over beoefening

[Gouden middenweg & de wilde natuur]

Realisatie is geen persoonlijke prestatie.

Oud nieuws hé.
Zie onder eerder van mij...

...
Je zou kunnen zeggen:

• Ego-versie: “Ik ben verlicht.”
• Balsekar-versie: “Het idee van een ‘ik’ is weggevallen — en wat overblijft gebeurt gewoon.”

En dan zie je hoe subtiel het ego het opnieuw probeert toe te eigenen:
“Ik begrijp dat er geen ik is.”
“Ik heb gerealiseerd dat er geen doener is.”
“Ik ben niemand geworden.”
😄


Balsekar prikt dat voortdurend door:
Er is geen ‘ik’ dat het snapt, geen ‘ik’ dat het beleeft — alleen bewustzijn waarin wat gebeurt, gebeurt.

wat ik dan niet snap, is waarom dat je het dan nog eens moet schrijven.
welke motivatie heb je daarvoor ?

[ervaringsgetuige]

wat ik dan niet snap, is waarom dat je het dan nog eens moet schrijven.
welke motivatie heb je daarvoor ?

Goede vraag 🙂
Maar merk op wat er impliciet in je vraag zit: dat er iemand zou zijn die beslist om dit te schrijven, met een bepaalde motivatie.

Vanuit wat Ramesh Balsekar aanwijst, is dat net de illusie:
de aanname dat er een ‘doener’ is achter de expressie.

Het schrijven gebeurt — net zoals jouw reactie gebeurt.
Achteraf plakt het denken er een verhaal op zoals ‘motivatie’, ‘bedoeling’ of ‘waarom’.

Je zou evengoed kunnen vragen:
“Waarom waait de wind?” of “Waarom verschijnt deze gedachte?”

Er is geen centraal iemand die dat beslist.
Er is alleen wat verschijnt, inclusief deze woorden, inclusief jouw vraag daarover.

Dus het eerlijke antwoord is eigenlijk heel simpel:
er is geen persoonlijke motivatie — dit is gewoon wat er nu verschijnt.

[Gouden middenweg & de wilde natuur]

wat ik dan niet snap, is waarom dat je het dan nog eens moet schrijven.
welke motivatie heb je daarvoor ?

Goede vraag 🙂
Maar merk op wat er impliciet in je vraag zit: dat er iemand zou zijn die beslist om dit te schrijven, met een bepaalde motivatie.

Vanuit wat Ramesh Balsekar aanwijst, is dat net de illusie:
de aanname dat er een ‘doener’ is achter de expressie.

Het schrijven gebeurt — net zoals jouw reactie gebeurt.
Achteraf plakt het denken er een verhaal op zoals ‘motivatie’, ‘bedoeling’ of ‘waarom’.

Je zou evengoed kunnen vragen:
“Waarom waait de wind?” of “Waarom verschijnt deze gedachte?”

Er is geen centraal iemand die dat beslist.
Er is alleen wat verschijnt, inclusief deze woorden, inclusief jouw vraag daarover.

Dus het eerlijke antwoord is eigenlijk heel simpel:
er is geen persoonlijke motivatie — dit is gewoon wat er nu verschijnt.

en ook als er wel een motivatie is- dan is dat wat er nu verschijnt.

Dat "dit is gewoon wat er nu verschijnt" hoeft toch niet te impliceren dat er geen  motivatie zou kunnen verschijnen.

als je morgen of overmorgen naar de bakker gaat, vraag je toch ook gewoon een brood, en zeg je niet 500 gram gehakt.
Je doet niet zomaar iets. Soms doet een mens zomaar iets. En soms onderneemt een mens doelgerichte acties.

Soms doet een mens zomaar iets (en dan is dat wat er nu verschijnt)
en soms onderneemt een mens doelgerichte acties (en dan is dat wat er nu verschijnt)
De uitdrukking "dit is gewoon wat er nu verschijnt" hoef je toch niet dogmatisch te begrijpen als "een mens doet zomaar iets" of "een mens heeft geen motivaties".

[ervaringsgetuige]

en ook als er wel een motivatie is- dan is dat wat er nu verschijnt.

Dat "dit is gewoon wat er nu verschijnt" hoeft toch niet te impliceren dat er geen  motivatie zou kunnen verschijnen.

als je morgen of overmorgen naar de bakker gaat, vraag je toch ook gewoon een brood, en zeg je niet 500 gram gehakt.
Je doet niet zomaar iets. Soms doet een mens zomaar iets. En soms onderneemt een mens doelgerichte acties.

Soms doet een mens zomaar iets (en dan is dat wat er nu verschijnt)
en soms onderneemt een mens doelgerichte acties (en dan is dat wat er nu verschijnt)
De uitdrukking "dit is gewoon wat er nu verschijnt" hoef je toch niet dogmatisch te begrijpen als "een mens doet zomaar iets" of "een mens heeft geen motivaties".

Wat je zegt klopt op het niveau van beschrijving:
motivaties verschijnen, doelgericht gedrag verschijnt, en soms ook ‘zomaar iets doen’.

Daar zit volgens mij ook geen verschil van mening 🙂

Alleen… waar Ramesh Balsekar op wijst, ligt net één stap ervoor:

niet of er motivatie verschijnt of niet,
maar of er iemand is die die motivatie heeft of kiest.

Dus ja:
de gedachte ‘ik wil brood’ verschijnt → en er volgt een handeling.
Net zo goed als de gedachte ‘ik heb geen zin’ kan verschijnen → en er gebeurt niets.

Maar in beide gevallen:
verschijnt de motivatie — ze wordt niet gemaakt door een ‘ik’.

Dus het punt is niet:
‘er is geen motivatie’
maar eerder:
‘motivatie is ook wat verschijnt, niet iets van iemand’.

En daar schuift het verschil:
van ‘ik heb een motivatie’
naar ‘er verschijnt een motivatie’ 😉


Je voorbeeld van de bakker is eigenlijk perfect:

je vraagt brood en geen gehakt — dat lijkt doelgericht.
Maar is er ooit een moment geweest waarop jij buiten dat geheel stond en vrij koos: ‘nu ga ik deze motivatie hebben’?

Of verscheen gewoon de neiging, de gedachte, de handeling… als één geheel?

Dus ja — niets hoeft hier dogmatisch ontkend te worden.
Alleen de eigenaar van dat alles wordt in vraag gesteld.

[lang kwaat]

Over ervaren.
Ook al ervaart de geest, en is de geest geen constant verwijlende entiteit-Ik, gevolgen van daden ervaart de geest ook.
Dus, als je je niet insmeert bij felle zon, kun je wel denken: "er is geen Ik die de pijn van verbranding straks zal ervaren, dus ik smeer me niet in"...maar dat is geen wijsheid natuurlijk. Die akelige pijn van verbranding zal wel worden ervaren door de geest.

Over eigenaarschap.
Boeddha besprak dit mijn inziens niet dogmatisch. Stel dat boosheid opkomt in dit lichaam en geest complex. En die boosheid leidt tot boos denken, boos spreken en boos doen. Op dat moment kun je zeggen dat er een eigenaar van die opkomende boosheid is ontstaan. Dat toont zich heel duidelijk.
Als boosheid opkomt maar het werkt niet door in de zin dat er boze gedachten, spraak en handelen ontstaan, dan is er ook geen eigenaar van die boosheid ontstaan.
Dit betekent trouwens niet dat bevrijding dan is gerealiseerd. Want bij bevrijding ontbreekt volgens de sutta's het diepere energetisch potentieel tot worden (in de vorm van 7 anusaya) van waaruit ook boosheid ontstaat. Bij bevrijding is op de diepst mogelijke manier de oorzaak van hechten en verder worden verdwenen. Dat is dit energetisch wordingspotentieel.

Of er eigenaarschap ontstaat is dus niet zozeer een kwestie van 'er is wel of niet een eigenaar Ik', maar van...er is wel of niet een functionerend systeem van toe-eigenen of hechten.

[ervaringsgetuige]

Over ervaren.
Ook al ervaart de geest, en is de geest geen constant verwijlende entiteit-Ik, gevolgen van daden ervaart de geest ook.
Dus, als je je niet insmeert bij felle zon, kun je wel denken: "er is geen Ik die de pijn van verbranding straks zal ervaren, dus ik smeer me niet in"...maar dat is geen wijsheid natuurlijk. Die akelige pijn van verbranding zal wel worden ervaren door de geest.

Over eigenaarschap.
Boeddha besprak dit mijn inziens niet dogmatisch. Stel dat boosheid opkomt in dit lichaam en geest complex. En die boosheid leidt tot boos denken, boos spreken en boos doen. Op dat moment kun je zeggen dat er een eigenaar van die opkomende boosheid is ontstaan. Dat toont zich heel duidelijk.
Als boosheid opkomt maar het werkt niet door in de zin dat er boze gedachten, spraak en handelen ontstaan, dan is er ook geen eigenaar van die boosheid ontstaan.
Dit betekent trouwens niet dat bevrijding dan is gerealiseerd. Want bij bevrijding ontbreekt volgens de sutta's het diepere energetisch potentieel tot worden (in de vorm van 7 anusaya) van waaruit ook boosheid ontstaat. Bij bevrijding is op de diepst mogelijke manier de oorzaak van hechten en verder worden verdwenen. Dat is dit energetisch wordingspotentieel.

Of er eigenaarschap ontstaat is dus niet zozeer een kwestie van 'er is wel of niet een eigenaar Ik', maar van...er is wel of niet een functionerend systeem van toe-eigenen of hechten.

Mooi hoe je het beschrijft 👍
Vooral dat ‘functionerend systeem van toe-eigenen’ — dat komt eigenlijk al heel dicht in de buurt.

Alleen zou je kunnen zeggen dat Ramesh Balsekar nog één stap verder gaat:

niet alleen is er geen vaste eigenaar,
maar zelfs dat ‘systeem van toe-eigenen’ is niet van iemand en gebeurt niet door iemand.

Dus:

• boosheid verschijnt
• soms volgt er identificatie (‘ik ben boos’)
• soms niet

Maar in beide gevallen:
dat hele mechanisme — inclusief het wel of niet ontstaan van ‘eigenaarschap’ — gebeurt gewoon.

Er is geen entiteit die beslist:
‘nu ga ik me wel toe-eigenen’ of ‘nu niet’.

Je voorbeeld van de zon is trouwens mooi, maar ook daar:

het idee ‘ik moet me insmeren’ verschijnt of verschijnt niet
→ en afhankelijk daarvan gebeurt er iets of niet.

Achteraf noemen we dat ‘wijs’ of ‘onwijs’,
maar op het moment zelf is het gewoon de uitkomst van het geheel van conditionering.

Waar jouw benadering nog een subtiel verschil houdt, is hier:

je beschrijft een mechanisme (toe-eigening / hechten) dat soms wel en soms niet optreedt,
en dat lijkt impliciet nog een soort functionele ‘ruimte’ te laten voor hoe het loopt.

Bij Balsekar verdwijnt zelfs dat laatste restje:

ook het wel of niet optreden van dat mechanisme is niet stuurbaar,
niet van iemand,
en dus niet iets wat ‘beter’ of ‘wijzer’ gekozen wordt.

Dus misschien is het verschil klein maar fundamenteel:

jij zegt:
‘er is soms eigenaarschap afhankelijk van processen’

Balsekar zou zeggen:
‘zelfs die processen en hun uitkomst zijn volledig impersoonlijk — niemand zit aan de knoppen’

En ironisch genoeg betekent dat ook:
als ‘niet toe-eigenen’ gebeurt, is dat geen verdienste
en als ‘wel toe-eigenen’ gebeurt, is dat geen fout 😉

Het gebeurt gewoon — inclusief het idee dat het anders zou moeten.

[lang kwaat]

Daar ga ik niet in mee @ervaringsgetuige.

Ik zie de Boeddha leren, mijn inziens naar waarheid, dat geestelijke vermogen (zoals wijsheid en mindfulness en initiatief) aan de knoppen kan gaan zitten, zeg maar. Deze vermogens zijn geen eigendom van een Ik maar tesamen vormen ze een soort besturingsprogramma. Het vermogen van opmerkzaamheid kan signalen wat er in de geest opkomt aan emoties of neigingen bijvoorbeeld. Het vermogen van wijsheid kan dat met wijsheid bezien en het vermogen tot initiatief kan loslaten, er afstand van doen.

Met een combinatie van geestelijke vermogens kun je zo trainen dat je onheilzame neigingen die opkomen, identificeert, en niet meer volgt of voedt. Laat maar gaan. Hier zit niet een Ik aan het roer maar vermogens van de geest (bijvoorbeeld ook mindfulness). Samen vormen die vermogens nu de leiding, het besturingssysteem, als het ware. Het is niet dat het Ik nu de controle neemt maar die vermogens nemen de controle.

Als het hart nog een wildernis is, met veel drift en hartstocht, licht ontvlambaar, dan gebeurt toe-eigenen voordat die vermogens dat door hebben. Als het hart zuivert neemt ook toe-eigenen als proces in kracht af en en krijgen de vermogens er meer zicht en grip op.  Totdat toe-eigenen verdwijnt als het hart geen wildernis meer is. Ik heb hier alle vertrouwen in.

Balsekar maakt van mensen stuurloze mensen, vind ik. In de tijd van de Boeddha waren er ook al leraren die zo'n fatalistische visie hadden op het functioneren van de mens. Alsof iedereen een soort machteloos en stuurloos slachtoffer is van conditioneringen en alles wat gebeurt zo moet gebeuren ook. Dat is fatalisme.  Boeddha vond dit volgens de overlevering een zeer ernstige dwaling. Een visie met ernstige karmische gevolgen, zeer nadelen voor mensen. Mensen moeten juist zien en leren dat ze niet stuurloos en machteloos zijn. Een mens hoeft niet machteloos ten prooi vallen aan impulsen, neigingen etc. De geest heeft de vermogens om hier aan te ontsnappen. Dat zijn geen vermogens van een entiteit-Ik.

je beschrijft een mechanisme (toe-eigening / hechten) dat soms wel en soms niet optreedt,
en dat lijkt impliciet nog een soort functionele ‘ruimte’ te laten voor hoe het loopt.

Dus, jazeker. Het is niet best als leraren dit niet doen, vind ik. Het is zelfbedrog, vind ik, om zo op je eigen gedrag terug te zien dat het niet anders kon dan zo gaan. Dan zie je jezelf altijd als slachtoffer. Juist het erkennen dat je dit niet bent is een eerste stap naar oprechtheid, eerlijkheid, integriteit.

Bedenk ook, Balsekar en veel guru's zijn meer filosofen die een bepaalde stelling verdedigen. Ze vinden dat ze de waarheid zo in pacht hebben. Boeddha was daar niet meer bezig. Bij hem ging het altijd om: wat is lijden, hoe ontstaat dat, wat speelt er, hoe eindigt het en wat is de weg naar beëindiging. Het gaat niet om...er is wel of niet een zelf...er is wel of niet een eigenaar...er is wel of niet een persoon...er is wel of niet een vrije wil etc. Antwoorden in de vorm van stellingen zijn vrij zinloos. In boeddhisme gaat het om het daadwerkelijk inzicht in hoe zaken gaan en bestaan.
En als je dan bijvoorbeeld de kwestie van vrije wil vanuit inzicht beziet, dan is het nooit het een of het ander, maar het hangt er vanaf. Het hangt van oorzaken en condities of er sprake van is in een bepaalde situatie. Balsekar is meer een leraar die tot standpunten is gekomen, vind ik. Het standpunt van de stuurloze machteloze, krachteloze vermogenloze mens.

[Gouden middenweg & de wilde natuur]

Ik zie de Boeddha leren, mijn inziens naar waarheid, dat geestelijke vermogen (zoals wijsheid en mindfulness en initiatief) aan de knoppen kan gaan zitten, zeg maar. Deze vermogens zijn geen eigendom van een Ik maar tesamen vormen ze een soort besturingsprogramma. Het vermogen van opmerkzaamheid kan signalen wat er in de geest opkomt aan emoties of neigingen bijvoorbeeld. Het vermogen van wijsheid kan dat met wijsheid bezien en het vermogen tot initiatief kan loslaten, er afstand van doen.

Met een combinatie van geestelijke vermogens kun je zo trainen dat je onheilzame neigingen die opkomen, identificeert, en niet meer volgt of voedt. Laat maar gaan. Hier zit niet een Ik aan het roer maar vermogens van de geest (bijvoorbeeld ook mindfulness). Samen vormen die vermogens nu de leiding, het besturingssysteem, als het ware. Het is niet dat het Ik nu de controle neemt maar die vermogens nemen de controle.

