Auteur Topic: De kunst om te leven. Vipassana Meditatie door S.N. Goenka  (gelezen 4543 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

lord rainbow

  • Gast
Het volgende artikel is gebaseerd op een lezing die S.N. Goenka heeft gegeven op 16 juli 1980 in Bern, Zwitserland.


Iedereen is op zoek naar vrede en harmonie, omdat deze in ons leven ontbreken. We voelen ons allemaal wel eens rusteloos, geïrriteerd, uit ons evenwicht, ellendig. En als we ons rusteloos voelen, houden we dit niet beperkt tot onszelf maar blijven we dit vervelende gevoel overbrengen op anderen. De onrust doordringt de atmosfeer rond degene die zich ellendig voelt. En ieder ander waarmee zo iemand in contact komt wordt ook geïrriteerd, rusteloos. Dit is beslist niet de juiste manier van leven.
Men zou in vrede met zichzelf moeten leven en in vrede met alle anderen. Per slot van rekening is de mens een sociaal wezen. Hij leeft nu eenmaal in een maatschappij waar hij met anderen te maken heeft. Maar hoe kan men in vrede leven? Hoe kunnen we in harmonie met onszelf blijven en de vrede en harmonie om ons heen bewaren, zodat ook anderen in vrede en harmonie kunnen leven?

Om verlost te worden van onze onrust moeten we de eigenlijke oorzaak van de onrust kennen, de oorzaak van die ellende. Als we het probleem onderzoeken wordt al snel duidelijk dat, telkens wanneer we iets negatiefs, een onzuiverheid in de geest ontwikkelen, we wel onrustig moeten worden. Een geestelijke onzuiverheid, een mentale verontreiniging kan niet samen gaan met vrede en harmonie.
Hoe ontwikkelen we nu zo'n negativiteit? Het wordt duidelijk door het te onderzoeken. We worden erg ongelukkig als we merken dat iemand zich gedraagt op een manier die ons niet bevalt, als we merken dat er iets gebeurt wat we onaangenaam vinden. Ongewenste dingen gebeuren en we creëren spanning in onszelf. Gewenste dingen gebeuren niet, een paar hindernissen doen zich voor en weer winden we ons daarover op. We beginnen innerlijk in de knoop te raken. En het hele leven lang blijven er ongewenste dingen gebeuren; gewenste dingen gebeuren misschien, misschien ook niet en dit proces van reageren, van knopen leggen, Gordiaanse knopen, maakt de hele geestelijke en lichamelijke structuur zo gespannen, vol van negativiteit. Het leven wordt één grote ellende.

Een manier om het probleem op te lossen is om het leven zó te organiseren dat er zich nooit iets ongewensts voordoet en dat alles precies zo blijft gebeuren zoals we dat graag willen. Dan zouden we zo'n macht moeten ontwikkelen, -of iemand anders die machtig is zou ons moeten helpen- dat er zich geen ongewenste dingen voordoen en dat alles wat we wensen gebeurt. Maar dat is onmogelijk. Er is geen mens ter wereld wiens wensen altijd vervuld worden, in wiens leven alles volgens wens verloopt, zonder dat er ook maar iets ongewensts gebeurt. Er doen zich voortdurend dingen voor die tegengesteld zijn aan onze wensen en verlangens. De vraag is dus: hoe kunnen we ophouden blindelings te reageren op dingen die we niet leuk vinden en voorkomen dat we impulsief reageren? Hoe kunnen we voorkomen dat we gespannen worden?


Hoe kunnen we onze rust en vrede bewaren?

