensen geleerd. Een soortgelijke formulering gebruik ik tegenwoordig.

-"Moge ik en alle wezens de stroom-intreden of minimaal sotapanna anugami niveau bereiken"....dit is de beste manier om iemands welzijn te verzekeren en toe te wensen. Want als iemand dit bereikt is zowel in dit leven als na de dood een enorme last afgelegd. Men zal nooit meer (!) geboren worden in lagere rijken en is bestemd voor volledig verlichting. Bedenk dat dit niet perse geldt voor gelukkige en gezonde mensen. Gelukkige en gezonde mensen kunnen best na de dood in een deva staat terecht komen, maar daarna wel eindeloos lang in de lagere rijken moeten rondzwerven en daar intens langdurig lijden moeten meemaken. Dus het belangrijkste voor ieders toekomstig welzijn is dat de eerste drie ketens verbroken worden (sakkaya dithhi, viccikicca, en gehechtheid aan regels en rituelen of een verkeerd begrip daarvan), en lobha, dosa en moha moeten al wat gereduceerd zijn. Het is vooral belangrijk dat de heftigheid uit je geest weg is, de gretigheid, het vurige fanatisme, want die zorgt voor erg veel ellende, in dit leven en na de dood. Een sotapanna heeft nog wel verlangen maar niet meer zo hevig dat ie verblind wordt daardoor en wandaden begaat. Dus, als onze begeerte nog erg hevig is en we verblind door verlangens nog in staat zijn meedogenloze dingen te doen, dan zijn we niet veilig (en anderen natuurlijk ook niet). Als morele verblinding door verlangens of boosheid of luiheid of twijfels or rusteloosheid plaatsvindt, en we makkelijk gevoelloos worden, meedogenloos, empathieloos, gewetenloos, dan kunnen we ons daar het beste op richten. Dat aanpakken. Het kan ook zijn dat je heel doelgericht bent en alles en iedereen op je pad moet wijken om dat doel te bereiken. Die mentaliteit, dat is eerste grote zorg, dat je zo ongevoelig kan worden.

-"Moge ik en alle wezen de vrucht van sakadagami realiseren, de eenmaal terugkeerder"... Dit is de beste manier om de wens van gezondheid in vervulling te laten gaan. Als mens hoef je daar niet echt op te rekenen want je wordt waarschijnlijk toch wel ziek en zal aftakelen en lijden. Maar wat je als mens wel kunt doen is zorgen de je geen wangedrag vertoont en dat  in de toekomst niet weer het lijden van ziekte, verouderen, aftakelen plaatsvindt. Dat doe je door de geest te zuiveren van de drie eerste ketens en door kwaadheid en zintuiglijk verlangen nog verder te reduceren. Als dat lukt zul je na de dood niet meer in een lagere staat en ook niet meer als mens worden wedergeboren en je bent bestemd tot verlichting. Je zal niet meer een grof lichaam hebben zoals een mens dat zo vatbaar is voor ziekten en aftakeling. Dus wens je iemand gezondheid toe, wens iemand dan een geest die zo zuiver is dat in de toekomst geen ziekten meer zich kunnen voordoen. Een mens geen ziekte toewensen klinkt leuk, maar is ook niet zo realistisch.

-"Moge ik en alle wezens de vrucht van anagami realiseren, de niet-terugkeerder". ..dan komt iemand niet meer terug in de kama-loka, de relatief grove bestaansvormen, waar lijden intens kan zijn. Een anagami is verlost van alle kwaadheid (patigha) en ook zintuiglijk verlangen (kama raga). Vijf ketens of neigingen zijn dus nu verdwenen. Hierdoor is een enorme last verdwenen uit de geest. Geboorte zal na de dood plaatsvinden in de zogenaamd zuivere verblijven, de hoogste rijken van de rupa loka, de fijnstoffelijke wereld. Men zal in die bestaansvorm volledig verlichting realiseren. Na de dood zal er nauwelijks nog lijden zijn.

