Auteur Topic: Afkeer,aversie,onthechting.  (gelezen 5712 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 562
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Afkeer,aversie,onthechting.
« Gepost op: 08-02-2010 23:35 »
Een moeilijk begrip in het boeddhisme is afkeer...

Op een bepaalde manier lijkt het haaks te staan met het boeddhisme... Want boeddhisme lijkt toch eerder verbonden met vrede des harten, helderheid van geest en gemoed, harmonie, contact met het ware zelf...
Loslaten dat is nog makkelijk in te passen in die zaken, loslaten van de spanningen, loslaten van de zorgen, loslaten ... Dat is nog makkelijk..

Onthechten dat is ook nog makkelijk in te passen in die zaken... Hoewel het toch iets meer moeite en inzet kost... Onthechten van de verslavingen, dat is duidelijk positief... Onthechten van de vraatzucht of genotzucht of van een alcoholverslaving... Ja, nog altijd positief... Onthechten van die stiekeme kleine verslavingen, al iets moeilijker, maar ja, nog altijd positief...

Maar afkeer, dat is toch een brug te ver... Dat begint al naar nihilisme te ruiken... Afkeer dat is toch meer iets voor fanatici... Godsdienstwaanzinnigen... Mensen die niet begrepen hebben waar harmonie, contact met je ware zelf, vrede des harten, helderheid van geest en gemoed  toch in eerste instantie om draait...

Tot iemand iets van mij afneemt, en dan begin ik te protesteren, totdat er iets wordt weggenomen dat mij diep raakt, of iets dat ik echt niet wil hebben... De zaken die me boos maken, of teleurstelling, of woede... De zaken waar ik afkerig van ben...
Afkeer bij mezelf dat ken ik... En anderen, ja die ondervinden ook afkeer...

En op een dag zie je duidelijk, ja, ook ik ben de medeveroorzaker... Mijn handelen, mijn streven, mijn aanwezig zijn, mijn leven is een bron van ergernis, woede, afkeer, teleurstelling voor die andere...Ja, per ongeluk, zonder intentie...
Maar neen, niet alleen per ongeluk, niet alleen zonder intentie... Mijn kant waar ik het liefst mijn ogen voor sluit... Dat aspect van mij dat bewust en intentioneel lijden veroorzaakt... De onaangename kant... Die kant van mij die de anderen als last zullen moeten dragen...

Neen, het is niet de bedoeling dat mensen afkeer van zichzelf gaan krijgen...Dat mensen in een eeuwigdurend schuldcomplex gaan verderleven...
Maar het is ook niet de bedoeling dat ik er mijn ogen voor sluit...

In confrontatie met de eigen wrede kant, ik de lijdensveroorzaker, de dader krijgt de eigenwaan, dat mooie zelfbeeld toch een deuk...
Net zo min dat de dood, ouderdom, of ziekte of de ondergang past bij de eigenwaan, dat mooie zelfbeeld...
Sttt, laat ik maar het mooie uitzicht van de eigenwaan niet verstoren,...

Oh, ja, als de ander de dader is, ten opzichte van mij, hoe durven ze... Als ik het slachtoffer ben, dan is mijn afkeer terecht... Maar als de ander afkeer ervaart wanneer ik de dader ben, laat ik het maar snel vergeten, zo ben ik niet...
Stt, Laat ik het mooie zelfbeeld maar niet verstoren...

Afkeer, dat is de blik richten op de duistere kant van het bestaan, en niet alleen  in de betekenis van het lijden dat ik moet ondergaan... Maar ook  naar het lijden dat ik veroorzaak...

Ontwaken is niet mogelijk zonder afkerig te worden...
Denk maar niet dat de blik helder is, wanneer ik mijn blik sluit voor de duisternis...
Denk maar niet dat ik de werkelijkheid onder ogen zie, wanneer ik ten alle prijze dat mooie zelfbeeld niet wens te verstoren...

En nogmaals neen, afkeer heeft niet de bedoeling om een mens te laten instorten... Maar wel om een mens voor te bereiden, de noodzaak van de uitweg te laten inzien...

Laat me met rust, het kan me niet schelen, ik ben de slechtste nog niet, wat doe ik verkeerd ?
Laat me genieten van het uitzicht, ik zoek toch vooral harmonie, Wat ik veroorzaak dat is zo miniem, onbeduidend, van geen tel...  Dit is het leven zoals het is, dat moeten we gewoon aanvaarden... Laten ik maar gewoon berusten in het feit dat ik lijden veroorzaak...