In het verleden bestudeerden wijze en heilige mensen uit India en andere landen dit probleem: het probleem van het menselijk lijden- en zij vonden een oplossing: als er zich iets onaangenaams voordoet en men begint hierop te reageren door woedend, angstig of negatief te worden, dan moet men zo snel mogelijk zijn aandacht afleiden. Sta bijvoorbeeld op, neem een glas water, drink - de woede zal niet toenemen, maar zakt. Of begin te tellen: een, twee, drie, vier; of herhaal een woord, een woord of een zin, welke dan ook, misschien de naam van een god of een heilige in wie men vertrouwen heeft. De geest wordt afgeleid, en, tot op zekere hoogte, raakt men de negativiteit, de woede kwijt.
Deze oplossing was handig: het werkte. En het werkt nog steeds. Als men dit toepast voelt de geest zich vrij van onrust. Maar in feite werkt deze oplossing alleen op bewust niveau. In werkelijkheid duwt men de
negativiteit, als men de aandacht er van afleidt, diep in het onderbewuste en op dat niveau blijft men dezelfde negativiteit produceren en vermenigvuldigen. Aan de opppervlakte is er een dun laagje van vrede en harmonie, maar in de diepte van de geest ligt een sluimerende vulkaan van onderdrukte negativiteit die vroeg of laat tot een geweldige uitbarsting zal komen.

Andere zoekers naar de innerlijke waarheid zochten nog verder. En toen ze in zichzelf de realiteit van geest en materie ervaarden, kwamen ze tot de ontdekking, dat de aandacht afleiden slechts weglopen voor het probleem is. Vluchten helpt niet: men moet het probleem onder ogen zien. Telkens wanneer er iets negatiefs in de geest opkomt, observeer het dan, zie het onder ogen. Zodra men een mentale onzuiverheid gaat observeren, verliest deze al haar kracht. Langzaamaan ebt zij weg en lost zich op.
Een goede oplossing, waarbij het negatieve niet wordt verdrongen maar ook niet de vrije teugel wordt gelaten. Door iets negatiefs in het onderbewuste te begraven kan dit zich niet oplossen en door het naar buiten te laten komen, in woord of daad, ontstaan alleen maar meer problemen. Maar als men enkel maar observeert dan verdwijnt de onzuiverheid en heeft men deze negativiteit opgelost, is men vrij van deze onzuiverheid.

Dat klinkt allemaal heel mooi, maar werkt het ook zo in de praktijk? Is het voor gewone mensen wel mogelijk onzuiverheden onder ogen te zien? Als woede in ons opkomt worden we daardoor zó snel overmeesterd dat we het niet eens in de gaten hebben. Dan, overmand door woede, doen of zeggen we dingen die kwetsend zijn voor onszelf en voor anderen. Later, als de woede gezakt is, zit het ons dwars en hebben we er spijt van. We vragen dan deze of gene of God om vergeving: "Oh, ik heb iets verkeerds gedaan, vergeef me alstublieft!" Maar de volgende keer, in een soortgelijke situatie, reageren we op precies dezelfde manier. Al dat berouw helpt niets.

De moeilijkheid is, dat we er ons niet van bewust zijn wanneer een onzuiverheid begint. Zij begint diep in het onderbewuste van de geest en tegen de tijd dat zij het bewuste niveau bereikt heeft, is zij zo sterk geworden dat zij ons overmeestert en we haar niet kunnen observeren.
Stel dat ik iemand in dienst zou nemen om me iedere keer dat er woede in me opkomt te waarschuwen. Maar omdat ik er geen idee van heb wanneer de woede op zal komen, heb ik drie mensen nodig: voor een drie ploegendienst, 24 uur per dag. Stel dat ik me dat kan veroorloven en dat er woede in me opkomt. Mijn assistent meldt meteen: "Pas op, woede!!!". Dan is het eerste wat ik doe hem een uitbrander geven: "Idioot, denk je dat je betaald wordt om mij de les te lezen?" De woede overmant me zo dat geen goede raad zal helpen.

Stel dat ik verstandig ben en hem niet uitscheldt. In plaats daarvan zeg ik: "Bedankt, nu moet ik gaan zitten en mijn woede observeren." Maar is dat wel mogelijk? Zodra ik mijn ogen sluit en de woede probeer te observeren komt meteen het onderwerp van de woede in mijn gedachten: de persoon of het incident dat de woede teweeg bracht. Dan ben ik niet bezig de woede te observeren; ik observeer dan alleen de prikkel van buitenaf die aanleiding gaf tot de emotie. Dit zal de woede alleen maar erger maken en is dus geen oplossing. Het is erg moeilijk om een abstracte negativiteit, een abstracte emotie te observeren, los van het onderwerp van buitenaf dat deze heeft veroorzaakt.

