Auteur Topic: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?  (gelezen 126 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Online Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3524
Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Gepost op: 11-12-2019 12:13 »
Ik denk dat de sutta's aangeven dat wanneer iemand de ware aard van dit leven ziet, van dit bestaan, van het geconditioneerde, dat ie vanzelf wel moedeloos wordt, en overvallen wordt door een gevoel van zinloosheid.

Alles wat ontstaat, eindigt ook weer. Je inspanningen vervagen met de tijd. Roem is ook zo weer verdwenen. Je bent een gevierd sporter en dan wordt je ouder en wordt een verliezer. Mensen en dieren blijven maar ziek worden, verouderen, sterven. We klampen ons vast aan dit en dat. Het is om moedeloos van te worden.

Wie heeft niet wel eens dit soort gevoelens van zinloosheid en moedeloosheid? Ik denk dat de sutta's vertellen dat dit getuigt van begrip van de aard van dit bestaan.

Ontgoocheling is eigenlijk doodnormaal. Het probleem is alleen dat de wereld niks met deze ontgoocheling kan en dat je het zelf ook niet begrijpt als een talent ipv gebrek. Daarom blijf je maar met jezelf overhoop liggen. Ook therapeuten begrijpen het niet als talent. Ze zien het als een afwijking, ziekte, gebrek aan begrip. Dat is juist niet zo. Het is belangrijk dit anders te gaan zien, Siebje. 

Ja,  als de enige boodschap die mensen je eigenlijk kunnen geven is dat je ontgoocheling alleen maar een tijdelijke stemming is, wel met pillen zal verdwijnen, en dat de wereld leuk is en allerlei kansen biedt, die je nu even niet ziet, dan erkent men eigenlijk niet de wijsheid achter de ontgoocheling en zinloosheid.

Dat is vrijwel altijd zo omdat vrijwel niemand in de wereld die ontgoocheling, moedeloosheid en gevoelens van zinloosheid ziet als een kans. Een groeibriljant, een teken van rijping, van wijsheid. Voedsel om mee verder te gaan en de geest te richten op het ongeconditioneerde. Als een kans om bevrijding te realiseren.
Toch doen de sutta's precies dat. Ontgoocheling met de wereld is een wezenlijk element in het realiseren van Nibbana.

Kijk, alles en iedereen in de wereld wil weg bij het werkelijk zien zoals de wereld is omdat dat leidt tot ontgoocheling, moedeloos. De ziekte van een ander, aftakeling, dood, het zijn eigenlijk onwelkome boodschappers, die we het liefst zo snel mogelijk maar weer vergeten. Iemand is nog maar net gestorven  of "het leven gaat door he"...hoor je al weer. Niks mag doordringen. Dat maakt alles nog zinlozer.

De Boeddha biedt een alternatief. De moedeloosheid, de ontgoocheling met hoe de wereld is, mag er zijn en van daaruit kan men zich richten op het ongeconditioneerde. Laat de passie voor de wereld maar bedaren en uitdoven. Stop het problematiseren.

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 368
  • Geslacht: Man
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #1 Gepost op: 11-12-2019 15:21 »
Mooi geschreven, Passievrucht. Ik ben ook wel eens sutta’s tegengekomen waarin de ontgoocheling word beschreven als een belangrijke stap op weg naar bevrijding, en ik vond het niet vreemd. De mens heeft best moeite met opgroeien, je neemt dingen over van de mensen in je omgeving, zoals Sinterklaas, en als je er dan achter komt hoe de wereld werkelijk in mekaar zit, dan vallen al die zachte magische dromen weg, en raak je even ontgoocheld.

Maar ik denk toch dat men niet de wereld moet gaan zien als een puur wetenschappelijk proces. Met een moderne opvoeding en scholing in beta vakken is die mogelijkheid er zeker, dat men in die heldere analyse blijft steken en niet verder kijkt naar de wijsheid, het mededogen, de liefdevolle vriendelijkheid. Het is helemaal de vraag waar je je bevindt in je gedachtes en wat jou mentale modellen jou vertellen over de wereld.

