Forum > Diep tekstonderzoek Siebe

Sati (mindfulness)

<< < (2/2)

teksten Siebe:
Als ik zo de teksten over mindfulness lees, bijvoorbeeld de satipatthana sutta, dan valt me vooral op dat mindfulness gepaard gaat met 'een weten hebben van', een opmerkzaamheid. Je hebt er weet van of de adem bij jezelf kort of lang is, of er boosheid bij je is of niet, of geest verkrampt is of ontspannen etc. 

Mindfulness is dus vooral een her-kennen. Je leert bijvoorbeeld eerst wat 'afgeleide geest' is, wat 'verkrampte geest' is,  wat 'boosheid' is, wat 'dufheid' is, wat 'oppervlakkige ademhaling' is etc. en dan kun je dat vervolgens via herinnering her-kennen bij jezelf als het zich voordoet.

Mindfulness training vergt volgens mij dat je niet met ideeen beladen kijkt naar wat er speelt. Het kan bijvoorbeeld niet zo zijn dat als merkbaar 'haat' opkomt je 'gefrustreerde liefde' ziet. Nee, je moet haat volgens mij wel herkennen als haat. Dat is volgens mij essentieel bij mindfulness training, anders wordt het te theoretisch. Dit voorkomt dat je jezelf en anderen maar wat wijsmaakt en dat je bijvoorbeeld nooit haat bij jezelf ziet of nooit jaloezie...ja...ja...omdat je dat niet recht onder ogen komt. 

Hoe mindfulness een rol speelt in de training van de geest komt mooi aan bod in Anguttara Nikaya 7.67, kwam ik tegen. Daar wordt de geest vergeleken met een fort. Mindfulness heeft in dit fort de functie van poortwachter. Hierin zie ik dat mindfulness in diens functie als poortwachter ook verbonden is met oordelen. Een goede poortwachter laat immers niet iedereen maar binnen. De poortwachter weet welke gasten wel en welke niet welkom zijn. Wel welkom is liefdevolle vriendelijkheid, niet welkom is haat.

Met mindfulness als poortwachter doet de leerling afstand van het niet heilzame en ontwikkelt het heilzame, doet afstand van wat niet vaardig en laakbaar is en ontwikkelt het vaardige en onberispelijke.  Zo handhaaft iemand een zuivere geest. In die zin is mindfulness ook verbonden met de juiste ijver of  streven.

Wellicht is dit anders bij mindfulness trainingen die niet zozeer in een boeddhistische context ingebed zijn, maar het kan geen kwaad, lijkt me, dit te belichten.

Voor de sutta met de gelijkenis van het fort, zie: https://suttacentral.net/en/an7.67

groet,

Navigatie

[0] Berichtenindex

[*] Vorige pagina