Auteur Topic: reactie op Jasper Schaaf  (gelezen 129 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline bolletje

  • Sangha Nieuweling
  • Sangha Ouderling
  • ****
  • Berichten: 762
  • Freedom can not be granted. It must be taken
reactie op Jasper Schaaf
« Gepost op: 05-04-2021 21:19 »
Jasper Schaaf (1950) studeerde filosofie aan de RUG en studeerde in 1978 af op De invloed van Joseph Dietzgen op de Nederlandse arbeidersbeweging. Schaaf was actief in Vietnamacties, vredesbeweging, studentenbeweging, buurtwerk, linkse politieke  partijen en vakbeweging. Bestuurlijke functies in de vakbeweging, onderwijs en welzijnswerk.
In 2001 verscheen het in eigen beheer uitgegeven boek Boeddhisme en betrokkenheid, waarin Schaaf de vraag stelde: Kan de boeddhadharma bijdragen aan een marxistisch georiënteerde inzet van maatschappelijke betrokkenheid?




(Ik las dit fragmenet op de boeddistisch dagblad site, onder een artikel van de heer Schaaf. )

https://boeddhistischdagblad.nl/boeddhisme/162318-jasper-schaaf-twee-fatale-cs-op-een-presenteerblaadje/


Bij deze reageer ik erop


Kan de boeddhadharma bijdragen aan een marxistisch georiënteerde inzet van maatschappelijke betrokkenheid?
[/u]



Ik denk het eigenlijk niet

Marxisme is een maatschappelijk project. Jij ervaart leed, omdat de maatschappij verkeerd is. Als we samen de maatschappij veranderen, zal het leed voor iedereen afnemen.

Marxisme is collectivistisch, maatschappelijk georiënteerd en revolutionair van aard.

boeddhisme zegt : jij ervaart leed ? Dan kan alleen jijzelf dat oplossen, via de Dharma.

boeddhisme is dus individualistisch. Het onttrekt zich van het maatschappelijke en het is niet revolutionair van aard. De maatschappij kan jou niet verlicht maken. Alleen jijzelf kan dat. Het zwaarte punt ligt niet bij een revolutionair, maatschappelijk proces, maar bij ntrospectie.




boeddhisme is slechts een strategie, om innerlijk leed te verzachten. Het is niet een methode om de wereld te redden.

Marxisme is daarnaast meestal ook anti religieus. Dit omdat het marxisme uit gaat van modernisme en vooruitgangsdenken. Het marxisme denkt in fases, historische fases, die elkaar opvolgen. Van feodalisme, naar kapitalisme, naar socialisme, dat is volgens de marxist een logisch dialectisch proces. Steeds gaat 'de mensheid' een stapje verder. Steeds ontwikkelen wij ons verder, volgens de marxist. Religie hoort volgens de marxist bij het feodalisme. Ze zien het als 'achterlijk'. Dit is ook waarom de Chinese staat Tibet wilt 'emanciperen'. De Chinese communistische staat, ziet het dan als haar taak, haar plicht om moderniteit te introduceren, in Tibet. Ze snappen het daar nog niet, ze moeten stapje voor stapje  bij het socialisme aankomen. Marxisme is modernistisch van karakter. Het is voor de moderniteit. Boeddhisme is iets dat extreem oud is. Dit is waarom de marxist het per definitie wantrouwt. Iets dat zo oud is, uit een feodaal tijdperk, moet wel achterlijk zijn.


Marxisten vinden het boeddhisme ook reactionair. De problemen liggen bij jouzelf, in jouw eigen geest, zegt Boeddha. De marxist zegt : de problemen liggen bij de kapitalistische samenleving. Als we massaal deze kapitalistische ellende overstijgen, zal de mensheid zich emanciperen, verheffen. De Boeddha gooit dan roet in het eten.

Ik las eens een boek van Anton Constandse (de anarchistische intellectueel). Constandse hekelde het opkomende boeddhisme/new age ook, omdat hij het reactionair vond. Het leidt tot navelstaren en de machthebbers zijn daar blij mee. Het pacificeert de nodige revolte, volgens linkse denkers. Sommige linkse denkers. Al was dit natuurlijk niet per se de opzet van de boeddha. Nergens zegt de boeddha : kom niet in opstand tegen machthebbers, of kom wel in opzet, of wat dan ook. Het is gewoon niet zijn project. Hij onttrekt zich van de maatschappij. Hij is niet per se voor revolutie, of voor het huidige.

Waar boeddhisten en marxisten elkaar wel in kunnen vinden, is dat ze beide atheïstisch zijn. Toch gelooft de marxist wel in zoiets als 'de tijdsgeest', dus in die zin zijn ze niet echt atheïstisch te noemen.