-"Moge ik en alle wezens de vrucht van de arahant realiseren"...de geest is nu ultiem ontlast. Niet alleen is de zware last van kwaadheid en zintuiglijk verlangen verdwenen maar zelfs de last door de eigenwaan, het verlangen en de onderliggende neiging Ik ben. Er is geen gehechtheid meer, geen Ik-maken en mijn-maken. Begeerte is verdwenen. In dit leven is een diep welzijn gerealiseerd. De bezoedelingen die de geest gewoonlijk zo teisteren zijn verdwenen. Na de dood vindt geen geboorte meer ergens plaats in samsara.

Voor mij zit inhoud in deze wensen. Ik gun iedereen geluk en gezondheid maar ik besef ook hoe betrekkelijk dit is. Zeker als mens, en ook zeker als je weer terugkeert als mens of lager wezen is die kans nihil. Het is allemaal zo betrekkelijk. In dit leven als mens gaan we misschien bij iemand op bezoek die ALS heeft, MS, dementie, maar in een volgend leven kunnen we dit zelf wel krijgen.

De echte bescherming, geven de sutta's aan, moet komen van het realiseren van een vrucht. Daar heb ik vertrouwen in. De dhamma-volgeling en de vertrouwen-volgeling zijn ook vruchten, de vrucht van sotapanna-anugami. Zo iemand is nog niet echt een sotapanna, een stroom-intreder, maar dankzij resp. diens (nog niet zo diepe) begrip van de Dhamma en diens vertrouwen, zal volgens Lal zo iemand niet meer worden geboren worden in de lagere rijken. Hierdoor is heel veel toekomstig leed afgesneden.

Wat vindt je van deze wensen?

Siebe









Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 700
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #16 Gepost op: 05-04-2019 16:51 »
Behalve boven Vlaanderen. Daar zit een soort metta zwart gat.

...sorry, heb een Dorje obsessie ontwikkeld. Dit zijn afkickverschijnselen.

Siebe, rillerig

Soms lijkt de enige mogelijkheid om iemand waar welzijn (stroom-intrede bijvoorbeeld) toe te wensen, zijn last nog een beetje te vergroten, zijn obsessie nog wat te voeden, de rusteloosheid die al aanwezig is nog duidelijker in het vizier te brengen, voelbaar te maken hoe de heftigheid in de geest, de gretigheid naar gelijk, het vurige fanatisme voor de eigen interpretaties, ... voor erg veel ellende zorgen.

Dit is niet iets typisch Vlaams, typisch Vlaams is eerder vriendelijk zijn, zacht zijn, jezelf op de achtergrond houden, beleefd en bedeesd zijn. Vlamingen vinden Nederlanders immers erg direct, erg extravert, soms zelfs wat bot. Vlamingen houden meer van nuance, van verkleinwoordjes, van bescheidenheid, van de zachte aanpak.

Vandaar het is heel lief en vriendelijk, ja zelfs nogal Vlaams, van Maarten om je wat lief zijn voor jezelf en voor anderen, inclusief Vlamingen, toe te wensen. Ik ben daar anders in, niet zo Vlaams. Ik wens je eerder toe in te zien dat de Dorje waar je een obsessie tegen hebt, enkel in je hoofd bestaat, en maak het je daar helemaal niet gemakkelijk in.

En ook maak ik het mijzelf niet gemakkelijk, door niet te schrijven wat mensen verwachten van mij, wat ze graag horen. Daar doe ik niet aan mee (jij trouwens ook niet, zo verschillend zijn we hier niet in), en in die zin maak ik mijzelf erg onpopulair, maar zie dit dan weer als beoefening. Het gaat helemaal niet om mij, of mijn populariteit. Populariteit zou mijn eigenwaan juist teveel voeden. Vandaar ik ben hier niet om populair te zijn, en kan het dan ook hebben dat men mij verwenst. Niet uit onverschilligheid, maar uit een nog steeds groeiend inzicht dat het niet om mij gaat, dat het juist om loskomen aan mij gaat. Niet populair zijn is op dat vlak eerder een voordeel, dan een nadeel. Ik ben hier om hetgeen ik tot nu toe aanvoel uit te drukken, te confronteren met anderen manieren van uitdrukken, tegenkanting te krijgen, bij te schaven en zo al doende te leren en te evolueren.

