Recente berichten

Pagina's: [1] 2 3 ... 10
1
Boeddha veroordeelde volgens mij niks.



Ja, ik geloof vast dat de Boeddha en Jezus niks en niemand veroordeelden.
Dat veel van hun volgelingen het tegenovergestelde deden en doen, ondanks intense studie van wat hun grote leraars leerden daar ben ik ook van overtuigd. De geschiedenis staat vol bewijs van veroordeling van andersdenkenden.


Boeddhisme predikt non-violence, niet veroordelen, maar wanneer het een persoonlijke identiteit wordt  kan het net zo exclusief en gewelddadig worden als andere religies. Het oordeel verschuift dan van “persoonlijke gehechtheid” naar “de ander bedreigt ons Dharma / volk / cultuur”.
2
De basis van gehechtheid lijkt me onze behoefte of diep verlangen naar verbinding. Naar mijn smaak besprak de Boeddha dit als de pijl in het hart.

"Wie de pijl uit het hart verwijdert, kent vrede." – Saṃyutta Nikāya 36.6

Dat sutta (SN 36.6) wordt vaak de “Pijl-sutta” genoemd, en gaat erover dat de ongetrainde mens twee pijlen voelt (lichamelijke pijn + mentale pijn), maar de wijze slechts één.


De eerste pijl is de lichamelijke of feitelijke pijn. Het is de onvermijdelijke prikkel van het leven: ziekte, ouderdom, een harde klap, of het horen van slecht nieuws.
   

   In de Sutta: Zowel de wijze (de Arahant) als de ongetrainde mens worden door deze eerste pijl geraakt. De wijze is geen robot; het zenuwstelsel registreert de pijn en de biologische reactie is er.




De tweede pijl is de mentale reactie op die pijn. Het is het emotionele verzet, de paniek, de frustratie, en de existentiële kramp: "Waarom overkomt mij dit? Dit mag niet zo zijn! Hoe kom ik hier zo snel mogelijk vanaf?"
   
   In de Sutta: Dit is de pijl die de ongetrainde mens zichzelf bovenop de eerste pijl toediende. Het is het mentale lijden (dukkha) dat we zelf creëren door ons verzet.


Het verwijderen van de pijl

De wijze wordt dus wel geraakt door de eerste pijl, maar weigert de tweede pijl af te schieten. Doordat het innerlijke verzet ontbreekt, blijft alleen de pure, onpersoonlijke ervaring van de eerste pijl over. De situatie mag er zijn.

Wie de tweede pijl (de pijl uit het hart) weglaat of verwijdert, ervaart dat de dualiteit van het leven geen pijn meer doet in de zin van psychologisch lijden. Er is onmiddellijk vrede, simpelweg omdat het gevecht met de realiteit is gestaakt.
3
spiritualiteit divers / Re: De Behoefte aan Verbondenheid
« Laatste bericht door lang kwaat Gepost op 15-05-2026 16:45 »

Zie wat ik drie jaar geleden al citeerde van mijn helder-ziende François...


Wat met de zondeval bedoelt word is dat we vanaf onze geboorte vatbaar zijn voor verleiding! (Mara ::) )

Als wij konden geboren worden als appeltjes die van de bomen vallen, en nooit geen zoogtijd moesten doormaken, dan bestond er geen erfzonde.
De erfzonde wordt doorgegeven met de moedermelk en de begeerte wordt aangewakkerd door de moedermelk.
Want de baby, tijdens het zogen, begint te genieten van de melk die hij binnenkrijgt. Niet alleen van de melk die hij binnenkrijgt begint hij te genieten, maar ook van de tepel waar hij aan zuigt.
Daar begint het. Dat mag, dat is niet negatief voor onze baby’s. Het negatieve is dat later, mensen van die emotie heel hun leven slachtoffer blijven.
Dat is het gevaarlijke. Op een bepaald moment moet je gaan beseffen dat de melk, de melk waardoor je levend kan blijven, dat je die levensmelk in je draagt. Dat je na evolutie de moederborst in jezelf draagt.



