Boeddha Forum

Het gaat hier stil worden zonder Siebe (lang kwaad),
dus ik zal hier ook maar even op antwoorden.

1. Wat was de aanleiding om je te verdiepen in spiritualiteit?

Als kind voelde ik me al aangetrokken tot spiritualiteit. Ik werd vrijzinnig opgevoed, kreeg zedenleer op school en kwam nooit echt in aanraking met een christelijke leer of een godsbeeld. Toch had ik een kinderbijbel en ging ik af en toe spontaan naar de kerk, gewoon om naar religieuze verhalen te luisteren.
Rond mijn veertiende vond ik in de boekenkast van mijn moeder een boekje over het boeddhisme: Open Bewustzijn van Tarthang Tulku. Toen had ik geen idee van de achtergrond ervan; pas later ontdekte ik dat het uit een Dzogchen-context komt. Het sprak me enorm aan en vanaf dat moment groeide mijn interesse in het boeddhisme. Op mijn zestiende ontdekte ik het Tibetaans Instituut in Huy, waar ik verschillende weekends, meerdaagse teachings en retraites volgde.

2. Wat was je eerste kennismaking met spiritualiteit?

Mijn ouders waren erg open-minded en wilden ons als kinderen laten kennismaken met verschillende levensbeschouwingen. Zo bezochten we onder andere de Hare Krishna’s, de Getuigen van Jehova en New Age-centra. Ik denk dat ik een jaar of acht was toen ik voor het eerst met zulke spirituele groeperingen in contact kwam.

3. Heb je een Leraar of Meester gehad? Zo ja, wat heeft je dat opgeleverd?

In het Tibetaans Instituut zag ik veel mensen die sterk dweepten met hun gekozen leraar. Zelf voelde ik daar aanvankelijk weinig voor. Ik wilde alles liever zelf uitzoeken en op mijn eigen manier beoefenen. Dat veranderde toen het instituut een belangrijke Dzogchen-meester uitnodigde voor een diepgaand onderricht over meerdere jaren: Jatseun Rinpoche.
Hij kon me feilloos verwijzen naar een gelijkaardige ervaring die ik ooit had gehad op een strand in Thailand, na een tiendaagse Vipassana-retraite — iets wat men vandaag misschien een “ego-dood” zou noemen. Daardoor viel mijn weerstand tegen autoriteit en het werken met een leraar plots volledig weg. Zonder twijfel vroeg ik of ik zijn leerling mocht worden, en hij accepteerde mij.
Ik hoopte meteen met de Dzogchen-voorbereidingen te mogen beginnen, maar omdat het centrum waar hij uitgenodigd was vooral Mahamudra-georiënteerd was, zei hij dat ik eerst de Mahamudra-voorbereidingen moest doorlopen: vier keer 100.000 herhalingen van de klassieke voorbereidende oefeningen. Pas daarna zou ik aan de Dzogchen-voorbereidingen mogen beginnen (nog eens vijf keer 100.000). Ik aanvaardde dat zonder problemen.
Het heeft me vijf jaar gekost. Ik stond elke dag om 5u30 op, omdat werk en gezin de rest van de dag grotendeels opslorpten. Na die vijf jaar vroeg ik of ik nu aan de Dzogchen-voorbereidingen mocht beginnen—ik rekende op opnieuw vijf à zes jaar werk. Tot mijn verrassing zei hij dat dit niet nodig was. Ik mocht de Dzogchen-voorbereidingen kort doorlopen, enkele keren (niet die 100.000 keer), terwijl ik tegelijk al de hoofdpraktijk mocht beoefenen. Dat was een mooie verrassing.
Zo heb ik het ook gedaan: enkele maanden lang telkens de vijf voorbereidende oefeningen (elke een paar keer) doorlopen, en als er nog tijd over was, de hoofdpraktijk: Trekchö.