Als je denkt dat wereld grotendeels vijandig is, of gemotiveerd door zelfzuchtigheid, dan moet je jezelf gaan openen naar liefde en mededogen, dan moet je gaan kijken naar waar in jezelf, in anderen en in de wijdere wereld je die dingen vind. Als je denkt dat de wereld grotendeels liefdevol is, dan is een bepaalde ontgoocheling die komt van realistischere levenservaring misschien onvermijdelijk.

Of dat nou precies is wat er werd bedoelt met ‘de ware aard zien van het geconditioneerde’, dat lijkt mij niet, maar misschien is een een parallel. Zinloosheid komt als men klaar is met het vorige doel, en een volgend doel zich niet presenteert, en men kan opeens de zin van het leven niet meer zien. Ik denk dat je dan geconfronteerd word met hoezeer de geest bezig is met zin-maken, met het rennen van doel tot doel.

Online Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3524
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #2 Gepost op: 12-12-2019 11:17 »
Thanks Bodhiboom. Wat info. Omdat ik het leuk vind.

Ontgoocheling verwijst naar het Pali woord Nibbida. Vertalers hebben daar best wel mee zitten worstelen. Moet het nu zoiets zijn als afkeer, weerzin, zelfs walging of zoiets als ontgoocheling, desillusie, of gewoon het heel erg neutrale 'afkeren van de geest van'.

Bodhi is het gaandeweg anders gaan vertalen, zag ik. Omdat hij ergens in een sutta las dat het is alsof je met een stinkend lijk van een dier om je nek loopt, is hij kennelijk er van overtuigd geraakt dat Nibbida ook wel een connotatie heeft van walging en weerzin en niet alleen maar een neutraal afkeren van is.  Helaas ken ik deze sutta niet. Wat op dit moment zijn mening over Nibbida is weet ik.

Het Students Pali-Englishs woordenboek vertaalt Nibbida  als.."disgust or weariness of the world"

Volgens Lal is 'becoming fed up' wel aardig. Denk aan de pubertijd waarin je misschien veel dronk als puber om mee te doen en te ontremmen. De volgende dag echter weer ziek van de drank. Op een dag ben je dat wel zat, en er klaar mee. Je ziet er geen enkel heil meer in, geen voordeel.

Hoe dan ook, Nibbida is het resultaat van inzicht in de ware aard van geconditioneerd bestaan; anicca, dukkha en anatta. Het ontstaat dus vanuit inzicht en niet vanuit een hekel aan de wereld, of vijandigheid.

Nibbida komt in vrijwel elke sutta voor waar inzicht-meditatie wordt behandeld. Inzicht-meditatie leidt tot Nibbida, als het goed is. En door Nibbada wordt de geest passieloos naar het geconditioneerde. Het verwacht er geen heil meer van, geen bescherming, geen stabiel geluk en ziet het ook niet meer als aantrekkelijk. Het geconditioneerde verliest zijn gebruikelijk bekoring kun je denk ik ook zeggen.

Net zoals je op een bepaald moment, door de praktijk wijzer geworden, geen heil en niks voordeligs meer ziet in teveel drinken, kun je door inzicht-meditatie ook geen heil en voordeel meer zien in het geconditioneerd bestaan (samsara). En als de geest zijn gebruikelijke hartstochten voor het geconditioneerde kwijtraakt door inzicht, dan komt daarin de kennis op van bevrijding. De geest is onthecht.

Dit is de lijn in heel veel sutta's die inzichtmeditatie behandelen, zoals in SN22. Dus Nibbida is inderdaad een cruciale stap omdat het verbonden is met het opdrogen van de hartstocht voor het geconditioneerde.

Overigens, ik denk ook dat dit een weg is waarbij je als beoefenaar niet allerlei diepgaande ervaringen nodig hebt zoals een directe ervaring van leegte, van de onstoffelijke jhana's, dat je ziet dat je niets bent etc. Bij al die ervaringen is het maar de vraag of ze werkelijk leiden tot viraga nirodha, dus tot het ontmantelen van hartstochten (onthechting) en dus tot bevrijding door wijsheid. Corrigeer me ajb als ik dit fout zie.