Ik benader het wat anders. Wat de baby heel erg nodig heeft is een soort geruststelling. Een gevoel van een band, verbinding met anderen. Je kunt haar wel melk geven maar dat schijnt niet voldoende te zijn. Een baby heeft vooral ook genegenheid nodig, nestwarmte, koestering. Kennelijk voelt het zo verbinding. En zelfs als volwassenene kun je merken dat een gevoel van verbinding ontspant, kalmeert, spanning wegneemt. Het schijnt dat een baby echter zoveel stress krijgt als haar behoefte aan verbinding niet wordt vervuld dat ze er aan onderdoor gaat.
Ik zie dit allemaal als conditioneringen, instinctieve processen, als dit dan dat. Geen bewuste keuzes.

Een baby zal vast van de smaak van de melk genieten of het gevoel van een speen en tepel in de mond. Maar ik zoom in op dat gevoel van verbinding dat ze zo hard nodig heeft om te overleven.

Psychologen leren dat er nogal het een en ander kan misgaan als we ook later niet voldoende verbinding voelen. Een kind kan dat gaan overcompenseren en bijvoorbeeld gaan pleasen, zichzelf wegcijferen, als een idioot willen presteren om de trots van de ouders op te wekken, overdreven zich richten op anderen en daarvoor gaan zorgen, heel hulpvaardig worden, extreem aanpassen en afstemmen op anderen etc. Het kind probeert verbinding te voelen en wil dat blijven voelen en ontwikkelt zulke strategieën. Ik vind dit nogal herkenbaar.

Ik kan op basis van eigen ervaring wel zeggen we dit kind tot ver in de volwassenheid kunnen meedragen, en misschien wel tot in het graf meenemen.

Op deze manier wordt de behoefte aan verbinding een soort start van nogal wat drama omdat verbinding best een beladen gevoelsmatige zaak is. Kijk, als in je interactie met mensen verbinding als het ware steeds de inzet is, dan is de inzet nogal hoog steeds. De strategieën die je ontwikkelt, vervullen ook niet, en ergens voel je ook wel aan dat het niet echt authentiek of waarachtig is, vind ik.

Als je wat ouder wordt, meer bewust, kun je dit soort dingen signaleren bij jezelf en anderen.
Als de behoefte aan verbinding zich concreet uitwerkt in wat toch eigenlijk wel geforceerd gedrag is, dan vind ik wel dat je kunt zeggen dat dit ons onvrij maakt.

Ik geloof zelf dat er niet echt een ontsnapping aan lijden is binnen een psychologische belevingswereld waarin het erg draait om Ik en mijn en mijn zelf. En ook om gevoelens van het verbonden-Ik en onverbonden-Ik. Ook al kalmeert een gevoel van verbondenheid, het is ook kwetsbaar, tijdelijk, afhankelijk, voorwaardelijk. Het kan ook zo omslaan.

Ik denk dat het psychologiseren zelf ook een manier is om verbinding te zoeken.


4
gezond verstand , het helder zien van hoe het leven feitelijk functioneert.  gezond verstand ,aanvaarding van “wat is”, .

drie elementen :
  • praktisch inzicht,
  • psychologische ontspanning,
  • en het doorzien van persoonlijke doener-schap.
1. Gezond verstand is: functioneren in het dagelijks leven

Balsekar was opvallend nuchter voor een spiritueel leraar. Hij zei vaak dat verlichting je niet ontslaat van praktisch leven.

Dus:
  • als het regent neem je een paraplu,
  • als je ziek bent ga je naar een dokter,
  • als je honger hebt eet je.
Dat klinkt banaal, maar voor hem was dat precies gezond verstand: geen conflict maken van het leven door er spirituele theorieën bovenop te leggen.

Hij had weinig geduld voor spiritueel escapisme of mensen die “alles is illusie” gebruiken om verantwoordelijkheid of praktisch functioneren te vermijden.