Als het hart nog een wildernis is, met veel drift en hartstocht, licht ontvlambaar, dan gebeurt toe-eigenen voordat die vermogens dat door hebben. Als het hart zuivert neemt ook toe-eigenen als proces in kracht af en en krijgen de vermogens er meer zicht en grip op.  Totdat toe-eigenen verdwijnt als het hart geen wildernis meer is. Ik heb hier alle vertrouwen in.

...

Het inzicht dat er geen op zichzelf staande "ik" verscholen zit , maar een procesmatig gebeuren, is op zichzelf zo te zien niet een totale onthechting.
99,999% van de mensheid zal de totale onthechting niet waarnemen. Het boeddhistische perspectief is een religieus perspectief. De mens die deelneemt aan het universele onthechtingsproces.

Moet ik voor mezelf het doel : "de volledige zuivering van het hart", uitsluiten als haalbaar in dit leven ?
Ik sluit het niet uit, maar omknel het ook niet.
Voor mij is realistischer dat ik deelneem aan het universele onthechtingsproces. En het eindpunt van dat onthechtingsproces is Boeddha.

mijn leven, ons leven draagt bij aan het verschijnen van een Boeddha in de wereld der verschijnselen. Ongeacht welke fouten, welke beperkingen, welke onzuiverheden.

Het grote verschil is echter blind of bewust.
Als je zegt : Ik heb hier alle vertrouwen in.

Dan wil je eigenlijk zeggen dat je bewust die richting van het zuiveren van het hart uitgaat.

Dat is een keerpunt voor een mens. Net zoals inzichten keerpunten kunnen zijn. Een keerpunt omdat het heilige leven de kracht van het bewuste erbij krijgt. De mens die bewust een heilig doel omarmt.

Gaat of zal "ik" het zuiver hart realiseren in dit leven ?
Is niet meer zo relevant, het is het universum dat zal realiseren, niet ik.
Toch is het tegelijkertijd het bewuste dat nu meewerkt aan de realisatie.

[lang kwaat]

Het inzicht dat er geen op zichzelf staande "ik" verscholen zit , maar een procesmatig gebeuren, is op zichzelf zo te zien niet een totale onthechting.

Ik zou graag hierover wat willen uitweiden en hoop dat je het niet al te belerend vindt.

De Pali teksten leren mij dat de Boeddha drie soorten tanha onderwees als de oorzaak van lijden. Dit zijn begeerten die verbonden zijn met iets waarin we ons verheugen. Iets om naar uit te kijken. We zien dat als een oplossing van ons lijden. Onze hoop is er als het ware op gevestigd.
Bijvoorbeeld: Je voelt je niet best en verheugt je in het vooruitzicht dat je je even gelukkig zal voelen als je straks iets lekkers eet, iets leuks doet, iets aangenaams hoort en voelt etc. Daar kun je je dan aan vastklampen. Straks...gelukkig...dat idee. Of je kijkt met verheugenis uit naar je dood omdat je je dood ziet als je verlossing van lijden. Niks meer ervaren aan pijn en lijden. Dood als je verlossing. Ook daar kan een mens zich in verheugen, naar uitkijken. Of je kijkt met verheugenis uit naar geboorte in een hemel na de dood. Waarschijnlijk kijk je daar dan naar uit als eeuwig gelukkig zijn. In alle gevallen is het verbonden met verheugenis, iets waar je naar uitkijkt, waar je je hoop op vestigt.

-"Now this, bhikkhus, is the noble truth of the origin of suffering: it is this craving (tanha) which leads to renewed existence, accompanied by delight and lust, seeking delight here and there; that is, -craving for sensual pleasures, craving for existence, craving for extermination. (SN56.11)

De Boeddha leerde dat het in al deze gevallen geen ultieme of definitieve oplossing is voor lijden. Geen structurele oplossing, als het ware.

De Boeddha leerde niet dat het geloof in het bestaan van een entiteit Ik de oorzaak is van lijden. Niet asmi mana maar tanha. Hoe zit dan die relatie in elkaar?

Volgens mij zo: Begeerte komt niet op als het initiatief van een entiteit-Ik in ons maar omdat een energetisch potentieel in jezelf (7 anusaya) ontlaadt en als het ware een energiestroom op gang brengt, een drift, een ontsteking, een begeerte. Als die vloed in jezelf opkomt, dan ontstaat vrijwel meteen daaromtrent ook de beschouwing, en het soort beleving in de vorm van 'dit ben Ik, dit is van mij, dit is mijn zelf'. Meteen komt ook iets van een geloof in een entiteit -Ik op als eigenaar van de drift en als iets wat die drift op gang bracht (wat niet zo is). Dit Ik en mijn maken van die begeerte treedt op als iets wat die drift ook versterkt, voedt maar veroorzaakt het niet.

Boeddha zag volgens mij een opening om dit bekrachtigen van die drift  te doorbreken.  Want we kunnen tot het besef komen dat die begeerte, die dorst, die drift in ons, helemaal niet 1. door een entiteit- Ik op gang komt, 2. niet door een entiteit- Ik wordt ervaren 3. niet dat we dat zijn, en 4. die begeerte ook niet eigendom is van een entiteit-Ik. Dit is een enorme opening naar het niet langer bekrachtigen/voeden van het energetisch potentieel in jezelf. Hier zag de Boeddha de opening volgens mij naar het volledig uitdoven van de 3 tanha's.

 Het is niet echt dat onwetendheid de oorzaak van lijden is (dat is tanha) maar door het alsmaar oplichten van het teken 'Ik en mijn en mezelf' bij al die begeerte, blijft het maar gevoed of bekrachtigt worden. Dat moet doorbroken worden en daar zit de opening.

Ook als iemand die opening ziet,  betekent dit niet dat begeerte meteen eindigt.
Dus, wat je zegt is volgens mij waar.

Het inzicht dat er geen op zichzelf staande "ik" verscholen zit , maar een procesmatig gebeuren, is op zichzelf zo te zien niet een totale onthechting.

Nee, dat inzicht is een opening naar totale onthechting. Als we geleidelijk maar zeker het Ik en mijn en mezelf teken bij begeerten wegnemen door dat inzicht wat je noemt, dan zijn we op het Pad om totale onthechting (het einde van tanha) te realiseren. Wijsheid functioneert als het niet langer meer voeden van begeerte. Nu hebben we een opening naar het uitblussen van het vuur, een opening naar het uitdoving van de bezoedelingen, passieloosheid, Nibbana, vrede.

Zolang het teken Ik, mijn, mezelf sterk oplicht bij iets blijft uitdoving maar een woord.

99,999% van de mensheid zal de totale onthechting niet waarnemen. Het boeddhistische perspectief is een religieus perspectief. De mens die deelneemt aan het universele onthechtingsproces.

Moet ik voor mezelf het doel : "de volledige zuivering van het hart", uitsluiten als haalbaar in dit leven ?
Ik sluit het niet uit, maar omknel het ook niet.
Voor mij is realistischer dat ik deelneem aan het universele onthechtingsproces. En het eindpunt van dat onthechtingsproces is Boeddha.

mijn leven, ons leven draagt bij aan het verschijnen van een Boeddha in de wereld der verschijnselen. Ongeacht welke fouten, welke beperkingen, welke onzuiverheden.

Het grote verschil is echter blind of bewust.
Als je zegt : Ik heb hier alle vertrouwen in.

Dan wil je eigenlijk zeggen dat je bewust die richting van het zuiveren van het hart uitgaat.

Dat is een keerpunt voor een mens. Net zoals inzichten keerpunten kunnen zijn. Een keerpunt omdat het heilige leven de kracht van het bewuste erbij krijgt. De mens die bewust een heilig doel omarmt.

Gaat of zal "ik" het zuiver hart realiseren in dit leven ?
Is niet meer zo relevant, het is het universum dat zal realiseren, niet ik.
Toch is het tegelijkertijd het bewuste dat nu meewerkt aan de realisatie.

Ik denk wel dat als we praten over het uitblussen van de vuren van haat, hebzucht en begoocheling, dit niet zozeer uitblust in het universum maar meer in iets wat toch persoonlijk en individueel is. Want in andere mensen en wezens gaat het gewoon door en blijft gewoon bestaan. In die zin lijkt me dit een persoonlijk zaak en taak.

Wat de zuivering van het hart aangaat, ik heb er wel alle vertrouwen in dat alles aan bezoedelingen bijkomstig is van aard, zoals zout, medicijnresten, olie, modder bijkomstig is aan water.
Als je die smetten wegneemt, creeer of maak je niet het water. Maar er onthult zich wat water eigenlijk is in zuivere vorm. Volgens mij kwam de Boeddha net zo tot de ontdekking dat er geen onderscheid is tussen de ultieme vrede die hij zocht (MN26) en het hart vrij van bezoedelingen. Ik ga maar niet speculeren over wat dit hart precies is. Wellicht is het ten diepste grenzeloos en doordringt het alle universa. Maar ik hou me daar maar niet teveel mee bezig. 

Ik denk ook dat de Boeddha wel leert dat niemand zomaar vanzelf wel deelneemt aan het universele onthechtingsproces (zeg niet dat jij dat beweert trouwens). Je moet wel de stroom intreden voordat er sprake van zal zijn. De meeste mensen zijn denk ik eerder betrokken bij het universele hechtingsproces en maken dat alleen maar sterker ook. Je moet wel de opening zien zeg maar.
Daarom leert de Boeddha volgens mij ook: begin met alles wat opkomt te beschouwen als...'dit ben Ik niet, dit is niet van-mij, niet mijn zelf'. In het afzwakken van de tekens Ik, mijn, mezelf bij wat dan ook, kom je op het pad.

Als de tekens van Ik, mijn, mezelf niet afzwakken bij wat dan ook ervaren wordt, blijf het energiepotentieel in jezelf dat hechten veroorzaakt (7 anusaya), maar gevoed worden, bekrachtigd, sterker worden. Dat gaat niet richting Nibbana, uitdoving, bevrijding.

Samengevat: tanha is de oorzaak van continuerend lijden...het inzicht dat er geen entiteit-Ik in ons zit, helpt de tekens van Ik, mijn, mezelf ten aanzien van tanha af te zwakken en te ontkrachten. Inzicht in het entiteitloze karakter van wat ziet, hoort, voelt en kent gaat dan functioneren als opening naar het afzwaken, neutraliseren, ontkrachten van het potentieel van begeerte (7 anusaya) . Als dit potentieel is verdwenen is Nibbana gerealiseerd.

[ervaringsgetuige]

Als het hart nog een wildernis is, met veel drift en hartstocht, licht ontvlambaar, dan gebeurt toe-eigenen voordat die vermogens dat door hebben. Als het hart zuivert neemt ook toe-eigenen als proces in kracht af en en krijgen de vermogens er meer zicht en grip op.  Totdat toe-eigenen verdwijnt als het hart geen wildernis meer is. Ik heb hier alle vertrouwen in.

Jouw hart is dus ook nog een wildernis zoals je is schreef...

Mijn hart is ook nog een wildernis.

Veel beoefenen zou een pad door de wildernis van je hart kunnen banen volgens Boeddhistische traditie veronderstel ik.
'k heb mijn veronderstelling voorgelegd aan DeepSeek AI dewelke het met me eens is.
zie antwoord:

Dat is een mooie en poëtische manier om het te verwoorden. Je raakt daarmee een diepe laag van de boeddhistische praktijk aan.
In veel boeddhistische tradities, met name in het zenboeddhisme en het Tibetaans boeddhisme, wordt inderdaad het beeld van een pad door de wildernis gebruikt. De "wildernis van je hart" staat dan voor:

• De ongetemde geest: Vol met verwarde gedachten, tegenstrijdige emoties, oude gewoontes (karma), onrust en afleiding.
  
  
• Het onbekende: De delen van onszelf die we niet onder ogen durven zien, onze schaduwkanten, angsten en diepe verlangens.
  
  
• De conditioneringen: De paden die door jarenlang herhalen zijn uitgesleten, zoals angst, boosheid of gehechtheid.

Het "vele beoefenen" is dan het herhaaldelijk terugkeren naar de oefening. Dit kan zijn:

• Meditatie (zitten): Steeds weer terugkeren naar de ademhaling. Elke keer dat je merkt dat je verdwaald bent in de wildernis van gedachten, keer je vriendelijk terug. Dit graaft een nieuw, helder pad van aandacht en rust.
  
  
• Aandacht in het dagelijks leven: Bewust je thee drinken, bewust lopen, bewust luisteren. Dit brengt het pad ook buiten de formele meditatie.
  
  
• Ethisch leven (sila): Vriendelijkheid en compassie oefenen, ook als het moeilijk is. Dit pad wordt niet alleen voor jezelf gebaand, maar ook voor anderen.

Net zoals in een fysieke wildernis, waar een veelbelopen pad uiteindelijk duidelijk, veilig en begaanbaar wordt, zo wordt de geest kalmer, helderder en vrijer door volhardende oefening. De wildernis verdwijnt niet per se (de natuur blijft), maar je krijgt er een betere relatie mee. Je weet welke paden veilig zijn, je raakt niet meer verstrikt in de dichte struiken van je eigen lijden, en je leert de schoonheid van de wildernis te zien zonder erdoor overweldigd te worden.

Je "veronderstel ik" aan het einde is treffend. Het is geen intellectueel weten, maar een vermoeden dat spreekt uit een verlangen naar helderheid. De boeddhistische traditie zou zeggen: dat vermoeden is de eerste stap. De praktijk is het daadwerkelijk lopen.

https://chat.deepseek.com/share/1sxpd7v14nrrovtscm

[lang kwaat]

Volgens mij denken sommige mensen over bevrijding na als zichzelf bevrijden van..... de psychologische last die komt van het hebben van een geweten, die komt van schaamte en spijt, die komt van geremdheid, die komt van verantwoordelijkheidsgevoel. Voor zichzelf hebben ze dat kennelijk geïdentificeerd als de psychologische last. De hinder. En wat hindert moet dan weg.

In de Boeddha-Dharma werkt het niet zo. Al die zaken zijn juist onmisbare kwaliteiten om te vorderen op het Pad naar bevrijding. Het hoort ook bij oprechte, eerlijke, gevoelige, integere mensen.

Voorbeeld dat onderscheid duidelijker maakt: De ene mens vindt het geweten maar niks. Het komt met een zekere schaamte en geremdheid. Als iemand dat niet wil voelen, wordt het geweten gezien als hinderlijk. Als iets wat iemands geluk en vrijheid van handelen in de weg staat. In de Pali sutta's zie ik zoiets totaal niet. Het soort inzicht dat ik in de sutta's zie is heel nuchter en praktisch. Als je geen last wilt hebben van het geweten, wees dan totaal gewetensvol. Neem het geweten serieus. Gedraag je zo dat je je ook niet hoeft te schamen en ergens spijt van hoeft te hebben. Behandel het geweten niet als een probleem! Schaamte over immorele daden en geremdheid om ze te gaan doen (dat noem ik hier het geweten),  beschermt je juist. En ook vooral anderen! Zie het nut er van in. Je moet het geweten niet willen wegwerken of zien als hinderlijk maar als beschermer.

Boeddhisme beoefenen is wat mij betreft dan ook beslist niet hetzelfde als koste wat kost maar elke psychologische last wegwerken.

[lang kwaat]

Ik gebruik 'het hart' als een verwijzing naar wat je misschien het onderbewuste kunt noemen. Het is zeg maar 'de plek' waar bezoedelingen nog aanwezig zijn als energetisch potentieel. Alsof een deur kan open gaan en ineens de (harts-)tocht door je huis giert. Of als een vulkaan vol potentiele energie, klaar om tot uitbarsting te komen. Of als een sluisdeur die opent en meteen en vloed water vrijkomt. Er is een soort potentieel aan energie in ons. Dit besprak de Boeddha naar mijn mening als anusaya's, en asava's. Als een soort wind, vloed kan het zich actief manifesteren. Voorbeeld: woede bestaat zowel als een energetisch potentieel (dosa-anusaya) als ook als een emotie die je actief ervaart en je denken, spreken en doen hier en nu kan beinvloeden.
Het is dan vervolgens de geest die die aanwezigheid van woede ervaart. Of, het mano-vinnana, vaak vertaald als het 6e geest-bewustzijn.

Het hart is nog een wildernis als het nog als een vulkaan is, een energetisch potentieel dat allerlei verstorende emoties kan voortbrengen. Het is ook dit potentieel dat een grote rol speelt bij weder-geboorte.