Offline MaartenD

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 609
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #3 Gepost op: 12-12-2019 12:58 »
Ook ik heb nagedacht over nibbida en wat dit precies betekent. Ik vermoed dat zinloosheid voor sommige mensen een te negatieve connotatie heeft om een goede vertaling te kunnen zijn. Dit is namelijk geen zinloosheid die uit wanhoop voortkomt maar een diep inzicht van een geest die de vier hemelse verblijven bewoont. Op dezelfde manier is upekkha geen houding van 'het maakt allemaal nie meer uit'.

Zinloosheid in de zin van nibbida stel ik me voor als het doorzicht dat het nooit juist is geweest om te vragen naar zin. Dat is een verkeerde houding die voortkomt uit de begoochelingen van de geest. In die zin is zinloosheid ook helemaal geen slecht nieuws. Zoals Passievrucht zelf mooi opmerkt verwacht de geest vervuld van nibbida geen heil meer maar.. ik zou zeggen.. ook geen onheil meer.

Bodhiboom verwijst naar de betrekkelijkheid van de naturalistische kijk op de wereld. Deze houding in extreme hangen denk ik maar weinig mensen echt aan. Als we zoiets doen dan verliezen we het inzicht dat op het niveau van de geest geldige en heilzame verhalen kunnen worden verteld. Tegelijkertijd - en ik zal m'n stokpaardje nog maar eens berijden - kan natuurwetenschap een uitstekend helpen over de eigen denkbeelden uit te stijgen. De Aarde is niet echt een platte schijf op de rug van een schildpad, wat een mens ook gelooft, wat er ook in suttas/sutras staat.

Wat zou een goede nibbida-houding zijn? Er valt me in dat de neiging je gelijk te willen halen - die bij mij echt nog wel aanwezig is - verdwenen zal zijn.

Met warme groet,

Maarten

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 368
  • Geslacht: Man
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #4 Gepost op: 12-12-2019 13:32 »
Dus Nibbida is inderdaad een cruciale stap omdat het verbonden is met het opdrogen van de hartstocht voor het geconditioneerde.

Overigens, ik denk ook dat dit een weg is waarbij je als beoefenaar niet allerlei diepgaande ervaringen nodig hebt zoals een directe ervaring van leegte, van de onstoffelijke jhana's, dat je ziet dat je niets bent etc. Bij al die ervaringen is het maar de vraag of ze werkelijk leiden tot viraga nirodha, dus tot het ontmantelen van hartstochten (onthechting) en dus tot bevrijding door wijsheid.

Hmmm. Het probleem dat ik hiermee heb is dat mijn gevoel mij verteld dat er toch best mooie dingen in de wereld zijn, en dat het leven het waard is om te leven. Ik zou het niet direct beschrijven als een hartstocht voor het geconditioneerde. Ik kan me goed indenken dat een aantal monniken zo ontgoocheld raakten dat ze de dood verkozen boven het leven, maar dat lijkt mij niet het juiste pad.

Ik zou dus de ontgoocheling ook niet op gaan zoeken. Je kan jezelf gaan onthechten, naar de negatieve kant van zaken gaan kijken, als je met opzet in deze staat terecht wilt komen, maar ik zou het niet doen. Als je de ontgoocheling op je pad vind nadat je andere bronnen van het leven hebt uitgediept, dan allee, je kan het laten komen en gaan.

Veel van dit soort zaken heeft te maken met hoe je de dingen ziet. Je draagt allerlei modellen in je hoofd, van hoe je medemens gaat reageren, hoe je de natuur bekijkt — als miraculeus en mooi of als gewoon, je appreciate van een zonsondergang. Die hebben een verbinding met je levenslust, als je het leven niet meer mooi vind dan raak je je vreugde ook kwijt.