2. Gezond verstand ontstaat wanneer psychologische weerstand wegvalt

Volgens Balsekar raakt de mens verstrikt doordat hij denkt:
  • “ik had anders moeten handelen,”
  • “de ander zou anders moeten zijn,”
  • “ik controleer alles.”
Dat veroorzaakt schuld, schaamte, trots, verwijt en innerlijk conflict.
Gezond verstand verschijnt volgens hem spontaan wanneer die psychologische belasting vermindert. Dan reageert men eenvoudiger, directer en adequater op situaties.

Dus niet:

>“Wat zegt mijn spirituele systeem hierover?”

maar eerder:

>“Wat vraagt deze situatie nu gewoon?”

3. Gezond verstand is géén ideologie

Balsekar waarschuwde ervoor dat spiritualiteit zelf een mentale gevangenis kan worden.

Iemand kan duizenden boeken gelezen hebben over Advaita, Zen of boeddhisme en toch totaal onpraktisch zijn in relaties of dagelijks leven.

Voor hem was dat een teken dat de kennis in het hoofd zit maar niet geïntegreerd is.

Daarom klinkt hij soms verrassend eenvoudig:
  • betaal je rekeningen,
  • wees vriendelijk,
  • maak geen onnodig drama,
  • zie dat gebeurtenissen gebeuren.
Dat is bij hem bijna spiritueler dan ingewikkelde metafysica.

4. Het paradoxale punt

Balsekar zou waarschijnlijk zeggen:
  • gezond verstand functioneert binnen het menselijke leven,
  • maar spiritueel inzicht ziet tegelijk dat niemand uiteindelijk de autonome “doener” daarvan is.
Dus gezond verstand blijft relatief nuttig binnen het spel van het leven, ook al is er vanuit het absolute standpunt geen afzonderlijke controleur.

Daarom bleef hij tegelijk praktisch én non-duaal. Dat maakt hem anders dan sommige leraren die uitsluitend in abstracte absolute taal spreken.

5
spiritualiteit divers / Re: De Behoefte aan Verbondenheid
« Laatste bericht door lang kwaat Gepost op 14-05-2026 10:20 »
De basis van gehechtheid lijkt me onze behoefte of diep verlangen naar verbinding. Naar mijn smaak besprak de Boeddha dit als de pijl in het hart.
We worden er mee geboren naar mijn smaak, want een baby heeft dit al.

Je niet-verbonden voelen gaat gelijk op met een beleving dat je als een soort psychologische entiteit-Ik bestaat. Niet zozeer een Ego-besef want het draait bij dat Ik-besef niet altijd om protserigheid maar de beleving dat je als psychologische entiteit-Ik bestaat, kan ook draaien om je klein voelen, bescheiden, eenzaam, onderdeel van iets groters etc.
Het zijn allemaal gevoelens die berusten op een notie van scheiding.
De beleving dat je als psychologische entiteit-Ik bestaat, komt altijd wel met een soort besef van Ik hier, jij daar, van binnen en buiten, van subject en object, van begrenzing, scheiding.
Als dat hevig wordt, wordt dat des te pijnlijker.

Daarom storten mensen zich ergens op volgens mij. Op seks, in religie/op God, sport, op boeddhisme, een relatie, activisme, een hobby, werk etc. Want dan vergeet je even die druk en pijn van scheiding. Is dat liefde? Dat denk ik niet. Het is denk ik hartstocht.

Ik geloof dat de Boeddha begreep, zag en realiseerde dat onze diepe behoefte aan verbinding, de kern is van het zoekend, belastend, bezwarend, lijdend, strijdend bestaan van ons mensen. Het jaagt de mens steeds maar voort. Alsof ook verbinding voelen weer tijdelijk even werkt en daarna is het ook weer uitgewerkt. 
Alsof je toch steeds weer op jezelf teruggeworpen wordt en weer de druk voelt, de eenzaamheid, het beleven dat je als psychologische entiteit-Ik bestaat.
Een belevingswereld  die draait om scheidingen.