Ik zou veel meer metta aan de dag kunnen brengen, daar ben ik mij wel van bewust, en ben daar nog zoekende in, maar niet zoekende vanuit een zelf-veroordeling, een veroordeling dat ik dit nu mis, eerder vanuit een nieuwsgierigheid, wat is metta? Wat is liefdevolle vriendelijkheid? Waar is de grens tussen een rol op je nemen, de wijze, vriendelijke, heilige, populaire uit te hangen, en effectief spontane metta? Komt metta niet vanzelf tot stand als het geloof in zelf en dus ook de zelf-gerichtheid steeds opnieuw bloot gelegd wordt? En welke vorm heeft die metta dan? Is het werkelijk altijd en iedereen comfortabel maken rond je?

Ik heb hier nog geen antwoorden op, ik ben nog volop aan het experimenteren ermee, en in dit experimenteren maak ik sowieso fouten (dit is iets anders dan over lijken gaan). Je kan maar leren en evolueren door fouten te maken. In dit leren en evolueren stoot ik vaak mensen tegen de borst. Ik kan mij alleen maar excuseren hiervoor en hopen dat die mensen er ook een leerproces van maken voor henzelf. Want alles wat tegen de borst stoot, legt de borst bloot waar tegen iets kan stoten.

En zo modderen we samen verder en kan er ooit een mooie lotus opkomen boven deze modder uit. Dat wens ik iedereen en ook mezelf toe.

Namaste,

Dorje.


P.s. Ik ben er mij van bewust dat dit schrijven hierboven je beeld dat je al van mij hebt zelfs nog kan voeden, versterken en nog wat verschrikkelijker, nog wat arroganter zal maken, ik kan daar mee leven, maar ik kan moeilijker leven met het leed dat het je toebrengt, dus... in het verleden heeft dit al goed gewerkt: twee keer goed ademen voor je reageert hee! Je mag best kritisch reageren, je weet dat ik dit kan hebben, maar hou het respectvol, hoe het vriendelijk, hou het rustig, in de mate van het mogelijke. Dat wens ik je allesinds toe.



« Laatst bewerkt op: 05-04-2019 17:00 door Dorje »

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #17 Gepost op: 05-04-2019 22:21 »
Stel dat iemand zich helemaal niet toelegt op de beoefening van metta, karuna, upekkha, en mudita. Die persoon is er gewoonweg niet mee bezig. Heeft het niet tot diens praktijk gemaakt. Cultiveert niet bewust die mentale factoren en vier onmetelijke mentaliteiten. Kan het nu toch tot bloei komen?

Siebe

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 700
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #18 Gepost op: 06-04-2019 08:39 »
Daar haal je iets erg belangrijks aan!

Er bestaat niets beter om te cultiveren dan metta, karuna, upekkha, en mudita, zelfs als dit gebeurt zonder wijsheid, maar liefst wel in combinatie met wijsheid.

Om eerlijk te zijn: ook ik vertoef liever in het gezelschap van iemand die deze 4 onmetelijkheden cultiveert, dan iemand die zich enkel richt op wijsheid.