Ook denk ik dat marxisme veel optimistischer en idealistischer is dan boeddhisme. Het leven is lijden, zegt de boeddhist. Voor de marxist is het leven niet per se lijden. Er is wel leed, maar dat komt door het kapitalisme. Maar het is niet zo dat het leven inherent suffering is. boeddhisme heeft een veel zwaarder uitgangspunt. Het leven is ook altijd lijden. Of je nou rijk of arm bent, kapitalist of socialist. Eigenlijk spreekt de marxist dan over een materieel lijden en de  boeddhist over een nog veel dieper lijden, een existentieel lijden. De marxist noemt dat existentiële lijden niet eens. Haar project is immers honderd procent materieel gericht.

 Ik denk dat de marxist zal zeggen dat boeddha suffering ervaarde, doordat hij vervreemd was van de arbeid. Je kent dat verhaal ? De arbeider is vervreemd, omdat zijn arbeid hem/haar niet ten goede komt. De rijken zijn ook vervreemd, omdat ze überhaupt nooit werken en daardoor een leegte ervaren ( ze geven de wereld niet vorm, met hun arbeid) De boeddha was een prins. Ik denk dat de marxist zal zeggen dat het leed van de boeddha kwam, door zijn verwende maatschappelijke positie. Dat leidt dan tot vervreemding.

Een filosoof uit de min of meer linkse hoek (al zijn de meningen daarover verdeeld) die wat mij betreft nog het meest met boeddhisme gemeen heeft, is Max Stirner. Stirner is wel mijn favoriete filosoof, eigenlijk





Stirner is een soort pre existentialistische denker. Hij formuleert een zeer radicaal individualisme. Het individu is absoluut soeverein, voor Stirner. Alleen jij weet wat goed voor jou is en niets kan voor jou bepalen hoe jij je leven moet leiden. Voor mij gaat niets boven mij, zegt Stirner en dan létterlijk niets. Echt gewoon, helemaal niets. De wet niet, de religie niet, de staat niet, moraliteit niet.

De emancipatie kan alleen uit de mens zelf komen, voor Stirner. Dit heeft hij wat mij betreft gemeen met de boeddha. Misschien was hij ook een incarnatie van de boeddha, trouwens. Ik maak bijna niet eens een grapje.

Alleen jijzelf kan jezelf bevrijden, zegt boeddha. Alleen jijzelf kan jezelf bevrijden, zegt Stirner. En je moet je dan bevrijden van niet alleen de staat en het kapitalisme. Maar ook de maatschappij, opgelegde moraliteit en ideologische waanbeelden. Dit alles noemt Stirner dan 'spoken'. Ontastbare illusies.

Dit heeft ook wel wat boeddhistische trekjes, vind ik. Boeddha heeft het ook over aannames, die niet de werkelijkheid zijn en jou in de weg zitten.

Stirners individualisme ( alleen jijzelf kan jezelf bevrijden ) en het feit dat hij steeds wijst op schadelijke illusies, maakt hem min of meer boeddhistisch te noemen, wat mij betreft.

Wat ook een overeenkomst is, trouwens. Stirner spreekt over 'the union of egoists'  als vorm van samenleven. Mensen die iets aan elkaar hebben, zullen samenleven met elkaar. Alleen als je wat aan elkaar hebt, leef je met elkaar. Volgens Stirner is dat een houdbare manier van leven. Deze ordening heeft iets weg van de kleine sangha's van monikken. Ze onttrekken zich van het maatschappelijke, pleiten niet voor 'een revolutie' maar leven wel met elkaar, communaal. Ik begin steeds meer te denken, dat Stirner een reïncarnatie was van de Boeddha.

In dit filmpje komt Stirner aan bod.



https://www.youtube.com/watch?v=FG42gogWdCM
















 


Laatste berichten

[Algemeen] Re: Spiritueel materialisme by Gouden middenweg & de wilde natuur Vandaag om 11:52
[Algemeen] Re: Spiritueel materialisme by Bodhiboom Gisteren om 16:32
[Theravada Boeddhisme] Re: Stroom-intrede(r), Een Verkennend Onderzoek by Steve Gisteren om 09:18
[Theravada Boeddhisme] Re: Stroom-intrede(r), Een Verkennend Onderzoek by Steve Gisteren om 09:14
[Theravada Boeddhisme] Re: Stroom-intrede(r), Een Verkennend Onderzoek by Buddha Amitabha Gisteren om 07:25
Powered by EzPortal