Bewustzijn is het enige wat er is en de geest is slechts een afspiegeling ervan.

[ervaringsgetuige]

‘Waar is het “ik”? Het “ik” hangt altijd samen met het lichaam en als je het lichaam door een microscoop bekijkt, is het niet meer dan wat cellen die een spelletje “delen en vernietigen” spelen(…)
Bewustzijn is het enige wat er is en de geest is slechts een afspiegeling van dit Bewustzijn.


https://www.samsarabooks.com/balsekar-ramesh-s/


 

[ervaringsgetuige]

De ultieme Waarheid, zoals Ramana Maharshi en Nisargadatta Maharaj en alle wijzen voor hen het duidelijk hebben gesteld, is dat er schepping noch destructie bestaat, geboorte noch dood, lotsbestemming noch vrije wil, pad noch eindbestemming.

Daar gaat het in dit boek om. Dus als u dit begrepen hebt, dan groet ik u- er is niets voor u in dit boek.
Waárheid is onveranderlijk, en wordt van moment tot moment ervaren, hier en nu, en nooit in dualiteit.

Dit boek verwijst naar de ultieme Waarheid vanuit verschillende gezichtshoeken, verschillende richtingen en verscheidene aspecten.
De ultieme Waarheid is Eenheid.

Voordat ik dit besluit, moet ik melden dat de lezer zeer zeker een bepaalde herhaling, zowel qua onderwerp als soms ook in
woord, zal opmerken. Dit was nodig om een bepaalde mate van volledigheid met betrekking tot deze materie te verschaffen.

Ik verzoek de lezer aan deze herhalingen niet terloops en vluchtig voorbij te gaan, maar ze te beschouwen als noodzakelijke herhalingen in de context van dat specifieke aspect van Waarheid, dat hoe dan ook, alleen maar Eén kan zijn.

Ramesh Balsekar
Bombay, maart 1988

https://www.bol.com/be/nl/p/ultieme-waarheid/1001004001835596/


 

[lang kwaat]

Een bespiegeling:

Het meest wonderlijke vind ik dat bewustzijn vrijwel volledig ons besef bepaalt van bestaan en niet bestaan, leven en dood, wie/wat we zijn. Ons leven bestaat echter ook uit talloze momenten waarin er helemaal geen Ik besef en gewaarwordingen zijn. Ook die momenten definiëren ons leven of wie/wat we zijn vind ik. Maar toch voelt het alsof alleen die momenten waarop er een duidelijk Ik-besef is en gewaarwordingen zijn, bepalen wie/wat we zijn, of we leven, of we bestaan.

Maar bepaalt de aanwezigheid van gewaarwordingen of je bestaat of leeft? Nee toch?
Bewustzijn heeft een soort magische kracht. Je bent het niet en het definieert niet of je leeft of dood bent, of bestaat of niet bestaat, maar toch voelt dat wel zo.

Het meest gekke aan bewustzijn is die nicca perceptie, vind ik. Dat gevoel dat bewustzijn zelf helemaal niet ontstaat en eindigt. Dat het een soort permanentie heeft. Het heeft ergens wel iets lachwekkends dat allerlei onderbewuste processen er voor zorgen dat bewustzijn ontstaat, en dat dit bewustzijn zich vervolgens een zelfstandig soort bestaan toedicht waaronder een zelfstandig bestaand Ik. Een wonderbaarlijke zaak, toch?

Het is alsof talloze condities er voor zorgen dat er een film wordt geprojecteerd met daarin een hoofdpersoon. En die hoofdpersoon heeft vervolgens helemaal geen enkel besef dat ie geen zelfstandig bestaan leidt, en onderdeel is van 1 grote projectie. Is het Ik besef en bewustzijn niet net zo? Heeft het allemaal niet iets wonderbaarlijks?
Wat zit er toch een magische kracht in het bewustzijn. Een verblindende kracht vind ik.

Ook wetenschap erkent volgens mij dat informatieverwerking en aansturing voor het grootste deel via het onderbewuste verloopt. Voorbeeld: Het onderbewuste heeft allang beslist of je iemand mag of niet, voordat bewust sympathie en antipathie gevoelens worden ervaren. Maar het bewustzijn grijpt alles aan alsof het dat zelf veroorzaakt heeft en eigenaar van is. Ook weer zoiets wonderbaarlijks.

Bewustzijn lijkt wel alleen maar illusies op te leveren van hoe zaken gaan en bestaan.
Je kunt niet afgaan op hoe via bewustzijn de zaken worden voorgeschoteld.

