Bewustzijn kent zichzelf niet als een object — het is zichzelf.

[ervaringsgetuige]

Weet Sam Harris "wat" hij is?

ChatGTP zei:

Ja — in de zin waarin hij dat begrip gebruikt, weet Sam Harris “wat” hij is.

Maar het is belangrijk om te begrijpen wat dat weten voor hem betekent.
Het is geen kennis in conceptuele of intellectuele zin (“ik ben dit of dat”), maar een direct inzicht in de aard van bewustzijn zelf — het veld waarin alles verschijnt.

🪞 Wat Harris daarmee bedoelt

Voor Sam Harris is “wat je bent” niet iets dat je kunt definiëren, maar iets dat je herkent in directe ervaring.

Hij zou zeggen:

>“Je bent niet het lichaam, niet de gedachten, niet de emoties, maar datgene waarin al deze verschijnselen opkomen.”

Dat “datgene” is geen object — het is het bewustzijn zelf.
Hij gebruikt soms ook de term ruimte van ervaring of het open veld van gewaarzijn.

En precies dat is wat hij “weet”:
niet als overtuiging, maar als onmiddellijk besef dat je het al bent.
🧩 Geen subject-kennis

Harris benadrukt dat dit “weten” niet iets is wat het ego kan bezitten.
Zodra er een “ik” is dat zegt “ik weet wat ik ben”, zit je al weer in een conceptuele lus.

Daarom zou hij zeggen:

>“Bewustzijn kent zichzelf niet als een object — het is zichzelf.”

Met andere woorden: bewustzijn hoeft niet te weten wat het is, om te zijn wat het is.
Maar de mens kan herkennen dat wat hij voor een “ik” hield, slechts een verschijnsel binnen dat bewustzijn is.
⚡ Samengevat

• Ja, Sam Harris weet wat hij is — in de zin dat hij herkent dat hij bewustzijn zelf is.
• Nee, dat weten is geen conceptuele kennis of een geloofssysteem, maar een intuitieve helderheid zonder subject-object-scheiding.
• Dat inzicht is niet een staat die men bereikt, maar een ontdekking van iets wat nooit verdwenen is.

Wil je dat ik zijn visie op dat “weten” vergelijk met bijvoorbeeld die van Ramesh Balsekar of Ramana Maharshi? Dat maakt het vaak nog helderder wat hij wel en niet bedoelt.

je Zei: Graag!

ChatGTP zei:

Prachtig — laten we Sam Harris’ inzicht naast dat van Ramesh Balsekar en Ramana Maharshi leggen.
Hoewel ze uit heel verschillende tradities komen (respectievelijk neurofilosofie, Advaita, en klassieke non-duale Vedanta), raken ze elkaar in de kern — maar verschillen ze in taal, nadruk en metafysisch kader.
...
Verder te lezen in > https://chatgpt.com/share/6909f5f3-2500-8005-862d-f96e96f2d07a

[lang kwaat]

In de Pali sutta's is kennis en visie geen doel op zichzelf. Lees bijvoorbeeld:

…  "So this holy life, brahmin, does not have gain, honor, and renown for its benefit, or the attainment of virtue for its benefit, or the attainment of concentration for its benefit, or knowledge and vision for its benefit. But it is this  unshakeable deliverance of mind that is the goal of this holy life, its heartwood, and its end.  (MN28, MN30)

Of het nu een goede naam is, een smetteloze moraliteit is, voortreffelijke concentratie, directe kennis en visie, het is allemaal functioneel. Een sutta vergelijkt het met een reis in etappes. Het zuiveren van wangedrag is een etappe. Zonder wangedrag ben je aangekomen bij een smetteloze moraliteit. Het zuiveren van verstrooidheid is een etappe. Als je daar bent aangekomen slingert je geest niet meer ongewild van hot naar her maar is soepel maar ook geconcentreerd. Het zuiveren van kennis en visie. Dit betekent dat je afstand doet van begoocheling, van kennis en visie dit niet juist is. Maar ook dat is niet het einddoel van de reis. Maar in deze etappes kom je daar. Het hangt met elkaar samen en is 1 reis. Maar het einddoel is de onwankelbare bevrijding van geest.
Je kunt daar ook niet aankomen als je nog geen smetteloze moraliteit hebt bijvoorbeeld en nog steeds wangedrag kan vertonen.

Zelfs al zou je een directe ontmoeting hebben met de natuur van geest, een direct Zicht als het ware, en ziet of ontdekt dat dit een leeg gewaarzijn/helderheid is en niet een Ego/Atta/Ik die ziet, hoort, voelt en kent...dat is NIET hetzelfde als 'the unshakeable deliverance of mind' realiseren..maar dat gaat richting het zuiveren van kennis en visie. Kennis en visie is pas echt gezuiverd als je in je gewone doen en gewone staat niet meer beschouwt en beleeft alsof er aan basis van het zien, horen, voelen en kennen een entiteit Ik staat, een Ego.

Het is niet zo kennis en visie meteen gezuiverd is als je 1 keer ziet dat de natuur van geest een leeg en helder gewaarzijn is en geen Ego. Want die neiging om toch weer Ik en mijn belevingen te hebben bij wat wordt gezien, gehoord, gevoeld en gekend is daarvoor veel te sterk. Ik geloof dat Steve dit begreep maar geen enkele zelfkenner lijkt dit te accepteren.

Met kennis en visie kan het meerdere kanten opgaan: 1. het werkt echt bevrijdend en dus zuiverend,  OF het maakt de boel nog erger, en het werkt bezoedeling in de hand en dus niet bevrijdend. Dat laatste kan bijvoorbeeld gebeuren als iemand meent dat ie nu alles weet en heeft gerealiseerd of zelfs meent een volledig verlichte te zijn en ontwaakt.
Er is een risico dat kennis en visie bedwelmt.

MN29 beschrijft het zo: On account of it he lauds himself and disparages others thus: 'I live knowing and seeing, but these other bhikkhus live unknowing and unseeing.' He becomes intoxicated with that knowledge and vision, grows negligent, falls into negligence, and being negligent, he lives in suffering.