Echter ze zijn allemaal nodig. Want zonder wijsheid wordt het cultiveren van metta, karuna, upekkha, en mudita op den duur een lege doos, het voorkomt dan wel dat je verder schade aanbrengt, dat wel, maar bevrijdt je niet finaal van geboorte, ziekte en dood. Maar zonder het cultiveren van metta, karuna, upekkha, en mudita wordt wijsheid ook erg droog en onmenselijk. Het mist dan de belichaming en leidt dan niet tot het bevrijden van anderen. Het wordt dan iets narcistisch, zelf-gericht en dus finaal ook niet volledig bevrijdend tot en met de opheffing van alle zelf-gerichtheid.

En het lijkt er zo op, dat de ontwikkeling van wijsheid niet spontaan tot gevolg heeft dat metta, karuna, upekkha, en mudita zich gaan ontwikkelen, daar lijkt een bewuste intentie voor nodig, een intentie om het inzicht te belichamen, om je spraak, handeling en denken uit dit inzicht te laten komen. Wat er uitkomt is dan wel spontaan, maar het er laten uitkomen vereist een intentie, een bewuste intentie om te belichamen en te leven vanuit wat werd ingezien. Hetgeen vaak mist bij andere stromingen, zoals Advaita, waar je leraren krijgt die wel degelijk getuigen van diep inzicht, maar dit helemaal niet belichamen, sommigen blijven woedeuitbarstingen hebben, sommigen blijven mensen uitkafferen, sommigen blijven allerlei narcistische neigingen vertonen.

Dus het één kan niet zonder het ander, mooi dat je hierop wijst.

En ik begrijp de boodschap er ook uit, nl. "Dorje, zou je niet best eens wat meer metta cultiveren?", en ik wil het dan ook zeer ter harte nemen, proberen toch.
;)

Bedankt.

🙏







 


« Laatst bewerkt op: 06-04-2019 08:53 door Dorje »

Offline Bodhiboom

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 169
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #19 Gepost op: 06-04-2019 09:54 »
Stel dat iemand zich helemaal niet toelegt op de beoefening van metta, karuna, upekkha, en mudita. Die persoon is er gewoonweg niet mee bezig. Heeft het niet tot diens praktijk gemaakt. Cultiveert niet bewust die mentale factoren en vier onmetelijke mentaliteiten. Kan het nu toch tot bloei komen?

Maar hoe cultiveer je die mentale factoren? De beoefening van het sturen van metta (liefdevolle vriendelijkheid) ben ik wel tegen gekomen, zijn er ook soortgelijke oefeningen voor karuna (mededogen), upekkha (gelijkmoedigheid) en mudita (vreugde)? Dus dan zou het allemaal terugkomen op een aantal meditaties die men doet.

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 700
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #20 Gepost op: 06-04-2019 12:48 »
Maar hoe cultiveer je die mentale factoren? De beoefening van het sturen van metta (liefdevolle vriendelijkheid) ben ik wel tegen gekomen, zijn er ook soortgelijke oefeningen voor karuna (mededogen), upekkha (gelijkmoedigheid) en mudita (vreugde)? Dus dan zou het allemaal terugkomen op een aantal meditaties die men doet.

Zoals je hierboven kon lezen, ben ik nu niet bepaald de specialist wat metta enzo betreft, maar heb ik wel iets meer ervaring met Boeddhistische beoefening te integreren in het dagdagelijkse leven, het leven zoals het is. Daar is de boeddhistische beoefening echt te vinden, niet alleen op het kussen.

Het is natuurlijk weer zoals altijd een én-én verhaal, beiden zijn nodig, zowel het beoefenen, verdiepen in meditaties op het kussen, en wat je daar beoefend en verdiept hebt dan voor de leeuwen te gooien (voor je schoonmoeder bijvoorbeeld, zie verder) in het leven zoals het is.

Dus, er zijn vast wel zeer interessante meditaties, zoals dat sturen van van metta, maar zoek het ook niet te ver. De beoefeningskansen liggen gewoon recht voor je neus.

