Auteur Topic: Over Bewustzijn (Vinnana)  (gelezen 21960 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline teksten Siebe

  • aanvraag voor lidmaatschap
  • Eerwaarde
  • *
  • Berichten: 5315
Re: Over Bewustzijn (Vinnana)
« Reactie #50 Gepost op: 11-11-2016 21:47 »
Na alle studie is het denk ik toepasselijk terug te gaan naar waar alles om draait; realisatie, bevrijding.
Het is denk ik mooi dit onderwerp af te sluiten met de woorden van een gerealiseerd meester:

http://www.boeddhaforum.nl/index.php/topic,1499.msg11480.html#msg11480

hartelijke groet,
Siebe

Offline teksten Siebe

  • aanvraag voor lidmaatschap
  • Eerwaarde
  • *
  • Berichten: 5315
Re: Over Bewustzijn (Vinnana)
« Reactie #51 Gepost op: 10-04-2017 17:43 »
Volgens mij geeft het onderricht aan dat bewustzijn, als een moment bewustzijn-van-iets, een moment gewaar-worden, voorwaardelijk ontstaat, het bestaat heel kort en eindigt weer. Dit gaat in enorm tempo.
Het is kennelijk niet zo dat 1 continue aanwezig bewustzijn dan weer eens een geur gewaarwordt, dan weer eens een kleur/vorm, dan weer eens een smaak, geluid etc.

Het schijnt zo te zijn dat zulke primaire gewaarwordingen niet direct in elkaar kunnen overgaan. Geest schijnt na een bepaalde gewaarwording eerst terug te vallen in een voor/onbewuste staat (bhavanga), en van daaruit ontstaat door nieuwe zintuiglijk input weer een nieuwe moment van gewaarworden. Het schijnt dan ook dat nieuwe moment van bewustzijn te zijn dat gewaarwordt.

Het tempo waarin geest weer terugvalt in een voorbewuste staat en er vervolgens weer een primair bewustzijn ontstaat dat iets gewaarwordt, schijnt enorm te zijn. Dit zou verklaren waarom wij de indruk hebben dat er 1 continue aanwezig bewustzijn is, steeds hetzelfde bewustzijn, dat dan weer eens dit, dan weer eens dat waarneemt.

Zo bezien bestaan voor/onbewuste staten niet alleen tijdens diepe droomloze slaap, tijdens narcose, tijdens bewusteloosheid maar ook vele tijdens waken.

groet,



Offline teksten Siebe

  • aanvraag voor lidmaatschap
  • Eerwaarde
  • *
  • Berichten: 5315
Re: Over Bewustzijn (Vinnana)
« Reactie #52 Gepost op: 08-06-2017 17:48 »
Ik kwam deze mooie en volgens mij rake opmerkingen tegen:

"Zonder bewustzijn kunnen wij niet leven, maar het bewustzijn kan zich op twee belangrijke manieren verschillend ontwikkelen: met begeerte of zonder begeerte. Wanneer bewustzijn zonder begeerte is, noemen we het 'gewaarzijn' hetgeen de functie van bewustzijn is. Een 'lege geest' hebben betekent in diepere zin dat er geen spoor is van een op persoonlijkheid gefundeerd bewustzijn."
Peter van Loosbroek, www.sleuteltotinzicht.nl

Dit lijkt me de essentie ja. Een-op-persoonlijkheid-gefundeerd-bewustzijn dat komt met de indruk dat dat bewustzijn een mentaal wezentje is. Een ego. Het komt met de indruk dat er een soort mentale entiteit bestaat, Ik of Zelf of Ego genaamd. Dat mentaal wezentje heeft ook noden. Dit mentaal wezentje hunkert ook naar liefde, waardering, contact, aanzien, erkenning, status, lof. Het wil gezien en gehoord worden ook. Het wil het ene wel en het andere niet.

Wat is nu precies de aard van dit mentaal wezentje? Is het iets anders dan een soort constructie die het brein/geest voortbrengt zoals een projector en een doek filmfiguren voortbrengt?

Is het ego enkel maar een projectie op het scherm van de geest?