Door onderlinge strubbelingen is Jatseun Rinpoche echter jarenlang niet meer naar België gekomen, waardoor ik op zoek ging naar andere leraren. Een tijdlang volgde ik Adyashanti, voornamelijk online, maar ook in persoon tijdens een retraite in Nederland. Wat ik daar miste, was de Dzogchen- en Mahamudra-oriëntatie. Bovendien ging Adyashanti op een gegeven moment met pensioen.
Uiteindelijk kwam ik terecht bij Lama Lena. Zij is volledig Dzogchen- en Mahamudra-georiënteerd, wat meteen vertrouwd aanvoelde. Ik zit bij haar in een Dzogchen-intervisiegroep. We komen maandelijks online samen, kunnen al onze vragen stellen, en ze prikt ons genadeloos door als we het te hoog in onze bol krijgen. Heerlijk.

4. Waarom heeft het boeddhisme (of welke anders religie of stroming) jou in het bijzonder aangetrokken?

Omdat het zo breed is. Voor mij bevat het alles wat er in andere religies ook te vinden is: liefde, mededogen, meditatie, werken met bewustzijnstoestanden (bvb dromen), non-dualiteit. Het is diepgaand en nuchter tegelijkertijd. Hoewel ik open sta voor alle religies, en in het bijzonder mystieke (Sufi, Christelijke mistiek) en non-dualistische stromingen (advaita), vind ik in het boeddhisme toch de meest veilige thuishaven. Het heeft allerlei mechanismen ingebouwd om te voorkomen dat je er in opgaat en jezelf erin verliest.

5. Hoelang ben je al bezig met spiritualiteit? En wat heeft dat je persoonlijk opgeleverd, wat heb je er door geleerd?

Vanaf mijn 14de.
Het heeft vooral veel weggenomen.
Ik heb er uit geleerd dat er altijd weer diepere lagen zijn, die nog weggenomen kunnen worden. Dat als je denkt dat je er bent (of juist dat "je" er niet meer bent), dat het dan pas echt gevaarlijk wordt.

Ik kan niet goed omgaan met …

Wil je nog ingaan op mijn vraag?

Neen, je kan niet zo goed omgaan met wat ik schrijven zal, dus ik ga je dit besparen en respecteren wat je je zelf voorneemt:

Nu ga ik ook maar weer een tijdje rust nemen en het forum even verlaten.

Alle goeds Steve

Alle goeds Siebe

Hi Siebe,

Wat ik hoor in je reactie is vooral wantrouwen.
Wantrouwen tegenover elke vorm van beoefening, helderheid, precisie of onderscheid, alsof die per definitie een poging tot beheersen is.

Dat wantrouwen begrijp ik.
Maar het is niet vanzelf onschuldiger dan wat jij “receptdenken” noemt.

Ook het afwijzen van vorm kan een manier zijn om jezelf te sparen.
Ook het romantiseren van niet-weten kan een positie worden.

Tilopa trok geen oren omdat iemand keek,
maar omdat iemand dacht veilig te staan.

Dat laatste is het laatste wat ik wil, dus elke Tilopa is welkom.
Maar jij bent geen Tilopa.

Een berekenende manier van leven is best  normaal.
En Boeddha keurt dit zeker niet af.
In Amsterdam bij de Gelugpas leerde ik van iemand dat er in dit kader wijs/vaardig en dom/onvaardig soort egocentrisme is.
Hij vond het niet erg om berekenend egocentrisch te zijn.
Boeddha leerde volgens hem ook  een wijs of vaardig soort berekenend egocentrisme.

Dit sprak me eigenlijk meteen tegen.
Ik voelde dit intuïtief aan als te verstandelijk, te berekenend. Dat is toch geen leven?
Op die manier kun je toch zeker niet het edele eren?

Het is niet dat ik het nut van berekening volledig ontken.
Maar ergens voel ik duidelijk en helder aan dat berekenend leven behoort tot de oorzaak van lijden.
Het kan het lijden niet eindigen. Hooguit verzachten.