En als nu eens iemand een echte uitweg zou gevonden hebben ?
« Laatst bewerkt op: 20-12-2011 14:22 door lord rainbow »
Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

Offline frederik

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 250
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re:afkeer
« Reactie #1 Gepost op: 09-02-2010 22:58 »
Onder dit 'afkeer' versta ik dat je afkeer krijgt van bepaalde vormen van streven, omdat je inziet dat dit streven je niets oplevert. Je ziet dat je als het ware in kringetjes aan het draaien bent :D... Telkens weer ergens geluk gaan zoeken, om het dan weer kwijt te raken, om het dan weer (eventueel elders) te gaan zoeken enzovoort.

Wat wel interessant is, en moeilijk, is dat 'aversie' dan weer afgeraden wordt door het boeddhisme:

The Causes of Suffering
A teaching proposing to lead to the end of suffering must, as we said, give a reliable account of its causal origination. For if we want to put a stop to suffering, we have to stop it where it begins, with its causes. To stop the causes requires a thorough knowledge of what they are and how they work; thus the Buddha devotes a sizeable section of his teaching to laying bare "the truth of the origin of dukkha." The origin he locates within ourselves, in a fundamental malady that permeates our being, causing disorder in our own minds and vitiating our relationships with others and with the world. The sign of this malady can be seen in our proclivity to certain unwholesome mental states called in Pali kilesas, usually translated "defilements." The most basic defilements are the triad of greed, aversion, and delusion. Greed (lobha) is self-centered desire: the desire for pleasure and possessions, the drive for survival, the urge to bolster the sense of ego with power, status, and prestige. Aversion (dosa) signifies the response of negation, expressed as rejection, irritation, condemnation, hatred, enmity, anger, and violence. Delusion (moha) means mental darkness: the thick coat of insensitivity which blocks out clear understanding.

http://www.accesstoinsight.org/lib/authors/bodhi/waytoend.html#ch2

Ik wil er vanavond mijn hoofd niet over breken, maar waar ligt dan de grens tussen afkeer en aversie? Ik denk dat aversie in deze context overeen komt met het niet hebben van een 'open mind', en dan eigenlijk het tegengestelde is van hebzucht (maar eigenlijk gewoon een andere zijde van dezelfde medaille (het willen hebben van controle?)...)

Nu, dit is maar wat hardop denken...

Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 562
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Re:afkeer
« Reactie #2 Gepost op: 14-02-2010 01:29 »
Hardop denken...

Afkeer staat dichter bij de blik naar de andere kant richten dan een toestand van aversie...

Misschien dat men daarom ook eerst sereniteit dient te beoefenen... Om de realiteit onder ogen te zien moet men het  durven, maar men moet er ook klaar voor zijn... In de zin van "het aankunnen"...

Jezelf nuchter en eerlijk bekijken is zeer bedreigend... De wijze lessen hebben niet als bedoeling om een mens te laten instorten, maar toch eerder om een mens te sterken, sterker te maken, om het leed en het lijden in en van deze wereld te overstijgen...
Het is niet de bedoeling dat een mens  een voortdurende toestand van haat, boosheid, woede tov zichzelf of van de wereld gaat cultiveren...
Maar toch stelt het boeddhisme, "zoek het zelf niet in het vergankelijke"...

En in die zin is het de blik afkeren van het vergankelijke, blijf niet aan het vergankelijke vastplakken... In dat opzicht is het boeddhisme wel een religie... En geen psychologie... Bij psychologie is de doelstelling eerder mijn geest, mijn geestelijke gezondheid, mijn toestand van harmonie, mijn toestand van sereniteit maar bij religie is mijn sereniteit, mijn geestelijke gezondheid, mijn toestand van harmonie eerder het middel...

Mijn geestelijke gezondheid, mijn toestand van harmonie is een absolute noodzakelijke voorwaarde, het heeft geen zin om spiritueel verder te kijken als deze geestelijke basistoestand er nog niet is...
Op het intuïtieve niveau weten de meeste mensen wel hoe we een zekere geestelijke gezondheid in ons leven moeten realiseren... Hoewel we misschien niet altijd de regels toepassen en hierdoor in conflict komen...