Boeddha leert via de Pali sutta's dat we wijsheid nodig hebben om bevrijding van illusie/waandenkbeelden te realiseren.

[ervaringsgetuige]

Een bespiegeling:
...

Je bespiegeling over de 'magische kracht' van het bewustzijn en de illusie van de hoofdpersoon in de film sluit naadloos aan bij de citaten van Balsekar die ik eerder deelde.

Het is inderdaad wonderbaarlijk: de film (de projectie) draait, de hoofdpersoon handelt, en het bewustzijn claimt het eigenaarschap. Maar zoals je terecht opmerkt, is dat bewustzijn zelf ook weer een product van talloze condities.

Vanuit de wijzen waar ik naar verwees, zoals Nisargadatta en Balsekar, zou je kunnen zeggen dat de 'illusie' waar de Boeddha over spreekt, precies die identificatie is met de filmrol. De 'wijsheid' die nodig is voor bevrijding, is het besef dat we niet de acteur zijn, maar de bron waar de hele film uit voortkomt—of zoals Balsekar het zegt: de Eenheid waarin geen dualiteit bestaat tussen 'ik' en 'de wereld'.

Het lachwekkende waar je over schrijft, is misschien wel de hoogste vorm van inzicht: het moment dat de grap wordt doorzien en de 'magische kracht' van het Ik-besef transparant wordt. Dan blijft alleen de projectie over, zonder dat er iemand is die erdoor verblind hoeft te worden.

[lang kwaat]

Een bespiegeling:
...

Je bespiegeling over de 'magische kracht' van het bewustzijn en de illusie van de hoofdpersoon in de film sluit naadloos aan bij de citaten van Balsekar die ik eerder deelde.

Het is inderdaad wonderbaarlijk: de film (de projectie) draait, de hoofdpersoon handelt, en het bewustzijn claimt het eigenaarschap. Maar zoals je terecht opmerkt, is dat bewustzijn zelf ook weer een product van talloze condities.

Vanuit de wijzen waar ik naar verwees, zoals Nisargadatta en Balsekar, zou je kunnen zeggen dat de 'illusie' waar de Boeddha over spreekt, precies die identificatie is met de filmrol. De 'wijsheid' die nodig is voor bevrijding, is het besef dat we niet de acteur zijn, maar de bron waar de hele film uit voortkomt—of zoals Balsekar het zegt: de Eenheid waarin geen dualiteit bestaat tussen 'ik' en 'de wereld'.

Het lachwekkende waar je over schrijft, is misschien wel de hoogste vorm van inzicht: het moment dat de grap wordt doorzien en de 'magische kracht' van het Ik-besef transparant wordt. Dan blijft alleen de projectie over, zonder dat er iemand is die erdoor verblind hoeft te worden.

De beweging die mensen kunnen maken is volgens mij: " Als ik niet de film ben, dan ben ik wél het lege scherm"... of anders wel..."als Ik niet de film ben, dan ben Ik wel de bron waar de hele film uit voortkomt", of, "Als ik niet ben wat komt en gaat, dan ben Ik wel wat niet komt en gaat". "Als ik niet Worden ben, dan ben ik Zijn".  Als Ik niet vorm ben, dan ben ik wel de vormloze ongijpbare leegte". Etc.

De beweging is in wezen steeds hetzelfde...als Ik niet dit ben dan ben Ik wel dat...

Boeddha leert mijn inziens dat als eerste je deze beweging moet loslaten. Deze neiging om maar door te blijven gaan met het vormen van identiteitsvisies. Anders kun je niet de stroom intreden die naar bevrijding leidt. Kortom, je moet helemaal stoppen met dat denk- en zoek-patroon...'als ik niet dit ben dan ben ik dat".

Een zelfkenner kan dit niet goed volgens mij want diens hart wil claimen:  'Dit ben Ik nou echt, dit is nou echt mijn Zelf'. Dat is nou eenmaal wat diens hart wil, dat houvast aan een antwoord. Maar dat is niet hoe de Boeddha ging volgens mij.

Dus, mijn indruk is dat zelfkenners de neiging tot identificatie niet kunnen stoppen maar alleen maar verleggen, verplaatsen van het ene naar het andere. Van wat komt en gaat naar wat niet komt en gaat. Of van reflecties naar reflectief vermogen. Of van verschijning naar wat niet een verschijning is. Of van Worden naar Zijn etc etc. Eindeloos. Dat draait volgens mij om houvast zoeken. Maar ze rekenen nooit echt volledig af met identificatie als neiging. Ze laten het nooit eens echt helemaal los.