Ik denk wel dat je kunt zeggen dat  de Boeddha ook een weg leert van onverbondenheid naar verbondenheid.
Vooral in het zien dat we dit soort lijden met elkaar delen.
Maar in de kern overstijgt de Dharma de kwestie van onverbondenheid versus verbondenheid, mijns inziens.

Alles valt of staat met hoe we onszelf beleven. Wat is de geest? Bestaan we wel als een eiland? Bestaan we wel als psychologische entiteit-Ik? Is dat er wel echt of is dat ook maar een cognitieve constructie? Een indruk die tijdelijk wordt gevormd door processen? Als het maar een indruk is dat we als psychologisch-Ik bestaan, is de beleving van een onverbondenheid dan wel waarachtig?

Ik zie het zo dat de Boeddha door inzicht wijzer geworden, de pijl er uit heeft getrokken. Ik denk dat hij zag dat onverbondenheid noch verbodenheid een soort ware staat zijn. Beide zijn tijdelijke belevingen die voorwaardelijk ontstaan.
In de natuurlijke lege en heldere openheid van hart en geest speelt dit niet. Dat zag de Boeddha volgens mij. En daar ligt volgens mij ook de uitweg.

Hoe sterk de behoefte of verlangen ook is naar verbinding (al bij een baby) ik denk dat de Boeddha zag dat het toch ook maar bijkomstig is.

Boeddha veroordeelde volgens mij niks. Alles is gewoon menselijk. Je onverbonden voelen, eenzaam, geïsoleerd. Net als het zoeken naar uitwegen. Of je storten op zaken om het gevoel als Ik te bestaan tijdelijk te verliezen in een activiteit, sport, seks, werk, etc.  Even de druk niet voelen van psychologisch bestaan als Ik, als subject, met een verdeelde geest.
Je verbonden voelen is ook menselijk. Je later niet meer verbonden voelen ook. 
In de kern zijn het allemaal 'maar' belevingen die komen en gaan en geconstrueerd worden. Niet een ware staat ofzo.

Maar we kunnen wel zien volgens mij dat we steeds weer worden teruggeworpen op onszelf. De dukkha van de beleving dat je als entiteit-Ik ziet, hoort, voelt en kent en bestaat blijft zich voordoen ook al kan het tijdelijk even weg zijn.

Boeddha nodigt volgens mij uit er van te leren en belichaamt het overstijgen van dukkha.
Overal kunnen we van leren.

6
spiritualiteit divers / Re: De Behoefte aan Verbondenheid & de zondeval
« Laatste bericht door ervaringsgetuige Gepost op 13-05-2026 20:47 »

Zie wat ik drie jaar geleden al citeerde van mijn helder-ziende François...


Wat met de zondeval bedoelt word is dat we vanaf onze geboorte vatbaar zijn voor verleiding! (Mara ::) )

Als wij konden geboren worden als appeltjes die van de bomen vallen, en nooit geen zoogtijd moesten doormaken, dan bestond er geen erfzonde.
De erfzonde wordt doorgegeven met de moedermelk en de begeerte wordt aangewakkerd door de moedermelk.
Want de baby, tijdens het zogen, begint te genieten van de melk die hij binnenkrijgt. Niet alleen van de melk die hij binnenkrijgt begint hij te genieten, maar ook van de tepel waar hij aan zuigt.
Daar begint het. Dat mag, dat is niet negatief voor onze baby’s. Het negatieve is dat later, mensen van die emotie heel hun leven slachtoffer blijven.
Dat is het gevaarlijke. Op een bepaald moment moet je gaan beseffen dat de melk, de melk waardoor je levend kan blijven, dat je die levensmelk in je draagt. Dat je na evolutie de moederborst in jezelf draagt.

