Auteur Topic: Wat aan de Ervaring Voorafgaat?  (gelezen 529 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline teksten Siebe

  • aanvraag voor lidmaatschap
  • Eerwaarde
  • *
  • Berichten: 5315
Wat aan de Ervaring Voorafgaat?
« Gepost op: 23-12-2021 11:54 »
Wat vooraf gaat aan onze bewuste ervaring? Wat is dat? Kunnen we dit open bevragen? Of ligt het antwoord al vast dat dit een ongeboren leegte is oid?

Ik denk dat we het onbewuste moeten poneren.

Onbewuste processen die er voor zorgen dat bewuste ervaringen mede ontstaan. Alles wat ons bewust wordt, wat we gewaarworden, aan beelden, geuren, smaken, gedachten, emoties etc, moet volgens mij eerst een drempel over, en hierdoor lijkt het zomaar te ontstaan. Terwijl allerlei onbewuste processen meespelen bij dit ontstaan, maar die ervaren we niet. Ervaringen ontstaan niet vanuit een leegte, volgens mij. Maar vanuit je eigen bewuste ervaring bekeken altijd, denk ik.

Vanuit bewustzijn bekeken, dus vanuit hoe je zaken ervaart, is bijvoorbeeld een impuls van agressie of woede er ineens. Het komt ineens in je op, alsof het oorzaakloos opkomt in leegte. Ik denk dat de realiteit eerder is dat er allerlei onbewuste processen spelen die dit bewustzijns moment van agressie veroorzaken. Maar die oorzaken merken we niet en hierdoor lijkt het alsof het uit leegte ontstaat. Leegte lijkt zo bezien wel een aanduiding voor de kengrens van het bewustzijn. Het lijkt wel een aanduiding voor het onbewuste.

Is het niet net als het waarnemen van kleuren? Je hebt als mens de indruk dat het on-geconstrueerd is. Dat kleur geen invulling is van de geest. Maar dat is het wel zo. Toont dit ook niet de beperkingen van je alleen baseren op eigen ervaringen? Kan dat echt onthullen hoe zaken gaan en bestaan of ga je eerder de mist in?

In de Abhidhamma taal, aan bewuste ervaringen, gewaarwordingen, gaat de bhavanga-staat vooraf. De nog niet geactiveerde, of nog niet door een zintuiglijk object aangeslagen mentale onderstroom. Deze onderstroom,  zeg maar, is constant aanwezig, overdag, in diepe slaap, in coma en na de dood ook. Dit zorgt voor een mentaal continuum ook gedurende de dag en over eindeloos veel levens.

In een minuut gaat volgens de Abhidamma (hogere leer) de geest ontzettend vaak terug naar deze bhavanga toestand. Ik denk dat onze netto-indruk hiervan  leegte, stilte, niets, bewegingsloosheid is. En de netto indruk van de aangeslagen toestand is beweging. Omdat die beide toestanden er zijn zijn er beide indrukken. Het zijn denk ik twee kanten van hetzelfde.

Gewaarwordingen gaan nooit uit van een subject of Ik, dat is nooit zo volgens Abhidhamma, maar ze zijn natuurlijk wel subjectief, persoonlijk, in die zin dat iedereen een uniek lichaam en geest combinatie heeft. Gewaarwordingen ontstaan dankzij lichaam en geest. Voor jou is dit een ander lichaam en andere geest dan voor mij. Dat verandert volgens mij ook niet bij verlichting.

Gewaarwordingen ontstaan volgens Abhidhamma omdat een zintuiglijk object dat zich via de zintuigen aandient, als het ware, een eerste rimpeling veroorzaakt in de onderbewuste mentale stroom (bhavanga) en de geest als het ware uit die cognitief niet actieve staat haalt. Vervolgens wordt dit zintuiglijk object cognitief verwerkt in een serie cognitieve momenten (citta vitthi) die volgens de hogere Dhamma steeds dezelfde soort wetmatigheid (nyiama) vertonen. Dat gaat op een bepaalde vaste manier zeg maar. Het voert te ver om dit uit te werken.

