verlicht, niet verlicht … het zijn allemaal maar ideeën. Verlichting is niet meer dan een concept in de oneindige reeks concepten over zelf-verbetering, het vinden van jezelf of van geluk.
Veel boeddhisten streven ernaar om 'verlichting' te realiseren, net als de Boeddha, maar het streven naar verlichting kan net zo goed een valstrik kan zijn als het streven naar geluk, of het proberen te vinden van wie of wat je bent.
Want de paradox is dat het "ik" dat ernaar streeft om verlicht te worden, hetzelfde ego is dat uiteindelijk moet worden losgelaten. Het ego wil altijd iets bereiken, iets 'hebben' - of dat nu geluk, rijkdom of verlichting is. Door dit verlangen naar verlichting blijft de geest vasthouden aan een concept, aan een toekomstige staat, en blijft het de illusie van een afzonderlijk "ik" in stand houden.
Kortom: Vanuit een non-duaal perspectief is het streven naar verlichting een spel van de geest.
Zintuiglijke informatie wordt nou eenmaal op een individuele manier verwerkt, lokaal, en levert een lokaal en uniek individueel perspectief op. Jij ziet door jouw ogen, ik zie door mijn ogen en we zien verschillende dingen. Hetzelfde voor de andere zintuigen. We hebben beide unieke gevoelens en waarnemingen die komen en gaan. Als hebzucht, haat en begoocheling zou verdwijnen uit deze unieke cognitieve stromen, wordt die stroom dan iets wat niet meer individueel is? Geloof dat niet. Het individuele karakter van cognitie gaat volgens mij niet verloren.
Mijn stelling is dus:
Het unieke en individuele karakter van cognitie komt niet door een Ik of door hechten maar door de aard van cognitie zelf. Ook als de geest niet grijpt naar de waarneming van een boom, het is en blijft een uniek en individueel perspectief. Ook als je het onaangenaam gevoel van kiespijn mentaal niet-verkrampt waarneemt, het blijft toch iets unieks en individueels.
Je kunt volgens mij wel zeggen dat gehechtheid alles veel persoonlijker en ook zwaarder wegend maakt. Het voegt de sfeer van Ik en mijn toe aan alles wat wordt gezien, gehoord, gevoeld, gekend. In die toe-eigening wordt alles zwaarder beleefd. Maar cognitie vrij van hebzucht, haat en begoocheling blijft iets individueels, volgens mij.
Vlees-GewordenAls het gaat om verlichting en bevrijding dan gaat het ook om iets wat je verwezenlijkt op persoonlijke of individuele wijze.
Het Woord is dan als het ware Vlees-geworden. Dat is wat ook echt telt in de Pali sutta's en natuurlijk ook in het Christelijk geloof. Het gaat niet om mooi praterij over een onverdeelde grond, een non-duaal bewustzijn, een heelheid maar maak dat dan maar eens van het Vlees. Dat is de heilige opdracht. En op die manier wordt verlichting, heiligheid, heelheid ook meer dan maar een idee, een concept, en spel van de geest want dan wordt het echt levend gemaakt, oftewel dan maak je het ook echt waar, iets reëels maak je er dan van.
Wat heeft het voor zin om over Liefde te praten als je in de praktijk van het leven niemand kunt uitstaan? Of over geduld als je in de praktijk van het leven niks met geduld doet? Of over Ego-loosheid als je in de praktijk van het leven altijd maar je zin doorduwt en andere mensen niet ziet staan? Of over ingeboren heelheid terwijl je in de praktijk van het leven je alsmaar hongerig voelt, iets missend, mis-kent etc.? Het woord moet vlees worden. Als je dit loslaat, belandt je in een soort nihilisme, vind ik.