De Ikkigheid komt alleen maar omdat wij zulke broeinesten van begeerte zijn. Nou kun je wel van jezelf en anderen verwachten dat je zonder Ikkigheid moet zijn maar dit is gekkenwerk.
De hoofdoorzaak van lijden wordt trouwens consequent onderwezen als de begeerte die dan weer eens hierin, dan weer eens daarin plezier en heil zoekt. Uitzien naar....Waarom zie je ergens naar uit? Omdat je het als iets aangenaams ziet, iets fijns, iets wat je goed zal doen of zelfs heil brengt. Er is dus een element van bekoring. Welke bekoringen bechreef de Boeddha als de oorzaak dat de lijdenspiraal nooit doorbroken wordt? Drie. Welke? 1. Met verheugenis uitzien naar straks zintuiglijk genot, 2. met verheugenis uitzien naar straks de dood en niks meer voelen, en 3. met verheugenis uitzien naar een persoonlijk voortbestaan in een hemel na de dood.
Je ziet hier ook wel dat begeerte als oorzaak van lijden niet echt hetzelfde is als emotionaliteit maar eigenlijk is begeerte als oorzaak van lijden verbonden met een visie op het leven en op de weg naar welzijn/heil in dit leven. De drie soorten begeerten berusten elke op een verkeerde visie wat echt tot welzijn en heil leidt, volgens de Pali Boeddha.
Waarom is het Ik niet de oorzaak van lijden? Zelfs als je bewusteloos bent en dus geen Ik besef hebt is deze begeertevolle onderstroom, de oorzaak van lijden, nog altijd aanwezig. Ook dieren zonder duidelijk Ik besef hebben nog begeerte die als oorzaak van lijden functioneert. Niet alleen in intenties en plannen komt begeerte tot uiting maar ook in neigingen.
Het grootste maatschappelijk probleem zie ik als het niet erkennen dat de begeerten die we in onszelf en anderen aanwakkeren, en die meer en meer broeinesten van ons maken, zich tegen ons zal keren, tegen anderen, tegen ons welzijn, in dit leven maar ook na de dood. De wereld kent begeerte als de uitweg uit lijden maar de edelen als wat maar nooit een einde brengt aan lijden.
Dat Ikkerige is niet te voorkomen zolang we broeinesten zijn, volgens mij. Natuurlijk kun je je meer op Wij-richten maar hoe groot is dat Wij? Het wij van Nederlandsers? Het Wij van christenen? Het wij van Islamieten? Het wij van mijn familie en gezin? Ik denk dat de Boeddha het grootst mogelijk Wij in het zicht had. Het welzijn van alle wezens. Begaan met het welzijn van alle wezens onderwees hij de vier edele waarheden, onder andere. Begeerte als de hoofd oorzaak van lijden, en het einde van diezelfde begeerte als het einde van lijden.
