Ik denk dat de noodtoestand ergens wel bij ons hoort. Ik weet dat dit niet overeenkomt met verhalen over intrinsieke heelheid, intrinsieke rijkdom, innerlijke overvloed, de hele aard van het ware zelf etc. Maar keert toch niet altijd de noodtoestand weer terug?
Ik geloof dat het wel bij ons hoort. Geboorte is een soort noodtoestand want we komen totaal machteloos, extreem kwetsbaar, hulpeloos ter wereld. We zijn volledig afhankelijk van andermans aandacht, genegenheid voor ons, liefde voor ons, zorg voor ons. En die fase duurt nog extreem lang ook vergeleken andere wezens. Een baby heeft zelfs meer nood aan die liefde, genegenheid, zorg, nestwarmte dan aan eten en drinken. Want zelfs met voldoende eten en drinken maar zonder genegenheid, gaat het dood. Het is alsof we constant geruststelling nodig hebben dat er iemand voor ons is. Dat is natuurlijk ook geen waandenkbeeld voor een baby. Is het wel een waanidee als je eenmaal volwassen bent?
De overlever lijkt al vanaf geboorte er te zijn. Niet iets wat al gaandeweg in het leven ontstaat. Religie, een spiritueel Pad is een soort belofte en getuigenis dat de noodtoestand eigenlijk ook maar bijkomstig is aan ons, een onwaar zelf als het ware, slechts conditionering, geen waarachtige toestand. Dat er een Bron is van overvloed.
Ik zelf heb hier geen ervaring mee behalve op enkele spaarzame moment na dat alles opeens zomaar vervuld leek, geen tekorten, geen gemis. Niet als gevolg van meditatie, concentratie, drugs, ademoefeningen, iets externs wat vervuld zoals leuk contact of lekker eten, nee, zomaar ineens. Alsof zomaar ineens alles van je af kan glijden.
Het is ook weer geen toestand zonder Ik gevoel of mystieke ervaring ook. Geen peil op te trekken lijkt wel. Ik kan het niet verklaren wat er gebeurt maar het voelt alsof een soort sluier en zwaarte die normaal bij je is, ineens weg is. Maar je hebt die sluier zelf niet opgetild of verwijderd.
Maar zulke momenten gaan weer over. Het gemis, de noodtoestand komt weer terug. ik heb nog nooit gemerkt dat ze via meditatie of oefeningen verlengd kunnen worden zoals sommigen beweren (zoals Steve). Het is ook geen jhana wat ik beschrijf. Jhana heeft ondanks de ontspanning en ruimtelijkheid en vrede toch een andere gevoelstoon, vind ik. Het voelt minder verbonden aan vind ik.
Maar ik kan niet zeggen dat het een einde maakt aan de noodtoestand. Er blijft nood. Misschien moeten we hierin ook realistisch zijn en willen we teveel? Wil ik teveel? Misschien is een ontwaakte Boeddha voor ons een voorbeeld van iemand zonder noden. Iemand uit de noodtoestand, maar wat weten er van?
Ik meen uit de Pali teksten nog wel te kunnen opmaken dat ook een Boeddha wel meer heeft dan alleen maar fysieke behoeften. Het lijkt bijvoorbeeld dat de Boeddha ook behoefte had aan begrepen te worden. Recht gedaan aan wat hij echt zelf ontdekt heeft, gezien, gerealiseerd. Niet dat anderen dit vertekenen en hem zaken in de mond leggen die hij nooit gezegd heeft of zo bedoeld. De teksten tonen ook nog wel een behoefte aan eenzame afzondering van tijd tot tijd. Boeddha lijkt sowieso niet iemand die hield van drukke plaatsen en menigten maar van tijd tot tijd had hij kennelijk ook behoefte om helemaal alleen te zijn. Ik zie ook nog wel een zeker felheid als het gaat om het verdedigen van het belang van juiste visie voor welzijn van alle wezens. Als je de overlevering mag geloven kon de Boeddha best wel met nogal krachtige woorden bepaalde ideeën (zoals de leer dat wezens zichzelf niet kunnen bezoedelingen en zuiveren) veroordelen maar soms zelfs ook de persoon/leraar aanvallen (hij zou een leraar een lege man hebben genoemd). In die zin leek hij wel degelijk ook iemand die het belang van juiste visie verdedigde.
Misschien overdrijven we wel en zien we bevrijding aan voor een soort totale geestelijke behoefteloosheid. Maar is dat wat de Boeddha realiseerde?
Stel dat ik of jij nou ook graag recht wordt gedaan in hoe we zaken aanvoelen en begrijpen, komt dit dan door ons Ego en als een Boeddha ook die behoefte heeft dan niet?
En of is het gewoon een basis behoefte die iedereen heeft en ook niet overwonnen hoeft te worden?
Ik heb na al die jaren nog altijd geen idee wat het werkelijk betekent allemaal. Ik heb me in het verleden, door enthousiasme over bepaalde ervaringen, ook wel eens laten gaan over de innerlijke zon, innerlijk overvloed, heelheid, non-dualiteit, verlagenloosheid, geen tekort...maar mijn waarheid is dat het toch ook maar momenten waren. En re-produceerbaar zijn ze nooit gebleken.
Kan wellicht iets over mij zeggen maar daarom zeg ik ook dat het mijn waarheid is.
Het heeft me wel het gevoel gegeven, of besef, dat wat ik zie als het hoogste geluk (totaal niet extatisch van karakter) niet iets is van de geest of het mentale domein maar van het hart. En het Ik lijkt ook niet echt een probleem. Ergens komt het meer neer op verbinding. Toch staat het Ik dat niet in de weg. Het idee dat je in gedachteloosheid, ideeenloosheid, zonder enige verbeeldings- of gedachtestroom, sowieso verbonden bent klopt niet, vind ik. Een leeg hoofd is echt ook maar een leeg hoofd.
Om echt die vervulling te ervaren, het tijdelijk eindigen van honger, zo voel ik het aan, moet er iets van je afglijden, maar niet zozeer gedachten en ook niet Ik gevoel. Je hoeft niet mentaal leeg te worden. Maar het heeft wel alles te maken met Liefde vind ik. Ik ben niet godsdienstig opgevoed en ik heb hier ook niet iets over te vertellen, maar soms lijkt er iets over je hart te regeren dat je licht maakt, vervuld, warm, liefdevol. Voor mij voelt dat als de gelukkigste momenten. Op basis van dit soort ervaringen en ook het weer terugvallen in de noodtoestand, en de niet re-reproduceerbaarheid, heb ik wel het idee dat Liefde toch de crux is. Ik vind het allemaal best ongrijpbaar.
We willen alles zelf in de hand hebben of krijgen, ook via beoefeningen, via inzicht, via wijsheid. Het onder controle brengen van begeerten, emoties, behoeften, impulsen etc. Ik geloof echt wel in de heilzaamheid er van. Maar ergens kom je maar nooit uit bij de vervulling zoals boven beschreven. Ik ben er mee aan. Ik weet niet meer wat wijs is.
