Auteur Topic: Drie dingen over de leer van de Boeddha  (gelezen 169 keer)

0 leden en 1 gast bekijken dit topic.

Offline Bodhiboom

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 883
Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Gepost op: 09-06-2020 16:31 »
Beste allen,

Deze dingen ben ik elders tegengekomen en ik dacht het is goed om ze even ter discussie te stellen.

1. De Boeddha gaf aanwijzingen, hints.

Ik heb gehoord dat veel van de dingen die de Boeddha doorgaf aanwijzingen waren, dat hij zelden sprak in helemaal uitgewerkte taal, maar dat er vaak elementen van interpretatie waren.

2. De Boeddha onderwees aan specifieke mensen.

Ik heb gehoord dat veel van de Boeddha’s uitspraken aan specifieke mensen werden gegeven, dat als er een les in zat dat die les verbonden was aan de persoon die de vraag stelde.

3. De Boeddha onderwees met bekwame middelen.

Ik heb gehoord dat de Boeddha’s leer vaak bedoeld was om een specifiek effect te creëren, dus als hij iets zei dan was het niet altijd te generaliseren naar een algemeen vatbare les.

Ik dacht zo, dat geeft toch wel een beetje een bedenking over hoe je de uitspraken van de Boeddha moet interpreteren. Het lijkt erop dat het niet altijd even eenvoudig is als simpelweg een verhaal op jezelf betrekken.

Met zonnige middaggroet,
Bodhiboom
« Laatst bewerkt op: 09-06-2020 16:46 door Bodhiboom »
Bij elke inademing breng ik kalmte tot mijn lichaam;
Bij elke uitademing glimlach ik naar de wereld.

Noel

  • Gast
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #1 Gepost op: 09-06-2020 19:13 »
...

« Laatst bewerkt op: 09-06-2020 21:25 door Noel »

Offline MaartenD

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 663
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #2 Gepost op: 10-06-2020 14:20 »
Beste Bodhiboom,

Dank je wel voor je drie gedachten.

Mijn begrip is dat de sutta's uitgesproken zijn met in iedere situatie en voor iedere persoon of groep de juiste woorden en uitdrukkingen. De Boeddha was een onvolprezen leraar en staat er niet geschreven dat hij de overgelijkbare temmer was van de tembaren? Dit is goed overeenkomstig met de leer.

Dit wil denk ik persoonlijk inderdaad zeggen dat we moeten uitkijken met elke uitspraak direct op onszelf betrekken. Veel van de sutta's zijn voor de bhikku(ni)'s bedoeld en niet voor leken. Zijn ze dan niet leerzaam? Natuurlijk wel.

De Boeddha was erg goed bekend met de upanisaden van zijn tijd en kon er in gesprekken of zelfs debatten goed mee overweg. Zijn Vier Nobele Waarheden komt uitstekend overeen met de geneeskunde van de zesde eeuw voor onze jaartelling. Men had bij ziektes sterk de neiging te kijken naar wat er is, wat de oorzaak is, of er een oplossing bestaat en zo ja hoe dat aan te pakken. Zijn publiek begreep dus onmiddellijk wat hij bedoelde met de cattāri ariyasaccāni. Of in elk geval snapten ze in welke sfeer hij zijn uitspraak plaatste.

Voor boeren had de Verheven Leraar verhalen over een os aan een touw, voor gezinshoofden had hij verhalen over hoe je je geld besteed en wat goede vrienden zijn. En zo voort. We weten het natuurlijk niet maar het kan leuk zijn om te peinzen over wat de Boeddha tegen ons had gezegd.

Je derde punt is denk ik zeer raak. De Boeddha was een soteriologische missionaris gedurende zijn prediking, geen leraar filosofie. Dat wil echter niet zeggen dat alles dan maar juist en goed is, als het maar een bepaald effect sorteert. De Boeddha kon bijzonder scherp zijn over verkeerde uitleg van zijn ideeën. We kunnen erop vertrouwen dat hij wist wat vaardige middelen waren.

We hebben nu alleen nog de geschreven dhamma en natuurlijk de sangha('s). Wat nu? Het is hier dat ik vermoed dat de metafoor van een dans nuttig is. Omgaan met de leer hoort naar mijn gevoel te gebeuren op gracieuze wijze. Respect voor de teksten is belangrijk, vaardig handelen is belangrijk, geloof en vertrouwen in de Boeddha zijn essentieel maar dat is ook zelf op je eigen manier van binnenuit ontwikkelen. Dit is niet in tegenspraak met elkaar! Het is allemaal tegelijk juist.

Om deze reden heb ik ooit de term dhammamitta bedacht. Ik voel dat je vriend moet/mag zijn van de Leer en dat als je dit bent, de Leer ook jouw vriend zal zijn.

