In de context van "The Work" is Mara dus een metafoor voor de innerlijke stemmen, overtuigingen en verhalen die we geloven en die ons weghouden van vrijheid en inzicht. Door deze gedachten te onderzoeken met de vier vragen van Byron Katie, confronteren we als het ware onze eigen Mara: we ontmaskeren de illusies die ons gevangen houden en vinden zo, net als de Boeddha, bevrijding van lijden.
Deels sluit dit wel aan bij de Pali sutta's vind ik:
“Bhikkhu, door zich voor te stellen/zich te verbeelden wordt men gebonden door Mara, door zich niet voor te stellen/verbeelden wordt men bevrijd van de Kwaadaardige”. In het voorstellen van wat? De vijf khandha’ (SN22.64)
“Zo subtiel, bhikkhu’s, was de ketening van Vepacitti, maar zelfs nog subtieler dan dat is een ketening door Mara. Door te verbeelden/zich voor te stellen wordt men gebonden door Mara; door niet te verbeelden, wordt men bevrijd van de Kwaadaardige.”
“Bhikkhu’s, ‘Ik ben’ is een voorstelling; ‘Ik ben dit’ is een voorstelling: ‘Ik zal zijn’ is een voorstelling; ‘Ik zal niet zijn’ is een voorstelling; ‘Ik zal uit vorm bestaan’...’Ik zal vormloos zijn’...’Ik zal waarnemend zijn’...’Ik zal niet waarnemend zijn’...'Ik zal noch waarnemend noch niet waarnemend zijn’...Zich voorstellen is een ziekte, een gezwel, een pijl. Daarom, bhikkhu’s jullie moeten jezelf zo trainen: ‘We zullen met een geest verstoken van verbeelding verblijven.’(SN35.248)Echter, het is ook weer niet zo simpel, zeg maar, dat als er maar geen gedachten zijn, er vanzelf wel de wijsheid is van een non-dualistisch eenheidsbewustzijn, of een hart bevrijd van hebzucht, haat en begoocheling. Gedachteloos zijn betekent ook niet dat je zonder spanningen bent, bijvoorbeeld. De geest zonder gedachten kan ook star, dof en niet bepaald flexibel en helder zijn,
met name als je verwijlt in die gedachteloze toestand.
Uit het bovenstaande sutta fragment blijkt, vind ik, dat het grootste verhaal, het verhaal over een bestaande entiteit-Ik is. Daar start het verhaal over onszelf en en daar berusten alle andere verhalen op als: Ik ben dit en dat, ik zal dit en dat zijn, na de dood zal ik niet meer waarnemend zijn, ik krijg niet voldoende respect, Ik ben inferieur, Ik ben superieur of gelijk aan Anderen etc.
Ik geloof dat Byron Katies methode wel laat zien dat zulke gedachten en voorstellingen weliswaar vaak onze belevingswereld is, aangezien en beleefd als de realiteit, maar dat je hier wel rek in kan krijgen.
Mijn eigen ervaring hierin is: mentale kalmte is wat anders dan echt een kalm hart hebben. Al is je hoofd nog zo stil en leeg dit betekent niet dat het hart dat ook is.
En al is je hoofd nog zo stil en leeg, je blijft je ongelukkig voelen, hongerig, en hooguit droog je op, maar je koelt niet af.
Een leeg hoofd hebben betekent ook niet dat er nu automatisch de intrinsieke wijsheid is van een Non-Duaal eenheids-bewustzijn of dat je je nu zo verbonden voelt.
Integendeel, een leeg hoofd hebben, en in die mentale leegte verwijlen, komt evengoed met een gevoel van isolement, eenzaamheid.
Maar dat heb je niet als je hart echt open en leeg is omdat je dan nergens verwijlt.