Auteur Topic: Focus  (gelezen 231 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline teksten Siebe

  • aanvraag voor lidmaatschap
  • Eerwaarde
  • *
  • Berichten: 5315
Focus
« Gepost op: 26-12-2021 14:28 »
Het kan best zijn dat jullie dit te kleingeestig vinden, niet esoteer en diep genoeg Dhamma, maar ik denk dat het wel is zoals de Pali sutta's het beschrijven:

In de Pali Canon draait alles, zoals jullie kunnen zien aan hoe de tweede en derde edele waarheid is geformuleerd, om tanha en beeindiging van tanha (nibbana).

Onwetendheid betekent hier dat je niet ziet en begrijpt dat tanha de onderliggende oorzaak is van de lijden-spiraal. Het houdt het draaiende, in dit leven, en ook de na dood brengt tanha steeds weer 'renewel op being' (een wordingsproces) en daarmee, terwijl een nieuwe geboorte ontstaat in dit leven en na de dood, komt geen einde aan lijden in dit leven en na de dood.

Het is eigenlijk heel eenvoudig. De onwetende geest ziet nog ergens heil en toevlucht of een bescherming in, verheugenis. In iets dat zelf niet duurzaam is:  In genoegens, in voortbestaan (straks een mooie wedergeboorte) en straks niet meer bestaan (vernietigingsvisie). Naar dat laatste kun je ook uit zien. Eigenlijk verheugt het zich in Worden en ziet daarin heil, geen gevaar.
Het zijn volgens de Pali Boeddha diezelfde verlangens, dezelfde visie van heil/geluk/bescherming achter die verlangens, en de verheugenis waardoor juist geen einde komt aan lijden, geen bescherming wordt gerealiseerd, men zonder toevlucht blijft.

Dus de onverlichte geest ziet eigenlijk in tanha de oorzaak van geluk/heil/bescherming. Dat is de onwetendheid. Het kent tanha niet als de oorzaak van lijden.
Maar de verlichte geest ziet het als oorsprong van lijden, van zonder toevlucht zijn, onbeschermd zijn.
Het is echt niet zoveel anders dan een verslaafde heil ziet in drugs.

Het is echt heel eenvoudig: het moment dat een zintuiglijk verlangen opkomt in je, komt ook de visie op dat dit je heil zal brengen, goed zal doen, welzijn zal bezorgen. Dus loop je naar de koelkast en snaait wat, of je neemt wat drank of drugs, wat dan ook het object is van je verlangen en waar je heil, bescherming, in ziet. Daar zit al de onwetendheid. Dat dit patroon je echt goed doet. Daarom ontstaat onwetendheid samen met bezoedelingen en bezoedelingen samen met onwetendheid, zoals de Pali teksten aangeven.

 Ja, ik weet het, dit is te eenvoudig, te concreet, niet esoterisch genoeg Dhamma, maar zo wordt het wel onderwezen. Zo eenvoudig ligt het eigenlijk.
Onwetendheid betekent gewoon dat je tanha niet kent als de aanjager van worden en de lijden-spiraal. Alleen in de opheffing van tanha ligt de definitieve oplossing van de lijden-spiraal.

Dus, als iemand wijzer wordt gaat ie tanha niet meer zien als iets wat werkelijk bevrijdend is, heil brengt, geluk, bescherming kan bieden. Je gaat anders kijken naar al die hartstochten in je en het hechten aan dit of dat. Je hebt nog wel obsessies maar je hebt wel door dat de visie die daar achter zit waanzin is. Al die hartstocht gaan je toch niet beschermen.
Hechten wordt doorzien als iets wat onmogelijk echt geluk kan brengen, toevlucht, bescherming. Het kan nooit de lijden-spiraal doorbreken.

Het gaat niet over identiteit, het gaat eigenlijk om Paticca Samuppada begrijpen. Dus hoe onder invloed van tanha en upadana in dit leven en na dood het Wordingsproces (het vuur) gevoed blijft worden. Het moment dat we een bepaalde anusaya, of onderliggende neiging volgen, dan voeden we de lijden-spiraal.

Onwetendheid betekent dus dat je tanha in jezelf (en anderen)  voedt omdat je dit niet begrijpt als de oorzaak van lijden, waardoor het vuur niet dooft. Alles is gericht op tanha.

Door tanha is er ook een ego-besef en ook dat verdwijnt vanzelf, net als andere bezoedelingen, als tanha verdwijnt.

Gerichtheid is niet op de vraag 'wie/wat ben ik' maar gerichtheid is eigenlijk op de vier edele waarheden. Wat is lijden, tanha als de oorzaak, de opheffing van tanha als de beeindiging, en de weg. Tanha doorzien, tanha begrijpen, tanha eindigen (nibbana), daar gaat het in wezen om. Tanha.

Wie Paticca Samuppada ziet, dus ziet hoe het Wordingsproces, en daarmee ook de lijden-spiraal, draaiende blijft door tanha en het voeden van tanha (upadana), die ziet de Dhamma.
En wie de Dhamma ziet, ziet de Boeddha.

Natuurlijk speelt identiteit "Ik ben" en "Ik ben dit" een rol in dit Wordingsproces, in de lijdensspiraal, maar niet als meest fundamentele oorzaak lijkt me.
Dan had de Boeddha asmi mana wel onderwezen als de edele oorzaak van lijden, toch? Onwetendheid heeft betrekking op tanha. Tanha niet zien en begrijpen als de oorzaak van continuerend lijden en hierdoor tanha maar blijven voeden. Niet zien en begrijpen dat de opheffing van tanha bescherming is, welzijn.

Wat mensen ook hebben voor visie of voorstelling of besef van een zelf, daar eindigt tanha niet. Dat leidt nooit tot de opheffing van tanha en lijden.
Tanha jaagt ook het voorstellen en verbeelden aan en hierdoor ontstaat in de geest een visie van "Ik ben dit" en een perceptie "Ik ben" of "Ik zal zijn", Ik zal worden etc.

Ik denk dat de Pali Boeddha heel terecht aangeeft dat als de focus ligt op zelf-onderzoek ipv de vier edele waarheden (met name tanha als oorzaak van lijden en diens beeindiging als Nibbana) men verstrikt raakt in zelfvisies. Want ergens gaat men een Antwoord vinden "Dit ben Ik", of "Ik ben dit" (Ik ben het absolute, Ik ben het Ongeborene, het Ongeborene dat ben Ik; vanuit het ongeborene neem ik het geborene. Ik ben aan wat aan alles vooraf gaat. En met die zelfvisies of dat nieuwe zelf-besef op zak komt er geen einde aan tanha, bezoedelingen en lijden.

Ik denk zelf dat alles wat met identiteit te maken heeft, dat draait nog altijd om hechten, houvast niet kunnen loslaten. Verbeelding. Eigenwaan. Dat denk ik.