Ik zie het zo dat dit energetisch potentieel een wordingspotentieel is. Dit is tanha in zijn diepste vorm, vind ik. Tanha is niet alleen maar een emotionele of impulsieve reactie op een bepaald actueel gevoel (dat is actieve begeerte) maar tanha bestaat ook als energetisch potentieel. Als 4 asava en 7 anusaya. Als tanha hier en nu vrijkomt en wij voeden dat, wij gaan er op in, dan bekrachtigen we dat onderliggende tanha potentieel. Vervolgens, als dat sterk is zal snel en krachtige tanha in ons opkomen en zullen we het ook weer voeden. Ze ontsnap je niet aan die cyclus.

Tanha als tweede edele waarheid van lijden zit vooral ook daar. In dat potentieel. Tanha als tweede edele waarheid van lijden, vaak vertaald als begeerte (craving in Engels) hoeft niet te verwijzen naar iets wat je bewust beleeft. Er is ook tanha als potentieel als je bewusteloos bent, onder narcose, in diepe slaat etc.

Tanha als oorzaak van lijden is niet zozeer de enige oorzaak van lijden maar het is de brandstof die de lijdenspiraal (dit woord met dank aan GM&WN) gaande houdt. Zoals een auto. Het is natuurlijk niet alleen de benzine die zorgt dat de auto rijdt. Er zijn veel meer facetten die spelen. Er moet een bougie zijn (ontsteking), cilinders, overbrenging van kracht op wielen etc. Als 1 van die zaken ontbreekt rijdt een auto ook niet. Maar zeker is, als er geen benzine is kunnen al die andere factoren er wel zijn maar die zijn dan nutteloos. Ze werken niet meer.  Net zo is tanha niet de enige oorzaak van lijden maar het is als de benzine van samsara. Het houdt het wordingsproces (geboorte, verouderen en dood) gaande. Als er geen brandstof meer is, stopt dit.

"Oorzaak" is een lastig woord. Voeding of brandstof is denk ik een betere manier om over tanha te spreken.
Dus op een diepere manier is er een energetisch potentieel bij ons. Dat kunnen we in dit leven voeden of we kunnen dat ontkrachten door de begeerte die we actief merken niet meer te volgen.

In deze zin zeggen de sutta's volgens mij ook:

-"Now this is the noble truth of the origin of suffering. It’s the craving that leads to future lives, mixed up with relishing and greed, taking pleasure wherever it lands. That is, craving for sensual pleasures, craving to continue existence, and craving for nonexistence.

-"Now this is the noble truth of the cessation of suffering. It’s the fading away and cessation of that very same craving with nothing left over; giving it away, letting it go, releasing it, and not clinging to it. (SN56.11)


Het hart is pas echt gezuiverd als ook dat potentieel tot begeerte verdwenen is, 7 anusaya en 4 asava's. Viraga. Passieloos, hartstochtloos, driftloos geworden. Dan pas is er echt sprake van onthechting en bevrijding. Ik zie viraga zeker niet als een opdrogen op een manier dat je helemaal onbezield bent en droog. Maar ik zie het meer als een zeer geïnspireerde afkoeling en vrede.

Dat de wildernis niet verdwijnt is een zet die AI maakt maar de sutta's zeker niet doen. De wildernis verdwijnt juist wel.

[ervaringsgetuige]

Dat de wildernis niet verdwijnt is een zet die AI maakt maar de sutta's zeker niet doen. De wildernis verdwijnt juist wel.

...
Wildernis, zuivering en “spiritual emergency”

• Op jouw beeld van “het hart als wildernis vol vulkanisch potentieel” zou psychiater Stan Grof waarschijnlijk zeggen: ja, dat heb ik mijn hele leven klinisch gezien – en als je die wildernis echt opent (via psychedelica of holotropic breathwork), kun je in een spiritual emergence/emergency terechtkomen: plotselinge doorbraak van enorme creativiteit, archetypische scènes, dood‑geboorte‑strijd, regressies, etc.

• Hij zou waarschuwen dat zulke openingen destabiliserend kunnen zijn en begeleiding nodig hebben: wat jij “de deur gaat open en de harts‑tocht giert door je huis” noemt, noemt hij een holotrope crisis of spirituele nood: heel potentieel helend, maar ook klinisch riskant als het gemedicaliseerd of onderdrukt wordt.

• Waar jij stelt dat de wildernis uiteindelijk verdwijnen kan (virāga als definitief uitdoven van het potentieel), is Grof eerder geneigd te spreken over herstructurering: na voldoende doorwerking kunnen de perinatale en transpersoonlijke ladingen diep helen, zodat de energie vrijer en creatiever stroomt, maar de toegang tot diepe lagen en mystieke dimensies blijft juist open als een meer stabiel, geïntegreerd kanaal.

Hij zou dus meer spreken over “spirituele integratie van de wildernis” dan over het volledig verdwijnen ervan.

4. Zijn praktische repliek: wat nu doen?

Heel concreet – in zijn typische stijl – zou hij ongeveer het volgende adviseren:

• Neem je ervaring van onderliggend energetisch potentieel uiterst serieus; het is geen “illusie van de geest”, maar een reëel psychodynamisch en spiritueel reservoir dat je leven en je doodsangst structureert.

• Beperk je niet tot conceptuele analyse (tanha, anusaya, asava), maar overweeg veilige, gestructureerde ervaringsgerichte methoden (holotropic breathwork, goed begeleid psychedelisch werk) om dat potentieel in bewustzijn te brengen, er helemaal doorheen te gaan en het te laten uitwerken.

• Zie wat in de sutta’s als “begeerte” verschijnt ook als uitdrukking van diepere geboorte‑ en doodsthema’s (zijn Basic Perinatal Matrices): verlangen naar fusie/eenheid (BPM I), lijden aan existentiële verstrikking (BPM II), agressieve strijd en extase (BPM III), en de ervaring van bevrijding en wedergeboorte (BPM IV).

Ten slotte zou hij je waarschijnlijk heel expliciet gelijk geven in één zin: “De enige revolutie die echt werkt is de innerlijke transformatie van elk mens afzonderlijk” – een uitspraak die hij zelf, verwijzend naar spirituele leraren, herhaaldelijk heeft onderstreept.​


https://www.perplexity.ai/search/hart-als-symbool-bij-jung-grof-i9cY1s3OSJmFX0gcJhlF.g#1

[ervaringsgetuige]

In de video "The Truth About Meditation No One Tells You" bespreekt Eckhart Tolle de essentie van meditatie en waarom veel mensen de plank misslaan door het als een taak te zien.

De Rode Draad

De kernboodschap van Tolle is dat meditatie vaak verkeerd wordt begrepen als iets wat je "doet" binnen een bepaalde tijd (bijvoorbeeld: "Ik ga nu 30 minuten mediteren"). Volgens hem is echte meditatie geen activiteit van de geest of een proces dat tijd nodig heeft, maar de realisatie van 'Zijn' (presence).

De belangrijkste punten zijn:

• De valstrik van tijd: Zodra je meditatie ziet als een taak op je to-do lijst, versterk je de illusie van tijd. Je bent dan met je hoofd al bij wat je na de meditatie moet doen (zoals e-mails beantwoorden).

• Doen vs. Zijn: "Doen" impliceert tijd en inspanning. Echte meditatie is de realisatie van wat er al in je is, maar wat meestal overstemd wordt door mentaal lawaai.

• De paradox van de zoeker: Tolle gebruikt het voorbeeld van de Boeddha, die jarenlang extreme oefeningen deed om er uiteindelijk achter te komen dat die oefeningen ("het doen") niet de oplossing waren. Hij moest de tijd opgeven om tot verlichting te komen onder de Bodhiboom.

• Aanwezigheid: Meditatie is simpelweg het volledig aanwezig zijn in het nu, zonder dat het een middel is om een toekomstig doel te bereiken.

Transcript (Samenvatting van de kernmomenten)

[00:00:00 - 00:01:00] De gewoonte van het 'doen'
"Veel van jullie hebben waarschijnlijk een meditatiebeoefening en dat is prachtig. Maar wat voorkomt dat meditatie echt diep effectief is, is het idee in je achterhoofd dat je een meditatie 'doet'. Je denkt: 'Ik ga nu mijn meditatie doen, ik heb 30 minuten en daarna moet ik mijn e-mails doen.' Op een subtiele manier geef je jezelf weer over aan de tijd."

[00:01:17 - 00:02:25] Wat is echte meditatie?
"Echte meditatie is de realisatie van 'Zijn'. Je kunt daar niet komen door te 'doen', want doen impliceert tijd. In de oppervlakkige realiteit hebben we tijd nodig om praktische zaken te regelen, maar om spiritueel te ontwaken is tijd juist de hindernis. Als je mediteert, 'doe' dan geen meditatie, maar wees volledig aanwezig."

[00:02:36 - 00:03:36] De essentie is er al
"Meditatie is de realisatie van wat al in je zit als je essentie, die overschaduwd werd door mentaal en emotioneel lawaai. Soms hebben mensen 10 of 20 jaar nodig om te beseffen dat ze geen tijd nodig hebben. Dat is interessant: je hebt tijd nodig om te beseffen dat je tijd helemaal niet nodig hebt."

[00:03:36 - 00:05:00] Het voorbeeld van de Boeddha
"Zelfs de Boeddha ging hier doorheen. Hij deed jarenlang extreme oefeningen en werd daar heel goed in. Maar op een gegeven moment besefte hij: 'Dit is het niet', omdat hij nog steeds tijd gebruikte. Hij gaf alle praktijken op, ging onder de boom zitten en stopte met al het 'doen'. Toen was er de diepste realisatie van Zijn. Toen mensen hem vroegen: 'Wie ben je?', zei hij simpelweg: 'Ik ben wakker (Boeddha)'."

[00:05:36 - einde] Waarom niet direct?
"Mensen vragen vaak waarom hij dat niet eerder kon realiseren. Blijkbaar niet. Sommige mensen hebben tijd nodig om op dat punt te komen waar ze die realisatie kunnen toelaten."

[Buddha Amitabha]

Dit zijn de gebruikelijke verhalen over wat meditatie wel of niet zou zijn. Maar het geeft niet duidelijk aan, wat meditatie dan in werkelijkheid is. Ja, er wordt gesuggereerd dat het gaat om het "Zijn", in het moment, "nu". Maar wat dit feitelijk inhoudt of betekent, wordt niet duidelijk uitgelegd. Men heeft de klok horen luiden, maar weet niet waar de klepel hangt, zoals het gezegde is. Tolle praat slechts anderen na, als een papagaai. Waardoor het een loos en cerebraal verhaal is, met bepaalde premissen en vaste vooronderstellingen. Alsof het "Zijn", wat dus niet nader omschreven wordt, een soort ideale staat zou zijn. Leven in het moment, "nu". Leuk bedacht, maar mensen leven nauwelijks of niet in het nu. Het is zelfs zeer de vraag of dat wel zomaar mogelijk is, gezien de onrustige staat van de mens, die grotendeels vanuit conditioneringen leeft, en dus niet beseft wat meditatief leven in het moment is. Omdat men immers leeft vanuit conditioneringen en overtuigd is dat dit overeenkomt met de "eigen keuzen", terwijl die vermeende "eigen keuzen" slechts een blauwdruk zijn van wat aangeleerd is. Dus heeft men als gevolg daarvan eigen associaties over wat "Zijn" is, en zelfs het "nu". Waardoor er geen besef is wat de juiste richting is voor de eigen daadwerkelijke authenticiteit. Als daar toch enige twijfel over komt, beginnen de eerste scheuren te ontstaan of men in het leven wel de juiste kant op gaat. En begint het zoeken naar waarheid. Figuren als Eckhart Tolle begrijpen dit niet, en blijven maar doorkakelen over ideale staten van "Zijn", die afstammen van de idealistische New Age gedachte dat authenticiteit als het ware (ook) "maakbaar" zou zijn. Een zeer ernstige misvatting en een vorm van spirituele blindheid. Ik citeer even over de conditionering die over het algemeen niet herkend wordt:

"De boeddhistische psychologie biedt hiervoor een nuttig kader. Het concept saṃskāra, vaak vertaald als mentale formaties of geconditioneerde patronen, beschrijft precies dit proces: de opeenstapeling van indrukken uit eerdere ervaringen die het huidige gedrag vormgeven zonder dat je je daar bewust van bent. Je handelt vanuit conditionering, terwijl je het ervaart als een keuze."

Citaat: Lachlan Brown, Silicon Canals.

[lang kwaat]

Tolle zet het allemaal, vind ik, in een bedenkelijk perspectief. Want de Boeddha was voor zijn ontwaken in meer zaken betrokken dan alleen maar extreme oefeningen. Hij leerde bijvoorbeeld van zijn leraren al de diepste meditatieve staten kennen (arupa jhana), hij temde de geest, hij zette zich in om alles wat hij meemaakte te onderzoeken (als dit dan dat) en afstand te doen van alles wat lijden veroorzaakt. Daarbij activeerde hij zijn eigen potentieel aan geestelijke vermogens en bracht die tot ontwikkeling. Hij zwakte vijandigheid, agressie, hebzucht ect al af.
Dat had niks te maken met die extreme ascetische tijd.

Het idee dat dit werk, deze noeste arbeid, er allemaal niet toe deed, sterker nog, dat dit allemaal maar een soort hindernis was om tot volledige verlichting te komen, is, volgens mij echt een verkeerde conclusie. Het was juist dit voorbereidende verdienstelijke werk wat de basis legde voor zijn volledige verlichting (verschoning) onder de Bodhiboom.

Over definitieve kennis (añña, de kennis van bevrijding) wordt gezegd: "Bhikkhus, I do not say that final knowledge is achieved all at once. On the contrary, final knowledge is achieved by gradual training, by gradual practice, by gradual progress. (MN70).

Het idee dat de Boeddha onder de Bodhiboom brak met die geleidelijkheid, is denk ik niet zo. Ik denk dat je het beter zo kan zien dat de training, de beoefening, de geleidelijke voortgang...tot een hoogtepunt kwam onder de Bodhiboom, tot een voleindiging. En die voleindigen steunde wel degelijk op alles wat de Boeddha eerder had ontwikkeld en geleerd. Dat mag je er niet los van zien ook.

Bedenk ook wat nou werkelijk de praktische realisatie was van de Boeddha onder de Bodhiboom...de volledige en definitieve beëindiging van 4 asava's, 3 tanha's, 7 anusaya's. Eerder was dit al afgezwakt. Kortom, de volledige en definitieve ontworteling van alle corrupties van hart en geest. Het is niet dat de Boeddha weer opstond van onder de Bodhiboom en weer ging wandelen om vervolgens te merken dat er nog altijd zintuiglijke verlangens waren, twijfels, haat, vijandige tendensen, eigenwaan etc. en weer eigenlijk een heel gewoon mens werd.

Wat mensen ook meemaken, wie kan zeggen dat ie dit werkelijk gerealiseerd heeft?

[ervaringsgetuige]

In de video "Why Nisargadatta Maharaj Said: ‘Forget Meditation’" wordt een radicaal perspectief op spirituele beoefening gedeeld. Hieronder vind je de rode draad en het transcript van de kernboodschap.

De Rode Draad (De essentie)

De centrale stelling van de video is dat meditatie vaak een hindernis wordt voor zelfrealisatie omdat het de identiteit van de 'doener' versterkt. Wanneer iemand mediteert met het doel om verlichting te bereiken, bevestigt diegene onbewust het idee dat er een "ik" is die vooruitgang boekt, die zuiverder wordt of die ergens naartoe moet reizen.

Nisargadatta Maharaj stelde dat:

• De mediteerder het probleem is: Het proces van meditatie creëert een scheiding tussen de waarnemer en het waargenomene.

• Waarheid geen resultaat is: Je kunt de waarheid niet "bereiken" door inspanning, omdat je het al bent. Inspanning impliceert dat je het nu niet bent.

• Rusten in het 'Ik Ben': In plaats van een techniek te beoefenen, nodigt hij uit tot de eenvoudige herkenning van het gevoel van 'zijn' dat voorafgaat aan elke gedachte.

• Vrijheid is nu of nooit: Wachten op een toekomstige staat van verlichting is een illusie van de geest; de werkelijkheid is tijdloos.

Transcript (Kernfragmenten)

Let op: Dit is een vertaling van de belangrijkste gesproken segmenten uit de video.

[00:00:05] Is het je wel eens opgevallen dat bijna elke spirituele inspanning een verborgen hoop met zich meebrengt dat er iets met mij zal gebeuren? Dat door genoeg te zitten, te kijken, te herhalen, te controleren en te zuiveren, ik op een dag vrede zal bereiken?