Waarom niet? Omdat hun kern idee is dat alleen ware zelfkennis bevrijdt en mensen lijden onder onware zelfkennis.
Leert Boeddha dit? Nee, vind ik niet. Boeddha leert...mensen lijden onder zelf-kennis, welke dan ook.

De 'wijsheid' van zelfkenners is dat ze een antwoord hebben op de vraag 'wie/wat ben Ik'...en om die reden worden ze geprezen en geëerd door hun leerlingen. Maar dit is anders bij de Boeddha vind ik. Die heeft niet zulke praatjes over wie/wat we dan zouden zijn.

Ik snap ook wel dat geclaimde ware- zelfkennis mensen een goed gevoel geeft, een gevoel van weten. Houvast ook. Het idee dat je eindelijk ziende bent onder blinden. Eindelijk voorbij twijfels, eindelijk voorbij wankelen. Anders dan anderen etc. Ik geloof er echter niet in. En ik geloof ook niet dat de Boeddha zo ging. Dit draait allemaal nog heel erg om gehechtheid.

Is dit nou alleen maar om de Boeddha op een troon te zetten en andere leraren te verlagen?  Is het om verdeeldheid te zaaien? 
Ik geloof echt dat er verschillen zijn en dat die er ook toe doen als het gaat om ons eigen en andermans welzijn.

[ervaringsgetuige]

Een bespiegeling:
...

Je bespiegeling over de 'magische kracht' van het bewustzijn en de illusie van de hoofdpersoon in de film sluit naadloos aan bij de citaten van Balsekar die ik eerder deelde.

Het is inderdaad wonderbaarlijk: de film (de projectie) draait, de hoofdpersoon handelt, en het bewustzijn claimt het eigenaarschap. Maar zoals je terecht opmerkt, is dat bewustzijn zelf ook weer een product van talloze condities.

Vanuit de wijzen waar ik naar verwees, zoals Nisargadatta en Balsekar, zou je kunnen zeggen dat de 'illusie' waar de Boeddha over spreekt, precies die identificatie is met de filmrol. De 'wijsheid' die nodig is voor bevrijding, is het besef dat we niet de acteur zijn, maar de bron waar de hele film uit voortkomt—of zoals Balsekar het zegt: de Eenheid waarin geen dualiteit bestaat tussen 'ik' en 'de wereld'.

Het lachwekkende waar je over schrijft, is misschien wel de hoogste vorm van inzicht: het moment dat de grap wordt doorzien en de 'magische kracht' van het Ik-besef transparant wordt. Dan blijft alleen de projectie over, zonder dat er iemand is die erdoor verblind hoeft te worden.

De beweging die mensen kunnen maken is volgens mij: " Als ik niet de film ben, dan ben ik wél het lege scherm"... of anders wel..."als Ik niet de film ben, dan ben Ik wel de bron waar de hele film uit voortkomt", of, "Als ik niet ben wat komt en gaat, dan ben Ik wel wat niet komt en gaat". "Als ik niet Worden ben, dan ben ik Zijn".  Als Ik niet vorm ben, dan ben ik wel de vormloze ongijpbare leegte". Etc.

De beweging is in wezen steeds hetzelfde...als Ik niet dit ben dan ben Ik wel dat...

Boeddha leert mijn inziens dat als eerste je deze beweging moet loslaten. Deze neiging om maar door te blijven gaan met het vormen van identiteitsvisies. Anders kun je niet de stroom intreden die naar bevrijding leidt. Kortom, je moet helemaal stoppen met dat denk- en zoek-patroon...'als ik niet dit ben dan ben ik dat".

Een zelfkenner kan dit niet goed volgens mij want diens hart wil claimen:  'Dit ben Ik nou echt, dit is nou echt mijn Zelf'. Dat is nou eenmaal wat diens hart wil, dat houvast aan een antwoord. Maar dat is niet hoe de Boeddha ging volgens mij.

Dus, mijn indruk is dat zelfkenners de neiging tot identificatie niet kunnen stoppen maar alleen maar verleggen, verplaatsen van het ene naar het andere. Van wat komt en gaat naar wat niet komt en gaat. Of van reflecties naar reflectief vermogen. Of van verschijning naar wat niet een verschijning is. Of van Worden naar Zijn etc etc. Eindeloos. Dat draait volgens mij om houvast zoeken. Maar ze rekenen nooit echt volledig af met identificatie als neiging. Ze laten het nooit eens echt helemaal los.