Maar iemand die de uiteindelijke waarheid bereikte vond een echte oplossing. Hij ontdekte dat, telkens wanneer er een onzuiverheid in de geest opkomt, er tegelijkertijd twee dingen op lichamelijk vlak gebeuren. Eén ervan is dat de adem zijn normale ritme verliest. Men gaat zwaarder ademen telkens als er iets negatiefs in de geest ontstaat. Dit is gemakkelijk te observeren. En, op een fijner niveau, begint er één of andere biochemische reactie in het lichaam, die leidt tot de één of andere gewaarwording. Elke onzuiverheid doet de één of andere gewaarwording in het lichaam ontstaan.
Dit is een praktische oplossing. Een gewoon iemand kan geen abstracte onzuiverheden in de geest observeren: abstracte angst, woede of hartstocht. Maar met de juiste training en oefening is het erg gemakkelijk de ademhaling en de gewaarwordingen te observeren, die beide in direct verband staan met mentale onzuiverheden.

Ademhaling en gewaarwordingen helpen op twee manieren. Op de eerste plaats gaan ze fungeren als assistenten. Zodra er een onzuiverheid in de geest opkomt verliest de adem zijn normale ritme. Hij maakt ons erop attent dat er iets fout gegaan is. En, we kunnen de adem niet uitschelden; we moeten de waarschuwing wel accepteren. Op dezelfde manier vertellen de gewaarwordingen ons dat er iets verkeerd
gegaan is. Dan, gewaarschuwd, kunnen we de ademhaling gaan observeren, de gewaarwordingen gaan observeren. We zullen dan we al heel snel merken dat de onzuiverheid verdwijnt.
Dit geestelijk-lichamelijk verschijnsel is als de twee kanten van een medaille. Op de ene kant staat een gedachte of emotie die in de geest opkomt. Op de andere kant staan de ademhaling en de gewaarwordingen in het lichaam. Elke gedachte of emotie, elke mentale onzuiverheid die opkomt uit zich in de adem en in de gewaarwordingen van dat moment. Door de ademhaling of de gewaarwordingen te observeren, observeren we dus in feite de mentale onzuiverheden. In plaats van weg te lopen voor het probleem, zien we de realiteit onder ogen zoals ze is. Dan zullen we merken dat de onzuiverheden hun kracht verliezen; zij kunnen ons niet langer overmeesteren zoals in het verleden gebeurde. Als we volhouden, verdwijnen de onzuiverheden uiteindelijk helemaal en bewaren we onze rust en geluk.

Op deze wijze laat deze techniek van zelf-observatie ons de twee aspecten van de werkelijkheid kennen: innerlijk en uiterlijk. Voorheen keken we altijd alleen maar naar buiten zonder de innerlijke waarheid te zien. We zochten de oorzaak voor het feit dat we ons ongelukkig voelden altijd buiten onszelf; we gaven altijd de werkelijkheid buiten onszelf de schuld en probeerden die te veranderen. Ons niet bewust van de innerlijke realiteit, begrepen we nooit, dat de oorzaak van ellende binnen in ligt, in onze eigen blindelingse reacties op aangename en onaangename gewaarwordingen.
Door oefening kunnen we nu de andere kant van de medaille zien. We kunnen ons bewust zijn van de ademhaling en ook van wat zich binnen in ons afspeelt. Of het nu adem of gewaarwording is, we leren deze gewoon te observeren zonder ons geestelijk evenwicht te verliezen. We stoppen met reageren, stoppen met het vermenigvuldigen van onze ellende. In plaats daarvan geven we de onzuiverheid de kans naar buiten te komen en zich op te lossen.
Hoe meer men deze techniek beoefent, des te meer merkt men hoe snel men uit het negatieve kan komen. Geleidelijk aan wordt de geest vrij van onzuiverheden; hij wordt puur. En een pure geest is altijd vol liefde, onvoorwaardelijke liefde; vol mededogen voor de tekortkomingen en de ellende van anderen; vol vreugde over hun succes en geluk; vol gelijkmoedigheid onder alle omstandigheden.