[00:00:26] Nisargadatta Maharaj viel meditatie nooit aan als een praktijk; hij viel iets veel subtielers aan: de identiteit die stiekem mediteert. Een zoeker vroeg hem ooit: "Maharaj, wat is de juiste meditatie om realisatie te bereiken?"

[00:01:31] Maharaj antwoordde niet meteen. Daarna zei hij iets wat de zoeker deed schrikken: "Vergeet meditatie."Niet omdat meditatie fout is, maar omdat degene die wil mediteren het probleem is. Maharaj zag dat de meeste meditatie het gevoel van een 'doener' versterkt. Men zit en zegt: "Ik ben aan het mediteren," "Ik observeer gedachten," "Ik boek vooruitgang." Elke uitspraak versterkt het 'Ik' als een entiteit die door de tijd beweegt.

[00:02:14] Maharaj was hier meedogenloos in: alles wat kan verbeteren, vorderen of verdiepen, is niet het werkelijke. Het werkelijke is geen prestatie. Het is wat overblijft wanneer de maker van de inspanning instort.

[00:02:44] De zoeker vroeg: "Maar zonder meditatie blijft de geest rusteloos. Hoe kan men stil worden?" Maharaj antwoordde dat de geest rusteloos is omdat je denkt dat jij de geest bent. Stilte wordt niet geproduceerd door gedachten te beheersen; stilte wordt onthuld wanneer je stopt je met gedachten te identificeren.

[00:03:26] Hij legde uit dat het gevoel 'Ik Ben' natuurlijk en moeiteloos verschijnt, vóór elke gedachte of techniek. Er is een simpel gevoel van 'zijn'. Maharaj vroeg de zoeker om daarbij te blijven—niet als een oefening, maar als herkenning. Rusten in het 'Ik Ben' is geen meditatie; het is rusten in een feit.

[00:04:18] Op de vraag of men zonder meditatie niet gevangen blijft in onwetendheid, zei hij: onwetendheid is geen gebrek aan oefening, maar een verkeerde identiteit. Je gelooft dat je het lichaam-geest complex bent, maar jij was dat nooit.

[00:05:36] De zoeker vroeg: "Wat moet ik dan doen?" Maharaj antwoordde compromisloos: "Doe niets om te worden wat je al bent. Stop gewoon met jezelf in te beelden dat je bent wat je niet bent."

[00:06:40] Meditatie stelt het 'zien' vaak uit. Het belooft geleidelijke verbetering en toekomstige vrijheid. Maharaj vernietigde die toekomst: "Vrijheid is nu of nooit. De tijd kan de waarheid niet leveren, omdat de tijd zelf aan jou verschijnt."

[00:09:13] Daarom zei Maharaj: "Vergeet meditatie." Niet als advies om te stoppen met stilzitten, maar als een uitnodiging om te stoppen met doen alsof. Hij was niet geïnteresseerd in je beoefening; hij was geïnteresseerd in wat er overblijft als de beoefenaar verdwijnt.

[Buddha Amitabha]

Opnieuw een nietszeggend verhaal, ditmaal van Nisargadatta Maharaj. Ik ken zijn boeken, lezingen. Ook hier geldt: men heeft de klok horen luiden, maar weet niet waar de klepel hangt. Beoefening van meditatie is juist en heilzaam, ik heb dat zelf aan den lijve ondervonden. Je focussen op een vermeend "Ik ben" is je reinste oplichterij, omdat iedereen immers al denkt dat hij of zij is, bestaat, bent. Dit zal niemand ook maar iets helpen, omdat het cerebrale kletskoek is. Mediteren is confronterend, kan moeilijk zijn (ondanks dat de techniek vrij gemakkelijk is) en het laat zien waardoor je afgeleid wordt of bent, wat er in je omgaat, hoe je denken werkt en in welke cerebrale of emotionele cirkel je leeft. Daar is het leren, niet het gewauwel over "Ik ben", zeker niet in boeddhistische zin.

[lang kwaat]

Opnieuw een nietszeggend verhaal, ditmaal van Nisargadatta Maharaj. Ik ken zijn boeken, lezingen. Ook hier geldt: men heeft de klok horen luiden, maar weet niet waar de klepel hangt. Beoefening van meditatie is juist en heilzaam, ik heb dat zelf aan den lijve ondervonden. Je focussen op een vermeend "Ik ben" is je reinste oplichterij, omdat iedereen immers al denkt dat hij of zij is, bestaat, bent. Dit zal niemand ook maar iets helpen, omdat het cerebrale kletskoek is. Mediteren is confronterend, kan moeilijk zijn (ondanks dat de techniek vrij gemakkelijk is) en het laat zien waardoor je afgeleid wordt of bent, wat er in je omgaat, hoe je denken werkt en in welke cerebrale of emotionele cirkel je leeft. Daar is het leren, niet het gewauwel over "Ik ben", zeker niet in boeddhistische zin.

Die guru's stellen het ook altijd zo extreem he? Je moet meteen van je ego-besef verlost zijn in 1 keer...je moet meteen naar de ultieme waarheid...je moet meteen...
Ik zie ook niet wat mensen er aan hebben. Krishanmurti was ook zo'n extreem denker. Aan het einde van zijn leven zou hij zijn invloed geevalueerd hebben. Hij stelde vast dat het min of meer voor niks was geweest. Wat wil je ook als je zaken zo extreem stelt? Het is alsof je van mensen verwacht dat ze zonder geleidelijke zwem training niet verzuipen. Onrealistisch.

Het is denk ik ook kenmerkend voor mensen wie heel cerebraal zijn ingesteld, sterke denkers. Denken gaat toch altijd richting extremiteiten. Elke weg van geleidelijkheid wordt afgewezen. Er is nooit een Middenweg bij die guru's. Een middenweg bijvoorbeeld tussen Zijn en Worden, het Geconditioneerde en Ongeconditioneerde. Inspanning en geen- inspanning. Creeren en niet-Creeeren.

In boeddhisme ligt dit anders. Het hele Pad IS die Middenweg. Je moet nergens verzanden. Je moet niet overhellen naar Worden en zeker ook niet naar Zijn. Je moet niet menen dat je alles moet Creeren maar ook niet denken dat je niks hoeft te doen. Door de Middenweg te bewandelen, loop je nergens vast. Niks moet je ooit zien ook als 'dit ben Ik, dit is van mij, dit is mijn zelf'. Want ook dan loop je vast. De kunst is vooral om niet vast te lopen.

[ervaringsgetuige]

Tolle zet het allemaal, vind ik, in een bedenkelijk perspectief. Want de Boeddha was voor zijn ontwaken in meer zaken betrokken dan alleen maar extreme oefeningen...

Ik snap je punt, Siebe. Natuurlijk waren Boeddha's  jaren van concentratie, onderzoek, jhāna en het afzwakken van de kilesa’s geen vergissing. Zonder die rijping was wat onder de Bodhiboom gebeurde wellicht niet eens mogelijk geweest.
Volgens mij is dat ook niet Tolle’s echte punt. Hij zegt niet dat de voorbereidende weg er niet toe deed, maar dat het beslissende moment niet meer in het verlengde lag van ‘nog iets doen om er te komen’. Juist de subtiele idee dat tijd mij ooit kan brengen tot Zijn viel daar weg.
In die zin culmineerde de geleidelijke weg niet in méér doen, maar in het doorzien dat wat gezocht werd nooit een toekomstig object in de tijd was.

[lang kwaat]

Tolle zet het allemaal, vind ik, in een bedenkelijk perspectief. Want de Boeddha was voor zijn ontwaken in meer zaken betrokken dan alleen maar extreme oefeningen...

Ik snap je punt, Siebe. Natuurlijk waren Boeddha's  jaren van concentratie, onderzoek, jhāna en het afzwakken van de kilesa’s geen vergissing. Zonder die rijping was wat onder de Bodhiboom gebeurde wellicht niet eens mogelijk geweest.
Volgens mij is dat ook niet Tolle’s echte punt. Hij zegt niet dat de voorbereidende weg er niet toe deed, maar dat het beslissende moment niet meer in het verlengde lag van ‘nog iets doen om er te komen’. Juist de subtiele idee dat tijd mij ooit kan brengen tot Zijn viel daar weg.
In die zin culmineerde de geleidelijke weg niet in méér doen, maar in het doorzien dat wat gezocht werd nooit een toekomstig object in de tijd was.

Wat er precies gebeurt is onder de Bodhiboom weet ik niet. Maar het wordt zo beschreven dat drie soorten ware kennis, onwetendheid volledig verdreven:
-kennis van zijn eigen vorige levens
-kennis van weder geboorte, hoe wezens sterven en ergens anders weer geboren worden onder invloed van hun kamma en visies.
-kennis van de asava's (corrupties in het hart) en de vier edele waarheden.

Boeddha zocht volgens MN26 een sublieme vrede en realiseerde die kennelijk met de volledige en definitieve beeindiging van de vier asava's.
Dit was niet een tijdelijke staat!

Daarmee is denk ik Boeddha's boodschap dat het einde van lijden komt met de volledige en definitieve beëindiging van deze corrupties van het hart.

Of leraren als Tolle, Nisargadatta, Grof, zelfkenners, dit echt kennen en gerealiseerd hebben weet ik niet.
Het is  in ieder geval niet iets eenmaligs. Het is niet een soort tijdelijke staat waar je in en uit gaat.
Oftewel, toen Boeddha opstond onder de Bodhiboom kwamen niet opeens die bezoedelingen weer terug zoals wel vaak gebeurt als je een bepaalde spirituele ervaring of incident meemaakt.

Als dat wél gebeurt moet je dus wél meer doen.

In die zin, de taak van een beoefenaar kan niet af zijn als er nog bezoedelingen opkomen en kunnen opkomen.
Dat lees ik.

[ervaringsgetuige]

@Buddha Amitabha:

Die guru's stellen het ook altijd zo extreem he? Je moet meteen van je ego-besef verlost zijn in 1 keer...je moet meteen naar de ultieme waarheid...je moet meteen...
Ik zie ook niet wat mensen er aan hebben. Krishanmurti was ook zo'n extreem denker.

Dat is precies niet wat deze leraren zeggen. Bij Nisargadatta Maharaj, Ramesh Balsekar of Jiddu Krishnamurti hoor ik geen ‘je moet meteen’ maar juist een ontmaskering van heel die psychologische beweging van moeten, worden en bereiken. Ze reiken alleen een uitnodiging tot zien en onderzoeken aan. Zodra je daar weer een ‘moeten’ van maakt, leest de geest haar eigen drang tot worden terug in de woorden van de leraar.Je projecteert hier het klassieke pad-denken op leraren die nu net de hele beweging van ‘ik moet ergens komen’ ondergraven. Balsekar zou eerder lachen met het idee dat er iemand is die in één keer van zijn ego verlost moet zijn.
Komt dat ‘moeten’ dus werkelijk van de leraar, of van de geest die alles meteen weer in een pad en doel omzet?

[lang kwaat]

Als bij een verslaafde de erkenning in de geest opkomt van zijn situatie: de ketening, de afhankelijkheid, de neerwaartse spiraal, de ellende die ie over zichzelf en anderen afroept, is dat niet de erkenning in en van een entiteit-Ik, noch ervaart een Ik de ellendige gevolgen van die verslaving. En als het besluit opkomt de neerwaartse spiraal te doorbreken, betere keuzes te maken, is dat niet iets wat het entiteit-Ik doet. En als de verslaafde dan afkickt en zijn leven omgooit op dit vlak en zich gezonder gaat voelen, is het niet een entiteit- Ik die die verbeterde situatie ervaart.
Maar het is WEL ten goede gekeerd!

Die beweging van ergens komen/bereiken is volgens de sutta's  helemaal niks mis mee. Iedereen die boeddhisme beoefent die zal op een bepaald moment wel inzien welke ketens functioneren bij die persoon. Bijvoorbeeld in welke onheilzame neigingen je steeds weer verwikkeld raakt en zo het onheil over jezelf en anderen afroept. Het is alleen maar goed dit te onderkennen en er wat aan te willen doen. Dit gaat heel concreet over Dharma beoefening.

Krishnamurti was vooral een spiritueel idealist, denk ik. Idealisten vertrekken van een situatie waarin geen mens zit, namelijk van vrijheid, van verlichting, van bevrijding.
Mensen zitten in een hele andere situatie. De geest is wild, ongetemd en wordt door impulsen en neigingen beheerst. Vaak zelfs zo dat je wel mag zeggen dat veel mensen een vijand voor zichzelf zijn en hun eigen heil ondergraven. Van verlichting en bevrijding is helemaal geen sprake.

Krishnamurti heeft hier nooit op willen aansluiten en mensen het gereedschap willen geven, de middelen, methoden, een Pad om dit te veranderen. Hij meende dat hij mensen de verlichting in kon praten. Alsof alleen maar luisteren naar zijn toespraken voldoende was. Gevolg? Mensen zijn even geinspireerd en vallen daarna weer terug in oude onheilzame en begoochelde patronen.
Er is bij vrijwel niemand iets veranderd ook (naar zijn eigen zeggen aan het einde van zijn leven).

Als leraar moet je uitgaan van de situatie waarin mensen verkeren. Dat is geen situatie van verlichting en bevrijding. Op die situatie hoor je als leraar je af te stemmen en raad te geven.

Zoals Boeddha zegt: de kennis van bevrijding (añña) komt door geleidelijke training, geleidelijke praktijk, geleidelijke voortgang.

-"Bhikkhus, I do not say that final knowledge (anna) is achieved all at once. On the contrary, final knowledge is achieved by gradual training, by gradual practice, by gradual progress. (MN70).

Deze kennis is ook niet de kennis van een bepaalde tijdelijke staat....maar het daadwerkelijk hebben ontmanteld van hebzucht, haat en begoocheling, 4 asava's, en 7 anusaya, en 3 tanha's.
Dit is niet iets tijdelijks. Het is volgens de sutta's niet zo dat je in een staat van bevrijding kunt zijn en later niet. Alsof je er in en uitgaat. Zo werkt het niet.

Je 'moet' dus vooral zien en eerlijk onder ogen komen wat je eigen situatie is en daarmee aan de slag.

[lang kwaat]

De centrale stelling van de video is dat meditatie vaak een hindernis wordt voor zelfrealisatie omdat het de identiteit van de 'doener' versterkt. Wanneer iemand mediteert met het doel om verlichting te bereiken, bevestigt diegene onbewust het idee dat er een "ik" is die vooruitgang boekt, die zuiverder wordt of die ergens naartoe moet reizen.

"Ik ben moe"..."Ik ga maar eens wat doen"..."ik heb geen training nodig"..."Ik heb de egodood meegemaakt"..."Ik mediteer zonder doel"..."ik ben dit en dat, Ik ga dit en dan doen, ik vind dit en dat"......wat bevestigt nou niet het IK?

Ik vermoed dat de Boeddha dit wel zag en begreep en er geen punt van maakte. Een sutta maakt duidelijk dat als we vertrouwen op de training, en doorgaan met het contempleren op het vergankelijke karakter van alles wat we ervaren, het komen en gaan er van, het besef van Ik en mijn daarbij langzaam maar zeker ook uitholt, afzwakt, afbreekt en zelfs verdwijnt (SN22.89).

[Gouden middenweg & de wilde natuur]

Bevrijding in boeddhistisch opzicht is de mens die er in slaagt om de karmische lijdenspiraal te doorbreken.

Het niet meer wedergeboren worden in een toestand van onwetendheid.

De bewuste intentie van de mens veroorzaakt geen kwaad meer in de wereld der verschijnselen.
Hoewel de mens sterft, leeft de mens tegelijkertijd verder in zijn karma.
De bevrijde mens schept geen karma meer dat resulteert in een wedergeboren/wederverschijnen van een  wezen  in een toestand van onwetendheid.
De bevrijde mens schept karma dat resulteert in het wederverschijnen van boeddha/arahant .

De gewone mens is nog steeds onderhevig aan de blinde processen die ervoor zorgen dat een mens kwaad veroorzaakt in het universum. Een gewoon mens staat nog steeds onder invloed van de blinde processen.
Kwaadheid, boosheid, haat verschijnen onder invloed van de blinde processen. Een mens handelt hiernaar, spreekt hiernaar, denkt hiernaar.

Boeddhisme is niet zozeer een opinie, een mening, een ideologie, maar wel een vaardigheid.

Dat is de enige maatstaf.
Maak je je nog boos, is er haat, list, leugen, bedrog dan ben je er nog niet.