Zo vond ik een artikel dat hier nauw bij aansluit:
https://bodhitv.nl/2013/10/10/shoot-6-stappenplan-voor-de-boze-schoonmoeder/

Waaruit ik volgende haalde:

Citaat
de ‘vier onmetelijkheden’. Vier oefeningen om kleinmenselijk gedoe te overstijgen met een ander menselijk vermogen:

1. Liefdevolle vriendelijkheid: vanuit welwillendheid reageren, ook als snel iets gemeens doen efficiënter (en leuker) lijkt.

2. Mededogen: naar de ander kijken als een knooppunt van omstandigheden en oorzaken, ook als hem vastzetten in een slechte eigenschap juister lijkt.

3. Medevreugde: oprecht blij zijn omwille van fijne dingen die de ander overkomen, vooral als je die anders niet zo’n fijn mens vindt.

4. Gelijkmoedigheid: het vermogen ontwikkelen om ontvankelijkheid te zijn, zonder dat je reacties je meteen in alle reactie doen schieten.

Dit zijn vier mooi vormen van bescherming. Je beschermt niet alleen jezelf ermee – maar ook de zin om je ontwaken te verdiepen.

Biedt het leven zoals het is hier niet een rijkdom aan oefenkansen?








Offline Bodhiboom

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 169
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #21 Gepost op: 06-04-2019 15:03 »
Zo vond ik een artikel dat hier nauw bij aansluit:
https://bodhitv.nl/2013/10/10/shoot-6-stappenplan-voor-de-boze-schoonmoeder/

(Snip)

Biedt het leven zoals het is hier niet een rijkdom aan oefenkansen?

Een mooi artikel, het resoneerde op een aantal vlakken, dank je. Het leven biedt zeker een rijkdom aan oefenkansen, alhoewel ik geen boze schoonmoeder heb :) Ik vind het toch interessant, wat je in de Nederlandstalige boeddhistische gemeenschap zoal tegen komt.

Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 700
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #22 Gepost op: 06-04-2019 15:47 »
Het leven biedt zeker een rijkdom aan oefenkansen, alhoewel ik geen boze schoonmoeder heb :)

Ik ook niet, een heel lieve zelfs, ze komt zelfs mediteren in het meditatie groepje hier bij mij thuis.

Fijn dat je iets had aan dat artikel!

Schoonmoederlijke groeten,

Dorje.


« Laatst bewerkt op: 06-04-2019 15:50 door Dorje »

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #23 Gepost op: 06-04-2019 20:42 »
Dit vind ik ook interessante sutta's:

https://suttacentral.net/an4.125/en/sujato

Bovenstaande sutta geeft mijns inziens aan dat zolang je niet een vrucht hebt gerealiseerd, dan kun je weliswaar ook gelukzalige staten bereiken, maar omdat er geen echte structurele veranderingen zijn gerealiseerd in je geest, zoals het afwerpen van de eerste drie ketens, val je weer terug in de lagere rijken als je levensduur in die gelukzalige rijken voorbij is. Dit geldt niet voor een edele, iemand die minimaal stroom-intrede heeft bereikt. Hier zie je ook weer hoe super belangrijk dat concept van weder geboorte is in de leer van de Boeddha. Talloze sutta's sluiten hier op aan. Deze sutta maakt ook duidelijk dat je niet alleen als mens Nibbana, de volledige bevrijding van samsara, kunt realiseren. 

In de onderstaande sutta zie je ook het advies om die staten inzichtmeditatie toe te passen.
https://suttacentral.net/an4.126/en/sujato

Het is niet mogelijk dat iemands geest nog altijd bezet wordt door kwade wil en die persoon tegelijkertijd liefdevolle vriendelijkheid door en door heeft gecultiveerd.
Het is niet mogelijk dat iemands geest nog altijd  bezet wordt door de gedachte om anderen leed te berokkenen en die persoon tegelijkertijd mededogen door en door heeft gecultiveerd.
Het is niet mogelijk dat iemands geest nog altijd bezet wordt door ontevredenheid/negativiteit en die persoon tegelijkertijd medevreugde door en door heeft gecultiveerd.
Het is niet mogelijk dat iemands geest nog altijd bezet wordt door verlangen en die persoon tegelijkertijd gelijkmoedigheid door en door heeft gecultiveerd.
zie: https://suttacentral.net/an6.13/en/sujato

