Mogelijke vragen kunnen zijn:
1. Wat was de aanleiding om je te verdiepen in spiritualiteit?
Er ging voor mij een wereld open toen ik in aanraking kwam met 'het wijsgerige'. Ik denk dat ik zaken best wel vaak zinloos vond of ergens voelde dat het toch niet echt bij me hoorde.
Dit was totaal anders toen ik 'zomaar' eens Plato ging lezen en de dialogen van Socrates. Ik vond het echt heel bijzonder te realiseren dat millenia geleden mensen al dezelfde levensvragen stelden: wat is goed, wat is waar, wat is schoon, wat is het doel van het leven etc. Vooral ook hoe mooi daar over werd geredeneerd en onderzocht. Mensen die op pleinen stonden en zo die levensvragen met elkaar bespraken. Geweldig. Er ging een wereld voor me open.
Ik ontdekte ook meteen iets wat heel dicht bij me voelde staan en wat echt mijn belangstelling had. Waar ik echt warm voor liep. Al zou niemand er warm voor lopen in mijn omgeving, en dat was en is grotendeels zo, ik ben blij dat ik het wijsgerige hebt ontmoet.
2. Wat was je eerste kennismaking met spiritualiteit?
Socrates/Plato's dialogen. Ik smulde er van.
3. Heb je een Leraar of Meester gehad? Zo ja, wat heeft je dat opgeleverd?
Ik had vroeger wel persoonlijk gesprekken met leraren van het Tibetaans Instituut. Ik vond het allemaal nogal indrukwekkend en overweldigend destijds om dat allemaal aan te gaan in mijn eentje. Ik heb er goede herinneringen aan overgehouden. Ik hoop de leraar ook nog weer eens te zien.
De begeleiding was heel aards, direct en er werd veel aan mezelf overgelaten. Eigenlijk was ik een wanhopige leerling met maar 1 verzoek: 'leraar u ziet hoe ik in elkaar zit want u hebt dat talent, u weet wat ik nodig heb, geef me de instructies aub en ik zal ze trouw en ijverig uitvoeren'...maar zo werkte het niet zei de leraar. Oh

4. Waarom heeft het boeddhisme (of welke anders religie of stroming) jou in het bijzonder aangetrokken?
Ik denk toch vooral omdat iets in me het vertrouwenwekkend vond, betrouwbaar, en herkenning vond, en ook iets van zuiverheid proefde. Als ik iets nodig had, was het wel wat vertrouwen wekt.
Mystiek spreekt me ook wel aan maar ik kom toch niet echt verder met het idee van een Schepper, Vader, Beschikker God of het idee dat alles naar diens Wil geschiedt waar ook mystici aan vasthouden. Maar ik vind het christendom wel heel mooi als mensen Jezus zien als hun voorbeeld, een leven waarin ook naastenliefde een grote rol speelt.
Het komt niet zoveel aan bod maar teksten in de Pali Canon beschrijevn ook hoe de Boeddha in eindeloos veel vorige levens daden van naastenliefde toonde in de praktijk. Sterker, ook zijn kwaliteiten in dit leven zouden daarmee verband houden.
5. Hoelang ben je al bezig met spiritualiteit? En wat heeft dat je persoonlijk opgeleverd, wat heb je er door geleerd?
Ik ben vooral esoteer begonnen, vanuit een soort intuïtief verstaan van de Dhamma zoals ik die hoorde en ook las via de mahayana sutra's en tantra's.
Nu, bijna 2 decennia later, kijk ik op dit intuïtief verstaan terug als iets wat eigenlijk tot niks verplicht.
Nu zie ik het zo dat alleen uit gedrag blijkt of je iets echt begrepen hebt en niet uit een soort intuïtief verstaan. Je moet ook vooral verder gaan, vind ik nu, dan het intuïtief verstaan van de lessen, van de Dharma. De lessen 'moeten' ook doordringen tot op het niveau van lichaam en geest. Intuïtief verstaan mag best ergens hout snijden, en misschien wel een soort hart-kennis zijn of resonantie op een diep niveau, maar het heeft niks te maken met de vruchten die de Boeddha beschrijft, volgens mij. Die vruchten worden op het niveau van lichaam en geest gerealiseerd. Ik zie dat de Boeddha dat juist ook tot taak stelt aan zijn leerlingen. Het moet juist niet bij intuïtief verstaan blijven.
En vooral, het hoeft niet allemaal vanzelf te gaan. Soms moet je gewoon doorzetten, en door allerlei twijfels, ongemakken en moeilijkheden heen werken. Mensen die het intuïtief verstaan teveel trouw zijn, en dat essentieel vinden, blijven hangen, doen dat niet. Dat soort mensen zien geen taak voor zichzelf.
De stroom intreden plaats ik ook niet in het intuïtieve verstaan maar juist wanneer zaken echt concreet worden voor jezelf. Dit vergt volgens mij dat je zaken op een persoonlijke wijze doorwerkt en dat doe je niet als je bij intuïtief verstaan blijft en vervolgens niks doet, omdat je voelt dat je het allemaal wel weet. Ook Nibbana wordt op persoonlijke wijze gerealiseerd volgens de teksten.
Intuïtief verstaan is een mooie kwaliteit maar als je daar teveel op leunt en steunt ontwikkel je je niet als mens volgens mij. Zeggen de christenen niet dat het Woord Vlees is geworden.
Zo zie ik de Dhamma ook. Als het bij intuitief verstaan blijft wordt ook de Dhamma niet vlees.
Ik zie dit ook als het edele Pad, het heilige Pad, want zo komt de Dhamma echt tot leven in de wereld. Niet via intuïtief verstaan.