Boosheid, haat, list, leugen, bedrog zijn zaken die geboren worden in onwetendheid, en resulteert in een verderzetting van onwetendheid, geboren worden in onwetendheid.
Bevrijding is het einde van (onder invloed staan van ) onwetendheid, einde van geboren worden in onwetendheid.

Maar het is geen nihilistisch gegeven, want het veroorzaakt wel nog zaken, het veroorzaakt bevrijding in het heelal, het veroorzaakt het weder verschijnen van boeddha, dharma en Sangha in het heelal.
Het cyclisch weder verschijnen van een boeddha, dharma en Sangha in het heelal, is de tegenpool van eindeloze kringloop van het lijden.

In alle gevallen ga je dood, toch leef je verder in je karma, ofwel draagt je karma bij tot het wedergeboren/wederverschijnen van een levend wezen  in een toestand van onwetendheid, ofwel draagt het bij tot het weder verschijnen van Boeddha, Dharma en Sangha.

aangezien er geen ander is, ben jij het.

[Gouden middenweg & de wilde natuur]

Bevrijding in boeddhistisch opzicht is de mens die er in slaagt om de karmische lijdenspiraal te doorbreken.

Het niet meer wedergeboren worden in een toestand van onwetendheid.

De bewuste intentie van de mens veroorzaakt geen kwaad meer in de wereld der verschijnselen.
Hoewel de mens sterft, leeft de mens tegelijkertijd verder in zijn karma.
De bevrijde mens schept geen karma meer dat resulteert in een wedergeboren/wederverschijnen van een  wezen  in een toestand van onwetendheid.
De bevrijde mens schept karma dat resulteert in het wederverschijnen van boeddha/arahant .

De gewone mens is nog steeds onderhevig aan de blinde processen die ervoor zorgen dat een mens kwaad veroorzaakt in het universum. Een gewoon mens staat nog steeds onder invloed van de blinde processen.
Kwaadheid, boosheid, haat verschijnen onder invloed van de blinde processen. Een mens handelt hiernaar, spreekt hiernaar, denkt hiernaar.

Boeddhisme is niet zozeer een opinie, een mening, een ideologie, maar wel een vaardigheid.

Dat is de enige maatstaf.
Maak je je nog boos, is er haat, list, leugen, bedrog dan ben je er nog niet.

Boosheid, haat, list, leugen, bedrog zijn zaken die geboren worden in onwetendheid, en resulteert in een verderzetting van onwetendheid, geboren worden in onwetendheid.
Bevrijding is het einde van (onder invloed staan van ) onwetendheid, einde van geboren worden in onwetendheid.

Maar het is geen nihilistisch gegeven, want het veroorzaakt wel nog zaken, het veroorzaakt bevrijding in het heelal, het veroorzaakt het weder verschijnen van boeddha, dharma en Sangha in het heelal.
Het cyclisch weder verschijnen van een boeddha, dharma en Sangha in het heelal, is de tegenpool van eindeloze kringloop van het lijden.

In alle gevallen ga je dood, toch leef je verder in je karma, ofwel draagt je karma bij tot het wedergeboren/wederverschijnen van een levend wezen  in een toestand van onwetendheid, ofwel draagt het bij tot het weder verschijnen van Boeddha, Dharma en Sangha.

aangezien er geen ander is, ben jij het.

het mooie van de boeddhistische heilsleer is dat beoefening nooit tevergeefs is.

99,99% van de bevolking op aarde zal nooit bevrijding realiseren tijdens zijn leven. Een mens sterft en dit gegeven lijkt ogenschijnlijk nihilistisch, lees zinloos.
Waarvoor heeft dit leven allemaal gediend.

Het grote punt is juist, waar ook in het universum een levend wezen tot bevrijding komt, dat jij dat bent.
Jou Dharma beoefening heeft bijgedragen tot het weder verschijnen van een boeddha in het universum. En wie is die boeddha ? Jij.

Je kunt het ook negatief bekijken, omdat je niet tot realisatie in dit leven bent gekomen, zal de erfenis van je leven bijdragen tot het weder verschijnen van een levend wezen in onwetendheid.
En wie is dat levend wezen dat verschijnt in onwetendheid, jij.

Toch moet dit inzicht een mens niet ontmoedigen om verder te beoefenen om bevrijding te realiseren. Ook gaat de beoefening niet verloren, ze draagt gewoonweg bij tot de bevrijding. 

Waarom leg ik de nadruk hierop ?
Omdat het nirvana verhaal, veel te vaak een nihilistische inslag heeft. Alsof je verdwijnt, alsof je een niet bestaan realiseert.  Een niet meer wedergeboren worden.

Ja, inderdaad een niet meer wedergeboren worden in een toestand van onwetendheid, die cyclus ontstijg je.
Je (erfenis) gaat deel uitmaken van de heilige cyclus, het weder verschijnen van Dharma, Boeddha en Sangha in het heelal.
En overal waar boeddha verschijnt, daar verschijn jij "de bevrijde" opnieuw en niet jij "de onwetende".

[ervaringsgetuige]

Maak je je nog boos, is er haat, list, leugen, bedrog dan ben je er nog niet.

Jouw "er" staat dan voor Nirvana (of verlichting).

Wat boosheid betreft, Nisargadatta Maharaj wordt vaak omschreven met een kort lontje en uitbarstingen van boosheid, maar dat maakt hem niet onverlicht. Vanuit Advaita Vedanta – zijn traditie – is verlichting geen emotieloos ideaal, maar realisatie dat emoties deel zijn van de maya, zonder identificatie ermee.

Nisargadatta leerde dat ware kennis voorbij het persoonlijke 'ik' ligt: boosheid kan opduiken in de manifestatie, maar raakt het Absolute niet. Hij tierde soms fel tegen bezoekers om hun ego te doorbreken, niet uit oncontroleerde haat. Dit verschilt van Theravada-boeddhisme, waar arahat-schap alle kilesas uitdooft; Advaita accepteert het relatieve niveau zonder dualiteit.

Jij meet verlichting aan afwezigheid van boosheid etc., passend bij boeddhistische arahat-idealen (Nirvana als extinctie van giften). Nisargadatta zou zeggen: dat 'ik' dat boos wordt, is illusie – je bent al 'er', voorbij meetstaven. Mijn discussies over Balsekar en Tolle raken dit: emoties integreren, niet elimineren.

Jij hanteert dus een boeddhistische maatstaf die Nisargadatta niet deelt; hij was verlicht ondanks (of door) zijn menselijkheid. Het toont het verschil tussen tradities: vaardigheid leidt tot bevrijding, niet perfectie.

[lang kwaat]

Ik geloof wel dat iedereen de eigenaar en erfgenaam is van zijn eigen visies en wilsactiviteiten die op die visies gebaseerd zijn. Volgens mij klopt dit idee van karma wel.

Voorbeeld 1: Als ik me niet insmeer, zal mijn huid verbranden. Ik en niemand anders zal dan de gevolgen van die beslissing ervaren. Ik zal de pijn moeten doorstaan. Niet een ander persoon.
Voorbeeld 2: Als ik mijn hele leven lang mijn verdriet, leed, trauma, weg eet, troost zoekend in aangename smaken en mentale gevoelens, en nu als gevolg daarvan niet meer uit mijn bed kan komen omdat ik 300 kg weeg, dan ben ik het die de gevolgen van dat troost zoeken in eten ervaart.  Mijn eigen pijn management, mijn eigen visie over geluk en welzijn en mijn eigen intenties, hebben mij dan in die situatie gebracht dat ik bedlegerig ben geworden. (ik zie regelmatig een programma op tv dat het leven van zulke mensen volgt in hun poging om via een maag-operatie hun leven weer op de rails te krijgen).

Ik zie toch een Boeddha die leert dat dit principe ook niet verandert of stopt na de dood. Mensen hebben bepaalde visies (aangename smaken maken me gelukkig) en op basis daarvan zijn er wilsactiviteiten (veel eten bestellen, veel willen eten) Beide, visie en wilsactiviteit creëren een bepaalde toekomst voor jezelf. Een toekomst van pijn als ik me niet insmeer en een toekomst van bed ledigheid als ik mijn pijn maar blijf weg eten en me gedraag als een troost-eter.

Als het gaat om wat echt heilzaam is en niet, zijn er juiste en onjuiste visies. De visie van iemand die meent dat aangename smaken geluk zijn en die steeds wil herhalen om zo aan leed te ontsnappen, zal die persoon niet helpen. Het leidt niet tot diens welzijn. Het is alleen maar een kwestie van tijd dat verkeerde visie en intentie zich uitwerkt op een manier dat iemands welzijn en situatie alleen maar slechter wordt.

Na de dood zet dit principe van visie, wilsactiviteiten en gevolg van beide  zich voort volgens het Pali onderricht. In die zin is er geen sprake van nihilisme. Noch verdienste noch onverdienste gaat verloren. Het is en blijft ook iets individueels, net als in dit leven.  Ik heb er wel vertrouwen in dat de dood niet alles uitwist of ongedaan maakt. Je karma blijft je als een schaduw volgen, leren de sutta's. Ik zie ook niet waarom dit onmogelijk zou zijn.

Het idee dat wij het leven kunnen bezitten en dus ook kunnen verliezen, mag weliswaar conventioneel zijn, maar als je er over nadenkt, is het dan niet veel eerder waar dat het leven ons bezit?
Het is eigenlijk best een apart idee, vind ik, dat je het leven zou kunnen verliezen. Wij groeien op met dat idee. De dood als verlies van leven. Maar is dat wel een goede visie? Als verlies van bewustzijn niet hetzelfde is als sterven of doodgaan, wat is doodgaan dan eigenlijk?  Wat verlies je dan als je het leven verliest?

[ervaringsgetuige]

Wat verlies je dan als je het leven verliest?

Je kunt niet verliezen wat je niet hebt.

In de video "You Do Not Have a Life - Eckhart Tolle Explains" legt Eckhart Tolle uit dat de gedachte "mijn leven" een vorm van dualiteit creëert die tot lijden en angst kan leiden. Hieronder volgt een samenvatting van het transcript met de belangrijkste inzichten en bijbehorende tijdstempels:

De illusie van "Mijn Leven"
 

• Dualiteit en bezit: Tolle stelt dat de zin "mijn leven" suggereert dat er een "ik" is en een "leven" dat die persoon bezit. Dit creëert een scheiding en de angst om dat leven te verliezen [01:15].
• Je bent het leven: Hij legt uit dat je geen leven hebt, maar dat je het leven bent. Er is geen dualiteit; zonder leven is er geen "jij" [02:04]. Wanneer je beseft dat je het leven zelf bent, verdwijnt de angst om het te verliezen [02:19].

Identificatie met de vorm
 

• Valse identiteit: Onontwaakte mensen halen hun identiteit uit externe zaken zoals bezittingen, kennis, sociale status of hun lichaam [03:35].
• Superieur vs. Inferieur: Mensen vergelijken hun "vorm" constant met anderen. Of het nu gaat om een mooier lichaam of een snellere auto (zoals een Ferrari), het is de gedachte aan dat bezit die een vals gevoel van superioriteit geeft [05:07].
• Slachtofferrol: Ook negatieve identificaties, zoals een sterke slachtofferidentiteit, kunnen een krachtig (maar misleidend) ego vormen [08:03].

De essentie van aanwezigheid
 

• Wie ben je zonder verleden?: Tolle daagt de kijker uit om te voelen wie ze zijn zonder referentie naar hun persoonlijke geschiedenis, naam of herinneringen [09:15].

• Stilte en "Zijn": De ware identiteit is niet te vinden in gedachten, maar in een gevoel van aanwezigheid of "zijn" (presence/beingness) [11:20]. Dit ervaar je wanneer de constante stroom van gedachten even stopt, maar je wel volledig alert blijft [11:46].

Waarom we van huisdieren en activiteiten houden
 

• Bevrijding van gedachten: Mensen houden van hun huisdieren omdat een dier niet oordeelt en geen conceptuele gedachten heeft. In interactie met een hond of kat word je voor even bevrijd van je eigen oordelende geest [13:40].
• Intense activiteit: Ook tijdens sporten of bergbeklimmen is er vaak totale aanwezigheid vereist, waardoor er geen ruimte is voor gepieker. Dit geeft een intens gevoel van levendigheid [15:20].

De kernboodschap is dat de inherente stilte al in ieder mens aanwezig is en dat het herkennen van die gedachtenloze aanwezigheid de weg is naar een einde aan dualiteit en lijden.

[ervaringsgetuige]

Krishnamurti was vooral een spiritueel idealist, denk ik. Idealisten vertrekken van een situatie waarin geen mens zit, namelijk van vrijheid, van verlichting, van bevrijding.

Ik denk dat je Krishnamurti hier toch wat onrecht aandoet.

Hij ontkende niet dat mensen verstrikt zitten in conditioneringen, verslavingen, angst, gewoontepatronen en zelfondermijning. Integendeel: precies dát was zijn centrale onderwerp. Alleen stelde hij een veel radicalere vraag dan de sutta-benadering van geleidelijke training.

De vraag bij Krishnamurti is niet: hoe kom ik geleidelijk uit mijn conditionering?
Maar: kan de geest het hele mechanisme van conditionering direct zien, zonder tijd, methode of ideaal?

Daar zit het wezenlijke verschil.

De Boeddha zoals jij hem leest legt de nadruk op pad, training, herhaling en geleidelijke ontmanteling van neigingen. Daar is op menselijk vlak uiteraard veel waarde in.
Maar Krishnamurti zag juist dat dezelfde geest die gevangen zit in conflict, zichzelf vervolgens een methode geeft om eruit te komen — en dat daardoor het patroon van worden subtiel doorgaat.

Met andere woorden: de verslaafde die zegt “ik ga beter worden” kan volgens K nog steeds bewegen vanuit hetzelfde centrum van angst, hoop, projectie en tijd.

Zijn punt was niet spiritueel idealisme, maar het inzicht dat een methode de psychologische tijd verlengt:
ik ben dit, ik zal dat worden.

Juist dát zag hij als de kern van innerlijke verdeeldheid. Zijn beroemde uitspraak was niet voor niets dat waarheid “een padloos land” is. ()

Dus nee, hij wilde mensen de verlichting niet “inpraten”.
Hij nodigde uit tot iets veel directers: het zonder keuze waarnemen van de feitelijke beweging van de geest, hier en nu, terwijl die plaatsvindt. In dat directe zien ligt volgens hem de verandering zelf besloten, niet in een toekomstig resultaat. ()

Dat dit voor veel mensen “niet werkt”, bewijst volgens mij niet dat zijn inzicht fout is. Het laat eerder zien hoe diep onze verslaving aan methode, autoriteit en geleidelijkheid zit.

Krishnamurti begint dus niet vanuit een ideaal van verlichting, maar vanuit het onmiddellijke feit van wat er nú gebeurt in de geest — zonder dat meteen om te zetten in een pad.

[Buddha Amitabha]

Nee.

Krishnamurti sprak 60 jaar lang, schreef boeken en trok menigten, terwijl hij tegelijkertijd zei dat je naar niemand moet luisteren, ook niet naar hem. De paradox is dat men naar een Leraar luisterde om te leren dat je niet naar leraren moet luisteren. Zo blijft de verhouding Leraar en leerling gewoon ongewijzigd in stand.

Vanwege zijn onorthodoxe benadering werd Krishnamurti wel eens verweten dat zijn leer tegenstrijdig was. Sommigen vonden dat zijn nadruk op "geen methode" als een methode op zich fungeerde, en dat zijn leer vaak theoretisch bleef voor volgelingen. Je kunt wel beweren dat je geen methode of techniek propageert, maar onderwijl breng je gewoon een methode, net als elke andere Leraar. Dat etiketteren als "geen methode" is daarin niet behulpzaam en zelfs gevaarlijk. Omdat het niet waar is en je mensen doet geloven dat het wel waar is.

[ervaringsgetuige]

Nee.

Krishnamurti sprak 60 jaar lang, schreef boeken en trok menigten, terwijl hij tegelijkertijd zei dat je naar niemand moet luisteren, ook niet naar hem. De paradox is dat men naar een Leraar luisterde om te leren dat je niet naar leraren moet luisteren. Zo blijft de verhouding Leraar en leerling gewoon ongewijzigd in stand.

Vanwege zijn onorthodoxe benadering werd Krishnamurti wel eens verweten dat zijn leer tegenstrijdig was. Sommigen vonden dat zijn nadruk op "geen methode" als een methode op zich fungeerde, en dat zijn leer vaak theoretisch bleef voor volgelingen. Je kunt wel beweren dat je geen methode of techniek propageert, maar onderwijl breng je gewoon een methode, net als elke andere Leraar. Dat etiketteren als "geen methode" is daarin niet behulpzaam en zelfs gevaarlijk. Omdat het niet waar is en je mensen doet geloven dat het wel waar is.