Acht voordelen van het door en door ontwikkelen van metta
Zie: https://suttacentral.net/an8.1/en/sujato

Elf voordelen van het door en door ontwikkelen van metta
zie: https://suttacentral.net/an11.15/en/sujato

Ook de brahmavihara's zijn geconditioneerde staten, vergankelijk, onderhevig aan beeindiging. Indien iemand dit goed beseft, hierin ferm is,  kan dat leiden tot de beeindiging van de bezoedelingen.
https://suttacentral.net/an11.16/en/sujato

groet,
Siebe

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #24 Gepost op: 07-04-2019 13:44 »
Hoe kan men door zichzelf te beschermen, anderen beschermen? Het is door het ontwikkelen en cultiveren van de vier vestigingen van mindfulness (meditatie vertaalt Sujato).

Hoe kan men door anderen te beschermen zichzelf beschermen? Door geduld, door geweldloosheid/mededogen (harmlessness), liefdevolle vriendelijkheid en sympathie te ontwikkelen en cultiveren.
bron: https://suttacentral.net/sn47.19/en/bodhi

------------------

Zonder metta ben je onbeschermd tegen niet-menselijke wezens
https://suttacentral.net/sn20.3/en/sujato
Met metta ben je beschermd
https://suttacentral.net/sn20.5/en/sujato
--------------------

de verdienste van een kort moment metta beoefening is groter dat elke dag rijst doneren
https://suttacentral.net/sn20.4/en/sujato

---------------------

voor een monnik zijn de vier onmetelijken rijkdom (DN26§28)








Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #25 Gepost op: 17-04-2019 20:24 »
Ik kwam dit tegen:

-Wanneer de bevrijding van geest door liefdevolle vriendelijkheid is ontwikkeld en gecultiveerd, tot voertuig gemaakt, en juist ondernomen zijn acht voordelen te verwachten:
Je slaapt goed; je wordt gelukkig wakker; je hebt geen slechte dromen; je bent geliefd bij mensen; je bent geliefd bij geesten, godheden beschermen je; vuur, vergif en wapens verwonden je niet; als je niet verder [in de Dhamma] doordringt, ga je verder naar de Brahma wereld (AN8.1)
AN11.15 noemt ook nog drie voordelen: je geest wordt snel geconcentreerd; je gezichtsuitdrukking is sereen; je sterft niet verward.

https://suttacentral.net/an11.15/en/sujato

Siebe


« Laatst bewerkt op: 17-04-2019 20:27 door Sybe »

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #26 Gepost op: 24-04-2019 21:59 »
Het blijkt overduidelijk uit de sutta's dat het ontwikkelen en cultiveren van metta zeer voordelig is, zeer verdienstelijk, en dat geldt ook voor de andere Brahma vihara's en ook de jhana's. Ik wilde het onderstaande fragment met jullie delen en jullie vragen wat hier nou eigenlijk staat, wat betekent dit volgens jullie? Het is een fragment uit AN11.16 uit de vertaling van Bodhi.

(5) "Again, householder, a bhikkhu dwells pervading one quarter with a mind imbued with loving-kindness, likewise the second quarter, the third quarter, and the fourth quarter. Thus above, below, across, and everywhere, and to all as to himself, he dwells pervading the entire world with a mind imbued with
loving-kindness, vast, exalted, measureless, without enmity, without ill will. He considers this and understands it thus: 'This liberation of the mind by loving-kindness is constructed and produced by volition. But whatever is constructed and produced by volition is impermanent, subject to cessation. If he is firm in this, he attains the destruction of the taints. But if he does not attain the destruction of the taints because of that lust for the Dhamma, because of that delight in the Dhamma, then, with the utter destruction of the five lower fetters, he becomes one of spontaneous birth, due to attain final nibbana there without ever returning from that world.

