Recente berichten1
spiritualiteit divers / Re: Lijden op het Pad brengen
« Laatste bericht door lang kwaat Gepost op Gisteren om 11:18 »Ik heb toch het idee dat er zat mensen zijn die geboren worden met een bepaalde lichamelijke en geestelijk last en daar ook hun hele leven mee te dealen hebben. Misschien is het wel eens wat minder aanwezig en meer, maar dat het kan verdwijnen ...is dat wel zo?Is het leuke van de ganse kwestie niet het feit dat je eigenlijk niets moet doen voor het verdwijnen van het lijden.
Dat het niet aan ontstaansvoorwaarden is verbonden. Dat het aanwezig is, en dat je in feite er wel van op de hoogte bent, maar gewoon dat het niet tot je doordringt dat dit wat je constateert het verdwijnen van het lijden is.
en dat er een hunkering is dat het verschijnt als onderdeel van de psycho-emotionele dialoog in de vorm van hunkering naar 'verlichting, bevrijding, verdwijnen" dat de psycho-emotionele dialoog het zich wil toe-eigenen, als de eigenaar van het verdwijnen,
Of dat men krampachtig de psycho-emotionele dialoog permanent wil doen verdwijnen.
Dat jij het allemaal, de bevrijding van lijden moet verwerkelijken, dat jij het moet doen.
is het zo dat wanneer je de bevrijding van lijden hebt ontdekt dat er dan geen lijden meer verschijnt ?
Of is het eerder, dat je ziet : dit is het verschijnen van lijden en dit is het verdwijnen van lijden.
Leuke vragen. Ik heb er niet echt een antwoord op maar heb wel het gevoel dat je iets op het spoor bent zo.
Ik bied geen algemeen boeddhistisch perspectief maar volgens mij zag en kende de Boeddha het einde van gevoel (vedana) en perceptie (sanna) als de werkelijke of diepste of meest subtiele natuur van geest. Deze natuur is louter receptief van aard, tekenloos, verlangenloos, leeg. Geest is dus niet hetzelde als cognitie, een cognitief proces, of een stroom van waarnemingen en gevoelens, niet een stroom van bewustzijnsmomenten (sota vinnana).
Dus, hij zag en begreep dat geest niet werkelijk voelend van aard is maar louter ontvangend, receptief, detecterend. Iets voelen is een andere ken-staat, de staat van vinnana.
Je zou het zo kunnen stellen: Boeddha overzag zo het gehele domein van perceptie en gevoel. Hij kende het ontstaan en eindigen. Het domein van de 6 zintuigen, zes zintuiglijke contacten, en zes soorten bewustzijn met gevoelens die of pijnlijk zijn of aangenaam of onaangenaam. Hij overzag dit omdat hij ook de beeindiging van perceptie en gevoel kende.
Je zou kunnen zeggen...dit laatste is altijd elk moment aanwezig. Maar een onontwaakte is zich alleen bewust van et domein van perceptie en ziet niet of niet helder genoeg, dat er ook die dimensie is die zelf geen perceptie is of object van bewustzijn.
Je kunt het dan zo stellen: De Boeddha ontdekte dat geest eigenlijk iets heel anders is dan wat wij er bij en van denken en beleven. Eigenlijk is de diepste en meest subtiele natuur of aard van geest equivalent aan het einde van lijden. Daarom kunnen en moeten we ook van onszelf een eiland maken.
Veel boeddhisten die ik gesproken heb menen dat er alleen het soort kenvermogen van vinnana is, maar dit kan niet waar zijn. Als de Boeddha zegt dat de geest zeer subtiel is en moeilijk te zien (dhammapada) dan spreekt hij mijns inziens niet over vinnana of over een stroom van bewustzijnsmomenten maar over de geest als die zeer subtiele verlangenloze, tekenloze, lege ontvankelijkheid. Daar waar alles nog geen betekenis heeft, nog open ligt. Daar waar nog geen verlangens zijn opgekomen, daar waar nog geen perceptie en gevoel (vedana) is. Dat wat geen khandha is.
Deze subtiele natuur van geest heeft niet vedana. Het heeft noch aangename, noch onaangename noch neutrale gevoelens. Dat zulke gevoelens in een arahant en Boeddha ontstaan is totaal wat anders dan dat geest ze heeft. Pure receptiviteit heeft niet dat soort gevoelens als vedana. Vinnana heeft dat maar dat is allesbehalve pure receptiviteit of ontvankelijkheid.
De geest aanzien voor vinnana of een stroom van vinnana's, is volgens mij wat de Boeddha zag als de basis onwetendheid. Want eigenlijk zag de Boeddha---mijns inziens---dat geest juist equivalent is aan de beeindiging van lijden en geen stroom ofzo.
Geest kan natuurlijk niet het probleem zijn want in dat geval is er helemaal geen ontsnapping aan lijden. Als geest niet een pure receptiviteit zou zijn, verlangenloos, tekenloos, is er volgens mij geen ontsnapping aan lijden mogelijk want dan zou het ook altijd onaangename gevoelens hebben.
De soort contacten van de diepste natuur van geest worden in de sutta's beschreven als leeg, verlangenloos, tekenloos, ongericht:
“But ma’am, when a mendicant has emerged from the attainment of the cessation of perception and feeling, how many kinds of contact do they experience?”
“They experience three kinds of contact: emptiness, signless, and undirected contacts.” (Mn44)
Oftewel, als je voorbij perceptie en gevoel gaat ,en je komt daar weer uit, hou je toch contact met een pure ontvankelijkheid die wordt ervaren in de vorm van leegte contacten, tekenloze contacten, verlangenloze of ongerichte contacten. Deze geest is nu werkelijk 'secluded' en niet meer van de wereld.
In die zin neig ik er dus toe om de beeindiging van waarneming en gevoel te zien als het ontwaken aan de natuur van geest. Boeddha's leraren kenden dit niet. Volgens de sutta's is er geen voorbij beeindiging van gevoel en perceptie.
Je kunt het ook zo zeggen: de soort contacten die vinnana heeft, of een voorwaarde vormen voor het ontstaan van vinnana, zijn heel anders dan het soort contact dat de geest heeft.
Vinnana heeft nooit lege, tekenloze ongerichte contacten. Want als je bewust wordt van iets dan ben je daar juist op gericht! Dat is nooit een ongericht soort contact. Bovendien, de soort ervaring van vinnana is niet tekenloos en verlangenloos want je aandacht landt niet voor niks om iets/iemands. Van binnenuit wordt er toch een connectie gemaakt en is er een element van betrokkenheid.
Oftewel...de soort kenmomenten die vinnana verschaffen zijn heel anders dan de natuur van geest (die zijn leeg, verlangenloos, tekenloos)
Zou er alleen maar het soort kennen van vinnana bestaan, dan is er geen ontsnapping aan lijden.