Je doet dit niet zelf noch gaat dit uit van een Ik of subject. Het is gewoon een proces, zoals je hartslag, je ademhaling. Cognitie doe je niet zelf. Het is een voorwaardelijk proces. Ook emoties of neigingen kies je niet zelf en gaan niet uit van een subject of ik, maar, ze ontstaan in die serie cognitieve momenten (citta vitthi) waarbij een zintuiglijk object cognitief wordt verwerkt. En wel specifiek in het moment dat de votapanna citta wordt genoemd in dit proces. Dit citta of cognitief moment is het moment dat er gekozen wordt, (Dat gaat niet uit van een subject) voor een bepaalde reactie op het zintuiglijk object. Dit gaat dus niet uit van een subject. Sterker, dat hele idee dat dit soort zaken uitgaan van een subject of Ik, is wat de Boeddha begreep als een illusie.

De vraag is, eigenlijk, ga je jezelf niet van alles wijsmaken als je je alleen baseert op hoe je zaken ervaart?  Want is ervaring juist niet vaak misleidend? Kun je zo echt doorgronden hoe zaken gaan en bestaan of hangt dit er ook weer vanaf hoe diep je kunt kijken en misschien wel vooral, wat je w i l t zien en w i l t ont-dekken?
Als je jezelf gaat wijsmaken in een meditatie dat zaken opkomen vanuit leegte, spontaan, ben je jezelf dan niet wat aan het wijsmaken? Is dit echt 'de waarheid' over hoe zaken gaan en bestaan?




Offline Steve

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 2453
Re: Wat aan de Ervaring Voorafgaat?
« Reactie #1 Gepost op: 23-12-2021 16:33 »
Wat vooraf gaat aan onze bewuste ervaring? Wat is dat? Kunnen we dit open bevragen? Of ligt het antwoord al vast dat dit een ongeboren leegte is oid?

Neen, er is geen antwoord op, ook geen "ongeboren leegte", dat zijn allemaal maar doornen, uiteindelijk moeten ze allemaal weggesmeten worden. Het zijn verwijzingen, Siebe, niet letterlijk te nemen. Uiteindelijk, moet houvast aan zoiets ook losgelaten worden, maar ondertussen kan het helpen om iets dieper in zicht te brengen.

Ik denk dat we het onbewuste moeten poneren.

Zeer zeker, maar dan is de vraag wat gaat er vooraf aan die onbewuste processen?
Je hebt hier misschien geen ervaring mee, maar zelf onbewuste processen kunnen in de directe ervaring ervaren worden dat ze ontsaan, dat gaat niet via het bewuste kennen, maar via de directe ervaring. Het ontstaan van een onbewuste neiging kan zo direct, niet via de omweg van het bewuste denken, ervaren worden. En dat is allemaal zeer boeiend, maar het is en blijft nog steeds ervaring. De vraag is: wat gaat daar zelfs nog aan vooraf?

En trouwens ging het in die meditatie, waar je klaarblijkelijk weer tegen aan komt schoppen, niet om daar te geraken, maar om van de gelijktijdigheid van de geest in rust en de geest in beweging te proeven, waardoor wat zich voordoet en voor blijft doen gewoon geen obstakel meer hoeft te zijn. Het kan en mag zich dan voordoen, zonder storend te hoeven zijn voor de meditatie. Daar ging het om. Het was om Boddhiboom eens een andere mogelijheid aan te bieden, ééntje waarin de terleurstelling die heel veel mediteerders hebben dat er toch nog allerlei zaken blijven opkomen, kan omgebogen worden tot iets dat niet belemmerend hoeft te zijn.

Je pikt daar dan weer iets uit om tegen van de wal te gaan. Zo kunnen we bezig blijven. Oneindig lang.
Het is al vrij duidelijk hoor, dat je erg veel moeite hebt met mijn manier van verwoorden. Dat er iets in je gedreven is om al is het maar iets ervan te kunnen weerleggen als bullshit, dat jou dit op één of andere manier een gerustselling zou kunnen bieden. De gerustelling dat wat Steven hier allemaal zit uit te kramen, gewoon naats je neer gelegd kan worden. Maar ik geef het je voortdurend aan: als je er niets aan hebt, leg het gewoon naast je neer, gelijk de prullemand in. Je hoeft er niets mee, echt niet. Maar loop er niet altijd tegen aan te schoppen, want dat is erg vermoeiend, en neemt erg veel van mijn tijd en levert toch niets op. Het maakt jouw vuur alleen maar erger.