Als men dit stadium bereikt verandert het hele patroon van iemands leven. Het is niet langer mogelijk iets te zeggen of te doen wat de vrede en het geluk van anderen verstoort. In plaats daarvan komt de evenwichtige geest niet alleen zelf tot rust maar de atmosfeer rondom zo iemand wordt doordrongen van vrede en harmonie. Dit begint op zijn beurt invloed te hebben op anderen, begint anderen ook te helpen.
Door te leren in evenwicht te blijven ten opzichte van alles wat men innerlijk ervaart, ontwikkelt men ook onthechting ten opzichte van alles wat men in de buitenwereld tegen komt. Deze ongehechtheid is echter geen manier om te ontsnappen of onverschilligheid ten opzichte van de problemen op de wereld. Degenen die regelmatig Vipassana beoefenen worden gevoeliger voor de ellende van anderen, en doen hun uiterste best om die ellende zo goed als ze kunnen te verlichten -zonder enige opwinding, maar met een geest vol liefde, mededogen en gelijkmoedigheid. Zij beoefenen een serene onverschilligheid- hoe zich volledig in te zetten, volledig betrokken te zijn bij het helpen van anderen, terwijl men tegelijkertijd geestelijk in evenwicht blijft. Op deze wijze bewaren zij hun eigen geluk en tevredenheid, terwijl ze meewerken aan de vrede en harmonie van anderen.

Dit is wat de Boeddha leerde, een kunst om te leven. Hij heeft nooit een religie, enig -isme onderwezen. Hij heeft nooit tegen zijn volgelingen gezegd dat ze rites of rituelen moesten uit voeren, blindelingse of inhoudsloze formaliteiten. In plaats daarvan leerde hij hen de natuur gewoon te observeren zoals deze is, door het observeren van de werkelijkheid binnen in. Uit onwetendheid blijven we reageren op een manier die schadelijk is voor onszelf en voor anderen. Wordt men wijs- wijs in die zin dat men de werkelijkheid observeert zoals zij is, dan komt men van de gewoonte af om te reageren. Als we stoppen met impulsief reageren dan zijn we tot werkelijke actie in staat - actie die voortkomt uit een evenwichtige geest. Een geest die de werkelijkheid ziet en begrijpt. Zo'n manier van handelen kan alleen maar positief zijn, creatief en nuttig voor onszelf en voor anderen.
Wat dan nodig is, is het "ken uzelf"- het advies dat iedere wijze gegeven heeft. We moeten onszelf niet alleen kennen op intellectueel niveau, op niveau van denkbeelden en theorieën. Noch louter op spiritueel of emotioneel niveau waarbij we zonder meer aanvaarden wat we gehoord of gelezen hebben. Zulke kennis is niet genoeg. We moeten de realiteit op het feitelijke niveau leren kennen. We moeten de realiteit van deze lichamelijke/geestelijke verschijnselen daadwerkelijk ondervinden. Alleen dit zal ons helpen om ons vrij te maken van onzuiverheden, vrij van ellende.

Dit direct ervaren van de waarheid over onszelf, deze techniek van zelf-observatie wordt Vipassana meditatie genoemd. In de taal die in India gesproken werd in de tijd dat de Boeddha leefde betekende "passana" kijken, zien met open ogen, in de gewone zin van het woord. Maar "Vipassana" betekent het observeren van dingen zoals zij werkelijk zijn, niet slechts zoals zij schijnen te zijn. De ogenschijnlijke waarheid moet doorgrond worden totdat we bij de uiteindelijke waarheid ten aanzien van de gehele geestelijke en lichamelijk structuur komen. Als we deze waarheid ervaren leren we op te houden met impulsief reageren, op te houden met het creëren van onzuiverheden en als vanzelf worden dan de oude onzuiverheden geleidelijk aan uitgewist. We worden vrij van alle ellende en ervaren wat het is om werkelijk gelukkig te zijn.
Het leerproces in een meditatiecursus bestaat uit drie delen. Op de eerste plaats moet men alle woorden of daden nalaten die de vrede en de harmonie van anderen verstoren. Men kan niet werken aan de eigen bevrijding van geestelijke onzuiverheden als men tegelijkertijd doorgaat met het zeggen of doen van dingen die deze onzuiverheden alleen maar doen toenemen.