Online Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3524
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #5 Gepost op: 12-12-2019 16:16 »
Dat Nibbida voorkomt uit een geest die de vier hemelse verblijven bewoont, dat lijkt me sterk. Heb je dit in een sutta gelezen Maarten? De teksten maken juist duidelijk dat ook deze vier verblijven geconditioneerd zijn, voortgebracht, en iemand die Nibbida heeft, dus ook inzicht in de ware aard van het geconditioneerde, zal zich niet eens meer inspannen om die staten op te roepen of in te verwijlen want ze zijn eindig, voortgebracht en gaan sowieso weer eindigen.

Aansluitend bij wat Bodhiboom schrijft, ik denk dat Nibbida ook komt met een groeiend welbehagen in jezelf. Het bedaren van je driften en hartstochten.  Het bedaren van het rusteloos zoeken en zoals je onlangs zei, steeds weer een nieuw doel najagen. Alles komt zoals het komt. Dus je kunt denk ik best genieten van de natuur, een zonsondergang, oid, maar je gaat het ook niet meer speciaal opzoeken om er van te kunnen genieten.

Offline MaartenD

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 609
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #6 Gepost op: 13-12-2019 12:20 »
Wellicht was mijn vorige bericht wat onduidelijk; ik bedoelde niet te zeggen dat nibbida voortkomt uit de vier hemelse verblijven (en zeker niet uitsluitend daaruit). In plaats daarvan was ik het woord zinloosheid wat verder aan het inkleuren om tot de juiste connotatie te komen. Ik leg dat wat verderop nader uit; het valt me op dat Passievrucht niet de rest van mijn tekst aanhaalt.

De geest die verblijft in de brahmaviharā ervaart upekkhā, wat op zich al het eindpunt is van een enorme geestelijke (zo je wil spirituele) reis, een diepgaand doorgronden van de geconditioneerde aard van wat wij verschijnselen noemen. Upekkhā is, zoals ik eerder schreef, geen matte onverschilligheid. De andere drie viharā staan er, zoals bekend, ook niet in tegenstelling tot maar gaan er juist in op en versterken de gelijkmoedigheid.

Het kan bijna niet anders, in mijn begrip, dat een dergelijke geest ook de betrekkelijkheid, niet-tot-voldoening-stemmendheid en dergelijke van de geconditioneerde wereld ervaart. Nibbida is dan al dichtbij.

Bodhiboom zegt iets belangrijks: de raad ontgoocheling niet op te zoeken. Dit rijst op in de geest die ver genoeg is. Ernaar grijpen, klauwen of zelfs maar reiken is niet anders dan taṇhā en leidt tot dukkha. Sterker nog, ik vermoed dat al te vroeg nibbida constateren in de eigen geest en daar tevreden over zijn al een valkuil is.

In de topicstarter staat dat ontgoocheling eigenlijk volkomen normaal is. Dat is het ook. Echter.. en nu komt het belangrijkste, dit is in werkelijkheid geen verlies en zolang we dit wel blijven zien als een verlies blijven we gekluisterd in de illusie van ik en mij en kan van werkelijke nibbida geen sprake zijn.

Met warme groet,

Maarten

Online Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3524
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #7 Gepost op: 13-12-2019 13:42 »
Hoi Maarten,

De Brahma vihara's worden in de teksten behandeld als geconditioneerde staten, heilzaam, maar geconstrueerd, dus eindig. Als je ze erg sterk maakt en bij de dood niet verliest, kun je in zeer hoge staten van samsara geboren worden met veel welzijn, las ik eens.

Maar het is geen eindpunt van een enorme geestelijke reis, ook niet de gelijkmoedigheid van de vie Brahma vihara's, volgens mij. De gelijkmoedigheid van een arahant is heel anders, niet geconditioneerd. Brahma vihara's kun je verliezen omdat ze voortgebracht zijn maar de realisatie van de stroom-intreder etc niet.

Ik snap wel wat je op het laatst zegt maar volgens mij hebben we ook wel wat hulp nodig. Als alles en iedereen in je omgeving eigenlijk afstraalt dat ontgoocheling en gevoelens van zinloosheid over een werelds bestaan, een teken is van gebrek, verkeerde visie, verkeerd denken, ziekte, afwijking, een gebrek aan wijsheid, ja, dan kan het bijna ook niet anders of je gaat het zelf ook constant problematiseren.

