Auteur Topic: De betekenis van rituelen  (gelezen 613 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Geslacht: Man
De betekenis van rituelen
« Gepost op: 22-10-2019 20:18 »
Beste allen,

Ik vraag mij af wat de betekenis is van rituelen binnen het boeddhisme. Het hart van het boeddhisme is toch de beoefening en de leer, maar binnen veel boeddhistische stromingen zijn er allerlei rituelen en gaat het vaak toch om toewijding. Vooral hier in het westen is dit een heel relevante vraag, want veel westerse boeddhisten staan dichter bij de beoefening van een monnik dan het pad van de oosterse leken.

Veel rituelen doet men in privé, als iets naast de meditatie. Maar doen deze rituelen nog iets met de innerlijke mens, bijvoorbeeld het zeggen van een mantra een bepaald aantal keer. Zoiets traint de gehoorzaamheid aan de onzichtbare wereld, waarvan de sutra’s toch zeggen dat ze bestaan.

Zijn rituelen nog relevant vandaag? Of zijn ze niet, zoals in het Zen verhaal van de meester die een houten Boeddha beeld verbrand om warm te blijven, inherent leeg van een werkelijke betekenis?

Met warme groet,
Bodhiboom
« Laatst bewerkt op: 23-10-2019 11:02 door Bodhiboom »

Offline MaartenD

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 607
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #1 Gepost op: 23-10-2019 16:13 »
Beste Bodhiboom,

Wat is de betekenis van een ritueel? Welke betekenis geef jij eraan?

Ik ben het zeer met je eens dat dit in het Westen een relevante vraag is. We importeren soms 1-op-1 Aziatische rituelen die hier niet direct begrepen worden of cultureel anders liggen. Anderszins is het maar net hoe iemand in Azië iets beleeft en ook daar verschillen we allemaal in.

Het gaat om de beoefening en de Leer, zeker. Er is erg veel boeddhisme inderdaad dat voor leken bovenal uit devotie bestaat. Kijk echter niet op devotie neer, zou ik zeggen. Devotie is belangrijk. Het is in elk geval beter dan geen-devotie. Het zou nog mooier zijn als mensen daarbovenop verder kwamen maar het een sluit het ander niet uit.

Ik gebruik zelf meerdere rituelen. Recitatie zou je een ritueel kunnen noemen maar de puja is er een en de 108 buigingen ook. Ze hebben exact zoveel betekenis als dat deze nama-rupa erin legt.

Met warme groet,

Maarten

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Geslacht: Man
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #2 Gepost op: 24-10-2019 21:42 »
Wat is de betekenis van een ritueel? Welke betekenis geef jij eraan?

Ja dat klopt wel, het is natuurlijk een kwestie van hoezeer jij meegaat in het verhaal eromheen. Vaak word een ritueel ‘verkocht’ met allerlei dingen waar het goed voor hoort te zijn... een langer leven, verdienste, enzovoorts. Het lijkt mij allemaal onwaarschijnlijk. Religies zijn meesters in het verkopen van het onzichtbare, en mijn persoonlijke tendens is om te zeggen dat het allemaal leeg is van inherente betekenis.

Maar dat neemt niet weg dat ik wel een bepaald respect heb voor de plaatsen waarin rituelen plaats vinden, mensen hebben er vaak toch moeite voor genomen om ze mooi te maken en dat respecteer ik wel. Echter een altaar met daarop een enkele bloem in een artistiek arrangement met een stuk calliegrafie op de muur is net zo mooi als een hele serie Boeddha beeldjes.

Citaat
Ik ben het zeer met je eens dat dit in het Westen een relevante vraag is. We importeren soms 1-op-1 Aziatische rituelen die hier niet direct begrepen worden of cultureel anders liggen. Anderszins is het maar net hoe iemand in Azië iets beleeft en ook daar verschillen we allemaal in.

Rituelen zijn toch een beetje het punt van samenhang van een spirituele gemeenschap. Vaak is samen eten een bepaald ritueel, bijvoorbeeld. Dharma talks zijn een ander ritueel wat bij veel boeddhistische gemeenschappen past, net als een gezamenlijke meditatie. Dat zie ik allemaal wel als boeddhistisch gemeengoed.