Moreel verantwoord gedrag vormt daarom de essentiële eerste stap van het leerproces. Men verbindt zich ertoe niet te doden, niet te stelen, zich seksueel niet te misdragen, niet te liegen en geen drugs of alcohol te gebruiken. Als men deze dingen nalaat geeft men de geest gelegenheid voldoende tot rust te komen om verder te gaan met de taak die hem te doen staat.

De volgende stap is om een zekere beheersing te krijgen over deze wispelturige geest, door hem te trainen gericht te blijven op één ding, de adem. Men probeert de aandacht zo lang mogelijk op de ademhaling gevestigd te houden. Dit is geen ademhalingsoefening; men reguleert de adem niet. In plaats daarvan observeert men de natuurlijke ademhaling zoals deze is, zoals hij naar binnen komt, naar buiten gaat. Op die manier brengt men de geest verder tot rust, zodat hij niet langer overmeesterd wordt door heftige negativiteiten. Tegelijkertijd concentreert men de geest en maakt men hem scherp en doordringend: in staat om inzicht te verwerven.
Deze eerste twee stappen, een moreel verantwoord leven leiden en het beheersen van de geest, zijn op zich zelf zeer nuttig en waardevol. Ze leiden echter tot zelfonderdrukking, tenzij men de derde stap neemt, het reinigen van de geest van onzuiverheden door het ontwikkelen van inzicht in de eigen aard. Dit is Vipassana: het ervaren van de eigen werkelijkheid door systematisch en onbewogen in zichzelf het steeds veranderende geest-materie verschijnsel dat zich manifesteert als gewaarwordingen, te observeren. Dit is de essentie van de leer van de Boeddha: zelfloutering door zelfobservatie.
Dit kan door iedereen beoefend worden. Iedereen heeft met ellende te maken. Het is een universele kwaal waarvoor een universele remedie nodig is. Als men woedend is is dat geen Boeddhistische, Hinduïstische of Christelijke woede. Woede is woede. En als men tengevolge van deze woede rusteloos wordt is dit geen Christelijke, Joodse of Islamitische rusteloosheid De kwaal is universeel. De remedie moet dus ook universeel zijn.
Vipassana is zo'n remedie. Niemand zal bezwaar hebben tegen een levenswijze die de vrede en harmonie van anderen respecteert. Niemand zal er bezwaar tegen hebben controle over de geest te ontwikkelen. Niemand zal er bezwaar tegen hebben inzicht te ontwikkelen in zijn ware aard, waardoor het mogelijk wordt de geest te bevrijden van negativiteiten. Vipassana is een universele weg.
Het observeren van de werkelijkheid zoals zij is door het observeren van de waarheid binnen in betekent zichzelf direct leren kennen op ervaringsniveau. Door voortdurend te oefenen bevrijdt men zich van de ellende van onzuiverheden. Van de grove, oppervlakkige, ogenschijnlijke waarheid dringt men door tot de uiteindelijke waarheid van geest en materie. Overstijgt men deze waarheid, dan ervaart men een waarheid die aan geest en materie, aan tijd en ruimte, aan het geconditioneerde gebied van betrekkelijkheid voorbijgaat: de waarheid van totale bevrijding van alle onzuiverheden, alle geestelijke verontreiniging, alle ellende. Hoe men deze uiteindelijke waarheid noemt is niet van belang: het is het uiteindelijke doel van iedereen.

Mogen iedereen deze uiteindelijke waarheid ervaren.
Mogen alle mensen overal uit hun onzuiverheden en hun ellende komen.
Mogen zij echt geluk , ware vrede en ware harmonie ervaren .

