Ons leven lijkt om bewustzijn te draaien maar dat is maar een illusie volgens mij. We zijn immers ook niet dood als we niet bij bewustzijn zijn.
We zijn nog springlevend. Ook niet spring...maar toch levend.
Volgens Ramesh Balsekar draait het leven niet om bewustzijn in de zin dat bewustzijn een eigenschap of functie van het individuele leven zou zijn. Balsekar stelt juist: “Alles wat er is, is Bewustzijn.” Bewustzijn is niet iets wat wij als persoon bezitten of verliezen; het is het fundamentele, allesomvattende principe waarin zowel leven als dood, zowel waken als slapen, verschijnen.
Wanneer het lichaam niet bij bewustzijn is – bijvoorbeeld tijdens diepe slaap of bewusteloosheid – is er nog steeds het bestaan van Bewustzijn zelf, alleen zonder individuele ervaring of waarneming. Leven en dood, wakker zijn en slapen, zijn allemaal manifestaties binnen dat ene Bewustzijn. Het idee dat “wij” leven of dat “ons leven” ergens om draait, is volgens Balsekar een illusie die voortkomt uit identificatie met het persoonlijke ik. In werkelijkheid is er alleen Bewustzijn, waarin alles verschijnt en verdwijnt, zonder eigenaar of doener.
Dus: volgens Balsekar draait het leven niet om bewustzijn als iets van ons, maar is alles – inclusief leven, dood, aanwezigheid en afwezigheid van persoonlijke ervaring – uitdrukking van dat ene, ondeelbare Bewustzijn.
Ja, dit soort ideeen zijn gewoon in de Indiaase spirituele traditie. Ze zijn oeroud. Volgens mij doen de Upanishads er al verslag van. Ik kan niet ontkennen of bevestigen of de Pali Boeddha dit leert.
Ik hou zelf wel van de visie dat er ook een kenvermogen is op een diepere manier. De geest allereerst ontvangt en detecteert ruwe data vanuit de zintuiglijke domeinen. Maar dit is niet al meteen hetzelfde als iets horen, ruiken, voelen of zien. Dit is meer een soort basis ontvankelijkheid of gevoelige natuur van de geest. Dit betekent ook dat het onmogelijk is dat de geest letterlijk een lege natuur heeft, want leegte kan niet iets ontvangen. Er moet meer aan de hand zijn bij de natuur van geest dan alleen leegte. En dat leren de latere boeddhisten ook. Zij leren dat leegte ook een element van helderheid/weten kent.
Na eerst zintuiglijke data ontvangen en gedetecteerd te hebben komt een proces van verwerking van die ruwe zintuiglijke data op gang. Dit doen wij niet bewust natuurlijk. Op een bepaalde moment leidt dit tot een moment van gewaarworden van iets, bijvoorbeeld de geur van vers gemaaid gras. Dit is het tijdelijk resultaat in een cognitief proces.
Bewustzijn is volgens mij niet in staat haar eigen voorwaardelijk ontstaan te zien. Alleen wijsheid kan dat. Bewustzijn komt als het ware met een perceptie van nicca, van duurzaamheid.
Vanuit het perspectief van bewustzijn is die geur van gras er gewoon opeens en bewustzijn kan niet zien hoe deze waarneming ontstaat.
Waarnemen is het samenspel van vele condities. Het is niet iets duurzaams.
Maar alles begint volgens mij bij een soort basis receptiviteit, een ontvankelijkheid van geest die zelf niet een onderscheidend bewustzijn (vinnana) is maar die daaraan voorafgaat.
Of dit iets individueels is weet ik niet. Of het iets stabiels aanwezig is? Lijkt me wel.
Ook onder narcose, ook bewusteloos wordt er informatie ontvangen en gedetecteerd en verwerkt.
In die zin kun je cognitie of kennen, vind ik, ook niet gelijk stellen aan bewust- kennen, aan gewaarworden en voelen,
Er is een sutta die zegt...vinnana is wat kent...en daaruit concluderen sommige boeddhisten er geen ander kennen is dan via vinnana.
Verkeerd vind ik, onhoudbaar. Er is zeker een diepere vorm van kennen dan in de vorm van een gewaar-worden.
Wellicht kun je over deze diepere vorm spreken als een gewaarzijn, als een ontvankelijkheid die een stabiel element vormt in de cognitie.
Bewustzijn verwijst in de Pali sutta's meestal naar vinnana, of, vinnna wordt meestal vertaald als bewustzijn.
Ik geloof zelf dat je vinnana niet moet zien als een soort uniek en apart fenomeen.
Maar eerder als een specifieke ontwikkeling van de geest, van het kenvermogen.
Een manier van kennen dat ergens door inclinaties/begeerte op geland is, bewust er van, onderscheidend, perceptueel.
Het is inherent bezoedeld OMDAT het ergens op landt via begeerten, een betrokkenheid.
Vinnana is als het ware een soort kennen wat bewogenheid vereist. De geest, het kenvermogen moet wel ergens naar uitgaan.
De suttas noemen dit een establisehd consciousness. Dit is volgens mij ook de aard van de zes soorten vinnana.
Het soort kennen van de 6 vinnana's is mijns inziens ook altijd een verstoord soort kennen .
----------------------------------------------------------------
Ik ken wel boeddhisten die zich fel verzetten tegen het idee dat Boeddha eigenlijk iets leert wat al in de Upanishads staat.
Alsof hij dus helemaal niet kwam met een nieuwe leer maar het idee van een Universeel Bewustzijn dat als een soort oergrond functioneert waar alles in ontstaat en weer in verdwijnt, ondersteunt. Zij vinden dit maar onzin. Zij zetten alles in het werk om te ontkennen dat de Boeddha een Hindoe was, een Advaitist, of anders wel oeroude mystieke ideeen ondersteunt van een Brahman= Atman, We zijn eigenlijk ten diepste God het Absolute en dat soort ideeen. Jij zal die boeddhisten wel sectaristen noemen. Op mij komen ze wel oprecht over.
Ik ben er niet uit hoe dit alles zit. Maar voor mij voelt 1 ding belangrijk. Boeddha leerde alleen maar lijden en het einde er van, zegt hij ergens in de sutta's.
Dat is het ultieme doel, en zelfs niet kennis en visie. Kennis en visie is belangrijk maar als het eigenlijk geen einde aan lijden maakt en alleen maar functioneert om verdeeldheid te zaaien, conflicten aanwakkert tussen mensen, vuur, dan gaat er iets mis.
De staat van genade, Nibbana, is niet uit op verdeeldheid, op strijd, geweld, conflict, veroordelen.
Het doel is niet kennis en visie maar het hart bevrijden van zijn gebruikelijke waanzin die alleen maar tot verharding en ellende leidt.
Kennis en visie is heel goed in staat tot verharding te leiden.
Uiteindelijk is de werkelijk pijl in ons hart de begeerte.
Als kennis en visie die pijl er niet uitrukt blijft het hart begeertevol functioneren en leed veroorzaken.