Offline marcel

  • wat is dit
  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3132
  • een goed voorbeeld is van onschatbare waarde
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #3 Gepost op: 10-06-2020 15:38 »
Dag Maarten,

wat bedoel je met : soteriologisch?
niks is wat het lijkt

Offline Bodhiboom

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 883
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #4 Gepost op: 10-06-2020 16:36 »
Het is hier dat ik vermoed dat de metafoor van een dans nuttig is. Omgaan met de leer hoort naar mijn gevoel te gebeuren op gracieuze wijze. Respect voor de teksten is belangrijk, vaardig handelen is belangrijk, geloof en vertrouwen in de Boeddha zijn essentieel maar dat is ook zelf op je eigen manier van binnenuit ontwikkelen. Dit is niet in tegenspraak met elkaar! Het is allemaal tegelijk juist.

Om deze reden heb ik ooit de term dhammamitta bedacht. Ik voel dat je vriend moet/mag zijn van de Leer en dat als je dit bent, de Leer ook jouw vriend zal zijn.

Ik denk dat je dat goed hebt gezien, hoe meer goede en gracieuze energie je tentoonstelt ten opzichte van de leer, hoe meer je ook terug krijgt. Maar ik vind ook dat je niet van de leer kan verwachten dat alles ervan bij je zal passen, als je hem echt gaat verkennen en bijvoorbeeld anthologieën gaat lezen van Edward Conze of Bhikkhu Bodhi dat kom je veel materiaal tegen van wat wisselende achtergronden.

Daarom dacht ik ook dat het goed is om deze punten over de leer van de Boeddha te kennen, dan ben je ook niet verbaasd als je een keer een Sutra tegenkomt waarin de vraagsteller een deva is, en weet je dat je dat met een korreltje zout kan nemen.

Er zijn best wat subtiliteiten over hoe je de sutras interpreteert, zelfs een ervaren lezer gaat er nog wel eens mee de mist in.
Bij elke inademing breng ik kalmte tot mijn lichaam;
Bij elke uitademing glimlach ik naar de wereld.

Offline marcel

  • wat is dit
  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3132
  • een goed voorbeeld is van onschatbare waarde
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #5 Gepost op: 10-06-2020 17:01 »
ergens heb ik in een of ander circuit gelezen of gehoord
dat de Boeddha 84.000 methoden heeft onderwezen,
omdat er zoveel verschillend geaarde mensen zijn,
verschillend gepredisponeerd...
dat komt wel een beetje overeen met een stukje uit
de mooie post van Maarten

dan lijkt het dus, afgezien van allerlei conceptuele
verhandelingen, de kunst om er daarvan eentje
te vinden die bij je past
« Laatst bewerkt op: 10-06-2020 19:30 door marcel »
niks is wat het lijkt

Offline MaartenD

  • Gevestigde Sangha
  • *****
  • Berichten: 663
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #6 Gepost op: 11-06-2020 18:32 »
Soter is een oud Grieks woord voor 'redder'. Van Jezus wordt gezegd dat hij soteriologisch bezig was, zijn hoofddoel of -onderwerp was het redden van mensen.

Citaat
aar ik vind ook dat je niet van de leer kan verwachten dat alles ervan bij je zal passen, als je hem echt gaat verkennen en bijvoorbeeld anthologieën gaat lezen van Edward Conze of Bhikkhu Bodhi dat kom je veel materiaal tegen van wat wisselende achtergronden.

Zeer juist. Ik ga maar niet in op de vraag of je de deva's al of niet met een korreltje zout moet nemen. Dat durf ik niet meer. Afijn, belangrijker is denk ik te beseffen dat niet al die teksten op jou of mensen-zoals-jij gericht zijn. Je mag meelezen en mee luisteren maar je 'hoeft' niet per se altijd iets met letterlijk elke tekst. Je kan er, vrees ik, zelfs verkeerd aan doen.


Offline Bodhiboom

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 883
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #7 Gepost op: 11-06-2020 19:33 »
Afijn, belangrijker is denk ik te beseffen dat niet al die teksten op jou of mensen-zoals-jij gericht zijn. Je mag meelezen en mee luisteren maar je 'hoeft' niet per se altijd iets met letterlijk elke tekst. Je kan er, vrees ik, zelfs verkeerd aan doen.

Dat ben ik helemaal met je eens. Het blindelings toepassen van de soetras zou wel eens kunnen resulteren in het gedrag van een wildeman, vooral als je een westerling bent die op AccessToInsight aan het struinen is door de complete collectie.

De Boeddha heeft wel eens gezegd, en vergeef me als ik hier vaak op terugkom, de leer moet je testen zoals een goudsmid goud test dat hij gaat kopen op de markt, door te snijden, te verbranden, en te wrijven. Je kan het niet zomaar in je opnemen.

Ik heb ook wel eens gehoord van mensen die een handjevol soetras memoriseren, niet meer dan 4 of 5, en die daar dan een leven mee doen. Dat kan ik me goed indenken, als je een paar van de kern soetras neemt zoals de Kalama Soetra en de Satipatthana Soetra.
Bij elke inademing breng ik kalmte tot mijn lichaam;
Bij elke uitademing glimlach ik naar de wereld.