Hier is de hele sutta na te lezen, in de vertaling van bhikkhu Sujato: https://suttacentral.net/an11.16/en/sujato

Siebe


Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 700
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #27 Gepost op: 25-04-2019 14:51 »
Dat is niet gemakkelijk. Een poging:

Eerst en vooral gaat dit om een meditatie op metta, een meditatie die net als bij de jhana's met wilskracht tot stand wordt gebracht. De geest wordt met wilskracht volledig (elk kwartaal) doordrenkt met metta en daar verwijlt men dan in.

Volgens mij betekent het dat het zeer zinvol is deze meditatie te doen, maar dat het nog belangrijker is er niet gehecht aan te raken. Het gaat namelijk om een toestand geconstrueerd en geproduceerd door wilskracht en dus onderhevig aan ophouden (het stopt als men weer uit de mediatie komt). Zelfs als men hier heel diep in kan doordringen, dan kan deze meditatie op zich bepaalde smetten vernietigen, maar niet allemaal, er blijft namelijk een afhankelijkheid van die wilskracht en dus een gehechtheid aan een toestand die steeds opnieuw moet gecreëerd worden. Dat is nooit een volledige bevrijding, net als het verwijlen in de toestand van geen waarneming ook geen definitieve bevrijding kan voortbrengen. Het is bij al die meditaties van belang te beschouwen dat het om een toestand gaat die gecreëerd werd en dus weer zal ophouden.

Hetzelfde zou je kunnen zeggen over metta toepassen in je dagelijkse leven, vermoed ik (maar daar gaat deze sutta niet over), het is vergelijkbaar: als je het doet met nog enige hechting, dan is het heilzaam, maar niet ultiem bevrijdend. Als het spontaan gebeurt, omdat je die toeverlaat in jezelf ontdekt hebt (dat wat niet komt en gaat), dan wordt het een spontane uiting van bevrijding, een spontane wens om ook anderen te bevrijden.

Je kan dit op drie manieren interpreteren:

1. Ik hoef mij dus niet bezig te houden met metta toepassen, want het is toch maar een gehechte, menselijke, gekunstelde vorm van liefdevolle vriendelijkheid. Ik wacht beter tot ik die toeverlaat in mijzelf helemaal ontdekt heb, en laat de metta dan pas spontaan voortvloeien uit mezelf.

2. Ik ga juist wel op een menselijke manier, gehecht, gekunsteld, met vallen en opstaan liefdevolle vriendelijkheid toepassen of ontwikkelen, want het is sowieso heilzaam op zich, het heeft bvb een effect op een gunstigere wedergeboorte (zie je de gehechtheid aan het resultaat voor je zelf? Maar goed er is daar niets mis mee, maar ooit gaat dit ook opgegeven moeten worden, in dat volgende leven dan misschien…).

3. Ik ga op een menselijke manier, gehecht, gekunsteld, met vallen en opstaan liefdevolle vriendelijkheid toepassen of ontwikkelen en tegelijkertijd beschouwen dat het gekunsteld is wat ik doe, zodat de hechting eraan stilaan kan losweken. Ik ga methode (metta) en inzicht (wijsheid) met elkaar combineren, waardoor ze elkaar gaan versterken: de wijsheid die ik opdoe versterkt mijn metta doordat de gehechtheid aan een bepaald resultaat ervan voor mezelf wordt losgeweekt, het wordt steeds ongekunstelder, spontaner, maar ook als het nog niet zo spontaan gaat heeft de gekunstelde boefening van metta een rustgevend effect op mijn geest, waardoor ik beter tot beshouwen kan komen en wijsheid zich beter kan ontwikkelen, inzicht in de veranderlijkheid van mijn gekunsteldheid bijvoorbeeld, waardoor de hechting er aan en aan het resultaat weer beter kan losweken en metta steeds meer plaats in mijn leven gaat nemen, waardoor wijsheid op zijn beurt weer gemakkelijker kan plaatsvinden en ga zo maar door…