Waarom niet? Omdat hun kern idee is dat alleen ware zelfkennis bevrijdt en mensen lijden onder onware zelfkennis.
Leert Boeddha dit? Nee, vind ik niet. Boeddha leert...mensen lijden onder zelf-kennis, welke dan ook.

De 'wijsheid' van zelfkenners is dat ze een antwoord hebben op de vraag 'wie/wat ben Ik'...en om die reden worden ze geprezen en geëerd door hun leerlingen. Maar dit is anders bij de Boeddha vind ik. Die heeft niet zulke praatjes over wie/wat we dan zouden zijn.

Ik snap ook wel dat geclaimde ware- zelfkennis mensen een goed gevoel geeft, een gevoel van weten. Houvast ook. Het idee dat je eindelijk ziende bent onder blinden. Eindelijk voorbij twijfels, eindelijk voorbij wankelen. Anders dan anderen etc. Ik geloof er echter niet in. En ik geloof ook niet dat de Boeddha zo ging. Dit draait allemaal nog heel erg om gehechtheid.

Is dit nou alleen maar om de Boeddha op een troon te zetten en andere leraren te verlagen?  Is het om verdeeldheid te zaaien? 
Ik geloof echt dat er verschillen zijn en dat die er ook toe doen als het gaat om ons eigen en andermans welzijn.

Je hebt volkomen gelijk: de beweging van 'als ik niet dit ben, dan ben ik dat' is inderdaad de laatste truc van het ego om een nieuwe identiteit aan te nemen. Of je jezelf nu identificeert met een lichaam of met de 'Leegte', het blijft identificatie. Het ego wil inderdaad altijd een eigenaar zijn, zelfs van de verlichting.

Maar hier komt de grap die je over het hoofd ziet:

Je zegt dat we moeten 'stoppen' met dat denk- en zoekpatroon. Je zegt dat we de beweging moeten 'loslaten'. Maar wie is die 'je' die moet stoppen? Wie is die 'je' die de neiging tot identificatie moet loslaten?

Als er Waarheid is, dan is er geen 2de (ego) die de controle heeft over het wel of niet loslaten. Het idee dat 'jij' kunt beslissen om te stoppen met identificeren, is precies de 'magische kracht' van het ego waar we het eerder over hadden. Het is de ultieme arrogantie van het ego om te denken: 'Ik ga nu stoppen met een ik te zijn.'

Begrijp je het fundamentele punt?
Identificatie is niet iets wat 'jij' doet; het is iets wat gebeurt als onderdeel van de film. En het 'loslaten' van identificatie is ook niet iets wat 'jij' doet; het is iets wat gebeurt door de Totaliteit, of het gebeurt niet.

De Boeddha spreekt over wijsheid, en die wijsheid is simpelweg het diepe inzicht dat er niemand is die vasthoudt en dus ook niemand is die kan loslaten. Zolang je gelooft dat er een 'zelfkenner' is die fout zit, geloof je ook dat er een 'niet-zelfkenner' is die het wel goed doet. Dat is nog steeds dualiteit. Dat is nog steeds de film.

In Waarheid is er alleen het functioneren van de Totaliteit. Of er nu identificatie plaatsvindt of het wegvallen daarvan: er is geen dader. Er is geen 'ik' (1) en 'het pad van de Boeddha' (2).

Dus, als je zegt dat de Boeddha leerde dat we moeten stoppen met zoekpatronen, dan zeg ik: zelfs dat 'stoppen' is een gebeurtenis waar geen eigenaar van is.

Er is niemand die bevrijd wordt. Er is alleen bevrijding van de waan dat er iemand was.

[lang kwaat]

Je hebt volkomen gelijk: de beweging van 'als ik niet dit ben, dan ben ik dat' is inderdaad de laatste truc van het ego om een nieuwe identiteit aan te nemen. Of je jezelf nu identificeert met een lichaam of met de 'Leegte', het blijft identificatie. Het ego wil inderdaad altijd een eigenaar zijn, zelfs van de verlichting.

Ik geloof niet dat dit waar is (en de Boeddha zo behandelde).

Wat de Boeddha leert, mijns inziens, is dat toe-eigening niet uitgaat van een Ik of Ego. Het is het resultaat van hardnekkige sluimerende neigingen die activeren. Niet 1 bepaalde neiging trouwens maar meerdere (7 anusaya's). Toe-eigenen verschuift in de praktijk vaak alleen maar. Eerst eigende de geest zich bijvoorbeeld zijn eigen projecties toe, en later grijpt de geest misschien naar diens eigen lege en vormloze basis. Dat is niet omdat Ego een eigenaar wil zijn maar omdat de neiging tot toe-eigenen zo sterk is. Het hechten komt maar heel lastig echt tot een einde. Het verspringt vaak alleen maar van dit naar dat.