Helaas weet ik de bron niet meer.( DJ)

« Laatst bewerkt op: 09-06-2017 18:22 door DirkJan »

lord rainbow

  • Gast
« Laatst bewerkt op: 03-03-2013 17:28 door lord rainbow »

lord rainbow

  • Gast
Re:DE KUNST OM TE LEVEN Vipassana Meditatie door S.N. Goenka
« Reactie #2 Gepost op: 24-07-2012 16:50 »
Plaats van vipassana binnen het achtvoudige pad:

http://www.youtube.com/watch?v=8CMXPDXw9Lc&feature=related
« Laatst bewerkt op: 09-03-2013 17:47 door lord rainbow »

lord rainbow

  • Gast

Offline ekayano maggo

  • wat is dit
  • Sangha lid
  • ****
  • Berichten: 463
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re: De kunst om te leven. Vipassana Meditatie door S.N. Goenka
« Reactie #4 Gepost op: 03-03-2019 11:00 »
[...]Methode van de Boeddha?

De meesten vipassana tradities van tegenwoordig, zoals Goenka, Mahasi, Pa-auk, Ashin Tejaniya, Sunlun, Mogok en nog meerderen komen uit Myanmar. Andere tradities zoals de Thaise woudmonniken, of Dhammakaya uit Thailand zijn ook te zien als vipassana tradities. Al deze stromingen, hoe groot de verschillen ook, erkennen een toepassing te zijn van de satipatthana sutta, ook wel vertaald als de vier gebieden, of funderingen van mindfulness. Dat zou volgens de Boeddha het pad naar ontwaken betekenen aan de hand van mindfulness, ofwel ‘’sati’’ op basis van 4 gebieden van de menselijke ervaring. Namelijk: lichaam, gevoel, geest en dhamma’s (principes, of wetmatigheden). Vele beoefenaars binnen deze stromingen zijn geneigd hun methodiek te zien, of presenteren als de juiste toepassing van de Satipatthana sutta. De Satipatthana omvat echter verschillende methoden en is vrij ruim toe te passen.

Belangrijk om te vermelden is dat vipassana meditaties als methodiek op basis van deze tekst eigenlijk vrij recent is ontstaan, begin vorige eeuw.
De meeste cursisten komen uit een Goenka cursus met de overtuiging dat dit de juiste techniek is die werd beoefend door de Boeddha, maar dat vereist enkele nuance. René van Oosterwijk van de Universiteit van Leiden, deed een uitvoerig onderzoek naar de theoretische basis van verschillende vipassanamethodes in de sutta’s en schreef het boek ‘Doctrinal backgrounds of vipassana-meditation’ (2012). Hij concludeerde dat de Goenka-methode als zijnde een soort lichaamsscan gericht op sensaties, niet is terug te vinden in de oude sutta’s (eerst gevonden boeddhistische teksten). Het is zelfs een van de vipassanamethodes die het minst door de teksten wordt onderbouwd. De beroemde monnik Analyo benadrukt ter verdediging de Dhynasamadhi sutta, waarin staat: ‘het waarnemen van het hele lichaam’ bij de adem. Dat zou een onderbouwing kunnen zijn. Al is het ook een onderbouwing voor vele andere vormen. Ook al zou de specifieke methodiek niet terug te vinden zijn, belangrijke principes die Goenka onderwijst zoals inzicht in vergankelijkheid, opmerkzaamheid, gelijkmoedigheid etc. wel. Het hoeft dat ook niet te betekenen dat het niet goed kan werken, want dat lijkt wel het geval. Duizenden mensen hebben er tegenwoordig profijt van.

Validiteit van methodiek:

Maar de indruk ontstaat wel dat het verhaal van Goenka over de validiteit van de methodiek niet helemaal klopt. Dat is een belangrijk punt van aandacht, want de waarheid spreken staat hoog in het vaandel binnen de boeddhistische visie. Binnen de organisatie van Goenka wordt gezegd dat Ledi Sayadaw, de grondlegger van de Goenka methode, begin vorige eeuw de methode leerde van een onbekende monnik in het bos en deze zo doorgaf tot de tijd van de Boeddha. Dat zou betekenen dat Ledi een methode simpelweg doorgaf (net als de talloze andere monniken waarvan ook geen bewijzen zijn), maar dat is zeer onwaarschijnlijk kijkende naar het leven van Ledi. Ten eerste is er vanuit de vele geschreven werken van Ledi geen bewijs dat hij deze monnik ontmoet zou hebben en ten tweede was hij niet iemand die simpelweg iets doorgaf, maar juist iemand die vernieuwend was en tradities doorbrak. Hij schreef zelf talloze werken, ook wel de ‘manuals van meditatie’ genoemd. Zijn biograaf Braun toont aan dat Ledi een revolutionair was die experimenteerde met- en onderwees in verschillende methodes. Waar komt de methode van Goenka dan precies vandaan?? Dat is een belangrijke vraag. Het meeste bewijs lijkt te wijzen op de leraar van Goenka: Sayagi U Ba Khin, als zijnde de mastermind van deze specifieke vipassana benadering.

U Ba Khin

U Ba kin had twee leraren, waarvan er een Webu Sayadaw in het Birma van die tijd werd beschouwd als een verlichte. Zeker is echter dat deze niet de lichaamsscan methode onderwees, maar alleen de adem bij de neus. De andere leraar van U Ba Khin werd niet beschouwd als een verlichte en was de boer Saya Thet Gyi, maar daarvan is weinig bekend omdat hij zover bekend niet veel geschreven werk publiceerde. Zelfs na bij dit kloostertje van Saya Thet Gyi geweest te zijn is me niet duidelijk geworden wat hij precies onderwees. Wel kwam ik er achter dat er enkele verschillen waren zoals dat hij ook staanmeditatie deed.

Belangrijke uitvinder

Analyo die het op dit moment leidende werk over de Satipatthana schreef zag U Ba Khin, de leraar van Goenka, als de belangrijke uitvinder en noemt de methodiek dan ook de ‘U Ba Khin-methode. Ook Jack Kornfield beschrijft in zijn klassieker ‘Living Dhamma’, the teachings of 12 Buddhist masters, dat slechts enkele jaren na het overlijden van U Ba Khin (1977) geschreven is (dus voordat Goenka zijn leer presenteerde): ‘U Ba Khin mastered the practise of a number of types of concentration meditation, or absorption and developed a most powerful technique for the practise of Vipassana insight meditation. U Ba khin’s teachings are primarly based on his own experience and therefore the terminology he employed to describe what he understood may seem imprecise in the most technical Buddhist sense or in modern scientific precision.’ (pagina 235). In de tijd van U Ba Khin was er veel weerstand vanuit de traditionele monnikenordes op zijn leer, omdat U Ba Khin erg zijn eigen ding deed. Er was sowieso al weerstand vanuit de boeddhistische gemeenschap dat hij les gaf, want U Ba Khin was geen monnik en in die tijd was het gebruikelijk dat alleen monniken les geven in meditatie. Ook al is deze traditie wereldwijd het grootst, in Birma waar het vandaan komt, is het nog steeds een ondergeschoven kindje dat door de meerderheid van de Birmese boeddhisten niet erg serieus wordt genomen.
Groot gemaakt

Goenka heeft de methode werkelijk groot gemaakt en daarom wordt het vaak de Goenka-traditie, of Goenka-methode genoemd. Goenka was voor hij met vipassana in aanraking kwam een geleerde Hindoe en een succesvolle zakenman die last had van een groot ego en heftige migraine. De methode onderwezen door U Ba Khin, bleek een praktische toepassing van wat hij voorheen alleen theoretisch kende en hielp hem bovendien van zijn migraine af. Iets waar gerenommeerde artsen niet in waren geslaagd. Goenka had zelf geen ervaring met andere vipassana methoden en had groot vertrouwen in U Ba Khin.

Ook Goenka heeft er echter lichtelijk een eigen draai aan gegeven. U Ba Khin sprak bijvoorbeeld nog over de nimita, als teken van concentratie, hielp studenten ‘een op een’ in cessation te komen (ook wel een dip in nirvana genoemd, dat de ingang zou zijn voor het eerste stadium van verlichting genaamd sotthapana). U Ba Khin was ook flexibeler in verschillende soorten concentratiemethoden en liet ook mensen toe die al vanaf het begin 20 dagen wilden mediteren. Dat zijn allemaal zaken die Goenka anders doet. Vooral omdat hij het voor een breder publiek toegankelijk wilde maken.