Ik voel het zo aan dat het belangrijk is hiermee te stoppen en ontgoocheling en gevoelens van zinloosheid positiever te bezien. Laat je niet gek maken door de wereld.

Offline aanwezig

  • wat is dit
  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2860
  • Geslacht: Man
  • ...is dat zo...?
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #8 Gepost op: 13-12-2019 14:46 »
Ik heb geen schriftuurlijk bewijs,
maar : het lijkt mij zo dat mededogen, liefde,
vreugde en gelijkmoedigheid als een beoefening
zijn te beschouwen waardoor het resultaat geconditioneerd is.

Daarentegen heb ik sterk het vermoeden dat het ook
spontane kwaliteiten zijn van een verlichte geest.
En dan spreken we niet van geconditioneerd.
« Laatst bewerkt op: 13-12-2019 16:31 door aanwezig »
met een been in het graf,
het ander op een bananenschil

Online Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3524
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #9 Gepost op: 13-12-2019 17:31 »
Ja, dat idee heb ik ook en was ook de strekking van wat Puntje/Leegte hier doorlopend benadrukte. In dat geval is ook mededogen en liefde niet zozeer iets van-jezelf, maar eerder een kwaliteit die bij gebrek aan enig spoortje van zelfzuchtigheid (leegte) vanzelf gaat stromen.

Puntje sprak min of laatdunkend over geconditioneerde liefde of mededogen of andere beoefende of ontwikkelde kwaliteiten zoals Krishnamurti ook deed. Deugd hoort onaangeleerd zijn, spontaan, vanzelf vloeiend, niet iets wat je aanleert.

Ik voel daar wel in mee en ik denk dat de Boeddha het niet zo anders zag.  Heb ik het idee. Maar de Boeddha deed niet minzaam over het ontwikkelen van kwaliteiten en vermogens. Over het algemeen is de geest ook vol met slechte of onheilzame gewoonten en als je niet bewust deugd beoefent zou dat zomaar de overhand kunnen nemen, ook bij de dood. Ik denk dat de Boeddha daarom heel doelbewust aangeleerde deugd niet afwees.

Maar eigenlijk zegt ook de Boeddha in de Pali sutta's, vind ik, dat ware deugd, voorbij goed en kwaad is en niet aangeleerd. Dit noemde hij ariya, edel. Edel is voorbij goed en kwaad. Een arahant is ook voorbij verdienste en onverdienste. Voorbij goed en kwaad. Een arahant brengt geen verdienstelijke karmische formaties meer voort en ook geen onverdienstelijke. Een sotapanna is ook al een edele.

Edelheid is denk ik niet iets wat je na eindeloos lang beoefenen realiseert, of bezit maar het is eerder onze natuur, de natuur van geest.



Offline aanwezig

  • wat is dit
  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2860
  • Geslacht: Man
  • ...is dat zo...?
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #10 Gepost op: 13-12-2019 17:47 »
Ja, kdenk ook dat het beide is.

En aangeleerd begonnen deugd
is denk ik een aspect van 'juiste inspanning'.
« Laatst bewerkt op: 13-12-2019 19:38 door aanwezig »
met een been in het graf,
het ander op een bananenschil

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 368
  • Geslacht: Man
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #11 Gepost op: 13-12-2019 22:10 »
Puntje sprak min of laatdunkend over geconditioneerde liefde of mededogen of andere beoefende of ontwikkelde kwaliteiten zoals Krishnamurti ook deed. Deugd hoort onaangeleerd zijn, spontaan, vanzelf vloeiend, niet iets wat je aanleert.

Mijn indruk is dat wij mensen vol komen te zitten met allerlei blockages en traumas. De onderliggende deugd is er nog, maar vaak zit hij vast onder allerlei opstoppingen. Veel van het proces van die deugd vinden is het opheffen van de blockages.