Ontwaken lijkt niet mogelijk te zijn zonder mijn blik af te wenden van de wereld, maar mijn blik afwenden van de wereld is te hoog gegrepen wanneer de sereniteit nog niet in voldoende mate ontwikkeld is...

Toch is er een "afkeren van de wereld" die ik makkelijk kan combineren met geestelijke gezondheid en dit is geloof/vertrouwen... Voor menig spiritueel zoekende, zeker voor mensen met een aversie voor het christelijke is dit een gevoelsgeladen begrip... Maar eigenlijk is het niet meer dan dat hoewel het hoofd vol zit met duizend en één vraagtekens dat men blijft vertrouwen dat er geen enkele reden is tot wanhoop... En misschien dat iemand anders die ook een basisvertrouwen heeft ontwikkeld dit op een andere manier ervaart  en formuleert... Maar het belangrijkste is dat het basisvertrouwen leeft...


Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

lord rainbow

  • Gast
Re:afkeer
« Reactie #3 Gepost op: 08-08-2011 17:57 »
Ik ken afkeer als een van de drie vergiften:

onwetendheid

gehechtheid

afkeer

In deze betekenis is afkeer zeg maar een egobeweging.
Omgekeerd evenredig aan gehechtheid.

Tussen deze twee polen beweegt de geest voortdurend.
Voortdurend zien we leuke aantrekkelijke dingen,personen,ideeen,situaties
en voortdurend ook keuren we situaties,dingen,personen en ideeen af.
leuk-niet leuk,mooi-lelijk,goed-slecht,lekker-vies,
dat wel-dat niet......

Maar....misschien is deze afkeer wat jij bedoelt met 'aversie',

en bedoel je met afkeer,meer onthechting....
« Laatst bewerkt op: 08-08-2011 20:24 door lord rainbow »

Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 562
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Re:afkeer
« Reactie #4 Gepost op: 08-08-2011 19:22 »
Ik ken afkeer als een van de drie vergiften:

onwetendheid

gehechtheid

afkeer

In deze betekenis is afkeer zeg maar een egobeweging.
Omgekeerd evenredig aan gehechtheid.

Tussen deze twee polen beweegt de geest voortdurend.
Voortdurend zien we leuke aantrekkelijke dingen,personen,ideeen,situaties
en voortdurend ook keuren we situaties,dingen,personen en ideeen af.

Wat ons bevalt daar grijpen we naar.
We ontwikkelen afkeer van wat ons niet bevalt.

Maar....misschien is deze afkeer wat jij bedoelt met 'aversie',

en bedoel je met afkeer,meer onthechting....

zie   Upinasa sutta

- gelijkmoedigheid/de dingen in hun ware aard zien is de voorwaarde waardoor en waarin afkeer (van/voor het wereldlijke) ontstaat
- afkeer (van/voor het wereldlijke) is de voorwaarde waardoor en waarin en onthechting ontstaat
Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

lord rainbow

  • Gast
Re:afkeer
« Reactie #5 Gepost op: 08-08-2011 19:54 »
zie ik nu de ene afkeer als onderdeel van het egogebeuren
dat onrust en verwarring in de geest teweegbrengt

en de andere afkeer die onthecht,
de geest tot bedaren brengt
« Laatst bewerkt op: 09-08-2011 14:24 door lord rainbow »

Offline gouden middenweg & de wilde natuur

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 562
  • Er zit geen ZELF in het ik-gevoel noch erbuiten.
    • Bekijk profiel
Re:afkeer
« Reactie #6 Gepost op: 08-08-2011 21:09 »

zie ik nu de ene afkeer die bindt,verward

en de andere afkeer die onthecht

Je kunt het vergelijken met "afkerig zijn van drugs", dat je het negatieve, het gevaar van drugs ziet. Deze vorm van afkeer is in feite een behoeder, een stem die je waarschuwt.

Maar je hebt ook "afkerig zijn van werk",
Waarheid in spirituele zin is gevonden hebben wat je zocht.

Offline frederik

  • Sangha Nieuweling
  • ****
  • Berichten: 250
  • Geslacht: Man
    • Bekijk profiel
Re:afkeer
« Reactie #7 Gepost op: 08-08-2011 21:45 »
Dan is de afkeer die onthecht, waarschijnlijk deze die ontstaat ten opzichte van de vijf aggregaten na het inzien van de vergankelijkheid, de stress, en het "niet-zelf" (= de drie karakteristieken in het boeddhisme) van deze vijf.