Maar er zijn ook dingen die ik heb gezien in Tibetaanse tempels in Nederland waarvan ik dacht, wat heeft dat nou inhoudelijk met verlichting te maken? Als ik me indenk in al de dingen die Stephen Batchelor heeft geschreven over zijn tijd als een Tibetaanse monnik, dan zitten daar ook veel dingen tussen die meer lijken op magie dan op de Boeddha’s pad naar verlichting.

Citaat
Het gaat om de beoefening en de Leer, zeker. Er is erg veel boeddhisme inderdaad dat voor leken bovenal uit devotie bestaat. Kijk echter niet op devotie neer, zou ik zeggen. Devotie is belangrijk. Het is in elk geval beter dan geen-devotie. Het zou nog mooier zijn als mensen daarbovenop verder kwamen maar het een sluit het ander niet uit.

Devotie vind ik een moeilijk onderwerp. Ik kijk er zeker niet op neer maar ik denk dat iemand die devotie en bidden als pad heeft gekozen eigenlijk niet meer het pad van de Boeddha bewandelt. Die mensen noemen zich boeddhist maar ze zijn niet met verlichting in dit leven bezig, ze hebben gezegd het is een te hoog doel voor ons, wij doen dat ergens in de toekomst, met een lang pad van vele levens om voor te bereiden.

Mijn visie op de Boeddha is meer als een bijzonder mens, iemand die gewoon uit een vrouw is geboren, een bevoorrechte positie heeft gekend maar toch in een leven verlicht is geworden. Ik heb het niet zo met al die boven natuurlijke verhalen van zijn eerdere levens, het lijkt mij dat die alleen zijn geschreven om de mythe wat extra sterkte te geven. Voor mij was de Boeddha een iemand die bewees dat de verlichting mogelijk was.

Offline MaartenD

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 607
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #3 Gepost op: 25-10-2019 11:37 »
Citaat
Devotie vind ik een moeilijk onderwerp. Ik kijk er zeker niet op neer maar ik denk dat iemand die devotie en bidden als pad heeft gekozen eigenlijk niet meer het pad van de Boeddha bewandelt. Die mensen noemen zich boeddhist maar ze zijn niet met verlichting in dit leven bezig, ze hebben gezegd het is een te hoog doel voor ons, wij doen dat ergens in de toekomst, met een lang pad van vele levens om voor te bereiden.

Ik snap je. Toch is het maar net hoe je devotie ziet. Als ik buig voor een/mijn Boeddha-beeld dan buig ik voor de Verheven Leraar zelf - die als mens bijzonder genoeg was om voor te buigen - maar ook voor het door hem ontdekt of getoonde potentieel in alle mensen om hetzelfde te bereiken. In andere terminologie zou je 'boeddha-natuur' zeggen. Ik buig voor zuiverheid, voor mildheid en voor inspiratie. Dat is ontegenzeggelijk devotie.

Oh grote Boeddha, U bent zo geweldig en ik ben zo klein... nee, dat doe ik niet. Sommige andere mensen misschien wel. We kunnen ook denken aan de Amitabha. Dat verschilt enorm met hoe ik het beleef. Zijn dat geen boeddhisten dan? Tja.. dat zou ik nooit durven zeggen. Wat ik als theravada-aanhanger met ze gemeen heb in ieder geval is dat we allemaal onze Toevlucht nemen.

Religie gaat in fases, heb ik eens ergens gelezen. Ik weet helaas niet meer waar. Het begint met niks, dan krijg je devotie, dan krijg je dat iemand de Leer kent, dan komt begrip of inzicht of hoe je het ook noemt en dan komt het niveau van verlichting. Het is een aardige manier van ernaar kijken, meen ik. Ik zal hier niet beweren dat devotie absoluut noodzakelijk is als eerste stap vooraleer je verder mag maar ik zie het nut ervan zeker in. Devotie is erg nuttig omdat het leidt tot inspanning en volhouden. Het helpt ook bij het eerste loskomen van het ego.

Met warme groet,

Maarten

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Geslacht: Man
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #4 Gepost op: 25-10-2019 15:22 »
Ja ik kan dat wel zien, dat de devotie daar wel goede kanten heeft. Maar het volgen van hetgeen dat door priesters word gezegd terwijl die helemaal zonder enig bewijs over het onzichtbare staan te babbelen vind ik wel onredelijk, en er zijn mensen die daarop een hele geloofswereld bouwen.