Goenka begon zijn succesverhaal in India dat vele religies kent. Hij liet steeds meer boeddhistische elementen weg om de beoefening zo toegankelijk mogelijk te maken: zoals een lege witte hal zonder boeddhabeelden (not done in Myanmar) en zonder veel van de terminologie uit de Abiddhamma – nog wel gebruikt door U Ba Khin –. Goenka heeft alles gestandaardiseerd. En dat moet misschien ook wel als je zo groot wordt.

Wat Goenka vooral is gaan benadrukken (naast de gevoeligheid voor sensaties) is de mentale houding, of attitude van het niet op zoek gaan naar speciale ervaringen, kijken naar jezelf en geen waarde te hechten aan ritueel. Dat is iets waar men zich bij Hindoe meditaties in India in die tijd wel erg mee bezig hield. U Ba kin was het niet altijd eens met Goenka. Enige tijd heeft hij zijn steun zelfs ingetrokken, maar dat is later goed gekomen. Toch heeft U Ba Khin Goenka niet aangewezen als opvolger, maar de vrouw Sayamagyi, die vanuit Engeland een andere organisatie oprichtte die ook retraites geeft in min of meer dezelfde methodiek. https://www.ubakhin.nl/ http://www.internationalmeditationcentre.org,. Feitelijk is Goenka dus niet de hoeder van de traditie. Goenka is mede dankzij zijn zakelijke verleden echter wel iemand die als geen ander de traditie leven in heeft geblazen en dankzij zijn welbespraaktheid een goede brug kan maken tussen de uitdagingen van deze tijd en oude boeddhistische principes inzichtelijk en praktisch weet te brengen. Hij lijkt een zeer zuiver en toegewijd persoon te zijn geweest.[...]

Methodiek

De eerste drie dagen wordt Anapanasati, opmerkzaamheid van de ademhaling bij de neus beoefent. De derde dag richt je de aandacht op de lichamelijke gewaarwordingen rondom de neusvleugels, als een soort brug tussen de adem en vipassana. Deze lichamelijke gewaarwordingen dienen de rest van de cursus door het hele lichaam waargenomen te worden door de ‘bodyscan’. Uiteindelijk dient de mediterende de hele dag de sensaties op te merken.

Continuity of practice is the secret of succes (Goenka).

De lichamelijke gewaarwordingen worden door Goenka ‘sensaties’ genoemd. Net als bij het kijken door een vergrootglas neem je na verloop van tijd meer waar. Het is vreemd om op een bepaald moment te merken dat het kan lijken of je neus groot en klein wordt en alle kanten op beweegt, gaat tintelen etc. Dat is geen mystiek, maar een directe ervaring die praktisch iedereen ervaart die meedoet aan de retraite. Voorbeelden van sensaties die rondom en geleidelijk ook meer in het lichaam gevoeld worden zijn: vibraties, warm/koud voelen, druk, jeuk, tinteling, of pijntjes en uiteindelijk ook emoties en intenties zijn in de basis alle sensaties volgens Goenka. Deze sensaties liggen grotendeels onopgemerkt aan de basis van onze waarnemingen en ons handelen. Het (onbewust) reageren op deze sensaties (prettige willen behouden en onprettige afwijzen) zou de reden zijn dat we reactief zijn en ons onhandig en ongezond gedragen en daardoor lijden we. Door deze meditatiemethode ga je meer zien en voelen wat je drijft en kun je een ongezond patroon van reactiviteit doorbreken door de sensaties te laten zijn voor wat ze zijn. Namelijk veranderlijke en zelfloos, niet goed, of slecht, niet positief of negatief. Het is niet aan jou deze sensaties te willen controleren, maar het is aan jou ze te zien voor wat ze zijn en dus niet te reageren met vasthouden of afwijzen.[...]

lees verder
« Laatst bewerkt op: 03-03-2019 11:20 door ekayano maggo »