Je kritiek lijkt sterk, maar volgens mij haal je vorm en inhoud door elkaar.

Dat Krishnamurti sprak, betekent nog niet dat hij een methode overdroeg. Anders zou elk gesprek, elk boek of elke dialoog automatisch een spirituele techniek zijn.

Een methode is niet simpelweg “woorden gebruiken”.
Een methode is een gestructureerde weg van stap A naar stap B, met herhaling, discipline, oefening en een beloofd resultaat in de tijd.

Precies dát weigerde Krishnamurti consequent.

Hij zei niet: volg deze techniek, beoefen dit dagelijks, zuiver zo je geest, en dan kom je ergens uit.
Hij wees juist op het fundamentele gevaar dat dezelfde geconditioneerde geest die gevangen zit in conflict, zichzelf via een systeem probeert te verbeteren.

Daarom is “geen methode” niet stiekem toch een methode.

Dat jij of anderen zijn woorden alsnog psychologisch omzetten in een soort aanpak, toont niet zijn tegenstrijdigheid maar juist de hardnekkigheid van het denken dat van alles een systeem wil maken.

De paradox “je luistert naar iemand die zegt dat je niet moet luisteren” is ook niet echt een paradox.

Hij bedoelde nooit: sluit je oren.
Hij bedoelde: luister zonder autoriteit, zonder navolging, zonder de spreker boven jezelf te plaatsen.

Dat is geen leerling-leraarverhouding in klassieke zin, maar een uitnodiging tot samen kijken.

Zijn woorden functioneren daarin als een spiegel, niet als een doctrine.

Dus nee, het etiket “geen methode” is niet gevaarlijk omdat het zogezegd onwaar zou zijn.
Het legt juist bloot hoe snel de geest elk levend inzicht doodmaakt door er een techniek, traditie of identiteit van te maken.

Dat veel luisteraars daar toch weer een systeem van maakten, bevestigt eigenlijk alleen maar precies waar Krishnamurti al 60 jaar op wees.

[ervaringsgetuige]

Als je de titel van Ramesh Balsekar's boek, Ontsnappen is onmogelijk, naast de visie van U.G. Krishnamurti en Nisargadatta Maharaj legt, kom je uit bij een onwrikbare conclusie: de zoektocht is een cirkelredenering.

Als ontsnappen onmogelijk is blijft er maar één ding over: de totale acceptatie van de huidige staat, hoe alledaags of pijnlijk die ook is. Dat is het tegenovergestelde van de religieuze vlucht in hoop of mystiek.

Het klinkt misschien somber ("ontsnappen is onmogelijk"), maar voor degenen die klaar zijn met de uitputtingsslag van de spirituele zoektocht, is het juist een enorme bevrijding. Het is de "ontgoocheling" in de letterlijke zin van het woord: het weghalen van de goocheltruc.

Als er nergens heen te gaan is en niets te bereiken valt, valt de druk van de "spirituele carrière" weg. Je bent dan terug bij wat U.G. de "natuurlijke staat" noemde: gewoon een organisme dat functioneert, zonder de noodzaak om er een heilig verhaal van te maken.

[lang kwaat]

Ik lees in de sutta's dat de Boeddha erkende dat alle plannen, intenties en neigingen die er ooit geweest zijn en op geacteerd is, een soort onderbewust energetisch wordingspotentieel gaan vormen (7 anusaya, 4 asava). Een soort sluimerende energetisch potentieel in het onderbewuste. Neem woede. Woede hoeft niet actief aanwezig te zijn in de geest om toch nog altijd als een neiging te bestaan. Woede kan zeg maar elk moment ontladen zolang woede ook als neiging nog bestaat (dosa-anusaya).

Het diepere wordingspotentieel-niet psychologisch van aard-  is ook bij weder geboorte betrokken volgens de sutta's (SN12.38). Het kan elk moment ontladen of vrijkomen. Het is ook wel aanwezig als je bewusteloos bent, onder narcose. Daarom kun je het niet psychologisch noemen, vind ik.

Dit potentieel aan energie komt in de regel makkelijk vrij. Het komt vrij als emotie of neiging. Het creeert een dynamiek. De energie vervat in dat potentieel gaat over op het denken, spreken en doen. Als de ontlading hevig is dan wordt je denken, spreken en doen dat vaak ook.

Vrijwel geen mens is volgens mij in staat wat K. van mensen verwachtte en wat jij beschrijft als:

Hij nodigde uit tot iets veel directers: het zonder keuze waarnemen van de feitelijke beweging van de geest, hier en nu, terwijl die plaatsvindt. In dat directe zien ligt volgens hem de verandering zelf besloten, niet in een toekomstig resultaat. ()

Bij de meeste mensen zijn de energetisch ontladingen  (drift, woede, hebzucht etc) veel te sterk om niet overweldigd te raken daardoor. Iedereen die een beetje traint erkent dit ook, ziet dit en weet dit. Het is dan ook raar dat K. toch van mensen verwachtte dat je zomaar, zonder training, ontwikkeling en cultivatie, de feitelijke bewegingen van geest, hier nu zou kunnen observeren.
Dit was denk ik echt een verkeerde inschatting.

Het is volgens mij niet waar dat training, methode, een Pad, het wordingspotentieel voedt of versterkt. Welnee, het zwakt dat af. Want door training, ontwikkeling, cultivatie van spirituele vermogen leer je juist om je niet te laten overmannen door opkomende en emoties en neigingen. Daarmee voedt je het onderliggende wordingspotentieel( anuasya) juist niet, sterker je ontkracht dat geleidelijk maar zeker.
Geleidelijke training, ontwikkeling en cultivatie, methode, een pad, ondersteunt dus alleen maar dat vaart uit het worden gaat en zelfs stop. In feite werk je zo naar een situatie toe die K. besprak. Oftewel, er is juist helemaal geen conflict tussen training, ontwikkeling, methode, cultivatie en het afzwakken en doen verdwijnen van het wordingspotentieel.

Gampopa is een voorbeeld van een leraar die enorm kritisch was naar al die mensen en leraren die methode afwijzen. Hij noemde dit de weg van Mara. De kans is levensgroot dat je heel onflexibel wordt omdat je vast komt te zitten in gewaarzijn. En dus eigenlijk heel stug wordt en de geest niet kunt toepassen. Bevrijding is het omgekeerde. De geest wordt extreem soepel, makkelijk te beheersen en te gebruiken naar wens. Bevrijding is niet zoiets als constant in dezelfde staat zijn maar is ook de soepelheid om naar wens bepaalde staten binnen te gaan.

[Gouden middenweg & de wilde natuur]

Ik geloof wel dat iedereen de eigenaar en erfgenaam is van zijn eigen visies en wilsactiviteiten die op die visies gebaseerd zijn. Volgens mij klopt dit idee van karma wel.

Voorbeeld 1: Als ik me niet insmeer, zal mijn huid verbranden. Ik en niemand anders zal dan de gevolgen van die beslissing ervaren. Ik zal de pijn moeten doorstaan. Niet een ander persoon.
Voorbeeld 2: Als ik mijn hele leven lang mijn verdriet, leed, trauma, weg eet, troost zoekend in aangename smaken en mentale gevoelens, en nu als gevolg daarvan niet meer uit mijn bed kan komen omdat ik 300 kg weeg, dan ben ik het die de gevolgen van dat troost zoeken in eten ervaart.  Mijn eigen pijn management, mijn eigen visie over geluk en welzijn en mijn eigen intenties, hebben mij dan in die situatie gebracht dat ik bedlegerig ben geworden. (ik zie regelmatig een programma op tv dat het leven van zulke mensen volgt in hun poging om via een maag-operatie hun leven weer op de rails te krijgen).

Ik zie toch een Boeddha die leert dat dit principe ook niet verandert of stopt na de dood. Mensen hebben bepaalde visies (aangename smaken maken me gelukkig) en op basis daarvan zijn er wilsactiviteiten (veel eten bestellen, veel willen eten) Beide, visie en wilsactiviteit creëren een bepaalde toekomst voor jezelf. Een toekomst van pijn als ik me niet insmeer en een toekomst van bed ledigheid als ik mijn pijn maar blijf weg eten en me gedraag als een troost-eter.

Als het gaat om wat echt heilzaam is en niet, zijn er juiste en onjuiste visies. De visie van iemand die meent dat aangename smaken geluk zijn en die steeds wil herhalen om zo aan leed te ontsnappen, zal die persoon niet helpen. Het leidt niet tot diens welzijn. Het is alleen maar een kwestie van tijd dat verkeerde visie en intentie zich uitwerkt op een manier dat iemands welzijn en situatie alleen maar slechter wordt.

Na de dood zet dit principe van visie, wilsactiviteiten en gevolg van beide  zich voort volgens het Pali onderricht. In die zin is er geen sprake van nihilisme. Noch verdienste noch onverdienste gaat verloren. Het is en blijft ook iets individueels, net als in dit leven.  Ik heb er wel vertrouwen in dat de dood niet alles uitwist of ongedaan maakt. Je karma blijft je als een schaduw volgen, leren de sutta's. Ik zie ook niet waarom dit onmogelijk zou zijn.

Het idee dat wij het leven kunnen bezitten en dus ook kunnen verliezen, mag weliswaar conventioneel zijn, maar als je er over nadenkt, is het dan niet veel eerder waar dat het leven ons bezit?
Het is eigenlijk best een apart idee, vind ik, dat je het leven zou kunnen verliezen. Wij groeien op met dat idee. De dood als verlies van leven. Maar is dat wel een goede visie? Als verlies van bewustzijn niet hetzelfde is als sterven of doodgaan, wat is doodgaan dan eigenlijk?  Wat verlies je dan als je het leven verliest?

Misschien moet je "ik" eens vervangen door "zelfervaringsfenomeen".
Als ik zeg "er is geen ander", dan bedoel ik naar het verschijnen van dat zelfervaringsfenomeen.
Er is helemaal geen op zichzelf staande onafhankelijke persoon.
Er is een procesmatig gebeuren en in dat procesmatig gebeuren is er een zelfervaringsfenomeen.
En waar dat fenomeen verschijnt, daar verschijnt "ik".

 En die zogenaamde ander, dat is ook dat zelfervaringsfenomeen dat verschenen is, niet een of andere op zichzelf staande onafhankelijke persoon die zich op een beperkende manier identificeert en gehecht is aan bepaalde conditioneringen. mijn lichaam, mijn gedachten, mijn gevoelens, mijn land, mijn visies, mijn taal, mijn...

[Gouden middenweg & de wilde natuur]

Als je de titel van Ramesh Balsekar's boek, Ontsnappen is onmogelijk, naast de visie van U.G. Krishnamurti en Nisargadatta Maharaj legt, kom je uit bij een onwrikbare conclusie: de zoektocht is een cirkelredenering.

Als ontsnappen onmogelijk is blijft er maar één ding over: de totale acceptatie van de huidige staat, hoe alledaags of pijnlijk die ook is. Dat is het tegenovergestelde van de religieuze vlucht in hoop of mystiek.

Het klinkt misschien somber ("ontsnappen is onmogelijk"), maar voor degenen die klaar zijn met de uitputtingsslag van de spirituele zoektocht, is het juist een enorme bevrijding. Het is de "ontgoocheling" in de letterlijke zin van het woord: het weghalen van de goocheltruc.

Als er nergens heen te gaan is en niets te bereiken valt, valt de druk van de "spirituele carrière" weg. Je bent dan terug bij wat U.G. de "natuurlijke staat" noemde: gewoon een organisme dat functioneert, zonder de noodzaak om er een heilig verhaal van te maken.

Het lijden is veroorzaakt door het feit dat men is geboren in een toestand van onwetendheid.

Onwetendheid is het niet‑bewust‑zijn van de automatische processen die lijden voortbrengen; de boeddhistische weg is het bewust worden van die processen op het moment dat ze ontstaan, zodat de keten stopt.

de zoektocht naar einde van de lijdensspiraal is een legitieme zoektocht voor de lijdende mens. De mens ervaart het als een noodtoestand en zoekt een uitweg uit die noodtoestand.
Alleen is het zo, wanneer men niet tot de bodem gaat, dat de lijdensspiraal in de realiteit niet eindigt en de noodtoestand blijft bestaan.

de stress van de zoektocht kan inderdaad stress toevoegen, de middenweg is ook een ontstressen, overdrijf niet met je zoektocht, maar niet dat je zoektocht moet staken, en doen alsof, om vervolgens met een kort lontje te blijven zitten.

[Buddha Amitabha]

Weer: nee.

Meneer ervaringsgetuige gaat, gezien zijn staat van dienst hier, volgens mijn waarneming bijna uitsluitend uit van "de waarheid" van zogeheten 'rebelse' spirituele figuren (zoals hij ze ervaart); zij die het eigenlijk niet of nooit eens zijn met de gewone verhouding tussen Meester en leerling. Altijd is het geitenpaadje opeens de juiste norm, altijd is er kritiek op de "gevestigde orde" in de spiritualiteit.

Krishnamurti heeft de eigen ervaringswereld zijn hele spirituele loopbaan uitgeleefd, zijn eigen beleving er volledig in geprojecteerd. Hij was bijzonder intelligent, dat zeker. Maar als jongeling werd hij "ontdekt" door twee Theosofische figuren: Leadbeater en Besant. En zij, maar vooral Annie Besant, meenden dat ze de nieuwe Wereldleraar hadden gevonden, de Maitreya. De Maitreya is de in de oudheid aangekondigde nieuwe incarnatie van de Boeddha.

Jiddhu Krishnamurti werd Spartaans opgevoed door de Theosofen, als het ware klaargestoomd voor het Wereldlerarenschap. Dat Annie Besant helemaal uit de bocht gevlogen was met haar krankzinnige ideeën hieromtrent, dat werd Krishnamurti steeds duidelijker. Hij leed er zelfs ernstig onder, en besloot op een gegeven moment om er uit te stappen en zijn eigen weg te gaan. Voor hemzelf waarschijnlijk het beste.

Hierna heeft Krishnamurti zijn hele leven gericht op het ontkennen van de waarde van de verhouding tussen Leraar en leerling. Dat was zijn (anti-)leer, waar alles om draaide. Feitelijk zat hij vast in zijn eigen rigide ervaringspatroon, wat hij zelf aan den lijve had ervaren. Nooit meer duldde hij iemand als Leraar of Meester. Je zou het allemaal helemaal zelf moeten ontdekken en doen, zonder Meester. Alsof dat de enige juiste spirituele weg zou zijn.

Maar dit is geen weg voor iedereen. Misschien hooguit voor een enkeling, maar de meeste mensen komen geen stap verder zonder spirituele Meester. De weg of methode van Krishnamurti is de anti-methode. Ik denk zelf niet dat dit mensen kan helpen. Nogmaals: Krishnamurti was zeer intelligent, en ondanks dat hij de Theosofen achter zich had gelaten, had hij nog wel contacten in die wereld. Maar goed. De mens is vrij hulpeloos in spiritueel opzicht. De meeste mensen hebben hulp nodig, op hun eigen houtje lukt het ze niet of zelfs nooit om de juiste weg te vinden. Daarom zijn er Meesters en Leraren, en dat is ook de enige reden.

Wat Krishnamurti predikte, was eigelijk een zeer theoretische weg, bedoeld voor spiritueel rijpe mensen, die al een enorme weg hadden afgelegd. En zodanig spiritueel ervaren waren, dat ze mogelijk de weg van de Meesters of Leraren konden beëindigen. Maar in dat stadium komt elke leerling die in de spirituele relatie is geweest met een spirituele Leraar. Geen enkele waarachtige Meester houdt zijn leerlingen in afhankelijkheid. Als alles is onderwezen, dan wordt het onderricht van de Roshi (Meester) in bijvoorbeeld Zen gestopt. De leerling is nu zelf Meester geworden en wordt zelfs geïnitieerd en benoemd tot Roshi (Leraar). Dus Krishnamurti is in deze volledig overbodig, want hij doet het verkeerd. Hij verwacht van mensen dat ze meteen de sprong kunnen maken van niets naar volleerd Meester. En dat is onjuist, volgens mij.

[ervaringsgetuige]

Het lijden is veroorzaakt door het feit dat men is geboren in een toestand van onwetendheid.

Men is nooit geboren, men sterft nooit. Het spel van schepping en vernietiging gebeurt alleen in de geest die zichzelf als afgescheiden verbeeldt.