Voor mij is optie 3 het meest zinvol: het gelijktijdig beoefenen van metta en wijsheid, beoefenen van liefdevolle vriendelijkheid, maar met een waakzaamheid voor de zelf-gerichtheid van waaruit dit gebeurd, zonder deze te veroordelen, maar juist door deze te onderzoeken, beschouwen en in dit beschouwen misschien wat losser te weken.

Maar voor zij die zich hier niet in kunnen vinden, of geen vertrouwen in kunnen hebben, is optie 2 ook uitermate zinvol, dan beoefen je ze sequentieel: eerst metta voor een goede wedergeboorte waarin je dan in alle rust wijsheid/inzicht kan ontwikkelen en de gehechtheid, de zelf-gerichtheid er ook nog uit kunt verwijderen.

Optie 1 vind ik echter een gemiste kans.
Het is een beetje hetzelfde zeggen als: bevrijding valt niet te bereiken, je kan dit niet doen, het is het doorsnijden van alle doen. De valkuil hierin is wel dat je er niet meer gaat aan werken, omdat je denkt te begrijpen dat het toch zinloos is. En dan kom ik terug op Ekayano Maggo's schitterende uitspraak:

De weg leidt naar de berg, maar de berg wordt niet gecreëerd door de weg. M.a.w. metta ontwikkelen, jhana's ontwikkelen is de weg, de weg zelf voegt niets toe aan de berg, maar brengt je wel tot het herkennen van de berg: nibbana.

Eens je bij de berg bent geraakt, moet je de weg loslaten. Je gehechtheid aan de weg moet je loslaten. Door in te zien dat de berg er al was en niet gecreëerd is of wordt door de weg, kan je de weg dan ook loslaten, je ziet dan in dat de gehechtheid aan de weg nu in de weg zit, als je die niet kan loslaten, verlaat je de weg niet om de berg op te gaan.

Maar de weg niet gaan, omdat je denkt te begrijpen dat het gaan van de weg zinloos is, omdat het niets toevoegt aan de berg, en dus enkel wat gekunstel is, is verkeerd begrip.

Bergen van groeten,

Dorje.



« Laatst bewerkt op: 25-04-2019 14:53 door Dorje »

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #28 Gepost op: 25-04-2019 16:21 »
'Mag ik dit zeggen'? ...ja dit mag ik zeggen...Uitstekende reactie Dorje, complimenten.

Een aspect wat hierbij aansluit. In de sutta's vind ik terug dat er niks mis is met de voordelen kennen van geven (dana), van deugdzaam gedrag ontwikkelen (sila), van kwaliteiten ontwikkelen (bhavana), de drie pijlers/bases van verdienste.

Je kunt als mens bijvoorbeeld helemaal niet stilstaan bij de voordelen van geven, terwijl je iets geeft. Alsof geven net zoiets is als ademen. Dan zou je misschien denken dat dit heel zuiver geven is, maar dat beschrijven de sutta's niet. Het ideale geven is zonder verwachtingen maar wel ook met de kennis 'geven is goed'. Je moet echter ook weer geen beloning verwachten van geven.





Siebe





Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3001
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #29 Gepost op: 25-04-2019 16:42 »
Hoi Dorje,

Ik kwam deze sutta tegen over het belang van het ontwikkelen en cultiveren van kwaliteiten:
https://suttacentral.net/an7.71/en/sujato


Offline Dorje

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 700
    • Bekijk profiel
Re: Het belang van mettā
« Reactie #30 Gepost op: 25-04-2019 19:40 »
Ja, mooi, vooral van die kip en haar eieren.

Bedankt.