Citaat
Maar de Boeddha deed niet minzaam over het ontwikkelen van kwaliteiten en vermogens. Over het algemeen is de geest ook vol met slechte of onheilzame gewoonten en als je niet bewust deugd beoefent zou dat zomaar de overhand kunnen nemen, ook bij de dood. Ik denk dat de Boeddha daarom heel doelbewust aangeleerde deugd niet afwees.

Nee en terecht, denk ik. Maar het is beter om je te richten op de blokkades, die dingen die je in je kindertijd hebt geleerd die je ervan weerhouden om vreugdevol, liefdevol te staan tegenover je medemens. En dan moet je begrijpen dat zij ook diep getroffen en beschadigd rondlopen.

Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 582
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #12 Gepost op: 13-12-2019 22:37 »
Puntje sprak min of laatdunkend over geconditioneerde liefde of mededogen of andere beoefende of ontwikkelde kwaliteiten zoals Krishnamurti ook deed. Deugd hoort onaangeleerd zijn, spontaan, vanzelf vloeiend, niet iets wat je aanleert.

Mijn indruk is dat wij mensen vol komen te zitten met allerlei blockages en traumas. De onderliggende deugd is er nog, maar vaak zit hij vast onder allerlei opstoppingen. Veel van het proces van die deugd vinden is het opheffen van de blockages.

Citaat
Maar de Boeddha deed niet minzaam over het ontwikkelen van kwaliteiten en vermogens. Over het algemeen is de geest ook vol met slechte of onheilzame gewoonten en als je niet bewust deugd beoefent zou dat zomaar de overhand kunnen nemen, ook bij de dood. Ik denk dat de Boeddha daarom heel doelbewust aangeleerde deugd niet afwees.

Nee en terecht, denk ik. Maar het is beter om je te richten op de blokkades, die dingen die je in je kindertijd hebt geleerd die je ervan weerhouden om vreugdevol, liefdevol te staan tegenover je medemens. En dan moet je begrijpen dat zij ook diep getroffen en beschadigd rondlopen.

Ik kan me er wel in vinden. Ik zie het zo : er is de blinde wilde natuur van de mens.
Zolang de blinde wilde natuur van de mens in de hongerende, onvrede toestand verkeert, zal die blinde wilde natuur vanuit de honger/onvrede in de wereld staan/reageren. Vreugdevol, liefdevol staan tegenover je medemens is slechts van secundair belang zolang de blinde wilde natuur in een noodsituatie zit.

De mens heeft wel bewustzijn maar in hoeverre is de mens bewust van de nood van de blinde wilde natuur en in hoeverre is de mens bewust hoe uit die noodsituatie te geraken.

ik denk dat het bewuste (het innerlijk gesprek) vrede dient te sluiten met de blinde wilde natuur, maar niet in de betekenis van de noodsituatie negeren of doen alsof er geen nood is. Of de blinde wilde natuur gewoon maar zijn gang laten gaan.
Maar juist erkennen dat er een noodsituatie is die met de nodige voorzichtigheid en sereniteit objectief, bewust, wijs dient bekeken te worden. hoe komt de blinde wilde natuur tot vrede, hoe verdwijnt de honger. Wat is zijn honger. En nog zovele andere vragen.
« Laatst bewerkt op: 13-12-2019 22:40 door gouden middenweg & de wilde natuur »
Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

Offline Buddha Amitabha

  • Verspreider van inzicht
  • ***
  • Berichten: 112
  • Geslacht: Man
  • Het kwaad komt voort uit een tekort aan bewustzijn
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #13 Gepost op: Gisteren om 10:12 »
Ontgoocheling kun je niet (be)sturen. Bij mij is de ontgoocheling op een gegeven moment opgetreden na jarenlange beoefening van het boeddhisme e.a. Ik kan nog maar zeer beperkt beoefenen, eigenlijk slechts de meditatie waarin alles los wordt gelaten. De leer, de zuivering, etc. verwerp ik echter niet.

Deze ontgoocheling is geen negatieve ontgoocheling, voor zover ik het kan zien. Ik ben niet reactionair geworden, of zeer afwijzend, het boeddhisme is en blijft van grote waarde. Maar de praktijk van alledag is veel belangrijker geworden. Ik merk dat daar de waarlijke weg ligt, voor mij althans. Misschien geldt dat uiteindelijk wel voor elke spiritueel geïnteresseerde.