Zie deze video “Er is geen schepping, geen vernietiging”: Ramana Maharshi | Ajata Vada | Non-dualiteit |" verkent de radicale leer van Ramana Maharshi, specifiek het concept van Ajata Vada. Hieronder vind je de bespreking van de rode draad en het transcript.

De kernboodschap van de video is: "Er is geen schepping, er is geen vernietiging, er is alleen het Zelf." De video legt uit dat de wereld die wij ervaren een verschijning is die afhankelijk is van onze identificatie met het lichaam en de 'ik'-gedachte. De belangrijkste thema's zijn:

• De Illusie van de Wereld: Net zoals een touw in het halfduister voor een slang kan worden aangezien, projecteert onze geest een wereld vol problemen en angst op de stille realiteit van het Zelf.
  
  
• Zelfonderzoek (Self-Enquiry): De weg naar vrijheid is niet het zoeken naar antwoorden over de wereld, maar het onderzoeken van de vrager zelf ("Wie ben ik?").
  
  
• Bewustzijn als de Oceaan: Onze gedachten en emoties zijn als golven op de oceaan. Ze bewegen, maar ze veranderen de diepte van de oceaan (ons ware wezen) niet.
  
  
• Vrijheid door Onthechting: Ware bevrijding komt wanneer we stoppen ons te identificeren met de lijdende persoon en rusten in het stille, onveranderlijke getuige-bewustzijn.

Transcript

[00:00:08] Wat als het universum waarin je denkt te leven nooit echt is begonnen? Wat als elke zonsopgang, elke ademhaling, elk scheppingsverhaal niets meer waren dan patronen die verschijnen in een diepere, stille realiteit? Wat als de hele beweging van leven en dood slechts een rimpeling was die over iets heen trok dat nooit heeft bewogen, nooit is veranderd, nooit is geboren?

[00:00:36] Deze vragen zijn niet bedoeld om zichzelf te beantwoorden; ze zijn bedoeld om de grip van je gebruikelijke denken net genoeg los te maken zodat je onder ogen kunt zien wat Ramana Maharshi met absolute zekerheid verklaarde: "Er is geen schepping, er is geen vernietiging, er is alleen het Zelf." Deze uitspraak is geen metafysisch idee; het is een verwijzing naar je feitelijke natuur, hier en nu.

[00:01:04] Een zoeker zat ooit voor Maharshi en vroeg: "Bhagavan, als er geen schepping en geen vernietiging is, wat is dit dan allemaal dat ik zie? Dit lichaam, deze wereld, dit leven... wat is het?" Maharshi antwoordde: "Je ziet de wereld omdat je jezelf als het lichaam ziet. Vind het Zelf, en de wereld zal gekend worden voor wat hij is."

[00:01:30] Elke keer dat je zegt "ik ben gestrest, ik ben gekwetst, ik ben bezorgd", spreek je vanuit de lichaam-geest identiteit. Deze identiteit is de schepper van je persoonlijke wereld—je angsten, je gehechtheden, je zorgen. Wanneer Maharshi zegt "vind het Zelf", bedoelt hij: merk het bewustzijn op dat bestaat vóórdat er een gedachte opkomt. Merk de 'ik' op die getuige is van je gevoelens.

[00:02:14] Als je daar keer op keer naar terugkeert, begint je lijdende wereld zijn gewicht te verliezen. Niet omdat de wereld verandert, maar omdat je identiteit verschuift naar degene die voorbij de wereld is. De zoeker drong aan: "Zelfs als ik niet het lichaam ben, moet de wereld toch ooit begonnen zijn? De geschriften zeggen het, de wetenschap zegt het." Maharshi zei: "Al dergelijke vragen komen pas op nadat de 'ik' opkomt. Onderzoek eerst de 'ik' en kijk dan of de wereld nog verklaard moet worden."

[00:03:03] Maharshi wijst je op hoe de geest je bedriegt. Merk dit op: voordat een gedachte verschijnt—elke gedachte dan ook—is er dan een wereld? Waar is je universum in diepe slaap? Waar is je naam, je problemen, je relaties? Ze verdwijnen, maar jij verdwijnt niet. Je blijft achter als stil bewustzijn. Dit betekent dat de wereld die je ervaart altijd wordt gefilterd door de 'ik-gedachte'.

[00:03:42] In plaats van te vragen hoe de wereld is geschapen, vraag: "Wie is degene die dit vraagt?" Deze ene verschuiving leidt direct naar innerlijke vrijheid. De zoeker vroeg verder: "Zegt u dat deze wereld niet bestaat?" Maharshi antwoordde: "Het bestaat alleen als een verschijning in het Zelf, zoals een slang die in een touw wordt gezien."

[00:04:10] Als je een touw voor een slang aanziet, voel je angst, je reageert, je rent weg en raakt in paniek. Maar de slang heeft nooit bestaan. Je geest creëert elke dag slangen: "Wat als er iets met me gebeurt?", "Wat zullen mensen van me denken?", "Ik faal misschien." Deze angsten hebben dezelfde status als de illusoire slang. Ze voelen pas echt tot je helder ziet. Helder zien betekent pauzeren, de aandacht naar binnen richten en beseffen dat de gedachte geen substantie heeft.

[00:04:53] De zoeker vroeg zachtjes: "Wat ben ik dan in dit alles?" Maharshi antwoordde: "Jij bent het Zelf waarin alle verschijningen opkomen en ondergaan. Je bent nooit geboren, je sterft nooit. Het spel van schepping en vernietiging gebeurt alleen in de geest die zichzelf als afgescheiden verbeeldt."

[00:05:31] Wanneer je overweldigd bent, stop en vraag: "Aan wie verschijnt deze emotie?" Op het moment dat je naar binnen kijkt, verliest de emotie zijn grip.

[00:06:20] In die stilte wordt iets subtiels onmiskenbaar duidelijk: de wereld waaraan je je zo wanhopig vastklampt, heeft zich nooit één keer aan jou vastgeklampt. Het stijgt op als mist en vervaagt zodra je stopt je te identificeren met de geest die het interpreteert. De drama's die je "mijn leven" noemt, zijn niets meer dan golven die kortstondig dansen op je eigen oneindige aanwezigheid.

[00:07:31] Je begint te leven, niet als een persoon die probeert het leven bij elkaar te houden, maar als het stille bewustzijn waarin het leven moeiteloos verschijnt. Het lichaam beweegt, de geest denkt, situaties ontvouwen zich, maar innerlijk is er een kalme rust. Niets raakt wat je werkelijk bent. Om in deze herkenning te verblijven is het proeven van een vrijheid die niet afhangt van succes, relaties of zelfs spirituele prestaties. Je bent het onbeweeglijke centrum waarin alle werelden ontstaan en oplossen als vluchtige echo's in een oneindige lucht.

[lang kwaat]

Oke @GM&WN,

Ja, oke, misschien begrijp ik je?

Naar mijn smaak is de geest gewoon de geest. De geest is (bijvoorbeeld) een manier om te praten over datgene wat voelt en kent. Volgens mij is deze precies hetzelfde bij jou als bij mij. De natuur van geest is voor alle wezens hetzelfde volgens mij: leeg, helder en met een potentie om alles moeiteloos te manifesteren/reflecteren. Als een spiegel.

Geest is niet een entiteit-Ik. Dat wat voelt, ervaart, allerlei zaken meemaakt, is geen entiteit-Ik. Maar allerlei factoren construeren wel die belevingswereld dat je als een soort entiteit-Ik bestaat en ook als die entiteit-Ik dingen ziet, hoort, voelt en kent en allerlei zaken meemaakt en ook als entiteit-Ik zal sterven.

Naar mijn mening besprak de Boeddha dit als een begoochelde belevingswereld. Hier functioneert avijja nog.
Maar ook in die begoocheling zijn we niet anders van elkaar. Misschien is de begoocheling bij de een wat sterker dan bij een ander, en hierdoor ook het Ik-besef. Maar het is hetzelfde soort fenomeen voor iedereen volgens mij.

Ook al is er geen wezenlijk verschil tussen een regenboog die ontstaat in India en Nederland, het zijn wel fenomenen die onafhankelijk van elkaar ontstaan, bestaan en eindigen.
Zo werkt dat ook met bevrijding volgens mij. Dat is en blijft toch iets individueels.

[ervaringsgetuige]

Weer: nee.

Interessante biografische schets, maar volgens mij maak je hier een klassieke denkfout: je verklaart de oorsprong van Krishnamurti’s visie, en denkt daarmee de inhoud al te hebben weerlegd.

Dat Krishnamurti door Besant en Leadbeater als toekomstige wereldleraar werd klaargestoomd en daar later radicaal mee brak, is historisch juist. In 1929 hief hij zelfs de hele Order of the Star op met zijn beroemde woorden dat waarheid een padloos land is.

Maar zelfs als zijn afkeer van spirituele autoriteit mede uit die ervaring is gegroeid, volgt daar nog helemaal niet uit dat zijn inzicht daarom onjuist is.

Dat is alsof je zegt:
“De Boeddha zag lijden omdat hij een paleis verliet, dus zijn inzicht is slechts een projectie van zijn jeugd.”

Zo kun je letterlijk elke leraar psychologisch reduceren.

Waar het om gaat, is niet waar een inzicht biografisch vandaan komt, maar of het waar is in directe observatie.

En precies daar blijft Krishnamurti’s punt messcherp:
de afhankelijkheid van meester, methode en systeem kan heel subtiel het gevoel van innerlijke autoriteit en psychologische tijd in stand houden.

Dat jij zegt dat de meeste mensen zonder meester geen stap verder komen, is misschien praktisch waar op het vlak van discipline, gedrag en oriëntatie.

Maar Krishnamurti stelde een radicalere vraag:
kan afhankelijkheid zelf deel van het probleem zijn?

Dat is geen “sprong van niets naar volleerd meester”, zoals jij het voorstelt.

Hij vraagt niet dat iemand meteen verlicht is.
Hij vraagt of de geest zichzelf zonder tussenpersoon kan waarnemen.

Dat is iets totaal anders dan rijpheid veinzen of een meester overslaan.

Sterker nog: zijn hele breuk met de theosofische projectie bevestigt juist zijn centrale inzicht:
zodra waarheid georganiseerd wordt rond autoriteit, rol of hiërarchie, raakt de levende ontdekking verstard tot systeem.

Dus de vraag is niet of meesters voor sommigen functioneel kunnen zijn.
De echte vraag is: wordt de leerling ooit werkelijk vrij zolang hij psychologisch op een meester leunt?

Precies dáár prikt Krishnamurti in.

[Gouden middenweg & de wilde natuur]

Oke @GM&WN,

Ja, oke, misschien begrijp ik je?

Naar mijn smaak is de geest gewoon de geest. De geest is (bijvoorbeeld) een manier om te praten over datgene wat voelt en kent. Volgens mij is deze precies hetzelfde bij jou als bij mij. De natuur van geest is voor alle wezens hetzelfde volgens mij: leeg, helder en met een potentie om alles moeiteloos te manifesteren/reflecteren. Als een spiegel.

Geest is niet een entiteit-Ik. Dat wat voelt, ervaart, allerlei zaken meemaakt, is geen entiteit-Ik. Maar allerlei factoren construeren wel die belevingswereld dat je als een soort entiteit-Ik bestaat en ook als die entiteit-Ik dingen ziet, hoort, voelt en kent en allerlei zaken meemaakt en ook als entiteit-Ik zal sterven.

Naar mijn mening besprak de Boeddha dit als een begoochelde belevingswereld. Hier functioneert avijja nog.
Maar ook in die begoocheling zijn we niet anders van elkaar. Misschien is de begoocheling bij de een wat sterker dan bij een ander, en hierdoor ook het Ik-besef. Maar het is hetzelfde soort fenomeen voor iedereen volgens mij.

Ook al is er geen wezenlijk verschil tussen een regenboog die ontstaat in India en Nederland, het zijn wel fenomenen die onafhankelijk van elkaar ontstaan, bestaan en eindigen.
Zo werkt dat ook met bevrijding volgens mij. Dat is en blijft toch iets individueels.

kijk over dat individuele.
Je ziet wel dat de regenboog in India en de regenboog in Nederland wel fenomenen zijn die onafhankelijk van elkaar ontstaan, bestaan en eindigen.

zie je ook dat elk moment er een regenboog is die onafhankelijk van elkaar ontstaat, bestaat en eindigt ?
Ik bedoel.
om 16h44 zie je een regenboog. je hebt licht en je hebt regendruppels.
laten we de regenboog van 16h44 Siebe noemen.
Om 16h46 verdwijnt de regenboog.
om 16h51 verschijnt (vanaf een  standpunt op enkele kilometers afstand) opnieuw een regenboog, is dat Siebe die daar verschenen is ?

laten we nu teruggaan naar de regenboog van 16h44, je hebt licht en je hebt regendruppels.
om 16h44 en 15 seconden is de regenboog nog altijd aanwezig. Maar zijn dat dezelfde regendruppels en hetzelfde licht om 16h44 en 15 seconden als om 16h44 en 01 seconde ?

om 16h45 en 50 seconden , is dat inderdaad nog altijd dezelfde regenboog ? zijn het dezelfde regendruppels, hetzelfde licht, dezelfde locatie, dezelfde ruimtelijke coördinaten, dezelfde tijdsmoment ?

Het enige permanente in het verhaal zijn de verschijningsvoorwaarden, wanneer de verschijningsvoorwaarden zijn voldaan, dan verschijnt er een regenboog. en wanneer de verschijningsvoorwaarden niet voldaan zijn dan is het afwezig (vanuit ons standpunt verdwenen.)

het individu verhaal, heeft een zwaktepunt van permanentie, terwijl alle bestanddelen eigenlijk voortdurend aan verandering onderhevig zijn.

de regenboog Siebe, heeft welgeteld één moment bestaan, dat is nu.
en in het volgende moment , het daaropvolgende nu, was er weliswaar ook een regenboog, maar is net zo min de regenboog Siebe als de regenboog van 16h51  die in Nederland verschijnt of de regenboog die in India verschijnt om 17h45.

gemakshalve noemen we de regenboog van 16h44 dezelfde als de regenboog van 16h45 en 59seconden. Maar bij nadere analyse kun je dat moeilijk blijven volhouden.

[lang kwaat]

Ik vind toch niet dat ..."het individu-verhaal een zwaktepunt van permanentie heeft...", zoals jij dat zegt.

Je kunt toch wel zeggen dat er zoveel belevingswerelden zijn als er individuele mensen zijn (de doden en bewustelozen niet meegerekend) Daarmee zeg je toch niet dat die mensen eeuwig bestaan of dat die belevingswereld onveranderlijk is of permanent? Je kunt toch wel verdedigen dat elke belevingswereld uniek is, voor ieder mens verschillend, individueel van karakter?

Jij hebt jouw brein, zenuwen, zintuigen en samen met iets wat we geest noemen, vormt zich met dat als condities, een unieke en individuele belevingswereld.

Het is niet dat het Ik en mijn maken de individuele aard van ervaringen creeert volgens mij. Maar cognitie is nou eenmaal een individuele zaak volgens mij.

Heeft niet juist het niet-individu-verhaal de geur, smaak, reuk van permanentie?

[lang kwaat]

kijk over dat individuele.
Je ziet wel dat de regenboog in India en de regenboog in Nederland wel fenomenen zijn die onafhankelijk van elkaar ontstaan, bestaan en eindigen.

zie je ook dat elk moment er een regenboog is die onafhankelijk van elkaar ontstaat, bestaat en eindigt ?

Het lichaam dat eens geboren is, resultaat van de versmelting van eicel en zaadcel, bestaande uit cellen, moleculen, geboren uit een baarmoeder, groot gebracht met pap en snert, heeft volgens mij wel continuïteit maar lichaamsbeleving niet. Ook al verdwijnt ons besef van het lichaam volledig, zoals onder narcose, het geboren lichaam verdwijnt niet. Lichaamsbeleving is dus denk ik wat anders dan het lichaam. De condities waaronder beide ontstaan, bestaan en eindigen zijn anders.

Wat dit allemaal precies betekent weet ik ook niet. Bestaat geest onafhankelijk van het lichaam dat eens geboren is? Of is het meer zoals materialisten denken. Dat bewustzijn, dus ook bewustzijn van een lichaam, pas ontstaat als het brein een bepaalde rijpheid heeft? Is bewustzijn het product van het brein?