En daar gaat het ook een beetje over, dat je bid, mantra’s reciteert, meedoet aan de gedeelde rituelen van de gemeenschap, terwijl dat alles wezenlijk niet zoveel bewerkstelligd. Je gaat maar door de moties heen, en de mentale bijbehorende gedachtes lijken toch verdacht veel op bijgeloof. Dat vind ik moeilijk om overheen te kijken.

Voor sommige dingen voel ik wel een zeker iets. Voor een Boeddha beeld, vanwege waar het voor staat, voor de gaucchami’s, voor een meditatie kussen. Misschien heeft het iets te maken met hoe ik ben grootgebracht, mijn ouders waren een beetje hippie-achtig en de kerk was heel erg het oude geloof wat men achter zich liet.

Offline MaartenD

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 607
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #5 Gepost op: 26-10-2019 11:25 »
Beste Bodhiboom,

Jouw twijfels, die je mooi uitdrukt, deel ik zeker. Hoe we zijn grootgebracht en hoe we ons ontwikkeld hebben telt natuurlijk ook mee. Hoe kan dat ook anders?

Hier ligt, meen ik, een sleutel tot dieper begrip. Andere mensen zijn op andere manieren grootgebracht en hebben zich op andere manieren ontwikkeld, hoewel het allemaal wel vergelijkbaar zal wezen. We zijn immer allemaal mensen dus zo radicaal zullen we niet verschillen. Andere ontwikkeling is, echter, andere beleving, ook van rituelen. (We kunnen het Ik zelfs negeren in dit vogelvlucht-perspectief zonder betekenis te verliezen.)

We zien hier een amalgaam van door elkaar heen lopende ontwikkeling van niet eens individuen maar van hele families, dorpen, streken, landen, culturen.

Rituelen zijn in mijn visie sterk verbonden met verhalen. Ik word niet moe van benadrukken dat wij een verhalend ras zijn, wat ons sterk maakt, flexibel en in staat tot abstractie maar wat ons ook begoochelt. Zodra je de kracht en de werking van verhalen van buitenaf kan gaan beginnen te zien, dan is daar een vorm van loslaten en van wijsheid. Misschien is daar wel een begin van Verlichting.

We kunnen verder, terug in de praktijk, mooi elkaar kruis-bestuiven. A zegt dat rituelen alleen maar routineus doorlopen te karig is. B zegt dat je niet alleen maar 'in je hoofd moet zitten' en je geloof ook moet (be-)leven. Wat nu? Beiden hebben gelijk!

Met warme en rituele groet,

Maarten
« Laatst bewerkt op: 28-10-2019 08:18 door MaartenD »

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Geslacht: Man
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #6 Gepost op: 26-10-2019 14:35 »
Zodra je de kracht en de werking van verhalen van buitenaf kan gaan beginnen te zien, dan is daar een vorm van loslaten en van wijsheid. Misschien is daar wel een begin van Verlichting.

Ik denk dat je daar wel wat hebt Maarten. Als we het hebben over verlichte mensen uit de recente geschiedenis, dan denk ik toch aan mensen zoals Sri Ramana Maharshi en misschien Eckhart Tolle, die toch niet erg ritueel zijn aangelegd. Dus misschien is het zo dat ritueel ook na verloop van tijd los moet worden gelaten, op het pad naar verlichting en een echte kennismaking met het mysterie dat binnen in ons leeft.

Citaat
We kunnen verder, terug in de praktijk, mooi elkaar kruis-bestuiven. A zegt dat rituelen alleen maar routineus doorlopen te karig is. B zegt dat je niet alleen maar 'in je hoofd moet zitten' en je geloof ook moet (be-)leven. Wat nu? Beiden hebben gelijk!

Mooi gezegd. En rituele religieuze plaatsen kunnen ook erg mooi zijn, zie de vele prachtige kerk gebouwen in ons land, waarvan vele toch een mooie stille sfeer hebben.
« Laatst bewerkt op: 26-10-2019 14:38 door Bodhiboom »

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Geslacht: Man
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #7 Gepost op: 28-10-2019 11:52 »
Na er wat langer over te hebben nagedacht lijkt het mij dat de psychologie van rituelen ook een belangrijk element is. Als je gelooft in een onzichtbare wereld naast de onze, dan geeft het toch wel enig genoegen en een gevoel van veiligheid om te weten dat je deze kan beïnvloeden.