Je kunt berekenend jezelf optrekken naar hemelse sferen (vaardig egocentrisme) maar ook in de hel terecht komen (onvaardig).
Maar jezelf al berekenend bevrijden van lijden?

Maar wie ervaart een berekenend leven nou als een verlicht en bevrijd leven?
De handelaar uit de tempel jagen, betekent dat je het berekenende uit de tempel van jezelf jaagt.

Wanneer gaan we dan eens gewoon eerlijk erkennen dat niet alleen een berekenend leven lijden niet eindigt maar ook de vruchten er van niet.

Het is toch ook geen edele manier van leven? Dzogchen beoefenaars hebben er geen moeite mee heb ik gemerkt. Nou ik wel.

Als beoefening eigenlijk neerkomt op berekenend ergens naar toe werken of iets ontbloten, zoals het edele, dan ben ik er heel slecht in ja.
Is het erg?

Ik wil beslist niet beweren dat ik nooit berekenend bezig ben, maar ik beken wel dat iets in mij dit smerig vindt, onkies, onedel, het deugt ergens niet.
Als je er achter zou komen, stel, dat iemand alleen maar heel berekenend was in zijn vriendschap en omgang met jou, dan is dat toch niet iets om te prijzen?

Nu ga ik ook maar weer een tijdje rust nemen en het forum even verlaten.

Alle goeds Steve

Hi Steve,

Je zegt:

Maar bevrijding in boeddhistische zin is geen vrede dankzij iets, maar vrijheid die niet afhankelijk is van wat verschijnt of wegvalt.

Stel dat een hoog gerealiseerde meester een hersenbloeding krijgt en zijn persoonlijkheid verandert. Hij wordt een bozige man, ongeduldig, agressief zelfs.
Eerst leek hij een vrede en vrijheid te hebben gerealiseerd die niet afhankelijk is van wat verschijnt en wegvalt maar nu niet meer.
Speelt bij vrede en vrijheid  toch niet de toestand van het lichaam en geest een rol? Is dat niet altijd een soort vereiste voor vrijheid?
Of is die vrede en vrijheid iets wat los staat van lichaam en geest?

Hi Steve,

Ja, jij hebt hele duidelijke ideeën over de ingrediënten en het recept voor verlichting, ontwaken, bevrijding. Alsof alles maar een kwestie is van alles bij elkaar gooien op de juiste manier in de juiste verhouding. Kokkerellen.

Tilopa heeft Naropa op dit vlak vast ook aangepakt, volgens mij. Naropa had vast ook een hoofd vol van zulke kennis. Hij wist vast ook precies, net als jou, de ingrediënten en recept en de procedure naar ontwaken, bevrijding. Ik eerder ook. Nu niet meer. Hooguit trek ik soms een schijn van weten weer op. Door mijn verwondingen.

Je verspreidt het idee dat verlichting, bevrijding, ontwaken een soort boekhoudkundige zaak is. Bijna mathematisch.
Berekenend kom je er wel? Ja, ja...Even de juiste procedure volgen en dan...hupsakee...

Ja, ja...je bent al edel en moet alleen even alles verwijderen wat dit in de weg staat...
Alles is al bekend en wordt dus berekenend gedaan.

Op een dag ontmoet je Tilopa. Je voelt zijn nabijheid.
Dat berekenende stimuleert hij niet. Prijst hij niet.
Dan verwoord je je wijsheid iets anders.
Je zal immers alles er aan doen te laten zien dat je het heus wel snapt en diepzinnig wijs bent.
Ook dat prijst ie niet.

Hij trekt je aan het oor en zet je in de hoek van de Dharma-klas.
Daar sta je dan met het zicht op de muur. Als een klein kind.
Daar sta je dan met je goede gedrag.
Daar sta je dan met al je Weten.

Oh oh, wat willen onszelf en anderen toch allemaal bewijzen he?

Wat zijn we toch verwond. Wat lekken we toch begeerte. Wat waait er toch een wind in ons.
Komt het ooit goed denk je?