Kan het ego wel zonder noden zijn?

groet,







Offline teksten Siebe

  • aanvraag voor lidmaatschap
  • Eerwaarde
  • *
  • Berichten: 5315
Re: Is er bewustijn buiten ruimte en tijd, dat geen aggregaat is, slot
« Reactie #53 Gepost op: 17-12-2017 20:56 »
Vinnanam anidassanam heb ik vertaald zien worden als: tekenloos bewustzijn, niet-manifesterend bewustzijn, onzichtbaar bewustzijn, bewustzijn dat zich niet toont en bewustzijn-zonder-oppervlak. In het onderstaande heb ik geprobeerd te beschrijven hoe dit thema op dit moment bij me leeft.

Ik wilde jullie hierbij op de hoogte stellen van het volgende:

"wanneer de geest gezuiverd wordt, wordt vinnana, "anidassana vinnana". Dit is het vinnana van een arahant (ook panna genaamd). Hier is geen associatie van de geest zelfs met fijne rupa's geassocieerd met "gati" (gewoonten, character, Siebe); de geest is volledig onthecht van rupa. De geest wordt zuiver en vrij. Wanneer men Arahantschap realiseert, leeft men tot de dood nog altijd met het "solide lichaam" van een mens. Bij PariNibbana wordt de geest volledig vrij van rupa".
[https://puredhamma.net/dhamma/what-is-buddha-dhamma/what-are-rupa-relation-to-nibbana/]



Offline nico70+

  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 1043
    • facetten van het boeddhisme
Re: Over Bewustzijn (Vinnana)
« Reactie #54 Gepost op: 27-02-2018 23:39 »
Beste,

Ik heb geschreven dat het doel van de leer van de Boeddha is om het bewustzijn vrij te maken. Dat vrije bewustzijn is het enkelvoudige bewustzijn. En ook het enkelvoudige bewustzijn is geen eenheid is die op zichzelf bestaat, maar dat bewustzijn is iets dat ontstaat en vergaat, afhankelijk van voorwaarden.

Hier heb ik een fout gemaakt. De Pali woorden viññana en citta worden in de woordenboeken beide vertaald met bewustzijn. Maar de eerwaarde Thaise leermeester, arahant  Maha Bua Nyanasampanno maakte duidelijk dat er een wezenlijk verschil bestaat tussen deze woorden.
Viññana is dat deel van de geest dat ontstaat en vergaat als bewustzijn, het zich bewust worden van iets door contact van de zintuigen met een zintuiglijk waarneembaar object.
De citta daarentegen is bewustzijn, het weten, “degene die weet”. En dat deel van de geest sterft niet. Zijn uitleg van de citta is anders dan wat gebruikelijk is.
Ik hoop later in een afzonderlijk topic hier meer over te kunnen posten.

Nico

Offline teksten Siebe

  • aanvraag voor lidmaatschap
  • Eerwaarde
  • *
  • Berichten: 5315
Re: Over Bewustzijn (Vinnana)
« Reactie #55 Gepost op: 28-02-2018 12:28 »
Bedankt Nico. Ik kijk uit naar dat onderricht.

groet,
Siebe

Offline teksten Siebe

  • aanvraag voor lidmaatschap
  • Eerwaarde
  • *
  • Berichten: 5315
Re: Over Bewustzijn (Vinnana)
« Reactie #56 Gepost op: 08-02-2021 11:44 »
Vinnana is best wel een complex onderwerp. Ik ben er nog niet over uitgeleerd. Dit stukje probeert te informeren. Ik denk wel dat het nuttig zou kunnen zijn. Ik vind het nuttig en wellicht jullie ook. Bron is vooral: puredhamma.net

Allereerst is het goed te beseffen dat er twee soorten bewustzijn (vinnana) zijn:

-1. je hebt vipaka-vinnana. Dit is het eerste moment van zintuiglijk bewustzijn, dus het oor-bewustzijn, oog-bewustzijn, neus-bewustzijn, tactiel bewustzijn, mentaal bewustzijn en smaak-bewustzijn. We hebben over het ontstaan geen controle. Er zijn op dit moment nog geen emoties of reacties  of ontladingen van opgepotte wilsformaties. Dit type bewustzijn is NIET de derde schakel in Paticca Samuppada (PS): op basis van onwetendheid (avijja) zijn er reacties/wilsformaties (sankhara). Op basis daarvan is er bewustzijn (vinnana). Deze derde schakel vinnana is NIET het pure zintuiglijk bewustzijn, niet het vipaka vinnana.