Vaak zijn priesters daarvoor de aangewezen personen, die de gidsen zijn van zo een poging om de onzichtbare wereld tot je hand te zetten. Maar allerlei rituelen kunnen worden aangedragen om dat te doen, laatst zag ik een programma op tv waar mensen een bad namen in gezegend ijs-water in een kruisvormig gat gehakt in het ijs van een rivier.

Maar priesters zijn vaak niet mystici, als je kijkt naar mensen die werkelijk een contact hebben met het onzichtbare dan is dat vaak een stuk minder voorspelbaar dan je denkt. Mensen die stemmen horen komen van alles tegen bijvoorbeeld. Dus dat doet mij denken dat priesters meer zijn als de blinden die de blinden proberen te begeleiden...


Offline MaartenD

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 607
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #8 Gepost op: 28-10-2019 11:59 »
Daar komt nog bij dat veel mensen zich geborgen voelen als ze onderdeel uitmaken van iets meer, 'iets groters'. In die zin maakt het eigenlijk niet zo uit of je op vrijdagen knielt met je moslimbroers/-zusters of dat je meezingt met de liturgie in de protestantse kerk of dat je rondes loopt om een stoepa heen. Je maakt deel uit van een groter geheel.

Sommigen hebben daar weer weinig mee. Gek genoeg hoor je dan mensen vaak weer wel over 'de judeo-christelijke cultuur' alsof ze daar deel van uitmaken.

Wij zijn sociale wezens, blijkbaar. Dat is des te meer een reden om rituelen en andere gedragingen te zien niet alleen als uitingen van een individu maar als onderdeel van een groter verhaal.

Met warme groet,

Maarten

Offline Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3511
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #9 Gepost op: 28-10-2019 12:55 »
In de teksten zie ik wel een Boeddha die ook oog had voor wat echt werkt. Ergens gebruikt een sutta het beeld van trekken aan de horens van een koe om melk te krijgen. Als het voorbeeld van een Pad, methode, gebruik, wat nooit gaat lukken. Zinloos.

Met dat soort visie leek de Boeddha ook te kijken naar bestaande rituelen in zijn tijd. Hij keek bijvoorbeeld naar het ritueel wassen in rivieren dat toen ook al gebruikelijk was, kennelijk. Het zag dat kennelijk niet als een manier om geestelijk op te schonen. Hij stelde een heel ander Pad voor.

Er waren ook mensen die imiteerden het leven van een hond of rund vanuit het idee dat dit hun wel in een hemel zou brengen. Toen ze de Boeddha vroegen om commentaar weigerde hij eerst drie keer maar ze bleven aandringen. Toen maakt hij duidelijk dat hun beoefening, indien perfect uitgevoerd, leidt tot geboorte onder resp. honden en runderen. Of, als ze ook nog een verkeerde visie hebben, namelijk de visie dat hun praktijken geboorte in een hemel veroorzaakt, dan kan het zelfs leiden tot het hellerijk want verkeerde visie heeft maar twee resultaten, of geboorte als dier of als hellewezen.

Hier zie je een voorbeeld waarbij men denkt iets te bereiken, een hemel, maar wat volgens de Boeddha met die praktijken en gebruiken helemaal niet wordt bereikt.

Ook het vuuroffer van de Brahmanen was volgens de Boeddha niet geschikt.
Ook het vereren van een Eeuwig Opperwezen, een Schepper, Vader van alle wezens, Alziend en Almachtig, in de sutta's Maha Brahma genoemd, vond hij kennelijk niet een verheffende bezigheid.
Ook achter dierenoffers om gunsten af te dwingen van God/Goden stond de Boeddha niet.

Het grote verhaal mag ook wel ergens op slaan.








Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Geslacht: Man
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #10 Gepost op: 28-10-2019 18:06 »
Hier zie je een voorbeeld waarbij men denkt iets te bereiken, een hemel, maar wat volgens de Boeddha met die praktijken en gebruiken helemaal niet wordt bereikt.

