Ik ga even op mijn windpaard zitten en laat de teugels los:
Boeddha leert nergens dat er alleen maar het zintuiglijk soort kennen is, of iets anders verwoord, het kennen via de 6 zintuigen. Sterker hij benadrukt in meerdere suttas dat je het niet zo moet zien dat er geen kenvermogen meer is als de zes zintuiglijke vermogens eindigen.
Wat echt de basis is van ware vrede en niet agitatie, het einde van lijden, lijk me een niet zintuiglijk soort kennen zonder zintuiglijk contact. En gewaarzijn is een niet zintuiglijk soort kennen. Heel anders dan gewaar-worden dat altijd een zintuiglijk contact behelst.
Vinnana, als zintuiglijk soort kennen, zal nooit de oplossing worden van lijden. Want altijd anicca, dukkha en anatta.
Zintuiglijk kennen, of kennen via de 6 zintuigen, levert altijd een versnipperd soort geest op. Als een aap die van tak tot tak gaat. Monkey mind.
Gelukkig is dit niet de natuur van geest, anders was er geen ontsnapping aan lijden.
Gevoel hebben voor het niet-zintuiglijke karakter van geest of kennen, is naar mijn smaak niet anders dan gevoel hebben voor de in wezen open en lege en nog vrije staat van geest. Nog nergens mee verbonden geraakt. Dit is niet iets van de verre toekomst! Het is hier en nu te zien en aanwezig.
Zo krijgt volgens mij asankhata ook een werkelijke betekenis. Een niet metafysische. Als die dimensie in het leven die leeg is, open, vrij maar ook helder, het bevat ook het element van weten, intelligentie, licht. Geen IQ.
De geest is niet iets zintuiglijks.