2.  het karmisch bewustzijn, kamma-vinnana. Dit is eigenlijk het bewustzijn dat doorspekt is met reacties, met wilsformaties, met neigingen, emoties etc. DIT is de derde schakel in PS. Dus hoewel daar staat vinnana, moet je begrijpen dat daar kamma-vinnana wordt bedoeld. Zintuiglijke waarnemingen wekken in aanvang automatische mentale reacties op (mano sankhara's). Daar kun je ook niks aan doen. Maar een stapje later worden die reacties ons bewust en kunnen we ze of met onze aandacht voeden of loslaten. Dit wordt wijze aandacht genoemd en onwijze aandacht. Met onwijze aandacht maken we het vinnana, het bewustzijn alleen maar meer en meer beladen. Hier spelen vaci sankhara's. We kunnen onder invloed van dit karmische beladen bewustzijn (kamma-vinnana) fysiek in actie komen via kaya sankhara's, formaties die het lichaam aansturen. Dus de derde schakel in PS is het karmisch beladen bewustzijn, kamma-vinnana. Het wordt beladen door de sankhara's die ontstaan.

Omdat kamma vinnana een met energie beladen bewustzijn is, (en energie is materie) behoort het niet uitsluitend tot nama (het mentale domein) en ook niet uitsluitend tot rupa (het materiele domein). Kamma vinnana functioneert als de schakel tussen lichaam en geest. De energie (= rupa) die in de geest vrijkomt na een waarneming kan het grove lichaam in beweging brengen, en kamma vinnana is als het ware de schakel die hier voor zorgt.

Als een karmische bewustzijn, het kamma vinnana, heel sterk wordt, bijvoorbeeld heel sterk emotioneel beladen, ontstaat een kamma beeja, een karmisch zaadje.
Dit kan later onder omstandigheden rijpen en afhankelijk van de aard een vervelende of aangename ervaring veroorzaken.

Het kamma vinnana is altijd een mano vinnana. Het oog, oor, neus, tong, lichaam vinnana is nooit een kamma vinnana.

In deze beschouwing zieje ook dat vinnana eigenlijk veel meer is dan de loutere of pure waarneming. Mensen wordt dat geleerd maar dat is niet juist.
Vinnana behelst veel meer, en is vrijwel altijd met emoties, plannen, verwachtingen beladen.
Als derde schakel in PS is het juist niet een pure zintuiglijke waarneming maar een beladen bewustzijn.

Vinnana is ook niet los te zien van sanna en vedana maar wordt omwille van instructies wel vaak zo voorgesteld.
Vinnana is ook geen entiteit en ontstaat en verdwijnt.

Van een Boeddha en arahant wordt gezegd dat ze geen kamma vinnana meer hebben.
Het bewustzijn wordt niet meer (karmisch) beladen via sankhara's.
Ze hebben nog wel vipaka vinnana en ervaren dus ook nog gewoon geuren, kleuren, vormen, smaken, aanrakingen en ook dingen als  fysieke pijn en discomfort.

Ik hoop dat dit nuttige informatie is.

Ik weet wel dat er mensen zijn die afknappen op details maar ik vind het verhelderend en ik hoop jullie ook.


Offline teksten Siebe

  • aanvraag voor lidmaatschap
  • Eerwaarde
  • *
  • Berichten: 5315
Re: Over Bewustzijn (Vinnana)
« Reactie #57 Gepost op: 09-02-2021 14:00 »
Karmisch zaadje

Er is dus vipaka vinnana, het zintuiglijke moment van bewustzijn. En er is kamma vinnana, een met emoties en verwachtingen beladen bewustzijn dat ontstaat op basis van dat zintuiglijk bewustzijn. Dit volgt elkaar razendsnel op.