Ik had nooit verwacht dat de ontgoocheling op zou treden, ik heb dat totaal niet voorzien. Als je begint met je spirituele weg, ga je ervan uit dat er veel te behalen is. Maar in mijn geval is eerder van alles gevallen. Gelukkig zie ik nog steeds de waarde van de Boeddha's leer, maar ik kan niet exact in zijn voetstappen treden. En dat kan ook niet, ik heb het geprobeerd. Er is meer, ik heb me ook in andere religies verdiept. Ik zal daar verder niet op doorgaan. Laat ik zeggen dat je uiteindelijk bij jezelf uitkomt, je kunt geen tweede Gautama de Boeddha worden. Het is zaak jezelf te zijn, en dat is niet zomaar iets eenvoudigs. In wezen is het wel eenvoudig, maar we zitten vol met complexen die onderzocht en erkend dienen te worden. Dat kan zeer pijnlijk zijn, en dat was bij mij in ieder geval van toepassing.

Ontgoocheling is geen pretje, omdat ik, zoals gezegd vrijwel alles ben kwijtgeraakt, wat van spirituele waarde leek. Maar nu is er wel een bepaalde positieve nuchterheid ontstaan, die meer rust geeft. Er hoeft niet meer zo nodig iets gerealiseerd te worden.

Laat ik zeer duidelijk stellen dat dit mijn bevindingen zijn. Ik kan niet voor iemand anders spreken. Ieder heeft een unieke weg daarin. Door de ontgoocheling heb ik veel geleerd, ook al was het niet zo leuk. Dit betekent trouwens geenszins dat ik "verder" zou zijn gevorderd op het pad, of Verlicht zou zijn. Absoluut niet. Ik ben en blijf een mens, een zeer gewoon mens. Misschien vinden sommigen mij wel saai. Maar gewoonheid is blijkbaar mijn aard. Ik heb niet veel bereikt, wel veel verloren...
« Laatst bewerkt op: Gisteren om 10:16 door Buddha Amitabha »
Als je eenmaal zelf bevrijd bent, bevrijdt dan ook anderen. Als je eenmaal op de andere oever bent aangekomen, help dan ook anderen die te bereiken.

Offline Bodhiboom

  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 368
  • Geslacht: Man
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #14 Gepost op: Gisteren om 12:28 »
Een mooi en heel persoonlijk stuk, Buddha Amitabha.

Maar de praktijk van alledag is veel belangrijker geworden. Ik merk dat daar de waarlijke weg ligt, voor mij althans. Misschien geldt dat uiteindelijk wel voor elke spiritueel geïnteresseerde.

Dat is wel een van de dingen waar men op moet letten, dat de dingen die je in je spirituele leven tegenkomt dat je die ook meeneemt in het alledaagse. Mindfulness helpt daar ook in, dat is ook zo’n basispraktijk die je overal in het alledaagse toe kan passen. Sommige mensen komen dit vroeg in hun spirituele pad tegen, anderen laat.


Ik had nooit verwacht dat de ontgoocheling op zou treden, ik heb dat totaal niet voorzien. Als je begint met je spirituele weg, ga je ervan uit dat er veel te behalen is. Maar in mijn geval is eerder van alles gevallen.

Ik denk dat dat ook een deel van het probleem is, de gedachte “dat er veel te behalen is”. Er zit een bepaalde zelfzuchtigheid diep in heel veel van ons, dat wij opzoek zijn naar iets voor onszelf. Maar dit is een zoektocht zoals geen ander, die leidt tot een geheel persoonlijke transformatie. Ontgoocheling kan daar een deel van zijn, het kan functioneren als het punt van laten gaan van enthousiasme en begeesterdheid.