Bijvoorbeeld wanneer ik bewust deze drie karakteristieken ga beschouwen in het lichaam, lijkt dit lichaam plots niet meer zo mooi; deze contemplatie leidt tot onthechting. Eveneens wanneer ik een slecht gevoel ervaar, en ik merk dat ik hier eigenlijk helemaal geen controle over heb (met mijn "rede/ratio"), krijg ik ook een afkeer ten opzichte van gevoelens.

De vraag blijft dan natuurlijk: waar leg je de grens tussen een verstandige afkeer van hetgeen waar ik geen controle over heb enerzijds, en het niet kunnen aanvaarden van het feit dat ik geen controle heb (bijvoorbeeld wanneer ik me frustreer over mijn slecht gevoel waarover ik geen controle heb) anderzijds.

In het eerste geval is de afkeer verstandig. Want ik zal meer afstand nemen van dat waarover ik geen controle heb. Op die manier wordt ik vrijer en zal m'n geluk minder beïnvloed worden door dingen die buiten mijn controle liggen.

Dit ligt denk ik tamelijk in de lijn van wat de boeddha zegt over niet-zelf:
http://dhjoti.110mb.com/suttas/samyutta-nikaya/22/sn22-59-anattalakkhana-sutta.php

De tweede vorm van afkeer is onverstandig. Want het is het niet kunnen aanvaarden van wat ik toch niet onder controle heb (bijvoorbeeld mijn gevoel). En op die manier laat ik wél dingen die buiten m'n controle liggen, invloed uitoefenen op m'n geluk. In die zin is deze tweede vorm dan eigenlijk "omgekeerd evenredig aan gehechtheid", zoals LR treffend formuleerde.

Hiermee wil ik niet zeggen dat ik een volledige staat van onafhankelijk na streef ofzo, maar wel dat ik me toch wil bewust zijn van die drie karakteristieken.

Offline Sybe

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3059
    • Bekijk profiel
Re:afkeer
« Reactie #8 Gepost op: 26-09-2016 17:45 »
Ik ken afkeer als een van de drie vergiften:

onwetendheid

gehechtheid

afkeer

In deze betekenis is afkeer zeg maar een egobeweging.
Omgekeerd evenredig aan gehechtheid.

Tussen deze twee polen beweegt de geest voortdurend.
Voortdurend zien we leuke aantrekkelijke dingen,personen,ideeen,situaties
en voortdurend ook keuren we situaties,dingen,personen en ideeen af.

Wat ons bevalt daar grijpen we naar.
We ontwikkelen afkeer van wat ons niet bevalt.

Maar....misschien is deze afkeer wat jij bedoelt met 'aversie',

en bedoel je met afkeer,meer onthechting....

zie   Upinasa sutta

- gelijkmoedigheid/de dingen in hun ware aard zien is de voorwaarde waardoor en waarin afkeer (van/voor het wereldlijke) ontstaat
- afkeer (van/voor het wereldlijke) is de voorwaarde waardoor en waarin en onthechting ontstaat

Ik denk dat de meeste mensen dit wel kennen als de afkeer van al die spelletjes, die ego spelletjes en die nooit eindigende strijd, om...ja, om wat eigenlijk? De wereld als voortdurend strijdtoneel. Iedereen die alsmaar opkomt voor zijn eigen belangen of beperkte belangen etc. Altijd maar die botsingen en die enorme wil en honger naar macht, status, aanzien, erkenning, plezier, winst etc.

Dat je ook zelf alsmaar in dat hokje wordt geduwd of zit, omdat je nu eenmaal een bepaalde functie/rol hebt te vervullen. Andere mensen voor ons bedacht dat dat goed is. Dus accepteer je dat. Ziggo strijdt met KPN, groen links met de SP, Piet met Karel.

Functioneren in de wereld betekent constant betrokken raken in een stroom van gehechtheid en haat, voorkeur en afkeer. Altijd maar de wil als modus operandi en zelden tot nooit wijsheid of mededogen.

Als je zaken gewoon recht aankijkt, je eigen spelletjes en andermans spelletjes, dan kan het niet anders volgens mij of je moet dat werelds toneel wel zat worden, omdat je toch verlangt naar iets wat betekenisvoller is, waarachtiger, zinvoller. Dit is denk ik de soort weerzin die wordt bedoeld.

groet,
Siebe