De sutta's volgend zag de Boeddha het duidelijk niet zoals materialisten doen. Hoewel het zintuiglijke bewustzijn wel degelijk verbonden is of ondersteund wordt door het lichaam, zag de Boeddha de dood, het uiteenvallen van het lichaam, ook weer niet als het definitieve en totale einde van de bewustzijnsstroom. Normaal gesproken continueert die voor de niet-verlichte.
De sutta's leren niet dat je een brein nodig hebt om te ervaren. Maar waarschijnlijk wel als mens. De geest? Waar praten we dan over? Wat is die geest dan?

Hoe dan ook, ik twijfel er niet aan dat niet alleen bewuste momenten bepalen dat wij leven of levend kunnen worden genoemd, en ook niet wie/wat we zijn. Ook onbewuste momenten doen dat. Die maken net zo goed deel uit van ons  totale leven. Sterker, die definiëren waarschijnlijk beter wat ons leven is en wie/wat we zijn dan de bewuste momenten.

Bewustzijn noemde de Boeddha een magic show in de Phena Sutta. Ik vind dat wel mooi. Bewustzijn kaapt alle aandacht en leidt de aandacht zo af van wat er echt gebeurt. Een goede goochelaar leidt je aandacht ook zo dat je niet echt ziet wat er echt gebeurt. Het meest kenmerkende aan bewustzijn is volgens mij het idee van permanentie, nicca. Het idee dat groen nou eenmaal de kleur van gras is, bijvoorbeeld. Alsof we alleen maar door de glazen van ons oogjes kijken om te zien dat gras groen is. Maar zo werkt het niet.

Bewustzijn is niet in staat te zien en begrijpen dat die kleur ook maar voorwaardelijk ontstaat als perceptie, en beslist geen eigenschap is van gras. Maar bewustzijn laat ons dat wel geloven. Het laat ons geloven dat de eigenschappen die wij als mens ervaren (kleur, koude/hitte, tijd, 3 dimensies, schoonheid, op een soort permanente manier bestaan dar buiten en in op bij de dingen die we waarnemen. Terwijl alle eigenschapen die wij ervaren alles over ons zeggen. Alles over onze zintuigen, brein, zenuwen, en cognitieve proces.

De hele belevingswereld ontstaat elk moment voorwaardelijk en niks er van is absoluut waar. Het is 1 grote magic show. We leven helemaal niet in een wereld zoals ie is, maar die indruk heeft bewustzijn wel. Een perceptie van nicca. In werkelijkheid ervaren wij als mensen maar 1 mogelijke optie van vele andere opties. En die optie is wat zich elk moment actualiseert. Zelfs de vormen die we zien zijn perspectief afhankelijk. Onze belevingswereld is een constructie die elk moment voorwaardelijk ontstaat maar geen mens beleeft dit zo, althans weinig.

Zijn wij die belevingswereld?

[ervaringsgetuige]

Zijn wij die belevingswereld?

Mooie slotvraag, Siebe: “Zijn wij die belevingswereld?”

Voor mij raakt precies daar het echte onderzoek.

Als die hele belevingswereld volgens jou elk moment voorwaardelijk ontstaat — kleuren, vormen, tijd, ruimte, lichaam, continuïteit, zelfs het gevoel van permanentie — hoe kun je dan zeggen dat wij dat zijn?
Dan identificeer je je toch opnieuw met iets wat verschijnt en weer verdwijnt?

De hele show die jij zo scherp beschrijft, inclusief bewustzijn als “magic show”, is blijkbaar gekend.
Zelfs de ervaring dat de wereld als constructie verschijnt, is alweer iets dat gekend wordt.

Daarom lijkt de wezenlijkere vraag mij niet of wij die belevingswereld zijn, maar: wat is de bron van dat kennen zelf?

Niet de inhoud van ervaring, niet de wisselende percepties, maar de kennendheid waarin al die verschijnselen opkomen en verdwijnen.

De show verandert constant.
Wat daarin verschijnt is voorwaardelijk, perspectiefgebonden en vluchtig.
Maar dat het überhaupt gekend wordt, wijst voor mij naar iets fundamentelers dan de show zelf.

Misschien blijven we, zolang we enkel de magic show analyseren, nog steeds binnen de grenzen van diezelfde show.
Interessanter wordt het wanneer de aandacht terugkeert naar datgene wat zelfs de show kent.

Dus voor mij verschuift jouw vraag van
“Zijn wij die belevingswereld?”
naar:

wat is die kennendheid waarin zelfs die hele belevingswereld verschijnt?

[lang kwaat]

Wat ik vaststel is dat boeddhisten hierover van mening verschillen. Volgens bepaalde leraren en scholen zijn er niet meer dan per dag, uur en moment (wisselende) belevingswerelden  die door wijsheid van lijden kunnen worden bevrijdt en definitief en volledig eindigen bij een laatste dood. Dat is wat zij uit de Pali teksten halen. Als ze al een bron van kennen erkennen, dan is dat eerder zoiets als 'the mind-base'. De basis van de geest. Maar ook die zien zij als komend en gaand. Zij erkennen geen stabiel element zeg maar. Zij erkennen ook niet iets wat zelf geen beleving is.

Hun manier van oordelen wordt volgens mij vooral geleid doordat het alternatief volgens hen niet te rijmen is met de leer. Het alternatief van een soort eeuwig gewaarzijn, eeuwig bewustzijn, eeuwig veld van intelligentie. Zij zien de Boeddha als iemand die dit idee (dat ook al wordt verwoord in de Upanishaden) weerlegt. Bovendien, zij zien er een soort atta geloof in. Het geloof in een essentie of substantie die op zichzelf bestaat. Ook zien ze er het probleem in van een eeuwigheidsleer die de Boeddha niet leert.
Al met al zien zij dus veel meer bezwaren in het alternatief, ---Een eeuwig soort gewaarzijn of substantie of grond van alles--, dan in het idee dat Boeddha leerde dat werkelijk alles tijdelijk van karakter is.

Het komt volgens mij neer op de vraag wat de Boeddha bedoelde met het begrip 'asankhata'. In AN3.47 wordt het beschreven als ...geen ontstaan wordt gezien, geen eindigen, en geen verandering in de tussentijd. Maar...beschrijft dit echt iets wat eeuwig is? Als je iets eeuwig bestaand noemt moet het dan niet ontstaan zijn? Kan iets wat niet ontstaan is, bestaan?

Ik geloof zelf dat asankhata niet echt uitgelegd kan worden in termen van 'iets of niets', of als 'eeuwig', of in termen van 'bestaan en niet-bestaan'. Het is volgens mij niet iets zintuiglijks en als zodanig geen perceptie. Daarmee kan het ook niet uitgedrukt worden op de manier waarop wij zaken ervaren: 3 ruimte dimensies, verleden-heden-toekomst, kleur/vorm, geur, smaak, ontstaan, bestaat, houdt op te bestaan etc. Kortom, wat zelf geen beleving is kun je als het ware ook niet uitdrukken in termen van beleving.

Is er dan iets wat geen beleving is?

Ik zie dat boeddhisten hier verschillende ideeën over hebben ontwikkelt. En niet alleen dat, ook felheid en oordelen die er bij komen kijken. Voor de ene boeddhist is het de enige ware Dharma dat er alleen maar veranderlijkheid is, komen en gaan, eindigen. Het enige wat volgens hen niet veranderlijk is, is dat bij volledige verlichting alles eindigt bij een laatste dood en nooit weer een belevingswereld ontstaat. Dus een levensstroom eindigt dan volledig en definitief.

ik zie echt niet hoe iemand bijvoorbeeld zeker zou kunnen weten dat een vermogen tot kennen (gewaarzijn ipv gewaarworden) op dezelfde manier ontstaat en eindigt als gewaarwordingen.
Volgens mij is er niks wat kan bewijzen of tot de zekerheid kan leiden dat werkelijk alles van de aard is van komen en gaan. Volgens mij ook niet voor een Boeddha. Zoiets is en blijft een geloof, een aanname. Het wordt nooit een zekerheid. Ik zie dat als een onmogelijkheid.

[lang kwaat]

De show verandert constant.
Wat daarin verschijnt is voorwaardelijk, perspectiefgebonden en vluchtig.
Maar dat het überhaupt gekend wordt, wijst voor mij naar iets fundamentelers dan de show zelf.

Ik snap dat die stap gemaakt wordt. MAAR je kunt je ook afvragen:Zien of begrijpen wij echt wel dat al onze belevingen voorwaardelijk ontstaan, perspectief gebonden zijn, vluchtig van aard?

Je kunt meteen de sprong maken naar iets fundamentelers en daarin je steun zoeken, houvast en de waarheid etc.
Maar ik denk eigenlijk dat het beter is im frage te stellen of we echt wel het bovenstaande begrijpen.
Niet intellectueel, maar beleven we ook echt het voorwaardelijk ontstaan, het perspectief-afhankelijke, het vluchtige karakter van belevingen?
Is dat echt onze wereld al, of meer nog een idee?

Ik denk dat voor vrijwel alle mensen het vooral een idee is.
En als idee is het makkelijk te begrijpen zelfs. Maar is het ook werkelijk je wereld? Is het werkelijk geinternaliseerd?
Is het echt waar voor jezelf geworden?
Die kans is denk ik klein.

Ik wil niet zeggen dat er niet iets fundamenteler is of dat dit er niet toe doet. Beslist niet.
Maar ik denk dat we beter maar niet te snel de conclusie  kunnen trekken dat we werkelijk het voorwaardelijk ontstaan, het perspectief-gebonden karakter, de vluchtigheid van elke beleving, echt zien en begrijpen, en dit werkelijk hebben gerealiseerd.

[ervaringsgetuige]

Wat ik vaststel is dat boeddhisten hierover van mening verschillen.

En precies daarom lijkt het mij dat de vraag of er iets fundamentelers is dan de belevingswereld, of alles werkelijk ontstaat en vergaat, uiteindelijk een beweging van het denken blijft.

Het denken wil zekerheid:

• is er een stabiele bron?
• is alles tijdelijk?
• eindigt alles definitief?
• is asankhata iets of niets?

Maar wie is het die die zekerheid wil?

Misschien is niet zozeer het antwoord op die vragen doorslaggevend, maar het zien dat de behoefte aan een sluitende metafysische visie zelf alweer een verschijnsel in de geest is.

[ervaringsgetuige]

De show verandert constant.
Wat daarin verschijnt is voorwaardelijk, perspectiefgebonden en vluchtig.
Maar dat het überhaupt gekend wordt, wijst voor mij naar iets fundamentelers dan de show zelf.

Ik snap dat die stap gemaakt wordt. MAAR je kunt je ook afvragen:Zien of begrijpen wij echt wel dat al onze belevingen voorwaardelijk ontstaan, perspectief gebonden zijn, vluchtig van aard?

Je kunt meteen de sprong maken naar iets fundamentelers en daarin je steun zoeken, houvast en de waarheid etc.
Maar ik denk eigenlijk dat het beter is im frage te stellen of we echt wel het bovenstaande begrijpen.
Niet intellectueel, maar beleven we ook echt het voorwaardelijk ontstaan, het perspectief-afhankelijke, het vluchtige karakter van belevingen?
Is dat echt onze wereld al, of meer nog een idee?

Ik denk dat voor vrijwel alle mensen het vooral een idee is.
En als idee is het makkelijk te begrijpen zelfs. Maar is het ook werkelijk je wereld? Is het werkelijk geinternaliseerd?
Is het echt waar voor jezelf geworden?
Die kans is denk ik klein.

Ik wil niet zeggen dat er niet iets fundamenteler is of dat dit er niet toe doet. Beslist niet.
Maar ik denk dat we beter maar niet te snel de conclusie  kunnen trekken dat we werkelijk het voorwaardelijk ontstaan, het perspectief-gebonden karakter, de vluchtigheid van elke beleving, echt zien en begrijpen, en dit werkelijk hebben gerealiseerd.

Waarom maak je er opnieuw een probleem van?

Je zegt: is het echt gerealiseerd, is het werkelijk geïnternaliseerd, is het meer dan een idee?
Maar wie stelt die vraag?

Dat is opnieuw de mind die zekerheid zoekt over haar eigen staat.

De mind wil weten:

• heb ik het goed begrepen?
• is het diep genoeg?
• is het al werkelijk mijn wereld?
• is het al realisatie?

Zie eerst dat ook deze twijfel slechts een verschijnsel is in consciousness.

Of de wereld nu als vluchtig wordt beleefd of nog slechts als idee verschijnt, beide worden gekend.
Zelfs de gedachte “het is misschien nog alleen maar intellectueel” verschijnt en verdwijnt in hetzelfde kennen.

Dus raak niet verstrikt in de vraag of het voldoende gerealiseerd is.

Blijf bij het eenvoudige feit dat jij bent.
Niet wat je begrijpt, niet hoe diep het inzicht is, maar het naakte weten van aanwezig-zijn.

Van daaruit zal het onderscheid tussen idee en realisatie vanzelf zijn belang verliezen.

[lang kwaat]

Het eerlijke en ware verhaal is volgens mij dat een baby bij geboorte al meer nodig heeft dan eten en drinken.
Het heeft 'nestwarmte' nodig. Liefdevolle zorg, affectie, genegenheid. Dat stelt de baby gerust. Die kan niet zichzelf geruststellen.
De geruststelling moet komen van anderen.

Een mens blijft als baby functioneren, vind ik. Blijft zoeken naar geruststelling.
Tanha. Een diep verlangen. Heel diep.
Er is altijd een soort ondertoon van bezorgdheid, ongerustheid, onveiligheid.

Als je ouder wordt vind je zelf meer manieren om je gerust te stellen.
Relaties stellen gerust, leuke vriendschappen, spullen, rituelen, spirituele praktijken, geloof, religie, ideeën, gewoonten/routines. Vast wel meer.

Een baby, kind, mens leeft beslist niet van nature in een soort wereld waarin ie zich moeiteloos geborgen voelt, veilig, vertrouwd.
Daar moet heel hard elke dag weer aan gewerkt worden.

Wat kun je anders doen dan dit alles zo oprecht en eerlijk mogelijk benaderen.
Noch jezelf noch anderen bedriegen.
Als je je niet echt veilig voelt, als je die ondertoon voelt, is dat je belevingswereld.

Ik geloof dat de realiteit is dat je dit ook heus niet zomaar even verandert.
Je kan van alles aangrijpen om je wat zekerder te voelen, minder ongerust, veilig, maar dat haalt het ook weer niet echt weg.

Ik geloof wel dat de Boeddha een weg toont en zelf aflegde die op een structurele fundamentele manier afrekent met die ondertoon van onveiligheid en ongerustheid.
Maar je moet hierin eerlijk zijn vind ik.
Er is natuurlijk een verschil tussen niet meer die gevoelens hebben en deze bestrijden door er iets tegenover te zetten.

Ik denk dat iedereen wel weet door ervaring dat je die diepe behoefte aan geruststelling niet zomaar even ontwortelt.
Volgens mij moeten we het eerst omarmen. En ons zo opstellen dat het gewoon menselijk is, biologie.
Het heeft niks met Ego te maken. Het vraagt niet om veroordeeld te worden of als onkunde en onwetendheid neergezet te worden.
Dan wordt het namelijk al snel weer te oordelend.

Ik geloof dat de Boeddha dit heel neutraal zag, niet veroordelend. Hij noemde het de pijl in het hart.
Door de pijl in het hart rennen wezens in alle richtingen, steun, veiligheid, bescherming, troost, gerustheid hierin en daarin zoekend.
In de dood zelfs, of in voortbestaan in een hemel maar ook aangename zaken hier en nu ervaren stelt gerust.
De ratrace draait niet zozeer om verzamelen of om het overeind houden van Ego maar eigenlijk om geruststelling.
Het hart zoekt eigenlijk geruststelling. Diep, diep existentieel.

Je kunt er allerlei analyses op loslaten maar het vraagt volgens mij vooral om gezien te worden en erkend te worden als volledig normaal gedrag.
Het verdient niet behandeld te worden op een normatieve manier, vind ik. We zitten allemaal, samen met andere wezens, in hetzelfde schuitje.

Ja, er is altijd een competitie gaande van wat dan de juiste weg is, het juiste middel, de juiste kuur.
Maar dat lost ook niks op. Dat helpt niemand iets.
Ook niet Krishnamurti's analyses. Ze helpen niks. Het is allemaal slechts competitie-gedreven gedrag.
Mijn weg is de beste....er is geen weg...bla, bla...eindeloos oeverloos pretentieus.
Ondertussen, mensen blijven zoeken naar veiligheid, bescherming en voelen zich ongerust.

Ik geloof dat het goed is dat we onze diepe behoefte aan geruststelling zien, erkennen, niet veroordelen.
Het is geen verlangen van Ego maar van het Hart. Een zaak van het hart, een harte zaak. Van harte.