Ook het vuuroffer van de Brahmanen was volgens de Boeddha niet geschikt.
Ook het vereren van een Eeuwig Opperwezen, een Schepper, Vader van alle wezens, Alziend en Almachtig, in de sutta's Maha Brahma genoemd, vond hij kennelijk niet een verheffende bezigheid.
Ook achter dierenoffers om gunsten af te dwingen van God/Goden stond de Boeddha niet.

Dus de Boeddha was ook niet zo van de rituelen. Maar het is wel interessant dat in plaats van de riten die hij afkeurde, er wel andere riten voor in de plaats zijn gekomen. Het Tibetaanse boeddhisme is vol met rituelen en initiaties, en in Japan leeft er ook van alles. Ik zou het wel interessant vinden om te kijken naar wat er bestond onder de boeddhisten in de tijd van de Boeddha, maar helaas, dat is lastig.

Siebe, ik ben nooit een soetra tegen gekomen waarin de Boeddha een ritueel begeleid, enkel discourses met volgelingen en groepen. Jou kennis van de soetra’s is veel breder, misschien ben jij zoiets tegen het lijf gelopen?
« Laatst bewerkt op: 28-10-2019 18:13 door Bodhiboom »

Offline MaartenD

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 607
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #11 Gepost op: 29-10-2019 07:58 »
Siebe heeft gelijk als hij stelt dat het grote verhaal wel ergens op mag slaan. Ik was zelf enkel bezig met de menselijke hang naar rituelen te duiden.

Bodhiboom, ik weet niet of je zo direct mag stellen dat de Boeddha niet veel op had met rituelen. In de Sigalovada Sutta komen we Sigalaka tegen die de (wind-)richtingen vereerde. De Boeddha nam hem dat ritueel niet af maar schonk hem een nieuwe betekenis ervan. Dit sluit mooi aan op wat Siebe zei (het streven naar/bereiken van) volkomen visie.

Met warme groet,

Maarten

Offline .

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 370
  • Op de plaats van de wond schijnt het licht.
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #12 Gepost op: 29-10-2019 10:15 »
Het vereren van een Opperwezen is misschien technisch gezien een ritueel.
Maar dan wel een ritueel geplaatst in een geloof.
Dat de Boeddha zoiets niet erg waardeerde kan ik begrijpen.
Net zo min als dieren offers.
Dat is allemaal maar barbaars gedoe.

Maar gooi het kindje niet met het badwater weg.  Rituelen zijn uitermate geschikt om het voelend bewustzijn te activeren of om iets te realiseren.

Offline Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3511
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #13 Gepost op: 29-10-2019 11:19 »
Siebe, ik ben nooit een soetra tegen gekomen waarin de Boeddha een ritueel begeleid, enkel discourses met volgelingen en groepen. Jou kennis van de soetra’s is veel breder, misschien ben jij zoiets tegen het lijf gelopen?

Nee. Ik kan me dat niet herinneren of je zou bijvoorbeeld diens periode van strenge ascese kunnen zien als een soort ritueel van zelfkastijding.

Verder schetst boeddhisme wel een soort ritualistisch patroon. Alles schijnt zich constant te herhalen. Zoals het geboren worden van een Boeddha, het verzaken, het ontwaken, het sterven. Al die momenten schijnen op ongeveer dezelfde manier te  gebeuren, steeds weer. Er zijn al vele Boeddha's geweest en volgens mij ontwaken die bijvoorbeeld allemaal onder de Bodhiboom. De moeder sterft na 7 dagen en wordt weer geboren in Tushita. Een samsamboeddha is altijd een man. En zo zijn er weer meer dingen die zich over de oneindigheid constant herhalen. Dat heeft ook wel iets ritualistisch.

Verder moest ik denken aan rituelen rondom de dood zoals het offeren aan de overledenen. De Brahmanen deden dit kennelijk al in de tijd van de Boeddha. Deze sutta behandelt wanneer zo'n offer echt ten goede kan komen aan de overledenen en wanneer niet: https://www.accesstoinsight.org/tipitaka/an/an10/an10.177.than.html (al eens eerder hier gepost).



Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Geslacht: Man
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #14 Gepost op: 29-10-2019 16:59 »
Bodhiboom, ik weet niet of je zo direct mag stellen dat de Boeddha niet veel op had met rituelen. In de Sigalovada Sutta komen we Sigalaka tegen die de (wind-)richtingen vereerde. De Boeddha nam hem dat ritueel niet af maar schonk hem een nieuwe betekenis ervan. Dit sluit mooi aan op wat Siebe zei (het streven naar/bereiken van) volkomen visie.

Dank je voor het weerwoord, Maarten :)

Het komt waarschijnlijk allemaal neer op skilful means.

Offline Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3511
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #15 Gepost op: 01-11-2019 19:41 »
He Bodhiboom, dit kwam ik tegen en zegt veel denk ik

https://suttacentral.net/sn42.6/en/sujato


Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Geslacht: Man
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #16 Gepost op: 02-11-2019 11:35 »
He Bodhiboom, dit kwam ik tegen en zegt veel denk ik

https://suttacentral.net/sn42.6/en/sujato

Een goede soetra die veel zegt over de effecten van de woorden van mensen op het zichtbare en onzichtbare, dat zeker. Goed om de woorden van de Boeddha hierover te lezen.

Offline nico70+

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 922
  • Geslacht: Man
    • Facetten van het Boeddhisme
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #17 Gepost op: 04-11-2019 15:00 »
Beste,

Wat is de betekenis van rituelen en zijn ze tegenwoordig nog relevant, zo werd gevraagd.
     In het Theravada ken ik meerdere rituelen die het beoefenen van de leer helemaal niet in de weg staan. Integendeel.

     Het Boeddhabeeld zelf is er niet om aanbeden te worden. Het dient om het zich te binnen brengen van de Boeddha gemakkelijker te maken. Het beeld dient als een object voor concentratie, voor meditatie. Voor een Boeddhist is een beeld op zichzelf géén voorwerp van aanbidding. Maar het is een hulp bij het nadenken over de verheven eigenschappen van de Boeddha.
     In Sri Lanka zag ik dat kleine kommetjes met eten en drank aan een Boeddhabeeld werden gegeven. Mijn vriend, de eerwaarde Dr. Sangaratana Thero, legde uit dat die gaven slechts symbolisch bedoeld zijn. De Boeddha is voor de mensen nog aanwezig in de vorm van zijn leer en zijn edele volgelingen.

     Bij het aanbieden van bloemen kan men eraan denken dat de bloemen mooi van kleur zijn maar snel verwelken. Sommige bloemen hebben ook een aangename geur, maar ook die geur verdwijnt. Zowel kleur als geur zijn niet blijvend. Evenzo is het met het lichaam. Dat is niet-blijvend.
Het aanbieden van bloemen is een brug naar de contemplatie over de vergankelijkheid van het lichaam. Wanneer een bloem vers is, is ze mooi om aan te zien, maar binnen een paar dagen verwelkt ze en droogt ze op. Op gelijke wijze is het met het menselijke leven. Wanneer men jong is, is men gezond en sterk. Maar weldra wordt men oud, ziek en uiteindelijk komt de dood waaraan niemand kan ontsnappen.

“Waarlijk, deze bloemen zijn kleurig, mooi;
met een zoete geur en lieflijk van vorm.
Maar weldra zullen zij verkleuren,
zullen niet meer goed ruiken
en geen lieflijke vorm meer hebben.

Evenzo is het met alle samengestelde dingen:
zij gaan voorbij, zijn smartelijk (onvoldaan)
en alle dingen (wel of niet veroorzaakt) zijn zonder zelfstandigheid.”


“Juist zoals deze bloemen moeten verwelken,
evenzo gaat ook mijn lichaam naar een staat van verval.”


Wanneer reukwerk wordt aangeboden, kan men denken aan het vergankelijke van het bestaan. Men kan ook eraan denken dat de geur van de deugdzame en wijze mens alles doordringt.
Wanneer men drie reukstokjes aanbiedt, vertegenwoordigen zij het Drievoudige Juweel: de Boeddha, Dhamma en Ariyasangha.

'De geur van bloemen gaat niet tegen de wind in,
noch die van sandelhout, tagara of jasmijn.
Maar de geur van de deugdzame gaat tegen de wind in;
de deugdzame mens doordringt elke richting.'