7
Het kan nooit de uitweg uit lijden zijn. Daarvoor moeten we zien dat geest geen entiteit-Ik is, lijkt me.
Stel je voor dat jij plots ziet dat geest geen entiteit-Ik is, houdt je hart dan op met wildernis te zijn?
Ben je dan eindelijk een waarlijk licht voor jezelf en anderen?

Boeddha's wereld is een wereld van een hart dat geen haat, hebzucht en waanideeën meer voortbrengt. Bevrijd. Iedereen bij wie het hart nog niet echt bekoeld is, zoals ik, zal ook nog hebzucht, haat en begoocheling uitzenden in de wereld want dat hangt niet af van het bewustzijn of wat je met die formaties doet. Zo iemand, als Ik, is nog geen waarlijk licht voor zichzelf en anderen. Hoe vredig ie uiterlijk ook mag lijken zijn hart is een wildernis. Zo ben Ik. Iemand die oprecht is, weet dit ook. Mensen leren van jongsafaan allerlei manieren aan om maar vredig over te komen maar hun hart is een wildernis. Mijn hart is ook nog een wildernis. Genoeg.
8
spiritualiteit divers / De Behoefte aan Verbondenheid
« Laatste bericht door lang kwaat Gepost op 13-05-2026 09:32 »
De kern van alle hartstocht, hechten lijkt me ons intens diepe (maar toch bijkomstige) verlangen naar verbondenheid (verbinding met iets).
Een baby heeft dit al.

De oplossing die de Boeddha zag, volgens mij, is dat we sowieso niet bestaan als geïsoleerd eiland en zeker niet als een onverbonden-entiteit-Ik.

Verlangen en begoocheling laat ons toch een onverbondenheid beleven, dat wel. Maar dit is een soort perceptuele illusie die berust op ons geloof in een Atta of zelf of entiteit-Ik.
Ik zie daar wel waarheid in.

Openheid, de natuur van geest, houdt zich niet met bezig met het dramatische spel van verbondenheid en isolement/afgescheidenheid, zou Tilopa (mahamudra meester) gezegd kunnen hebben, denk ik. 

Ik nog wel hoor!

De behoefte aan verbondenheid, hoe normaal en menselijk ook (een baby heeft het al), houdt je in de greep als mens, vind ik. En Hoe!  Dat zie ik nu wel bij mezelf.

De behoefte aan verbondenheid zit als een pijl in ons hart en is ook niet los te zien van het geloof in een zelfstandig bestaand Ik.

Ik geloof dat de Boeddha gelijk heeft en dat ook  dit verlangen naar verbondenheid niet Ik is, niet van-mij, niet mijn-zelf.

Ik wil het niet veroordelen. Alles is normaal menselijk.

Maar ik zie wel hoe de behoefte aan verbondenheid, lichaam en geest teistert, een gesel is voor lichaam en geest.

Ik durf de bewering wel aan dat hoe psychologischer we zelf worden in verklaren, beschouwen, analyseren, beleven, en/of hoe psychologischer onze omgeving wordt, (ook al gebeurt dat met goede bedoelingen om mensen te helpen), die gesel alleen maar zal toenemen. Het kan nooit de uitweg uit lijden zijn. Daarvoor moeten we zien dat geest geen entiteit-Ik is, lijkt me.

9
spiritualiteit divers / Wat is Geest?
« Laatste bericht door lang kwaat Gepost op 08-05-2026 17:12 »
Ik ga even op mijn windpaard zitten en laat de teugels los:

Boeddha leert nergens dat er alleen maar het zintuiglijk soort kennen is, of iets anders verwoord, het kennen via de 6 zintuigen. Sterker hij benadrukt in meerdere suttas dat je het niet zo moet zien dat er geen kenvermogen meer is als de zes zintuiglijke vermogens eindigen.
 
 Wat echt de basis is van ware vrede en niet agitatie, het einde van lijden, lijk me een niet zintuiglijk soort kennen zonder zintuiglijk contact. En gewaarzijn is een niet zintuiglijk soort kennen. Heel anders dan gewaar-worden dat altijd een zintuiglijk contact behelst.