Offline marcel

  • wat is dit
  • Eerwaarde
  • ******
  • Berichten: 3132
  • een goed voorbeeld is van onschatbare waarde
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #8 Gepost op: 11-06-2020 19:53 »
Soter is een oud Grieks woord voor 'redder'. Van Jezus wordt gezegd dat hij soteriologisch bezig was, zijn hoofddoel of -onderwerp was het redden van mensen.

in mijn woordenboek staat:
term die verwijst naar Jezus als zaligmaker

dus dacht ik dat even na te moeten vragen

bedankt voor je uitleg

niks is wat het lijkt

Offline Bodhiboom

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 883
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #9 Gepost op: 12-06-2020 13:59 »
Ik ga maar niet in op de vraag of je de deva's al of niet met een korreltje zout moet nemen. Dat durf ik niet meer.

Dat is wel sympathiek van je Maarten. Persoonlijk ben ik teveel een nuchtere Hollander om veel geloof te hechten aan Deva’s, alhoewel ik wel het een en ander heb meegemaakt in meditatie en op de rand van de slaap waarvan ik zou zeggen dat het bijzonder was.
Bij elke inademing breng ik kalmte tot mijn lichaam;
Bij elke uitademing glimlach ik naar de wereld.

Offline nico70+

  • Eerwaarde Verzoek
  • *****
  • Berichten: 974
    • facetten van het boeddhisme
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #10 Gepost op: 21-06-2020 18:32 »
Beste Bodhiboom,


Ik probeer je drie dingen te beantwoorden volgens het Theravada.

1. De Boeddha gaf aanwijzingen, hints.

De Boeddha legde soms iets in het kort uit. Dat werd dan door de vraagsteller niet begrepen en door een discipel van de Boeddha nader uitgelegd. Die nadere uitleg werd dan later aan de Boeddha verteld die er dan zijn goedkeuring aan gaf.
Het is dus volgens mij niet zo dat meerdere interpretaties mogelijk zijn.

2. De Boeddha onderwees aan specifieke mensen.

Specifieke mensen stelden aan de Boeddha vragen en de Boeddha gaf antwoord op die vragen. Het zijn dan specifieke antwoorden. Maar in de meeste gevallen zijn die lessen of wijze raadgevingen ook voor anderen van toepassing.
Ook door zijn discipelen werden vragen gesteld. Het antwoord van de Boeddha was dan (meestal) niet bedoeld voor de vragensteller maar voor de groep van leerlingen van de betreffende discipel.
O.a. in het Sutta Nipata staan veel leerreden die tot een specifiek persoon gericht zijn. [zie eventueel  http://facettenvanhetboeddhisme.nl/5.2.5.5.%20Sutta-Nipata.html of https://docs.google.com/document/d/1zC5cqyP4F4m_QRDLqHxxm2yOZc2bXyt5Zzq2g8cTI8E/edit?usp=sharing

3. De Boeddha onderwees met bekwame middelen.

De Boeddha onderwees zijn leer op zo’n manier dat zij door de toehoorder(s) begrepen kon worden. Hij gebruikte vaker voorbeelden die in zijn tijd begrepen werden. Dat is onderwijzen met bekwame middelen.
Zo onderwees hij eens Kisagotami erover dat de dood een algemeen verschijnsel is, en onvermijdelijk. Hij gebruikte toen het middel van het mosterdzaadje.
Heel zelden is sprake van een wonder (zoals het Tweeling-wonder). Hij schiep toen een specifiek effect om de trots te breken van zijn ongelovige verwanten. [zie eventueel http://facettenvanhetboeddhisme.nl/1.4.%20Het%201e%20%20jaar%20na%20de%20Verlichting.html#4.10.1.a ]
of om sekteleiders te overtuigen van zijn bovennatuurlijke krachten. [zie eventueel http://facettenvanhetboeddhisme.nl/1.5.%20Het%202e-20e%20jaar%20na%20de%20Verlichting.html#5.10.a ]


Met vriendelijke groet
Nico
« Laatst bewerkt op: 21-06-2020 19:45 door nico70+ »

Offline Bodhiboom

  • Sangha Ouderling
  • *****
  • Berichten: 883
Re: Drie dingen over de leer van de Boeddha
« Reactie #11 Gepost op: 22-06-2020 15:04 »
Dank je Nico, het Theravada perspectief is vaak fijn om erbij te hebben.
Bij elke inademing breng ik kalmte tot mijn lichaam;
Bij elke uitademing glimlach ik naar de wereld.

 


Laatste berichten

[Algemeen] Re: Liefde, leven, lachen, dans by bolletje Gisteren om 21:23
[Algemeen] Re: Liefde, leven, lachen, dans by Bodhiboom Gisteren om 20:00
[Algemeen] Re: Liefde, leven, lachen, dans by bolletje Gisteren om 17:30
[Dharma] Re: Niet-zelf in het uitdoven van verlangen by Bodhiboom Gisteren om 15:01
[Verlichting] Re: verlichting Mahā Saccaka Sutta (MN 36) by Bodhiboom Gisteren om 14:49
Powered by EzPortal