Juist dat idee dat er een soort Atta is, een zelfstandig bestaande entiteit in ons of anderen die alles aansticht en regelt en een identiteit wil, dat verklaarde de Boeddha als ongeldig, begoocheling.
Er spelen alleen maar processen.

Als er dan niet zo'n innerlijke doener bestaat, -zo'n entiteit die alles aansticht en regelt wat denken/intenties, spreken en gedrag betreft,- betekent dit dan ook dat er dus geen uniek individu bestaat waarin activiteiten zich voordoen die zich manifesteren als bepaalde intenties, spraak en gedrag? Lijkt me niet. Ook al heersen inwendig alleen processen, je kunt toch niet zeggen, vind ik, dat er dus ook niemand is die doodt, slaat, verkracht, liefdevol handelt etc. Als persoon, als uniek individu moet je jezelf verantwoordelijk blijven voelen voor je daden, vind ik.

Je moet natuurlijk het besef van leegte, of het ontbreken van een innerlijke entiteit als doener, niet gebruiken om je geweten te sussen of zelfs te verloochen en/of je verantwoordelijkheid te ontlopen. Zo is wijsheid natuurlijk niet bedoeld. Wijsheid is bedoeld om te groeien in liefde, mededogen, barmhartigheid, allerlei schone kwaliteiten.  Wijsheid dient in boeddhisme, als het goed is, altijd het welzijn van jezelf en anderen. Niet om elke last die je maar ervaart, koste wat kost weg te nemen. Leraren adviseren ook om nooit alleen op de vleugel van wijsheid te vliegen.
Ook in de Pali sutta's wordt onderwezen om wijsheid samen met liefde, mededogen etc. te ontwikkelen, sterk te maken. Anders werkt wijsheid zelfs ontaardend.

[Buddha Amitabha]

Zeg tegen mensen op straat dat er geen zelf is, en ze zullen je voor gek verklaren. We zijn er wel degelijk, we bestaan en we handelen vanuit intenties en vanuit wat we menen dat goed en kwaad (of schadelijk) zou zijn. Jezelf ontkennen is net zo'n zottengeloof als dat de Boeddha beweerde dat de aanname van een goddelijke vonk in de mens en het leven, een Atman, een zottengeloof is. Het Atman zou volgens de Brahmanen namelijk na de dood verhuizen van het ene leven naar het volgende (reïncarnatie). De Boeddha stelde dat er sprake zou zijn van Anatman, geen zelf (geen goddelijke vonk in het leven voor reïncarnatie). Dit inzicht verkondigde hij in de disputen met de Brahmanen en stelde dat zij het bij het verkeerde eind hadden. Dat is de context.

Deze bewering, dat er geen sprake kan zijn van een substantieel zelf wordt op dit forum talloze malen verdraaid en zelfs foutief uitgelegd. Er wordt zelfs een ego bij gehaald en geassocieerd met het concept van het Atman, en de leringen omtrent het Anatman van de Boeddha. Terwijl het ego een concept is uit onder andere de psychoanalyse van Sigmund Freud. En vervolgens wordt beweerd, vooral door ervaringsgetuige, dat als je maar weet dat er geen zelf of ego bestaat, dan ben je automatisch wijs, wetend of zelfs Verlicht. Dit is een volstrekt verkeerde manier van uitleggen wat de Boeddha onderwees. En heeft met het boeddhisme totaal niets van doen. Het is een verzinsel, een zottengeloof.

Het is helemaal geen kwestie van even "weten" of er een zelf is, of niet. Dit geharrewar dat nu al maanden of jaren aanhoudt is nu al zo vaak herhaald, dat het dodelijk vermoeiend is geworden. Honderden, of zelfs duizenden malen is dit cerebrale hersenspinsel al herhaald, alsof het een reclameboodschap is. Herhaling is de toverkracht van de reclame, stond ooit in een krant. Maar je kunt iets wel duizenden malen herhalen, maar dat maakt het nog niet opeens waar. Ik stel dat het cerebrale gezever over het al dan niet bestaan van een zelf totaal nutteloos is en niemand zal helpen. Waarom niet? Omdat het een regelrechte spirituele leugen is en totaal voorbij gaat aan waar het boeddhisme voor staat.

U bent gewaarschuwd.