Als je iemand ziet en er komt afkeer op, en je blijft daar mentaal op gericht (vitakka) en je blijft er maar op doorbroeden (vicara), en dat gaat echt van ons uit (bewust), dan groeit de afkeer-vinnana. Het kan een hele beladen vinnana worden, heel sterk beladen met haat. We hebben geen controle over formaties die automatisch op gang komen vanuit onze aanleg maar wel op het gericht blijven daarop en voeden er van. (haat is maar een voorbeeld)

Over het algemeen worden sterke sankhara's, beladen sankhara's, abhisankhara's genoemd en die kunnen moreel, immoreel of onverstoord zijn. Dit betreft de tweede schakel in Paticca Samuppada. Sankhara's kunnen ook gewoon neutraal zijn. Als je besluit de afwas te doen zijn er gewoon neutrale sankhara's. Geen beladen gedoe. Dit wordt niet bedoeld in PS als de tweede factor. Daar betreft het vooral de moreel en immoreel beladen sankhara's.

Dus vinnana kleurt als het ware afhankelijk van de soort formaties die automatisch vrijkomen en die we (eventueel) bewust mentaal voeden. Omdat er een keuze is van bewust voeden van vinnana met haat, met lust, met eigenwaan etc, spreekt men ook van de groei van vinnana, het tot wasdom komen. Paticca Samuppada is geen eenrichtingsverkeer. Bijvoorbeeld van de schakel van sankhara naar vinnana en terug. Het haatvol vinnana voedt ook weer meer haatvolle sankhara's. Het versterkt elkaar.

Van lichte afkeer-vinnana kan die vinnana echt een haat-vinnana worden. Dit is een kamma-vinnana.

Als vinnana zo tot wasdom komt, zo sterk emotioneel beladen, in morele of immorele zin, dan blijft er iets van over, ook als het weg is, een zaadje. Dat gaat als het ware in het onbewuste. Dat is eigenlijk wat karmisch zaad wil zeggen. Het drukt uit dat er iets overblijft van sterke morele en immorele toestanden. Ook al zijn die toestanden weg, er iets is onderhuids gegaan in het onbewuste mentale continuum. Weg is niet weg.

Karmische zaden kunnen verschillend uitwerken.

Het kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat wanneer je iemand ziet of hoort eigenlijk zonder dat je dat goed weet en snapt je meteen in een bepaalde stemming of sfeer zit. Het zorgt er voor dat dingen die je ooit eerder hebt meegemaakt (kan ook vorige levens zijn) naar het hier en nu verplaatsen met sankhara's en vinnana en al erbij. Ooit voelde je bijvoorbeeld sterke haat bij iemand en als je die persoon nu alleen al ziet, ontstaat meteen haat-vinnana. Onbeheersbaar. Het is er al voordat je het weet. Het kan ook een sterke positieve band zijn met iemand.

Er gaat na een beladen emotionele toestand iets onderhuids, in het onbewuste mentale continuum, een karmisch zaadje, en dit kan kennelijk op verschillende manieren uitwerken. Ik denk zelf wel dat het ook als ziekte kan uitwerken.

Onder invloed van sankhara's groeit vinnana aan, en kort gezegd worden we dan in een bepaalde mentale sfeer geboren. Dit gebeurt tijdens dit leven voortdurend. We moeten goed uitkijken met wat we voeden want zoals je kunt zien,  blijven er sporen achter van die sterke emotionele toestanden, van spreken en doen. Die kunnen zich tegen ons keren. Ze kunnen ook behulpzaam zijn als het positieve zaden zijn.
 
Op het moment van sterven, zo wordt dat althans onderwezen, vormt het eerste moment van bewustzijn in het nieuwe leven (hier als bhava) zich ook vanuit zo'n potent karmisch zaadje aanwezig in het mentale continnum. Dus dat eerste moment, de patisandhi vinnana, is dus een kamma-vipaka. Je kunt dan wel zien dat het maar net is wat voor soort zaadje dat is, hoe het volgende leven er uit gaat zien.

Zo is er een verband tussen daden in dit leven en hoe de toekomst weer vorm voor ons krijgt. Dit is allemaal niet onontkoombaar natuurlijk.

Bijdeweg, ik begrijp er nog lang niet alles van hoor, maar het is een soort poging, een aanzetje.