Vinnana, als zintuiglijk soort kennen,  zal nooit de oplossing worden van lijden. Want altijd anicca, dukkha en anatta.
 
Zintuiglijk kennen, of kennen via de 6 zintuigen, levert altijd een versnipperd soort geest op. Als een aap die van tak tot tak gaat. Monkey mind.
 
Gelukkig is dit niet de natuur van geest, anders was er geen ontsnapping aan lijden.
 
Gevoel hebben voor het niet-zintuiglijke karakter van geest of kennen, is naar mijn smaak niet anders dan gevoel hebben voor de in wezen open en lege en nog vrije staat van geest. Nog nergens mee verbonden geraakt. Dit is niet iets van de verre toekomst! Het is hier en nu te zien en aanwezig.

Zo krijgt volgens mij asankhata ook een werkelijke betekenis. Een niet metafysische. Als die dimensie in het leven die leeg is, open, vrij maar ook helder, het bevat ook het element van weten, intelligentie, licht. Geen IQ.
 
De geest is niet iets zintuiglijks.


10
Theravada Boeddhisme / Re: Gevestigd en Ongevestigd Soort Kennen
« Laatste bericht door lang kwaat Gepost op 02-05-2026 11:40 »
Ik geloof dat het handig is om een onderscheid te maken in de meest basale functie van de geest én gewaarwordingen (vinnana's).
De meest basale functie van de geest lijkt me diens receptiviteit. Diens pure ontvankelijkheid. Geest is in staat om informatie vanuit de zintuigen te ontvangen, en detecteren.

Op die niveau ligt alles nog open. Het heeft nog geen betekenis. Er zijn nog geen neigingen en verlangens ontstaan.
Ik geloof dat dit een dimensie is herkenbaar in ons leven. Tekenloos, ongericht of inclinatievrij, verlangenloos, leeg.
Als de informatie verder wordt verwerkt, wordt er ook betekenis aan gegeven en ontstaan verlangens en neigingen.

Ik geloof dat er alles voor te zeggen is dat ontvankelijkheid de meest basic functie van de geest is.
Het is ook niet weg of geëindigd als wij in een toestand zijn die we bewusteloos noemen of zonder gewaarwordingen.
Informatie vanuit de zintuigen blijft ontvangen worden, gedetecteerd en verwerkt ook.

Kun je zeggen dat zelfs als we bewusteloos zijn er toch nog zaken gekend worden?
Is er nog een element van kennen als we bewusteloos zijn?
Ik vind van wel.
Kennen en bewustzijn zijn niet hetzelfde.
Kennen vereist niet dat we wakker en bewust zijn.

Ik geloof dat de Pali teksten over receptiviteit praten als het tekenloze, lege, verlangenloze en ongerichte.
En omdat deze dimensie er is in ons leven, is er ook een ontsnapping mogelijk aan bijvoorbeeld de betekenis die iets voor ons krijgt en heeft. Of aan verlangens en neigingen.

Misschien klinkt het wat theoretisch maar is het echt niet herkenbaar dat alles nog open ligt en er nog geen betekenis en verlangens en neigingen zijn?

Je zou kunnen denken dat het maar een truc is jezelf wijs te maken dat alles open ligt en altijd alles wat je gewaarwordt fris, nieuw, zonder verleden is.
Toch is dat geen truc vind ik. Het is juist trucage dat we de frisheid, de oorspronkelijkheid, de onbepaaldheid en openheid in elk moment niet ervaren.
Onze belevingswereld, van beelden, geuren, geluiden, ideeen, emoties, tactiele sensaties etc, het kent geen geschiedenis. Is nooit oud.
Het is juist trucage dat we het wel zo beleven.

Ons leven zit maar raar in elkaar. Oke, de mijne :P
Pagina's: [1] 2 3 ... 10