Gelukkig zie ik nog steeds de waarde van de Boeddha's leer, maar ik kan niet exact in zijn voetstappen treden. En dat kan ook niet, ik heb het geprobeerd. Er is meer, ik heb me ook in andere religies verdiept. Ik zal daar verder niet op doorgaan. Laat ik zeggen dat je uiteindelijk bij jezelf uitkomt, je kunt geen tweede Gautama de Boeddha worden. Het is zaak jezelf te zijn, en dat is niet zomaar iets eenvoudigs. In wezen is het wel eenvoudig, maar we zitten vol met complexen die onderzocht en erkend dienen te worden.

Daar was ik uiteindelijk ook bij uitgekomen, dat je uniek bent en er niet vanuit kan gaan dat een pad dat voor iemand anders heeft gewerkt voor jou ook zal werken. Het is noodzakelijk om de faculteiten te ontwikkelen die jou vertellen wanneer je een heilzame stap hebt gezet en wanneer een niet-heilzame.

Dat er geen gegarandeerd effectief pad is, betekent niet dat het streven naar verlichting zelf geen waardevol doel is. Verlossing van lijden en een nieuw soort begrip ten opzichte van de medemens, mede als het spreken over de reis, is best een belangrijk iets voor zelf en anderen. Maar het moet stap voor stap gebeuren, en je weet niet van welke bron de wijsheden zullen komen.

Ik ben en blijf een mens, een zeer gewoon mens. Misschien vinden sommigen mij wel saai. Maar gewoonheid is blijkbaar mijn aard. Ik heb niet veel bereikt, wel veel verloren...

Ik word ook wel eens saai gevonden. Misschien hebben wij dat gemeen. Het verliezen van dingen is niet altijd negatief, vaak zijn het verkeerde opvattingen die wegvallen op het pad en je toch elke keer weer een stukje bevrijding teruggeven.

Met ietwat winderige groet,
Bodhiboom

Online Passievrucht

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3524
Re: Ontgoocheling, teken van ziekte of van wijsheid?
« Reactie #15 Gepost op: Gisteren om 13:06 »
Ik denk dat de Boeddha in de Pali sutta's naar die blinde wilde natuur verwijst met het onderricht over asava en tanha. Zolang er asava's zijn is er een soort noodsituatie. Het is een moeilijk te vertalen woord, vind ik. Misschien komt oerdrift er wel dicht bij in de buurt. Het lijkt te verwijzen naar het diepste en meest fundamentele niveau van bezoedeling.

Het bedaren en uiteindelijk verdwijnen van de asava's kan volgens de Boeddha alleen door wijsheid, niet op wilskracht. Je kunt misschien op wilskracht de blinde wilde natuur in jezelf wel wat controleren, in bedwang houden, maar niet helemaal doen verdwijnen.

De Boeddha lijkt gezien te hebben dat die wilde natuur zo sterk is omdat er in eindeloos veel levens zo veel in geinvesteerd is. Er zit dus een heel krachtig wilspotentieel in opgesloten.
Hij lijkt een omgekeerd proces voor te stellen. Stop met investeren er in. Voedt de wilde natuur niet langer. Begrijp het als iets wat niet voordelig is, niet heilzaam, leidend tot ellende en wedergeboorte.

Wat ik het vreemde vind is dat het duidelijk zo is dat de wilde natuur op sommige momenten wel helemaal weg kan lijken. Momenten dat je je goed geaard voelt, ontspannen, open, goed in contact. Moeilijk uit te leggen, maar op zulke momenten lijk je niks te missen en is er gewoon geen nood.
Op andere momenten woedt die wilde natuur als een demon in jezelf en heb je geen moment vrede meer en zit je doorlopend in een noodsituatie voor je gevoel.

De Boeddha-Dhamma lijkt uiteindelijk te mikken op de totale beeindiging van deze oerkrachten. Soms denk ik wel eens dat beoefening alles alleen maar erger maakt, of misschien moet je hieruit wel concluderen dat beoefening je ook meer in contact brengt met de diepe driften in jezelf, zoals wanneer je alleen het goede nog doet, het opgebouwde slechte zich juist gaat manifesteren. Vaak zijn er tegenreacties.

« Laatst bewerkt op: Gisteren om 16:53 door Passievrucht »