     Kaarsen of olielampen geven licht. Hier kan men eraan denken dat het licht van de Dhamma alleen gevonden kan worden met behulp van deugdzaam gedrag (sīla). En ook hier weer kan men denken aan de vergankelijkheid van samengestelde dingen en aan het feit dat er geen zelf is.

“De zon schijnt overdag;
de maan straalt ’s nachts.
Gewapend schittert de krijger-koning.
Al mediterende schijnt de Arahant.
Maar dag en nacht
schijnt de Boeddha in heerlijkheid.”

     Olielampjes of kaarsen worden aangestoken om het licht van de Dhamma zinnebeeldig voor te stellen. Dat licht van de Dhamma moet men in zijn eigen hart vinden, waar het de duisternis van angst en van een onrustige geest verjaagt. Licht is het symbool van de Verlichting.

     Al deze gaven spreken tot iemand over de vergankelijkheid (anicca) van alle samengestelde dingen, over het onvoldane en het lijden (dukkha) ervan en over het feit dat zij geen zelf, geen ziel, geen kern hebben (anattā). Ook hier is de leer zichtbaar.

     Maar er zijn ook rituelen die afgekeurd moeten worden. Zo is er in Thailand een heel groot beeld van de liggende Boeddha. Dat beeld wordt zover als de handen reiken, bedekt met goudplaatjes. Bij voorkeur wordt het goudplaatje geplakt op de plek waar men pijn heeft: op schouder, knie, rug, e.d. Men hoopt op die manier van de pijn verlost te worden. En bij dat beeld worden ook wensen gedaan, bijvoorbeeld men vraagt succes in een zaak. Men belooft dan wanneer de wens uitkomt, terug te komen en drie keer een dans te maken rond het grote beeld van de liggende Boeddha. - De enigen die er voordeel van hebben, zijn de muzikanten die bij de rondedans voor de muziek zorgen.

     Zo zullen er zeker nog meer Boeddhistische rituelen te vermelden zijn die van betekenis zijn voor het beoefenen van de leer, en andere rituelen die niet van betekenis zijn.

Met vriendelijke groet
Nico
« Laatst bewerkt op: 06-11-2019 12:12 door nico70+ »

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 355
  • Geslacht: Man
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #18 Gepost op: 10-11-2019 09:18 »
Dank je Nico.

Ik kwam laatst ook een stukje onderzoek tegen naar chimpanzees, die als het erg lang heeft geregend ook samenkomen om een soort regendans uit te voeren, klaarblijkelijk met het oog om de regens te doen stoppen. Dus misschien zijn wij als mens niet de enigen die een beetje behoefte hebben aan ritueel.

Maar toch, dit is de tijd van de wetenschap, en wij weten nu een stuk meer over wat de wereld beweegt. Om een regendans te gaan uitvoeren lijkt nu op wat men in het Engels ‘woo’ noemt, bijgeloof dat eigenlijk nergens op slaat. Misschien is het daarom wel tijd om nog eens goed te kijken naar wat voor rituelen wij in acht nemen.

Veel rituelen worden dingen die je als een soort automatisme uitvoert. Ze verdoezelen de innerlijke wereld van de mens omdat je er betekenis aan gaat hangen die er eigenlijk niet is, zoals die eerste regendans toen de regen toevallig wel stopte.

Offline Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3511
Re: De betekenis van rituelen
« Reactie #19 Gepost op: 10-11-2019 13:18 »
Klopt, dat heet magisch denken. Je doet iets, hoopt op iets, en het komt nog uit ook nog, terwijl dat hele anderen oorzaken heeft en niks met jou te maken heeft. Het zit in onze natuur. Kinderen schijnen ook een periode te hebben waarin ze alleen maar magisch denken.

In de sutta's wordt dit ook beschreven. Maha Brahma is iemand die magisch denkt. Volgens de overlevering was hij eenzaam en wenste zich gezelschap toe. En wat gebeurde...in diens rijk kwamen opeens andere wezens. Toen begon hij het idee te ontwikkelen dat hij de Schepper was, en geestelijk Vader van die wezens. Maar die wezens kwamen daar niet door de kracht van zijn wens maar doordat hun kamma en levensduur in een andere bestaansvorm geëindigd was verrezen zij bij Maha Brahma.

Magisch denken is toch vooral gewoon begoocheling, lijkt me.